Obrazy na stronie
PDF
ePub

dixit quod etiam ante incarnationem factum. Quia igitur Christus ex virfuerunt duæ naturæ , post incarnatio- gine processit naturali ordine quannem vero una. Sed hoc est expresse tum ad aliquid , scilicet quod concepfalsum , quia cum Deus sit inimutabi- tus est ex fæmina , spatio novem lis, secundum illud (Malach. 3.) Ego mensium, dicitur natus. Quia vero Deus et non mutor, non potest in ali- quantum ad aliquid non naturali ordiquid aliud converti. Unde cum dicitur, ne, sed sola virtute divina processit factus est, non intelligitur secundum absque virili semine, dicitur factus. conversionem , sed secundum unio. Eva autem dicitur ex Adam facta, non nem absque divina mutatione. Potest nata. Isaac autem ex Abraham natus , enim aliquid de novo dici relative de non factus. Item quare specialiter dialiquo absque ejus immutatione, puta citur ex semine David, et non ex sealiquis non immobiliter sedens fit dex- mine Abrahæ, cui promissio facta fuit ter per mutationem ejus qui transfer- de Christo, secundum illud (Galat. 3.) tur. Et sic Deus dicitur ex tempore Abrahæ dictæ sunt promissiones. Et dominus vel creator per mutationem dicendum est quod factum est ad dancreaturæ. Et eadem ratione dicitur de dam spem veniæ peccatoribus, quia novo factus, secundum illud Psalm. David peccator fuit, ex cujus semine Domine refugium factus es nobis. Quia nascitur Christus ; Abraham vero jusigitur unio relatio quædam est, per tus, ad commendandam etiam dignimutationem creaturæ , Deus dicitur tatem regiam Christi Romanis, rega de novo factus homo, id est unitus in num gentium tenentibus. . persona humanæ naturæ.

Excluditur etiam per verba ista triFuerunt enim et alii qui dixerunt plex error Manichæorum. Primo quianimam Christum non habuisse, sed dem quod dicunt non eumdem esse ibi fuisse verbum loco animæ, scilicet Deum veteris testamenti, et qui est Arius et Apollinarius. Contra quos est pater Domini nostri Jesu Christi : illud (Joan. 10.) Nemo tollit animam quod excluditur per hoc quod dicit meam. Quod ergo dicitur secundum Apostolus. Quod Deus ante promicarnem non excluditur a Christo ani- serat per prophetas suos de filio suo ma, sed caro ponitur pro toto homine, in scripturis sanctis, scilicet veteris secundum illud (İs. 40.) Videbit om- testamenti. Secundo vero quod damnis caro, etc.

nant scripturas veteris testamenti, Quæritur autem cum nos confite- quas Apostolus hic dicit sanctas. Non mur Christum natum ex virgine, qua- enim aliæ scripturæ fuerunt sanctæ re Apostolus dicat eum esse factum ante evangelium. Tertio quod dicunt ex muliere. Et dicendum quod illud Christum habuisse carnem fantastinascitur, quod naturali ordine produ- cam , quod excluditur per hoc quod citur, sicut fructus ex arbore, vel pro- dicit Christum factum ex semine Dales a parente ; quod autem ex volun, vid secundum carnem ei, id est ad tate agentis producitur , non secun- gloriam patris, secundum illud (Joan. dum naturæ ordinem, (sicut domus ab 8.) Ego gloriam meam non quæro, sed artifice) non potest dici nasci , sed gloriam ejus qui misit me.

LECTIO 3.

4. Qui prodestinatus est filius Dei in prædestinatio, non ad primam. Id enim

virtute secundum spiritum sanctifica- quo aliquis utitur refert in finem : tionis ex resurrectione mortuorum quia ut Augustinus dicit in libro de Jesu Christi Domini nostri.

doctrina Christiana , uti , est referre

aliquid in finem quo fruendum est. Commendata origine Christi, hic Sed cum res in seipsa constituitur, commendat virtutem ipsius , et ponit non dirigitur ex hoc ipso in aliud. Untria. Primo prædestinationem cum di- de prædispositio constitutionis rei, cit (Qui prædestinatus est.) Secundo proprie prædestinatio dici non potest. dignitatem seu virtutem cum dicit Ergo idem est negare prædestinatio(Filius Dei in virtute.) Tertio signum nem , quod negare præordinationem sive effectum cum dicit (Secundum divinam ab æterno de his quæ sunt spiritum sanctificationis.)

fienda in tempore, sed quia omnia naCirca primum considerandum est turalia pertinent ad constitutionem quod nomen prædestinationis a desti- rei ipsius, quia vel sunt principia ex natione sumitur. Dicitur enim præ- quibus res constituitur, vel ex hujusdestinatus quasi ante destinatus. Des- modi principiis consequuntur : consetinatio autem dupliciter sumitur ; quens est quod naturalia proprie sub quandoque pro missione : dicuntur prædestinatione non cadant, sicut non enim destinati, qui ad aliquid mittun- dicimus proprie quod homo est prætur, secundum illud (1 Machab. 1.) destinatus habere manus. Destinaverunt aliqui ex populo, et Relinquitur ergo quod prædestinaabierunt ad regem. Quandoque vero tio dicatur proprie eorum solum quæ destinare idem est quod proponere ; sunt supra naturam in qua rationalis secundum illud (2 Machab. 6.) Des- creatura ordinatur. Supra autem natinavit Eleazarus non admittere illi- turam rationalis creaturæ est Deus socita. Hæc autem secunda significatio a lus, cui unitur rationalis creatura per prima derivari videtur. Sicut enim gratiam. Uno modo quantum ad acnuntius qui mittitur ad aliquid dirigi, tum ipsius Dei , puta cum per gratiam tur, ita quod proponimus ad finem ali- prophetiæ, communicatur homini præquem ordinamus. Secundum hoc igi- cognitio futurorum, quæ est propria tur prædestinare nihil aliud est quam Deo. Et hujusmodi dicitur gratia graante in corde disponere quid sit de re tis data. Alio modo quantum ad ipsum aliqua faciendum.

Deum, cui unitur rationaliş creatura Potest tamen aliquis de futura re communiter quidem secundum effecseu operatione disponere. Uuo modo tum dilectionis , secundum illud in quantum ad ipsam rei constitutionem, Joan. 4.) Qui manet in charitate , in sicut artifex disponit qualiter debeat Deo manet , et Deus in eo. Quod quia facere domnum. Secundo modo quan- dem fit per gratiam gratum facientem, tum ad ipsum usum, vel gubernatio- quæ est gratia adoptionis. Alio modo nem rei : sicut aliquis disponit qua- quæ est singularis Christo per unioliter debeat uti suo equo, et ad hanc nem in esse personali. Et hæc dicitur secundam prædispositionem pertinet gratia unionis. Sicut ergo hominem

esse unitum Deo per gratiam adoptio- secundum illud (Deut. 9.) Ne dicas in nis cadit sub prædestinatione , ita corde tuo, cum deleverit eos Dominus etiam esse unitum Deo per gratiam Deus tuus in conspectu tuo: propter jusunionis in persona , sub prædestina- titiam meam introduxit me Dominus , ut tione cadit : et quantum ad hoc dicit, terram hanc possiderem. Est igitur maqui prædestinatus est filius Dei. Et nifestum ad quid sit ista prædestinatio; ne hoc referatur ad filiationem adop- sc. ad hoc quod aliquis sit Dei filius in tionis , additur, in virtute : quasi di- virtute. ceret, prædestinatus est, ut sit talis Sed restat inquirendum , quis est filius, ut habeat æqualem imo eamdem iste qui est ad hoc prædestinatus, Cum virtutem cum Deo patre : quia ut di- autem prædestinatio antecessionem im citur (Apoc. 5.) Dignus est agnus qui portet, videtur quod ille qui est præoccisus est accipere 'virtutem et di- destinatus ut sit filius Dei in virtute , vinitatem , quin imo ipse Christus est non semper fuerit filius Dei in virtute, Dei virtus secundum illud (4 Cor. Non enim videtur esse prædestinatio de 1.) Christum Dei virtutem et Dei sa- eo quod semper fuit , quia hoc non pientiam. Unde (Joan. 5.) Quæcum- potest antecessionem habere. Si igitur que pater facit , hæc et filius similiter poneremus secundum Nestorium, quod facit.

persona filii hominis esset alia a perRespectu vero gratiæ gratis datæ sona filii Dei, nulla esset dubitatio: quia non dicitur aliquis prædestinari sim- possemus dicere, quod persona creata pliciter, quia gratia gratis data non filii hominis, quæ non fuit ab æterno, ordinatur directe ad hoc quod ille qui ex tempore incoepit esse filius Dei in eam recipit , ad finem ultimum diri- virtute. Et simile est si quis dicat gatur, sed ut per eam alii dirigantur, quod est alia hypostasis vel supposisecundum illud (1 Cor. 12.) Unicui- tum filii Dei et filii hominis. Sed hæc que datur manifestatio spiritus ad uti- aliena sunt a fide, ut supra dictum litatem.

est. Manifestum est autem quod id quod Cum igitur non solum sit eadem perest per se, est mensura et regula eo- sona filii Dei et filii hominis, sed etiam rum quæ dicuntur per aliud , et per hypostasis et idem suppositum, ratione participationem. Unde prædestinatio cujus non potest dici vere et proprie, Christi, qui est prædestinatus ut sit quod filius hominis est factus filius Dei, filius Dei per naturam, est mensura et ne aliquod suppositum creatum intelregula vitæ, et ita prædestinationis ligatur esse, de quo de novo prædicanostræ, qui prædestinamur in filiatio- tur filius Dei : pari ratione videtur quod nem adoptivam, quæ est quædam par- non possit dici filius hominis esse præticipatio et imago naturalis filiationis, destinatus filius Dei, quia filius homisecundum illud (Rom. 8.) Quos præs- nis supponit suppositum æternum , civit et predestinavit conformes fieri quod fuit semper filius Dei. Unde animaginis filii sui. Sicut igitur homo tecessio quam importat prædestinatio, Christus prædestinatus non est, prop- locum non habet. Propter hoc igitur, ter merila præcedentia , sed ex sola Origenes dicit, quod littera non debet gratia, ut sit filius Dei naturalis, ita et esse: Qui prædestinatus est : sed, Qui nos ex sola gratia, non ex meritis præ- destinatus est filius Dei in virtute , ut destinamur, utsimus filii Dei adoptivi, nulla antecessio designetur: et secundum hoc planus est sensus , quia ut tangi et vulnerari , aliquid autem Christus destinatus sc. missus est a secundum animam, ut intelligere et Deo patre in mundum tanquam verus velle, ita et de Christo potest aliquid filius Dei, in virtute divina.

dici, et secundum divinam naturam, Sed quia communiter omnes libri la- sicut ipse de se dicit (Joan.10.) Ego et tini habent, qui prædestinatus, aliter pater unum sumus ; aliquid secundum alii hoc exponere voluerunt secundum humanam naturam , sicut cum dicimus consuetudinem Scripturæ, in qua di- eum crucifixum et mortuum, et hoc citur aliquid fieri quando innotescit, modo dicitur esse prædestinatus sesicut Dominus post resurrectionem di cundum humanam naturam. Quamvis cit (Matth.ult.) Data est mihi omnis po- enim ipsa persona Christi semper fuerit testas, quia post resurrectionem inno- filius Dei, tamen non semper fuit, ut tuit, talem potestatem sibi esse datam existens in humana natura esset filius ab æterno. Sed secundum hoc quod di- Dei, sed hoc fuit ineffabilis gratiæ. cit prædestinatus, non proprie accipi- Est autem alia ratio de hoc particitur; quia prædestinatio est de eo, quod pio , factus, quod designat actum reapertinet ad gratiam, non autem in hoc lem, et de hoc participio, prædestinagratia Christo facta est, quod ejus vir- tus , quod designat actum animæ. Anitus divina innotuit, sed potius nobis. ma enim secundum suum intellectum et Et ideo eliam in Glossa dicitur, quod rationem , potest distinguere ea , quæ secundum hunc sensum prædestinatus sunt secundum rem conjuncta. Potest large ponitur pro præscito, ut sit sen- enim aliquis de pariete albo cogitare, et sus, Christus prædestinatus est, sc. ab loqui ; seorsum quidem quantum ad æterno præscitus, ut innotesceret ex hoc quod est paries, seorsum autem ex tempore esse filius Dei in virtute. hoc quod est albus. Ita etiam in præ

Unde quidam alii prædestinationem destinatione. Nam prædestinatio poad ipsam unionem referentes, non at- test attribui personæ Christi secundum tribuerunt eam personæ , sed naturæ, quod subsistit in humana natura, licet ut sit sensus : Qui prædestinatus est non attribuatur ei secundum quod filius Dei in virtute, sc, cujus natura subsistit in divina. prædestinata est , ut sit ei unita , qui Unde et Apostolus, prius filium Dei tst filius Dei in virtute. Sed hæc etiam inearnatum esse præmiserat , et posex positio impropria est et extorta.Cum tea ei prædestinationem attribuit, ut enim prædestinatio importet ordinem in intelligatur prædestinatus esse secuntivem, ejus est prædestinari, cujus est dum quod factus est ex semine David per suam operationem ordinari in fi- secundum carnem, et sic a filio Dei nem. Agere autem propter finem, non explicando incarnationis mysterium, est naturæ, sed personæ. Ideo si pro- descendit ad carnem, et a carne secunprie accipiatur , oportet quod præde- dum prædestinationem , ascendit ad stinatio attribuatur ipsi personæ Chris- filium Dei, ut ostendatur, quod neque

gloria divinitatis impedivit infirmitatem Sed quia persona Christi subsistit carnis, neque infirmitas carnis dimin in duabus naturis, humana sc. et di- nuit majestatem Dei. : vina, secundum utramque potest ali- Quæritur autem in Gloss. 1. quidem, quid dici de eo : sicut enim de homine utrum Christus, secundum quod ho. potest aliquid dici secundum corpus, mo, sit filius Dei : et videtur quod

[ocr errors]

sic : quia hic est Christus qui præde- rum, homo est assumptus a verbo, et stinatus est ut sit, sed secundum quod videtur quod sic, secundum illud homo est prædestinatus ut sit, ergo (Ps. 64.) Beatus quem elegisti et assecundum quod homo, est filius Dei. Et sumpsisti. Et dicendum est, quod cum dicendum quod si ly secundum quod, homo supponat suppositum æternum, denotat unitatem suppositi, verum non potest proprie dici quod homo sit est, quod secundum quod homo, est assumptus a verbo : non enim assumifilius Dei, quia unum est suppositum tur idem a seipso, sed exponendum Dei et hominis. Si autem designat est sicubi inveniatur homo assumpconditionem naturæ vel causam, fal- tus, id est humana natura. sum est : non enim ex natura humana Quinto quæritur, utrum hæc sit habet ut sit filius Dei, In argumento vera, iste homo semper fuit. Et diautem est fallacia compositionis et cendum est hanc esse veram, propter divisionis, ex eo quod ly secundum hoc quod homo supponit æternum qnod, potest determinare participium suppositum. Unde Hebr. ult. dicitur, Prædestinatus, et sic verum est, quod Jesus Christus heri et hodie, ipse et secundum quod homo, est prædesti- in sæcula : non tamen cum reduplicanatus, vel potest determinare ipsum tione est vera hujusmodi propositio. esse filium Dei, ad quod ordinatur Non enim ille homo secundum quod prædestinatio : et sic falsum est. homo est, semper fuit , sed secundum Non enim prædestinatus est, ut secun- quod est filius Dei. Sic igitur patet et dum quod homo, sit filius Dei, et in de præordinatione et de virtute filii hoc sensu procedit ratio.

Dei. Secundo quæritur utrum Christus Restat tertium sc. de signo, quod secundum quod homo, sit persona. tangitur in eo quod subditur, SecunEt dicendum quod si ly secundum dum spiritum, etc. Est enim proprium quod, referatur ad ipsum suppositum virtutis divinæ per collationem Spihominis, concedendum est quod ip- ritus S. sanctificare homines (Lev. 20.) sum suppositum hominis est persona Ego Dominus qui sanctifico vos. Ipse divina. Si vero designet naturæ condi- etiam Spiritum S. solus dare potest, tionem vel causam, sic Christus se- secundum illud i Is. 42.) Hæc dicit cundum quod homo, non est persona, Dominus Deus creans colos. (Et infra.) quia humana natura non causat novam Dans flatum populo qui est super terpersonalitatem in Christo. Adjungitur ram, et spiritum calcantibus eam. Ex enim digniori in cujus personalitatem hoc igitur apparet Christum habere transit. Item objicitur de hoc quod virtutem divinam, quia ipse dat SpiGlossa dicit, quod qui suscepit, et ritum S. secundum illud (Joan. 15.) quod suscepit est una persona. Id autem Cum venerit paracletus quem ego mitquod suscepit filius Dei, est humana tam. Ejus etiam virtute sanctificanatura, ergo humana natura est per- mur secundum illud. (4 Cor. 6.) Sed sona. Et dicendum est, quod hujus- sanctificati estis, sed justificati estis modi locutiones sunt exponendæ, ut in nomine Domini nostri Jesu Christi sit sensus quod ille qui suscepit, et et spiritu Dei nostri. Dicit ergo, quod natura quam suscepit, uniuntur in una Christus sit filius Dei in virtute appapersona.

ret, Secundum spiritum sanctificatioQuarto quæritur utrum hoc sit ve- nis, id est, secundum quod dat spiritum

« PoprzedniaDalej »