Obrazy na stronie
PDF
ePub

CAPUT I.

1. Paulus servus JESU - CHRISTI, domum meam conquiescam cum illa. vocatus Apostolus, segregatus in evan- Modicus per humilitatem. (1 Cor. gelium Dei.

15 ). Ego autem sum minimus apos

tolorum. Hæc epistola in duas partes dividi. Tertio considerandum est, quando tor, scilicet in salutationem, et epise sit hoc nomen Apostolo impositum , tolarem tractatum , qui incipit ibi : cum tamen ante Saulus vocaretur, ut (Primum quidem gratias, etc.) Circa habetur (Act. 9.) primum tria facit. Primo describitur Circa hoc triplex est opinio. Hier. persona salutans. Secundo personæ dicit quod cum prius vocaretur Sausalutatæ, ibi (Omnibus qui sunt Romæ). lus, postmodum voluit vocari Paulus, Tertio salus optata, ibi (Gratia vo- propter quoddam insigne suum quod bis, etc. )

fecit, sc. quia convertit Sergium Paulum Circa primum duo facit. Primo enim proconsulem : ut habetur (Act. 13.). describitur persona auctoris. Secundo Sicut et Scipio dictus est Africanus, commendatur ejus officium, ibi (Quod quia devicit Africam. Alii vero dicunt ante promiserat, etc.) Persona autem quod hoc nomen impositum est sibi scribentis describitur a quatuor. Pri- propter profectum virtutum , qui ex mo quidem ex nomine, cum dicit, hoc nomine signatur : ut dictum est. Paulus. Circa quod tria consideranda Imponuntur enim divinitus quibussunt. Primo quidem proprietas ejus. dam nomina a principio nativitatis Hoc enim nomen , secundum quod ad designandum gratiam quam a prinhis litteris describitur , non potest cipio consequuntur , sicut patet de Hebraicum esse, quia apud Hebræos Joanne Baptista (Luc. 1.) Quibusdam non invenitur hoc elementum P. Sed vero mutantur nomina ad designanpotest esse Græcum et Latinum , si dum profectum virtutis eorum , ut tamen aliquod elementum ei propin- Chrys. dicit. Sicut patet de Abraham quum sumatur id quod est P. potest (Gen. 17). Et de Petro (Matth. 16). esse Hebræum.

Alii vero dicunt et melius , quod Secundo consideranda est ejus si- Paulus fuit a principio binomius, Congnificatio : secundum enim quod po- suetum enim erat apud Judæos, ut test Hebræum esse , idem est quod simul cum nominibus Hebraicis asmirabilis vel electus : Secundum au- sumerent sibi nomina illarum Gentium tem quod est Græcum, idem est quod quibus serviebant, sicut Græcis serquietus : Secundum vero quod est vientes nominabantur nominibus GræLatinum, idem est quod modicus. Et corum , ut patet de Jasone et Me bæc quidem ei conveniunt. Electus nelao. (2 Machab. 4). quidem fuit quantum ad gratiam. Unde Hoc autem nomen Paulus ab antiquo (Act. 9). Vas electionis est mihi iste. celebre fuit apud Rom. et ideo cum Mirabilis fuit in opere. (Eccl. 43 ). diceretur Saulus secundum Heb. voVas admirabile opus excelsi. Quietus catus est etiam Paulus secundum Rom, in contemplatione. (Sap. 8.) Intrans in quo nomine non videtur usus, nisi

postquam cæpit Gentibus prædicare. servitus timoris, quæ cogit hominem Unde ( Act. 13.) dicitur Saulus , qui et operaricontra suam voluntatem. Si vero Paulus. Et hoc magis approbat August. aliquis agat causa alterius, sicut prop

Secundo describitur persona scri- ter finem , sic est servitus amoris, quia bentis ex conditione cum dicit: Servus amicorum est benefacere , et obsequi Christi, videtur autem esse abjecta amico propter ipsum, ut Philosophus conditio servitutis, si absolute conside- dicit. (In 9. Ethicorum.) retur. Unde el sub maledicto pro pec- Tertio commendatur a dignitate cum cato infligitur. (Gen. 9.) Maledictus dicitur vocatus apostolus. Dignitas Canaan puer , servus servorum erit Apostolatus est præcipua in ecclesia , fratrum suorum. Sed redditur commen- secundum illud (1 Cor. 12.) Quosdam dabilis, ex eo quod additur Jesu Chris- quidem posuit Deus in ecclesia, primum ti. Jesus enim interpretatur salvator. Apostolos. Apostolus enim idem est (Matth. 1.) Ipseenim salvum faciet, etc. quod missus, secundum illud (Joan. Christus interpretatur unctus, secun- 20.) Sicut misit me pater , et ego mitto dum illud (Ps. 44.) Unxit te Deus vos , sc. ex eadem dilectione et cum Deus tuus, etc. Per quod designatur eadem auctoritate. Dicit autem : vodignitas Christi, et quantum ad sanc- catus Apostolus ad designandum gratitatem : quia sacerdotes ungebantur, tiam, sc. vocatus ad hoc quod sit aposut patet (Ex. 28.) Et quantum ad po- tolus. (Hæb. 5.) Nemo assumit sibi testatem : quia etiam reges ungeban- honorem, etc. Vel ad designandum extur, ut patet de David. (1 Reg. 16.) cellentiam, ut sicut urbs antonomastice Et de Salomone. (3 Reg. 1.) Et quan- vocatur ipsa Roma, ita Apostolus vocatum ad cognitionem , quia etiam pro- tur Paulus, secundum illud (1 Cor.15.) phetæ ungebantur, ut patet de Heli- Abundantius illis omnibus laboravi. Vel Sæo. (3 Reg. 19.) Quod autem aliquid ad designandum humilitatem , ut sit subjiciatur suæ saluti et spirituali unc- sensus : non audeo me dicere apostotioni gratiæ laudabile est, quia tanto !um , sed homines me ita vocant : sic aliquid est perfectius quanto magis (1 Cor. 15.) Non sum dignus vocari suæ perfectioni subjicitur : sicut cor- Apostolus. pus animæ , et aer luci. (Ps. 115.) O Quarto describitur persona scribenDomine, quia ego servus tuus sum. Sed tis ex officio cum dicit , segregatus in contra est quod dicitur (Joan. 15.) evangelium Dei. Segregalus inquam Jam non dicam vos servos, sed ani- vel per conversionem ab infidelibus, cos.

secundum illud (Gal. 1.) Cum autem Sed dicendum quod duplex est ser- placuit ei qui me segregavit ex utero vitus. Una limoris, quæ non competit matris meæ, sc. synagogæ; vel segregasanctis (Rom. 8.) Non accepistis spiri- tus per electionem ab aliis discipulis, tum servitutis iterum in timore, etc. secundum illud Act. 13. ) Segregate Alia humilitatis et amoris, quæ sanc- mihi Saulum , etc. Evangelium autem tis convenit secundum illud (Luc. 17.) idem est quod bona annuntiatio. AnDicite, servi inutiles sumus. Cum enim nuntiatur enim in ipso conjunctio holiber sitiqui est causa sui, servus autem minis ad Deum quæ est bonum hoqui est causa alterius : sicut ab alio minis, secundum illud (Ps. 71.) Mihi movente , motus si quis sic agat causa autem Deo adhærere bonum est. alterius sicut ab alio motus, sic est Triplex autem conjunctio homi

nis ad Deum annuntiatur in evange- ( Is. 52.) Quam pulchri super montes lio. Prima quidem per gratiam unio- pedes annunciantis : hæc autem annis, secundum illud (Joan. 1.) Ver- nunciatio non humanitus, sed a Deo bum caro factum est. Secunda per gra- facta est. (Is. 21.) Quce audivi a liam adoptionis prout inducitur (In Domino exercituum Deo Israel, annunPs. 81.) Ego dixi : dii estis et filii ex- tiavi vobis. Unde dicit, in evangelium celsi omnes. Tertia per gloriam frui- Dei. tionis. (Joan. 17.) Hæc est vita æterna.

LECTIO 2.

2. Quod ante promiserat per prophetas

suo8 in scripturis sanctis. 3. De filio suo, qui factus est ei ex se

mine David secundum carnem. · Descripta persona scribentis, hic commendatur negotium sibi commissum, scilicet evangelium , cujus in præmissis duplex commendatio posita est, quarum una pertinet ad utilitatem quam habet ex materia , quæ significatur ex ipso evangelii nomine, ex quo datur intelligi quod in eo bona annuntientur. Alia vero ex auctoritate quam habet ex parte auctoris, quæ est expressa in eo quod dictum est , Dei. Utramque ergo commendationem prosequitur Apostolus. Primo quidem illam quæ est ex parte auctoris. Secundo illam quæ est ex parte materiæ, ibi (De filio suo).

Circa primum commendatur evangelium quadrupliciter. Primo quidem ex antiquitate , quod fuit necessarium contra Paganos qui evangelio detrahebant, quasi post longa tempora subito ejus prædicatio esset exorta, et ad hoc excludendum dicit : quod anle , quia licet ex tempore certo prædicari inceperit : ante tamen pronuntiatum fuit divinitus. (Is. 20). Antequam venirent indicavi tibi.

Secundo ex ejus firmitate quæ designatur in hoc quod dicit , Promiserat , quia ipse ante promisit qui non mentitur. (Act. 13.) Nos vobis annun

tiamus eam quæ ad patres nostros repromissio facta est.

Tertio ex dignitate ministrorum sive testium , cum dicit : Per prophetas , quibus ante fuerant revelata quæ sunt completa circa verbum incarnatum. (Amos. 3.) Non faciet Dominus Deus verbum , scilicet, incarnari , nisi revelaverit secretum ad servos suos prophetas (Act. 10). Huic omnes prophetæ , etc. Signanter autem dicit suos : sunt enim aliqui prophetæ spiritu humano loquentes , secundum illud (Jer. 23). Visionem cordis sui loquuntur non de ore Domini. Unde dicit (ad Titum 1.) Dixit quidam ex illis proprius illorum propheta. Sunt etiam quidam prophetæ dæmonum qui immundo spiritu inspirantur, sicut prophetæ quos interfecit Helias, ut dicitur (3 Reg. 18). Sed prophetæ Dei dicuntur qui divino spiritu inspirantur. (Joel. 2). Effundam de spiritu meo, etc.

Quarto ex modo tradendi , quia non solum sunt hujusmodi promissa verbo edicta , sed litteris scripta. Unde dicit : in scripturis. Habacuc 2°, Scribe visum et explana eum. Non autem consueverunt scribi nisi magna quæ sunt digna memoria et quæ oportet ad posteros devenire. Et ideo ut Aug. dicit (18. de civitate Dei), tunc inceperunt scribi prophetiæ de Christo per Is. et Oseam , quando Roma est edita , sub cujus imperio Christus erat

nasciturus et fides ejus Gentibus præ- tivam : sicut Photinus , qui posuit dicanda. (Joan. 5.) Scrutamini scrip, Christam initium sumpsisse ex Maria turas, etc. Addit autem sanctis , ad virgine quasi hominem purum, qui differentiam scripturarum gentilium. per vitæ meritum ad hanc celsitudiDicuntur autem sanctæ : primo qui- nem pervenit, ut præ cæteris sanctis dem, quia ut dicitur (2 Pet. 1.) Spi- filius Dei diceretur. Sed secundum ritu Sancto inspirati. ( 2 Tim. 3.) hoc Christo non competeret descenOmnis scriptura divinitus inspirata. sus ad humanitatem, sed magis asSecundo quia sancta continent. (Ps.) sensus ad divinitatem , contra id quod Confitemini memorice sanctificationis dicitur Joan. sexto : Descendi de cælo. ejus. Tertio quia sanctificant. Unde Quidam vero posuerunt hujusmodi (Joan. 17.) Sanctificà eos in veritate: filiationem solummodo nuncupativam, Sermo tuus veritas est. Unde dicitur sicut Sabellius , qui dixit ipsum pa1 Machab.12.) Habentes solatio sanc- trem incarnatum, et ex hoc filium notos libros qui in manibus , etc. minari, ita quod eadem sit persona

Secundo prosequitur commendatio- et solum nomina sint diversa, sed senem quæ sumitur ex bonis in evan- cundum hoc non competeret filio mitti gelio denuntiatis, quæ pertinent ad a patre, quod falsum est, cum ipse materiam evangelii quæ est Christus, dicat Joan. 6, se descendisse ut faciat quem quidem commendat tripliciter. voluntatem ejus qui misit eam. Primo quidem ex origine; secundo ex Alii vero posuerunt, sicut Arius, hudignitate sive virtute, ibi (qui prae- jusmodi filiationem esse creatam , ita destinatus); tertio ex liberalitate , ibi quod filius Dei sit excellentissima crea(per quem accepimus.)

tura , ex nihilo tamen producta postOriginem autem Christi describit quam prius non fuerat, sed secundum duplicem. Primo quidem æternam cum hoc omnia non essent per ipsum facta, dicit (de filio suo). In quo excellen- contra id quod dicitur (Joan. 1.) Oportiam evangelii designavit. Nam mys- tet enim esse non factum per quem facterium generationis æternæ ante erat ta sunt omnia : et hæc tria excludunabsconditum. Unde Salomon dicit: tur per hoc quod signanter addit suo, Quod nomen ejus et nomen filii ejus si id est, proprio et naturali. Dicit enim nosti ? Sed in evangelio patris testi- Hilarius : hic verus et proprius est monio est declaratum. (Matth. 3 et filius origine et non adoptione, verita17.) Hic est filius meus dilectus.. Con- te non nuncupatione , nativitate non venienter autem filius Dei materia creatione : procedit enim a patre sicut sanctarum scripturarum esse dicitur, verbum a corde , quod pertinet ad quæ divinam sapientiam exponunt, eamdem naturam , præsertim in Deo, secundum illud (Deut. 4.) Hæc est in quo non potest aliquid accidentalisapientia vestra et intellectus coram ter advenire. Unde ipse dicit (Joan. populis. Filius autem dicitur esse ver- 10.) Ego et pater unum sumus. Quod bum et sapientia genita. (1 Cor. 10) dicit unum, liberat te ab Ario; quod Christum Dei virtutem et Dei sapiena dicit sumus, liberat a Sabellio, ut Auiam.

gustinus dicit. Sed circa hanc filiationem triplici- Secundo tangit temporalem origiter aliqui erraverunt : quidam enim nem cum dicit : qui factus est , ubi stadixerunt eum filiationem babere adop- tim videntur patrocinium sui erroris

assumere tres prædicti errores : per Hoc ergo excluditur per hoc quod hoc quod dicit, Qui factus est ei. Non Apostolus dicit , (de filio suo) qui scienim confitentur æternum , sed fac- licet filius Dei est factus secundum tum : sed per ea quæ adduntur tollitur carnem, id est habens carnem ex seeorum intentio : quia enim dicit. Qui mine David ; qui modus loquendi lofactus est ei : excludit dictum Sabel- cum non haberet, si hæc unio facta lii : non enim potest esse filius faclus esset solum secundum inhabitationem. patri , si sit eadem persona cum ip- De aliis enim quos verbum inhabitat , so , sed per incarnationem erit filius non dicitur quod verbum factum est virginis. Quod vero subdit, Ex semi- hic vel ille : sed quod factum est ad ne David : tollit intentionem Photini. Jeremiam vel Isaiam. In hoc ergo Si enim per adoptionem esset factus quod Apostolus cum dixit , de filio Dei filius : non diceretur factus ex se- suo, addidit, qui factus est ei ex sem mine David : sed magis ex spiritu, mine David : manifeste excludit erroscilicet, qui est spiritus adoptionis rem prædictum. filiorum : ut dicitur Romanorum oc- Rursus aliqui alii , licet duas persotavo. Et ex semine Dei : ut dicitur (1 nas non concedant in Christo , conceJoan.3.) Quod vero sequitur secundum dunt tamen duas hypostases vel duo carnem , tollit intentionem Arii : qui supposita , quod in idem redit, quia ponit eum factum non solum secun- nihil aliud est persona quam hyposdum carnem, sed etiam secundum di- tasis et suppositum rationalis naturæ. vinam naturam.

Cum ergo sit una solum hypostasis, Est etiam considerandum ulterius, et unum suppositum in Christo, quod quod circa ipsum incarnationis mys- est suppositum vel hypostasis verbi terium multipliciter aliqui errave- æterni, non potest dici quod illa hyrunt. Nestorius enim posuit unionem postasis , sit facta filius Dei, quia non verbi ad hominem esse factam solum incæpit esse filius Dei. Et ideo non secundum inhabitationem, scilicet, proprie dicitur, quod homo sit factus prout filius Dei hominem illum inha- Deus, vel filius Dei. Sed tamen si inbitavit excellentius cæteris. Manifes- venialur ab aliquo doctore dictum , tum est enim quod alia est substantia exponendum est, sic factum est ut inhabitantis , et inhabitati : sicut ho- homo esset Deus. Secundum hoc promipis et domus : secundum hoc po- prie dicitur, Dei filius factus est homo nebat aliam esse personam vel hypos- quia semper non fuit homo; et ideo tasim verbi et hominis, ita quod alius legendum est quod hic dicitur, ut ly esset secundum personam filius Dei qui, accipiatur ex parte subjecti , ut et alius filius hominis. Sed hoc mani- sit sensus , qui filius Dei factus est feste apparet falsum esse per hoc quod ex semine David; non autem ex parte Apostolus Philip. secundo , unionem prædicati , quia sensus esset quod alihujusmodi vocat exinanitionem : Pa- quis existens ex semine David , factus ter autem et Spiritus Sanctus inhabi- est filius Dei, quod non dicitur vere tant homines secundum illud (Joan. et proprie, sicut dictum est. 14.) Ad eum veniemus, et apud eum Fuerunt autem alii qui posuerunt mansionem faciemus. Sequeretur igi- unionem esse factam secundum contur quod Pater et Spiritus Sanctus es- versionem verbi in carnem , sicut disent exinaniti , quod est absurdum. citur aer fieri ignis. Unde Eutyches

« PoprzedniaDalej »