Obrazy na stronie
PDF
ePub

fide vivo filii Dei. Et ideo subdit, In porati Christo Jesu, ut per ejus morChristo Jesu Domino nostro, id est, per tem moriamur peccato, et per ejus Jesum Christum, per quem et pecca- resurrectionem vivamus Deo. (Ephes. tis morimur, et Deo vivimus : ve! in 2.) Convivificavit nos in Christo, cujus Christo Jesu, id est, tanquam incor- gratia salvati estis per Christum.

LECTIO 3.

Hortatur Romanos ne maneant in peccato, simulque movet quæstionem, num

peccandum sit, cum simus sub gratia.

12. Non ergo regnet peccatum in vestro Dicit ergo primo: Dictum est quod mortali corpore, ut obediatis concu- vetus homo noster simul crucifixus piscentiis ejus.

est, ut destruatur corpus peccati, per 13. Sed neque exhibeatis membra ves- quod datur intelligi, quod virtus pec

tra, arma iniquitatis peccato : sed cati in tantum diminuta est, ut nobis exhibete vos Deo, tanquam ex mortuis dominari non possit. Ergo peccatum de viventes, et membra vestra, arma jus

cætero, Non regnet in vestro mortali titice Deo.

corpore. Non autem dicit: Non sit pec14. Peccatum enim vobis non domina

catum in vestro mortali corpore, quia bitur. Non enim sub lege estis, sed

quamdiu corpus nostrum est mortale, sub gratia. 15. Quid ergo ? Peccabimus quoniam

id est, necessitati mortis addictum , non sumus sub lege, sed sub gratia ?

ratia? non potest esse, quin in corpore nosAbsit.

tro sit peccatum, id est, fomes peccati. 16. Ar nescitis quoniam cui exhibetis Sed ex quo a Deo liberati sumus a re

vos servos ad obediendum, servi estis guo peccati, debemus conari, quod ejus cui obeditis, sive peccati ad peccatum in corpore nostro dominium mortem, sive obeditionis ad justi- jam amissum in nobis non recuperet : tiam ? '

et hoc est quod dicit: Non regnet pec17. Gratias autem Deo, quod fuistis catum in vestro inortali corpore. Et

servi peccati : obedistis autem ex hoc quidem necessarium est cavere, corde in eam formam doctrinæ, in dum corpus mortale gerimus, quia diquam traditi estis.

citur (Sap. 9.) Corpus quod corrumPostquam Apostolus ostendit, quod pitur, aggravat animam, etc. non est nobis permanendum in pec- Deinde cum dicit, Ut obediatis, etc. cato, et quod huius rei facultatem ha exponit admonitionem præmissam. Girbemus, hic concludit moralem exhor

ca quod considerandum est, quod dutationem. Et circa hoc tria facit. Pri

pliciter peccatum regnat in homine. mo proponit admonitionem. Secundo

Uno modo per interiorem consensum rationem assignat , ibi : Peccatum enim,

occatum enim mentis. Et hoc removendo, dicit, Ut etc. Tertio movet quæstionem et sol- Obedralis concupiscentiis ejus. Obedire vit, ibi : Ouid ergo? Peccabimus. etc. enim per consensum mentis concupieCirca primum duo facit. Primo propo

centiis peccati, est peccatum regnare nit admonitionem. Secundo exponit in nobis. (Eccl. 18.) Post concupisceneam, ibi : Ut obediatis, etc.

tias tuas non eas. Secundo modo re

mus facti servi justitiæ iterum redire licæ fidei. (2 Tim. 1.) Formam habens ad servitutem peccati. Utramque ra- sanorum verborum quæ a me audistis. tionem Apostolus simul tangit, dicens, In quam traditi estis , id est, cui vos gratias ago Deo, sic et vos gratias agere totaliter subdidistis. (2 Cor. 8.) Sedebetis , quod cum essetis servi peccati: metipsos dederunt primum Deo , deinquia qui facit peccatum, servus est de nobis per voluntatem Dei. Et per peccati : (Joan. 8.) Obedistis scilicet hoc liberati estis a peccato, et ita non credendo; supra 1. Ad obediendum fi- convenit quod in servitutem peccati dei in omnibus Gentibus. Et hoc non redeatis. Ét servi facti estis justitiæ , coacti , sed ex corde. (Infra 10.) Corde et ita non convenit, quod justitiam creditur ad justitiam. In eam formam deseratis. (4 Cor. 7.) Pretio empti estis doctrince , id est, in doctrinam Catho- et non estis vestri,

LECTIO 4.

Ostensa poena peccati ac turpitudine ejus detecta, quippe quæ hominem eru

bescere cogit: hortatur ad vitæ encænia facienda.

19. Humanum dico propter infirmita- rationem assignat, ibi: cum enim servi

tem carnis vestro. Sicut enim exhi- etc. buistis membra vestra servire immun Dicit ergo primo, monui, quod exditio et iniquitati ad iniquitatem, ita hibeatis vos Deo. Adhuc dico vobis nunc exhibete membra vestra servire quoddam humanum, id est, congruens justitiæ in sanctificationen.

imbecillitati humanæ. Sic enim quan20. Cum enim servi essetis peccati, li

doque homo accipitur in scriptura , beri fuistis justitice.

prout sc. significat conditionem infir21, Quem ergo fructum habuistis tunc in

mitatis humana. (Sap. 9.) Homo inillis in quibus nunc erubescitis ? Nam

firmus et exigui temporis et minor ad finis illorum mors est. 22. Nunc vero liberati a peccato, servi

intellectum judicii et legum. (1 Cor. 3.)

Cum sit inter vos zelus et contentio , autem facti Deo, habetis fructum vestrum in sanctificationem, finem vero

nonne carnales estis , et secundum hovitam veternam.

minem ambulatis ? Causam autem as23. Stipendia enim peccati, mors. Gra

signat, subdens, propter infirmitatia autem Dei , vita æterna in Christo tem ; perfectis enim, sunt perfectiora Jesu Domino nostro.

præcepta tradenda. (1 Cor. 2.) Sapien

tiam loquimur inter perfectos. (Hebr. Postquam Apostolus ostendit ratione 5.). Perfectorum est solidus cibus. Inaccepta ex beneficio divino, quod non firmioribus sunt danda leviora præest nobis in peccato permanendum, cepta, (1 Cor. 3.) Tanquam parvulis in sed Deo serviendum , hic ostendit idem Christo, lac potum dedi vobis , non esratione accepta ex prioris vitæ con- cam, (Hebr. 5.) Facti estis quibus lac suetudine. Et circa hoc tria facit. Pri opus est. Hæc autem infirmitas non ex mo proponit suppositi documenti con- spiritu, sed ex carne venit; quia corditionem quod subdit. Secundo ponit pus quod corrumpitur, aggravat anidocumenti expressionem, ibi : Sicut mam, ut dicitur (Sap. 9.) Et ideo subenim exhibuistis, etc. Tertio documenti dit, carnis vestræ. (Matth. 26.) Spiri

tus quidem promptus est, caro autem Stipendia peccati mors, elc. Ostendit infirma.

autem rationem præmissorum, præfeDeinde cum dicit, sicut enim exhi- rendo statum gratiæ statui culpæ. Si buistis, etc. ponit documentum quod enim plura nobis bona ex justitia prodicit esse humanum, in quo docet cor- veniunt quam ex culpa , magis debepus esse æqualiter exbibendum ad mus insistere ad serviendum justitiæ, serviendum justitiæ, secundum quod quam studuerimus ad serviendum pecnos exhibuimus ipsum ad serviendum cato. Primo ergo ponit conditionem peccato. Et hoc est quod dicit, sicut status peccati. Secundo conditionem enim exhibuistis membra vestra ser- status justitiæ , ibi : Nun vero liberavire, scilicet per executionem mali ti, etc. Circa primum tria facit. Primo operis , immunditiæ et iniquitati corde ponit conditionem peccati. Secundo conceptæ , ut immunditia referatur ad effectum peccati , ibi : quem ergo fruc. peccata carnalia. (Ephes. 5.) Omnis tum , etc. Tertio finem, ibi : Nam finis fornicatio aut immunditia nec nomine- illorum, etc. tur in vobis , etc. Iniquitas autem re C irca primum considerandum est , fertur ad peccata spiritualia, et præ- quod homo naturaliter est liberi arbicipue quibus læditur proximus. (Ps.) trii, propter rationem et voluntatem , Iniquitatem meditatus est in cubili suo. quæ cogi non potest, inclinari tamen Quibus in corde conceptis, membra ab aliquibus potest. Semper ergo homo serviunt ad iniquitatem , scilicet ope- quantum ad arbitrium rationis, rere exequendam. Et ponit iniquitatem manet liber a coactione, non tamen hic pro immunditia et iniquitate, se- est liber ab inclinatione. Quandoque cundum quod omne peccatum est ini- enim liberum arbitrium inclinatur ad quitas, (Infra 13.) Et hoc in quantum bonum per habitum gratiæ vel justidiscordat ab æquitate legis divinæ. Ita tiæ : et tunc habet servitutem justitiæ, nunc, scilicet liberati a peccato, exhi- et est liber a peccato. Quandoque aubete membra vestra, scilicet per exe- tem arbitrium inclinatur ad malum per cutionem bonorum operum, servire habitum peccati : et tunc habet servijustitice, in lege divina, nobis propo- tutem peccati, et libertatem justitiæ. sitæ : et hoc, in sanctificationem ; id Servitutem quidem peccati qua traest, in executionem et augmentum hitur ad consentiendum peccato, consanctitatis. (Apoc. ult.) Sanctus sanc- tra judicium rationis. (Joan. 8.) Qui tificetur adhuc. Dicit autem hoc esse facit peccatum , servus est peccati. Et humanum , quia secundum rectum quantum ad hoc, dicit , cum enim servi judicium exigeretur : ut homo multo essetis peccati. Libertatem vero a jusplus serviret justitiæ, quam ante ser- titia, quantum ad hoc, quod homo vierit peccato. (Bar. 4.) Sicut fuit sen- absque freno justitiæ præcipitat se in sus vester, ut erraretis a Deo decies peccatum. Et quantum ad hoc, dicit, tantum, iterum convertentes requiretis liberi fuistis justitice, quod præcipue eum.

contingit his qui ex certo proposito · Hujus documenti rationem conse- peccant. Nam illi qui ex infirmitate vel quenter assignat dicens , cum enim passione peccant, aliquo freno justiservi, etc. Et circa hoc duo facit. Primo tiæ retinentur, ut non videantur a jusproponit rationem prædictorum. Se- titia omnino liberi. (Jer. 2.) A sceculo cundo probat quod supposuerat , ibi: fregisti jugum, rupisti vincula, dixisti, non serviam. (Job. 11.) Vir vanus in cum aliquis ad tempus vult separari superbiam erigitur, et tanquam pul- a Deo , propter concupiscentiam peclum onagri, liberum se putat. Scien- cati , dignum est ut ab eo æternaliter dum esi tamen , quod iste status habet separetur, quod est mors æterna. (Suveram servitutem , libertatem autem pra 1.) Qui talid agunt , digni sunt non veram , sed apparentem. Cum morte. enim homo sit id quod est secundum Deinde cum dicit, nunc vero, etc. rationem, tunc homo vere est servus, ostendit qualitatem status justitiæ. Et quando ab aliquo extraneu abducitur primo ponit conditionem status justiab eo quod est rationis. Sed quod ali- tiæ. Secundo effectum, ibi : Habetis quis freno rationis non cohibeatur a fructum vestrum, etc. Tertio ponit fisequela concupiscentiæ, est libertas nem , ibi : Finem vero, etc. Circa priquantum ad opinionem illius, qui sum- mum considerandum est, quod sicut mum bonum putat concupila sequi. quando aliquis a peccato inclinatur ad

Deinde cum dicit, quem ergo fruc- malum, est liber a justitia : ita cum tum , etc. ostendit effeclum peccati. Et aliquis ex habitu justitiæ et gratiæ inunum quidem effectum excludit , sci- clinatur ad bonum, est liber a peccalicet effectum fructuosum , cum dicit, to, ut sc. ab eo non superetur usque quem ergo fructum, scilicet cum pec- ad consensum. Unde dicit, nunc vero cabatis in illis , scilicet peccatis. Sunt sc. in statu justitiæ, liberati a peccato. enim infructuosa peccati opera , quia (Joan. 8.) Si filius vos liberaverit, tunc non adjuvant hominem ad beatitudi- vere liberi eritis. Similiter econtra, nem consequendam. (Is. 59.) Opera sicut in statu peccati est aliquis sereorum, opera inutilia. (Mich. 2.) Væ vus peccati, cui obedit : ita in statu qui cogitatis inutile , et operamini ma- justitiæ est aliquis servus Dei volunlum in cubilibus vestris. Astruit au- tarie obediens, secundum illud (Ps. tem effectum confusibilem , dicens, 99.) Servite Domino in lætitia. Et hoc in quibus , scilicet peccatis, id est, de est, quod subdit, servi autem facti quibus, nunc, scilicet in statu poni Deo. (Ps. 15.) O Domine, quia ego sertentiæ, Erubescitis , propter eorum vus tuus, etc. Hæc autem vera est turpitudinem. (Jer, 31.) Postquam os- libertas, et optima servitus : quia per tendisti mihi, percussi femur meum justitiam homo inclinatur ad id , quod confusione, et erubui. (Is. 1.) Erubes- convenit ipsi , quod est proprium hocitis super hortis , scilicet voluptatis, minis : et avertitur ab eo quod conquos elegeratis,

venit concupiscentiæ, quod est maxiDeinde cum dicit, nam finis, etc, me bestiale. ponit finem peccati, dicens : nam finis Deinde cum dicit, habetis fructum, illorum , scilicet peccatorum, mors etc. ponit effectum justitiæ , dicens , est. Quæ quidem et si non sit finis habetis fructum vestrum in sanctifioperantis peccatum, quia peccando catione, id est, ipsa sanctificatio , hoc non intendit mortem incurrere, est la est, executio sanctitatis per bona opemen finis ipsorum peccatorum , quia sa est fructus vester, in quantum , sc. de se nata sunt, mortem inducere tem- hoc spiritualiter et sancte vos delectat. poralem : quia cum anima a se Deum (Eccl. 9.) Flores mei fructus honoris separat, dignum est, ut ab ea corpus et honestatis, etc. (Galat. 5.) Fructus suum separetur : et æternam, quia spiritus est gaudium, pax, etc. Conse

quenter ponit finem , dicens, finem ve- manifestum est, quod mors sit finis ro habetis , vitam æternam. Quæ qui- peccatorum, non quem peccantes quædem est finis ipsorum justorum, qui runt, sed qui eis retribuitur. (Ps. 10.) propter vitam æternam habendam, Ignis, sulphur, spiritus procellarum , omnia operantur. (Matth. 6.) Primum pars calicis eorum. Quantum vero ad quærite regnum Dei , etc. Et etiam ip- bona , dicit, Gratia Dei vita æterna. sorum operum quæ cum ex obedientia Quia enim dixerat justos homines haDei fiant, et ad Dei imitationem , vi- bere vitam æternam , quam certum est tam æternam merentur. (Joan. 10.) non posse haberi, nisi per gratiam : Oves meæ vocem meam audiunt, et se- ideo hoc ipsum quod bona operamur, quuntur me, et vitam æternam do et quod opus nostrum est dignum vita eis.

æterna , est a gratia Dei. Unde et in Deinde cum dicit , stipendia enim (Ps. 83.) dicitur, gratiam et gloriam peccati , etc. manifestat quod dixerat dabil Dominus. Sic igitur opera nostra de finibus malorum et bonorum. Et si considerentur in sui natura, et seprimo quantum ad mala , dicit, dic- cundum quod procedunt ex libero artum est, quod finis peccatorum est bitrio hominis, non merentur ex conmors : Stipendia enim peccati, mors. digno vitam æternam , sed solum seDicuntur autem stipendia mercedes cundum quod procedunt ex gratia militum, a stipe pendenda, id est, Spiritus Sancti. Unde dicitur (Joan. 4.) ponderanda : quia pecunia distribuen- Quod fiet in eo fons aquæ salientis in da militibus ponderabatur. Quia ergo vitam æternam. Et hoc fit in Christo peccatores peccato militant, membra Jesu Domino nostro, id est, per Chrissua exhibentes arma peccato, ut supra tum , vel in quantum in ipso sumus dictum est, mors dicitur esse stipen- per fidem et charitatem. (Joan. 6.) Omdium peccati , id est, retributio, quam nis qui videt filium et credit in eum , retribuit sibi servientibus. Et ex hoc habet vitam æternam.

CAPUT VII.

Aperit jam nos a legis Mosaicæ servitute liberos per gratiam Christi, ac non

nulla tractantur de nuptiarum lege.

wei Teo

1. An ignoratis, fratres, scientibus enim estis legi per corpus Christi , ut sitis

legem loquor, quia lex in homine do alterius qui ex mortuis resurrexit, ut minatur quanto tempore vivit ?

fructificetis Deo. 2. Nam quæ sub viro est mulier, vivente 5. Cum enim essemus in carne, passio

viro alligata est legi. Si autem mor- nes peccatorum, quo per legem erant, tuus fuerit vir ejus, soluta est a lege operabantur in membris nostris , ut viri.

fructificarent morti. 3. Igitur vivente viro vocabitur adul- 6. Nunc autem soluti sumus a lege mor

tera si fuerit cum alio viro. Si au- tis, in qua detinebamur, ita ut sertem mortuus fuerit vir ejus, liberata viamus in novitate spiritus, et non in est a lege viri , ut non sit adultera si vetustate litteræ.

fuerit cum alio viro. . 4. Itaque fratres mei et vos mortificati Postquam Apostolus ostendit, quod

« PoprzedniaDalej »