Obrazy na stronie
PDF
ePub

per gratiam Christi liberamur a pec- solum Gentes, sed inter eos erant cato, hic ostendit, quod per eamdem multi Judæi. Unde habetur (Act. 18.) gratiam Christi liberamur a servitute Paulus Corinthi invenit quemdam Julegis. Et circa hoc duo facit. Primo dæum, nomine Aquilam , qui nuper proponit propositum. Secundo exclu- venerat ab Italia et Priscillam uxorem dit objectionem , ibi : Quid ergo dice- ejus , eo quod præcepisset Claudius mus , etc. Circa primum duo facit. Pri- discedere omnes Judæos a Roma. Lex mo ostendit, quod per gratiam Christi ergo hoc modo dominatur in homiliberamur a servitute legis. Secundo ne, quanto tempore vivit, sc. homo. ostendit utilitatem hujus liberationis, Data est enim lex ad dirigendum hoibi : Ut fructificemus Deo , etc. Circa mines in via hujus vitæ, secundum primum tria facit. Primo proponit do- (Ps. 24.) Legem statuit ei in via quam cumentum, ex quo arguitur ad pro- elegit. Ideo legis obligatio morte solpositum ostendendum. Secundo mani- vitur. festat ipsum, ibi : Namque sub viro Deinde cum dicit, Nam quæ sub viest, etc. Tertio concludit, ibi : Itaque ro, etc. manifestat quod dixerat per fratres mei, etc.

exemplum in lege matrimonii. Et priDocumentum autem proponit eismo ponit exemplum. Secundo maniquasi notum. Unde dicit, an ignoratis festat per signum , ibi : Ergo vivente, fratres, quasi diceret. Hoc ignorare etc. Circa primum duo facit. Primo in non debetis. (1 Cor. 14.) Si quis igno- exemplo ponit quomodo obligatio legis rat, ignorabitur. Et causam quare non durat, vita durante, dicens, nam mudebent ignorare, ostendit, subdens, lier quc sub viro, id est, sub viri poScientibus enim legem loquor. Sed cum lestate, est ex lege divina, qua dicRomani, Gentiles essent, et legem tum est: (Gen. 3.) Sub viri potestate Moysi ignorarent, videtur eis non eris. Alligata est legi, sc. qua tenecompetere quod hic dicitur. Et ideo tur convivere viro, secundum illud quidam exposuerunt hoc de lege na- (Matth. 19.) Quos Deus conjuncit , turali, quæ Gentibus non erat inco- homo non separet. Et hæc quidem ingnita, secundum illud (Supra 2.) Cum separabilitas matrimonii, præcipue gentes quæ legem non habent, natu- causatur in quantum est sacramentum raliter ea quæ legis sunt, faciunt, etc. conjunctionis indissolubilis Christi et Unde et subditur, quia lex in homine Ecclesiæ , vel Verbi et humanæ natudominatur, sc. naturalis. Quanto tem- ræ in persona Christi. (Ephes. 5.) Sapore, sc. vivit lex in homine. Quæ qui- cramentum hoc magnum est in Christo dem vivit , quamdiu ratio naturalis et Eccles. a, etc. Secundo, ibi : Si auefficaciter in homine viget. Moritur tem mortuus, etc. manifestal in exemautem lex naturalis in homine, quam- plo, quomodo obligatio legis solvitur diu ratio naturalis passionibus suc- post mortem, dicens, si autem vir, sc. cumbit. (Is. 24.) Dissipaverunt fædus mulieris, fuerit mortuus, mulier post sempiternum, sc. legis naturalis. Sed mortem viri, soluta est a lege, mariti, hoc non videtur esse secundum inten- id est, a lege matrimonii, qua obligationem Apost. qui absolute et indeter- batur viro. Cum enim, ut Aug. ait iib. minate de lege loquens, semper loqui- de nuptiis et concupisc. 1. 1. ca. 18. !ur de lege Moysi. Et ideo dicendum nuptiæ sint bona mortalium, non se est, quod Romani fideles non erant extendit obligatio nupliarum post vitam mortalem. Et propter hoc in re- mulieris, liberata est : cui vult nubat. surrectione, quando erit vita immor- Ex quo patet quod secundæ nuptiæ , talis , neque nubent, neque nubentur, vel tertiæ, vel quartæ, sunt secundum ut dicitur ( Matth. 22.) Ex quo patet se licitæ, et non solum per dispensaquod si aliquis moriatur, et resurgat; tionem, ut videtur dicere Chrysost. sicut in Lazaro accidit , non erit uxor, qui super Matth. dicit , quod sicut quæ fuerat, nisi de novo cum ipso Moyses permisit libellum repudii, ita contrahat. Sed contra hoc inducitur Apostol. permisit secundas nuptias. quod habetur (Hebr. 11.) Acceperunt Nulla est enim ratio, si lex matrimomulieres de resurrectione mortuos nialis solvitur per mortem , quare non suos. Sed sciendum est quod mulieres liceat conjugi remanenti ad secunda non receperunt maritos suos, sed filios vota transire. Quod autem Apost, disuos: sicut mulier quædam per He- cit (1 Tim. 3.) Quod oportet Episcoliam, ut habetur (3 Reg. 17.) Et alia pum esse unius uxoris virum. Non hoc per Helisæum, ut habetur (4 Reg. 4.) dicitur, quia secundæ nuptiæ sint illiAliter autem se habet in sacramentis citæ : sed propter defectum sacramenquæ imprimunt characterem, qui est ti, quia non esset unus unius, sicut quædam consecratio animæ immorta- Christus est sponsus unius Ecclesiæ. lis. Omois autem consecratio manet, Deinde cum dicit , itaque fratres quamdiu manet res consecrata : sicut mei , etc. concludit principale propopatet in consecratione Ecclesiæ vel situm, dicens, itaque, etc. id est, per altaris. Et ideo si baptizatus, vel con- hoc, quod estis facti membra corporis firmatus , vel ordinatus moriatur et Christi, simul cum eo mortui et seresurgat, non debet iterum eadem sa- pulli, ut supra est habitum, mortificramenta accipere.

cati estis legi, id est, quantum ad hoc Deinde cum dicit, ergo vivente, etc. quod cessat in vobis obligatio legis , manifestat quod dixerat per signum. ita sc. ut jam sitis alterius , sc. Christi Et primo quantum ad obligationem ejus legi subjecti, qui ex mortuis rematrimonii, quæ durat in muliere, surrexit, in quo et vos resurgentes vivente viro, cujus signum est, quod novam vitam assumpsistis. Et ita non vocatur adultera si fuerit cum alio vi- lege prioris vitæ , sed lege novæ vitæ ro, sc. ei carnaliter commixta, vivente tenemini obligati. Videtur autem esse viro. (Jer. 3.) Si dimiserit vir uxo- dissimilitudo , quantum ad hoc, quod rem suam, et recedens ab eo , duxerit in præcedenti exemplo vir moriebatur, virum alterum , nunquid non polluta et et remanebai mulier absque obligacontaminata est mulier illa ? Secundo, tione legis. Hic autem ille qui solvitur ibi : Si autem mortuus, etc. inducit ab obligatione, dicitur mori, sed si signum quantum ad hoc quod obliga- recte consideremus utrumque, est tio legis matrimonii solvitur per mor- ejusdem rationis, quia cum matrimolem, dicens, quod si vir ejus, sc. mu- nium sit inter duos, sicut quædam lieris, mortuus fuerit, liberata est mu- relatio, non refert quicumque eorum lier a lege viri , qua obligatur viro, ut moriatur ad hoc, quod tollatur lex manon sit adultera , si fuerit cum alio trimonii: utrumlibet enim contingat, viro carnaliter ei commixta , præser- manifestum est, quod per moriem, tiin si ei matrimonialiter conjungatur. qua commorimur Christo, cessat obli(1 Cor. 7.) Si dormierit vir ejus, sc. galio veteris legis.

Deinde cum dicit, ut fructificemus. Nunc autem soluti , ostendit , quod ostendit utilitatem prædictæ liberatio- prædicta utilitas acquiritur ab his qui nis. Et circa hoc tria facit. Primo po- sunt liberati a servitute legis, dicens: nit utilitatem, dicens, ut fructificemus Nunc autem soluti sumus per gratiam Deo : per hoc enim, quod sumus facti Christi a lege mortis, id est, a servimembra Christi, in Christo manentes, tute legis Moysi , quæ dicitur lex morpossumus fructum boni operis facere tis. Vel quia corporaliter occidebat ad honorem Dei. (Joan. 15.) Sicut pal- absque misericordia. (Hebr. 10.) Irrimes non potest ferre fructum , etc. Se- tam quis faciens legem Moysi , etc. Vel cundo ibi: cum enim essemus, ostendit, potius dicitur lex mortis, quia spiriquod iste fructus impediebatur, quan- tualiter occidebat per occasionem, sedo eramus sub servitute legis, dicens, cundum illud (2 Cor. 3.) Littera occicum essemus in carne, id est, sub- dit, etc. In qua lege nos tenebamur, diti concupiscentiis carnis. (Infra 8.) quasi servi sub lege. (Galat. 3.) Prius Vos autem non estis in carne , sed in autem quam veniret fides, sub lege cusspiritu. Passiones autem et affectiones todiebamur. Ita sc. sumus soluti, ut peccatorum , quæ quidem erant per serviamus in novitate spiritus, in spilegem , vel notificatæ vel augmentată ritu renovati per gratiam Christi. occasionaliter, ut supra patuit, opera- (Ezech. 36.) Dabo vobis cor novum , et bantur in membris nostris, id est, mo- spiritum novum ponam in medio vesvebant membra nostra. (Jacob. 4.) Un- tri, non in vetustate littere, id est, non de bella et lites , nonne ex concupiscen- secundum veterem legem. Vel non in tiis ? Et hoc, ut fructificarent morti, vetustate peccati, quam littera legis id est, ut fructum facerent mortis. auferre non potuit. (Ps. 6.) Inveteravi (Jac. 1.) Peccatum cum consummatum inter omnes inimicos meos. fuerit, generat mortem. Tertio ibi:

LECTIO 2.

Solvit quxstionem de bonitate legis, asseritque legem ostendere peccatum ,

quod per mandatum operatum est in homine concupiscentiam,

7. Quid ergo dicemus? Lex peccatum 11. Nam peccatum occasione accepta

est? Absit. Sed peccatum non cogno- per mandatum, seduxit me, et per vi, nisi per legem. Nam concupis- iilud occidit. centiam nesciebam, nisi lexc diceret: 12. Itaque les quidem sancta , manNon concupisces.

datum sanctum, et justum et bonum. 8. Occasione autem accepta, peccatum 13. Quod ergo bonum est, mihi fac

per mandatum operatum est in me tum est mors? Absit. Sed peccalum, omnem concupiscentiam. Sine lege ut appareat peccatum , per bonum enim peccatum mortuum erat.

operatum est mihi mortem, ut fiat 9. Ego autem vivebam sine lege ali supra modum peccans peccatum per

quando. Sed cum venisset manda mandatum.

tum, peccatum revizit. 10. Ego autem mortuus sum, et inven Postquam Apostolus ostendit , quod

tum est mihi mandatum quod erat per gratiam Christi liberamur a serad vitam hoc esse ad mortem. vitute legis, et quod ista liberatio est utilis, hic respondet cuidam objectioni, immaculata.Neque legislator peccavit, quæ ex præmissis occasionem habet, quasi injustam legem ferens, secunper quam videtur quod lex vetus non dum illud (Prov. 8.) Per me reges resit bona. Et circa hoc duo facit. Primo gnant, etc. solvit objectionem per quam videtur Secundo , ibi : Sed peccatum, etc. legem non esse bonam. Secundo os- ponit id quod per se pertinet ad legem, tendit legem esse bonam, ibi : Scimus sc. notificare peccatum, et non auferre. enim , etc. Circa primum duo facit. Et hoc est, quod dicit , sed peccatum Primo ponit objectionem quantum ad non cognovi nisi per legem , supra 3. ipsam legem. Secundo solvit, ibi : Ita- Per legem enim Dei cognitio peccati. que les quidem sancta, etc. Dicit ergo Et siquidem hoc intelligitur de lege primo , dictum est, quod passiones naturali , manifestum est quod dicitur, peccatorum erant per legem, et quod quia per legem naturalem homo dijuest lex mortis, quid ergo dicemus ex dicat inter bonum et malum. (Eccl. his sequi ? Numquid dicemus, quod 17.) Sensu implevit corda illorum et lex est peccatum ? Quod quidem potest bona et mala ostendit. Sed Apostolus intelligi dupliciter. Uno modo quod lex hic videtur loqui de lege veteri , quam peccatum doceat , sicut dicitur (Jer. significavit supra, dicens, non in ve10.) Leges populorum vanæ sunt : quia tustate litteræ. Dicendum est ergo, sc. vanitatem docent. Alio modo, ut quod sine lege poterat quidem peccalex dicatur peccatum , quia ille qui tum cognosci , secundum quod habet legem dedit, peccaverit, talem legem rationem inhonesti, id est, contra raferendo : et hæc duo invicem se con- tionem existens : non autem secundum sequuntur, quia si lex peccatum do- quod importat offensam divinam, quia cet, legislator legem ferendo peccat. per legem divinitus datam manifesta(Is. 10.) qui condunt leges iniquas. tur homini, quod Deo displicent pecVidetur autem , quod lex peccatum cata humana, in hoc, quod ea prohibet doceat, si passiones peccatorum sunt et mandat puniri. per legem, et si lex ducit ad mortem. Tertio, ibi: nam concupiscentiam,

Deinde cum dicit, absit, solvit præ- etc. probat quod dixerat, dicens, nam dictam objectionem. Circa quod scien- concupiscentiam nesciebam, nisi lex dum est, quod si lex per se et directe diceret , non concupisces. Circa quod causaret passiones peccatorum vel mor- considerandum est, quod hoc quod tem, sequeretur quod lex esset pecca dixerat , peccatum non cognosci, nisi lum altero modurum dictorum , non per legem , posset aliquis referre ad autem si lex est occasio passionum ipsum actum peccati, quem lex in nopeccati et mortis. Circa hoc ergo duo litiam hominis ducit dum probibet : et facit. Primo ostendit quid lex per se hoc quidem verum est quantum ad facit. Secundo ostendit quid ex ea oc- aliqua peccata. Dicitur enim (Lev. 18.) casionaliter sequatur, ibi : Occasione Mulier non succumbet jumento. Sed autem accepta, etc. Circa primum tria quod hic non sit intellectus Apostoli, facit.

patet ex his quæ hic dicuntur. Nullus Primo respondet ad quæstionem, enim est qui ipsum actum concupisdicens, absit, sc., quod lex sit pecca- centiæ ignoret, cum omnes ipsum extum, Neque enim ipsa docet peccatum, periantur. Est ergo intelligendum, sisecundum illud (Ps. 18.) Lex Domini cut supra diximus, quod peccatum non cognoscitur nisi per legem, quantum prohibet concupiscentiam quæ ab hoad reatum pænæ et offensam Dei. Ideo mine non prohibetur. Nam solus Deus autem hoc probat per concupiscentiam, hominem reum reputat propter conquia concupiscentia prava communiter cupiscentiam cordis : secundum illud se habet ad omnia peccata. Unde Glossa (1 Reg. 16.) Homines vident quæ padicit et Augustinus. Hic elegit Aposto- tent, Deus autem intuetur cor. Ideo lus quod est generale peccatum , sc., autem lex Dei potius prohibuit concuconcupiscentiam. Bona est ergo lex quæ piscentiam rei alienæ, quæ furto audum concupiscentias prohibet , omnia fertur, et uxoris alienæ, quæ per adulmala prohibet.

terium violatur, quam concupiscenPotest autem intelligi, quod concu- tiam aliorum peccatorum , quia ista piscentia sit generale peccatum, secun- peccata etiam in ipsa concupiscentia dum quod sumitur pro concupiscentia habent quamdam delectationem , quod rei illicitæ, quæ est de essentia cujus- non contingit de aliis peccatis. libet peccati. Non autem sic appellavit Deinde cum dicit, occasione autem , Augustinus concupiscentiam , generale etc. ostendit quid ex lege occasionalipeccatum: sed quia est radix et causa ter consequatur. Et primo proponit omnis peccati aliqua concupiscentia quod intendit. Secundo manifestat prospecialis. Unde et Glossa dicit, quod positum, ibi: sine lege, etc. Dicit ergo concupiscentia est generale peccatum, primo, quod peccatum occasione acunde omnia mala veniunt. Inducit enim cepta per mandatum, sc., legis prohiApostolus præceptum legis, quod ha- bentis peccatum, operatum est in me betur (Ex. 20.) ubi specialiter prohi- omnem concupiscentiam. Per peccatum betur. Non concupisces rem proximi autem potest hic intelligi diabolus setui , quæ est concupiscentia avaritiæ, cundum emphaticam locutionem, quia de qua loquitur (1 Tim. 6.) Radix om- ipse est peccati initium. Et secundum nium malorum est cupiditas. Et hoc hoc in homine operatur omnem conideo, quia pecuniæ obediunt omnia, cupiscentiam peccati. (1 Joan. 3.) Qui ut dicitur (Eccl. 10.) Et ideo concupis- 'facit peccatum, ex diabolo est, quia centia, de qua hic loquitur, est gene- ab initio diabolus peccat. Sed quia rale malum, non communitate generis Apostolus hic de diabolo mentionem vel speciei , sed communitate causali- non fecerat, potest dici, quod peccatum tatis.

actuale quodcumque prout est cogiNec est contrarium quod habetur tatione apprehensum, operatur in ho(Eccl. 10.) Initium omnis peccati, su- mine, sui concupiscentiam , secundum perbia. Nam superbia est initium pec- illud (Jac. 1.) Unusquisque tentatur a cati ex parte aversionis. Cupiditas concupiscentia sua: deinde concupisautem est principium peccatorum ex centia parit peccatum. Sed melius est, parte conversionis ab bonum commu- quod hoc referamus ad peccatum, quod tabile. Potest autem dici, quod Apos- supra dixerat, cap. ö. per unum homitolus specialiter assumit concupiscen- nem in hunc mundum ingressum, sc. tiam ad propositi manifestationem, ad peccatum originale , quod sc. ante quia vult ostendere quod sine lege gratiam Christi est in homine secunpeccatum non cognoscebatur, in quan- dum culpam et pænam : sed veniente tum sc. pertinet ad offensam Dei : et gratia transit reatu et permanet actu hoc maxime patet in hoc quod lex Dei quantum ad fomitem peccati, vel con

« PoprzedniaDalej »