Obrazy na stronie
PDF
ePub

latem habet, quia in corruptionem nos dini mortis ejus, id est, si in nobis as-, ducit. (Hebr. 8.) Quod antiquatur et sumamus similitudinem mortis ejus, senescit prope interitum est. Unde et ut ei incorporemur sicut ramus qui dicitur (Bar. 3.) Quid est quod in terra inseritur plantæ : ut nos quasi in ipsa inimicorum es, inveterasti in terra alie- passione Christi inseramur, simul et na, etc. Unde et novitas vitæ dicitur resurrectionis erimus , scilicet, similiper quam aliquis redit ad integrita- tudini ejus complantati, ut scilicet, in tem: ut scilicet, sit sine peccato. (Ps. præsenti innocenter vivamus, et in 4.02.) Renovabitur ut aquilæ juventus futuro ad similem gloriam perveniatua. (Ephes. 4.) Renovamini spiritų mus. (Phil. 3.) Reformabit corpus humentis vestræ.

militatis nostre configuratum corpori Deinde cum dicit, Si enim, probat claritatis suæ. (2 Tim. 2.) Si commors necessitatem consequentiæ. Christus tyi sumus et convivemus. Sic igitur, enim postquam fuit mortuus resur- sicut Apostolus per similitudinem morrexit, unde conveniens est, ut illi qui tis Christi probavit, quod sumus morconformantur Christo, quantum ad tui peccato, quod præmiserat quasi mortem in baptismo, conformentųr antecedens : sic per similitudinem reetiam resurrectioni ejus per innocen- surrectionis ejus, probavit quod non tiam vitæ. Et hoc est quod dicit, si debemus vivere in peccato : quod quasi. enim complantati facti sumus similitų- consequens superius introduxit.

LECTIO 2,

esse

Quia vetus homo noster crucifixus est, ideo ostendit in nobis facultatem

non permanendi in peccato, et vivendi Deo in Christo.

6. Hoc scientes quod vetus homo noster ex eo quod per baptismum mortui su

simul crucifixus est, ut destruatur mus peccato, hic ulterius ostendit corpus peccati, ut ultra non servia adesse nobis facultatem ad hoc obsermus peccato,

vandum. Et circa hoc duo facit. Primo 7. Qui enim mortuus est, justificatus est

proponit, quod intendit. Secundo mam a peccato.

nifestat propositum , ibi: Qui enim 8. Si autem mortui sumus cum Christo,

mortuus, etc. Circa primum duo facit. credimus quia simul etiam vivemus

Primo proponit beneficium, quod concum illo. 9. Scientes, quod Christus resurgens ex

secuti sumus. Secundo hujus bene

ficii effectum , ibi : Ut destruatur, etc. mortuis, jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur:

Dicit ergo primo, dictum est, quod 10. Quod enim mortuus est peccato,

debemus in povitate ambulare, scilicet, mortuus est semel: quod autem vivit, desistendo a peccato. Et ne hoc aliquis vivit Deo.

forte impossibile diceret, dicit quod 11. Ita et vos, existimate vos mortuos sumus hoc scientes, quia vetus homo

quidem esse peccato, viventes autem noster , id est, vetustas hominis per Deo in Christo Jesu Domino nostro. peccatum inducta simul, scilicet cuin

Christo, crucifixus est, id est, per cruPostquam Apostolus ostendit, quod cem Christi est mortificatus : sicut non est nobis in peccato permanendum, enim supra dictum est, vetustas bo

minis per peccatum inducta est, in- tuus est, etc. manifestat quod dixerat.
quantum per peccatum bonum naturæ Et primo quantum ad primum effec-
corrumpitur. Quæ quidem vetustas in tum. Secundo quantum ad secundum,
homine principatur quamdiu homo pec- ibi : Si autem mortui, etc. Circa pri-
cato subjacet. Et quia id quod est prin- mum considerandum est, quod con-
cipale in homine, dicitur esse ipse ho- geries peccatorum destruitur quando
mo, inde est, quod in eo qui peccato peccata homini remittuntur. Sic igi-
subjicitur, ipsa vetustas peccati dici- tur destructionem corporis peccati ma-
tur esse vetus homo. Vetustas autem nifestat dicens, Qui enim mortuus est,
peccati potest intelligi, vel ipse reatus, scilicet per baptismum, quo Christo
seu macula actualium peccatorum, vel commorimur, justificatus est a peccato,
etiam consuetudo peccandi: quæ quam id est, remissis peccatis, translatus est
dam necessitatem ingerit ad peccano in statum justitiæ. (Cor. 6.) Et hæc
dum; vel etiam ipse fomes peccati pro quidem fuistis aliquando , sed abluti
veniens ex peccato prim. parentis. estis , etc. Quia igitur per crucem
Sic igitur vetus homo noster dicitur Christi homo peccato moritur, conse-
esse simul crucifixus cum Christo, in- quens est quod a peccato justificetur,
quantum prædicta vetustas virtute et ita quod corpus peccati destrua-
Christi sublata est. Vel quia totaliter tur.
est amota, sicut totaliter amovetur in Deinde cum dicit, Si autem mortui,
baptismo reatus et macula peccati. Vel etc. manifestat secundum effectum per
quia diminuitur virtus ejus sicut vir- conformitatem ad vitam Christi tali
tus fomitis , vel etiam consuetudinis ratione: ille qui Christo morienti com-
peccandi. (Col. 2.) Delens quod advero moritur, simul convivit et resurgenti.
sum nos erat chirographum decreti, Christus autem sic resurrexit a mor-
quod erat contrarium nobis : et ipsum tuis tanquam nunquam. de cætero mo-
tulit de medio, affigens illud cruci. riturus : ergo ille qui mortificatus est

Deinde cum dicit, Ut destruatur, etc. peccato, sic Christo resurgenti conviponit effectum prædicti beneficii du- vit , quod habet facultatem nunquam plicem, quorum primus est remotio de cætero ad peccalum redeundi. Circa præcedentium delictorum. Et hoc est hoc ergo tria facit. Primo ostendit conquod dicit, Ut destruatur corpus pec- formitatem hominis fidelis ad vitam cati. Dicitur enim corpus peccati ipsa Christi resurgentis. Secundo ponit concongeries malorum operum, sicut ipsa ditionem vitæ resurgentis , ibi : Sciencongeries membrorum facit unum cor- tes quod Christus, etc. Tertio infert pus naturale. (Job. 41.) Corpus ejus conclusionem intentam, ibi : Ita et vos, quasi scuta fusilia, etc. Secundus au- etc. tem effectus est, ut caveamus a pecca- Dicit ergo primo, Si enim mortui tis in futurum : et hoc est quod sub- sumus cum Christo, id est, si virtute dit dicens, ut ultra non serviamus mortis Christi sumus mortui peccato, peccato. Tunc enim homo peccato ser- Credimus , quia etiam simul Vivemus vit, quando concupiscentiæ peccati cum illo, id est, ad similitudinem vitæ obedit per consensum et corporis exe- ejus: vivemus, inquam, hic vita gracutionem. (Joan. 8.) Qui facit pecca- tiæ, et in futuro vita gloriæ. (Ephes. 2. tum, servus est peccati.

Cum essemus mortui peccatis, convivi Deinde cum dicit. Qui enim mor ficavit nos, etc. Deinde cum dici

gnat in nobis peccatum per operis ex- et vos Deo exhibere, secundum illud ecutionem. Et ad hoc" excludendum, (Jac. 4.) Appropinquate Deo, et appro. subdit , Sed neque exhibeatis membra pinquabit vobis : resistite diabolo, et vestra peccato, id est, fomiti peccati, fugiet a vobis. Quasi dicat, ideo potes. Arma iniquitatis, id est, instrumenta tis prædicta observare, quia non inad iniquitatem exequendam. Homo e- venitis peccatum in vos dominari, per nim cum per membra sua peccatum quod retrahi possitis : sumus enim liexequitur, ad iniquitatem exequitur : berati a Christo, secundum illud (Joan. et hoc ipso impugnare videtur ad res- 8.) Si filius vos liberaverit, vere liberi tituendum dominium peccati , quod eritis. per consuetudinem peccati in nobis Secundo manifestat quod dixerat, convalescit. (Ezech. 32.) Cum armis dicens, Non enim estis sub lege, sed sub suis ad inferos descenderunt.

gratia. Ubi considerandum est, quod Deinde cum dicit, Sed exhibete vos non loquitur hic de lege solum, quan· Deo, etc. exhortatur ad contrarium, tum ad ceremonialia, sed etiam quanut sc. exhibeamus nos Deo. Et primo tum ad moralia, sub qua quidem aliquantum ad interiorem affectum, cum quis dicitur esse dupliciter. Uno modo dicit: Sed exhibeatis vos Deo, ut sci- quasi legis observantiæ voluntarie sublicet mens vestra ei subdatur. (Deut. jectus. Et hoc modo etiam Christus 10.) Et nunc Israel, quid Dominus fuit sub lege, secundum illud (Gal. 4.) Deus tuus requirit a te, nisi ut timeas Factum sub lege : quia scilicet legem Dominum Deum tuum, et ambules in observavit, non solum quantum ad viis ejus ? Et hoc facere debetis tan- moralia, sed etiam quantum ad cerequam ex mortuis viventes, id est, tan- monialia. Fideles autem Christi sunt quam reducti ad vitam gratiæ , de quidem hoc modo sub lege, quantum *morte culpæ. Nam et ideo justum est, ad moralia , non aulem quantum ad ut qui vivit, jam non sibi vivat, sed ei ceremonialia. Alio modo dicitur aliquis qui pro omnibus mortuus est. (2 Cor. esse sub lege, quasi a lege coactus, et 5.) Secundo quantum ad exteriorem sic dicitur esse sub lege, qui non voactum : unde dicit : Exhibete membra luntarie ex amore, sed timore cogitur vestra Deo, id est, ad ejus obsequium legem observare. Talis autem caret arma justitiæ, id est, instrumenta quæ- gratia, quæ si adesset, inclinaret vodam ad justitiam exequendam, quibus luntatem ad observantiam legis, ut ex scilicet, pugnetis contra inimicos Dei. amore moralia ejus præcepta impleret. (Ephes. ult.) Induite vos armaturam Sic igitur quamdiu aliquis sic est sub Dei, ut possitis stare adversus insidias lege , ut non impleat voluntarie legem, diaboli. .

peccatum in eo dominatur, ex quo Deinde cum dicit, Peccatum enim, voluntas hominis inclinatur, ut velit id etc. assiguat rationem admonitionis quod est contrarium legi , sed per prædictæ. Posset enim aliquis seipsum gratiam tale dominium tollitur: ut sciexcusare, allegans peccati dominium, licet homo servet legem, non quasi sub per quod assereret se ab observatione lege existens, sed sicut liber. (Gal. admonitionis prædictæ impediri. Hoc 4.) Non sumus ancillæ filii, sed liberæ : ergo Apost. primo excludit, dicens: qua libertate Christus nos liberavit. Peccatum enim vobis non dominabitur, Hanc autem gratiam facientem homiscilicet, si ceperitis peccato resistere, nes libere legem implere, non conferebant legalia sacramenta , sed confe- obedistis. Obedire enim debitum est , runt eam sacramenta Christi : Et ideo quod servi dominis debent. (Ephes. 6.) illi qui se ceremoniis legis subjiciebant, Servi, obedite dominis carnalibus. Unquantum pertinet ad virtutem ipso, de cum aliquis obedit alicui, se serrum sacramentorum legalium, non vum profitetur ejus , obediendo. Dierant sub gratia, sed sub lege, nisi verso tamen stipendio, diversis doforte per fidem Christi gratiam adipis- minis obeditur. Qui enim obedit peccerentur. Illi vero qui se sacramentis cato per servitutem peccati ducitur in Christi subjiciunt, ex eorum virtute mortem. Et hoc est quod dicit, sive gratiam consequuntur, ut non sint sub peccati, scilicet servi estis ei obedienlege,'sed sub gratia, nisi forte per suam do. Et hoc est in mortem , id est, culpam se subjiciant servituti peccati. æternam damnationem præcipitandi :

Deinde cum dicit, Quid ergo, etc. de qua dicitur (Apoc. 2.) In his mors movet quæstionem contra id quod dic secunda non habet locum. Qui vero tum est. Et circa hoc tria facit. Primo obedit Deo, efficitur hujus obedientiæ proponit quæstionem. Secundo solvit servus : quia per assuetudinem obeeam ducendo ad inconveniens, ibi : diendi, mens ejus magis ac magis ad Absit. An nescitis, etc. Tertio ostendit obediendum inclinalur, et ex hoc jusesse inconveniens id ad quod duxerat, titiam perficit. Et hoc est, quod dicit, ibi: Gratias ago Deo, etc. Circa primum sive obeditionis , scilicet, divinorum considerandum est, quod verbum præ- Praeceptorum , servi estis ad justitiam missum poterat male intelligi ab ali- implendam, secundum illud (Supra 2.) quibus, ut scilicet, fideles Christi non Factores legis justificabuntur. Et satis sint sub lege, quantum ad debitum convenienter obeditionem peccato opobservandi præcepla moralia, ex quo ponit, eo quod sicut Ambros. dicit, pecsequeretur, quod fidelibus Christi li- catum est transgressio legis divinæ, citum esset peccare, scilicet, contra et cælestium inobedientia mandatopræcepta moralia faciendo. Et ideo sub rum. hoc sensu quæstionem movet, dicens, Deinde cum dicit, gratias autem Deu. quid ergo dicemus ? Nunquid pecca- ostendit hoc esse inconveniens, scibimus, scilicet , contra præcepta mo- licet, quod obediendo peccato, iterum ralia legis faciendo , quoniam dictum reducamur in servitutem peccati. Priest, quod non sumus sub lege, sed mo quidem ratione accepta ex benefisub gratia ? Et hunc sensum Apost. cio, quod consecuti sumus. Si enim improbat ad (Gal. 5.) dicens : Vos in aliquis per gratiam alicujus a servitute libertatem vocati estis fratres mei, liberatur, inconveniens est quod se tantum ne libertatem in occasionem de- spontaneum subjiciat servituti : unde tis carnis. Et ideo hic etiam respon- cum nos per gratiam Dei simus libedens, subdit, absit, scilicet ut pecce- rati a peccato, inconveniens est, quod mus, quia sumus a lege liberati : quia iterum nos sponte retrudamus in sersi peccaremus , sequeretur hoc incon- vitutem peccati. Secondo ex conditione veniens, quod iterum redigeremur in in quam ducti sumus post libertatem servitutem peccati. Et hoc est, quod peccati, ut scilicet simus servi justidicit, an nescitis , quoniam cui vos ex- tiæ. Non licet autem servo alicujus , hibetis propria voluntate servos ad obe- se contrarii domini servituti subjicediendum , spontanee servi estis, cui re : unde nobis non licet ex quo suScientes, ponit conditionem vitæ Chris- manifestum est quod per unam morli resurgentis. Et primo ponit eam. tem omnia peccata delevit, secundum Secundo probat, ibi : Quod enim mor- illud (Hebr. 10.) Una oblatione contuus est, etc. Dicit ergo primo. Hoc, summavit in sempiternum sanctificaninquam , quod dictum est credimus, dos. Ideo non restat ut adhuc pro pecscientes quod Christus resurgens ex cato moreretur. (1 Pet. 3.) Christus mortuis, jam non moritur, sed vivit via semel pro peccatis nostris mortuus est, ta perpetua. (Apoc. 1.) Fui mortuus, etc. Quantum ad secundum autem et sum vivens in sæcula sæculorum. idem potest concludi. Si enim ChrisEl quod plus est, Mors illi ultra non tus mortem sustinuit, ut deficeret in dominabitur, quæ scilicet in homine eo similitudo carnis peccati, debuil dominatur, non solum dum moritur ejus mors conformari aliis gerentibus per separationem animæ a corpore, carnem peccati, qui semel inoriuntur. sed etiam ante mortem dum patitur Unde dicitur (Hebr. 9.) Quemadmoægritudinem , famem et sitim , et alia dum statutum est hominibus semel mori, hujusmodi, per quæ pervenitur ad sic et Christus semel oblatus est, etc. mortem ; sed ab his libera est vita. Secundo ostendit idem ex conditione Christi resurgentis. Et ideo non subji- vitæ, quam resurgendo adeptus est, citur dominio mortis, sed potius ipse dicens: Quod autem vivit, vivit Deo, id habet dominium super mortem. (Apoc. est, ad conformitatem Dei. Dicitur enim 1.) Habet clavem mortis et inferni. (2 Cor. ult.) Quod si crucifixus est ex

Deinde cum dicit, Quod enim mor- infirmitate, vivit ex virtute Dei. Effectus tuus, etc. probat propositum, scilicet, autem conformatur causæ. Unde et quod Christus resurgens ulterius non vita quam Christus resurgens acquimoriatur, et hoc dupliciter. Primo sivit est Deiformis : sicut ergo vita quidem ratione accepta ex parte mor- Dei est sempiterna et absque corruptis, quam sustinuit, dicens: Quod enim tione, secundum illud (2 Tim. ult.) Qui mortuusest peccato, mortuus est semel. solus habet immortalitatem, ita et vita Non autem intelligitur, quod ipse mor- Christi est immortalis. tuus est peccato, quod ipse commisit Deinde cum dicit, Ita et vos, etc. vel contraxit, quia in eo nullo modo infert conclusionem intentam ut conpeccatum locum habuit. (1 Pet. 2.) formemur vitæ Christi resurgentis, et Qui peccatum non fecit, etc. Sed dici- quantum ad hoc, quod mortuus est tur mortuus esse peccato dupliciter. peccato, id est, mortali vitæ, quæ haUno modo, quia mortuus est pro pec- bet similitudinem peccati, nunquam cato tollendo. (2 Cor. 5.) Eum qui non ad eam rediturus, et quantum ad hoc novit peccatum pro nobis Deus fecit quod vivit ad conformitatem Dei. Et peccatum, id est, hostiam pro peccato. quantum ad primum dicit, Ita et vos Alio modo, quia mortuus est similitu- existimate vos quidem mortuos esse pecdini carnis peccati , id est, vitæ passi- cato, scil. tanquam ad peccatum nunbili et mortali. (Infra 8.) Deus misit quam sitis redituri. (Is. 26). Morientes filium suum in similitudinem carnis non vivant. Et quantum ad secundum, peccati. Utroque autem modo concludi dicit Viventes Deo, id est, ad honorem potest, quod Christus mortuus sit vel similitudinem Dei, ut scilicet nunsemel, ex hoc quod morluus est quam per peccatum moriamur. (Gal. peccato. Quantum enim ad primum, 2.) Quod autem nunc vivo in carne, in

« PoprzedniaDalej »