Obrazy na stronie
PDF

meae, et vocavit per gratiam 2. Ascendi autem secundum suam,

revelationem; et contuli cum il16. ut revelaret Filium suum lis Evangelium, quod praedico in me, ut evangelizarem illum in in Gentibus, seorsum autem iis, Gentibus', continuo non acquie qui videbantur aliquid essem; ne vi carni et sanguini;

forte in vacuum currerem, aut 17. neque veni ierosolymam cucurrissem. ad antecessores meos Apostolos; 3. Sed neque Titus, qui mesed abii in Arabiam; et iterum cum erat, cum esset Gentilis, reversus sum Damascum.

compulsus est circumcidi. 18. Deinde post annos tres ve- | 4. Sed propter subintroductos ni Ierosolymami videre Petrum, falsos fratres ", qui subintroieet mansi apud eum diebus quin runt explorare libertatem nodecim.

stram, quam habemus in Christo 19. Alium autem Apostolorum Jesu, ut nos in servitutem redividi neminem, nisi Jacobum fra gerent. trem Domini.

5. Quibus neque ad horam ces20. Quae autem scribo vobis, simus subjectione', ut veritas ecce! coram Deo, quia non men- Evangelii permaneat apud vos. tior.

6. Ab iis autem, qui videban21. Deinde veni in partes Sy- | tur esse aliquid (quales aliquanriae et Ciliciaed.

do fuerint, nihil mea interest; 22. Eram autem ignotus facie Deus personam hominis non acEcclesiis Judaeae, quae erant in cipit), mihi enim, qui videbantur Christo.

esse aliquid, nihil contulerunt; 23. Tantum autem auditum 7. sed e contra cum vidissent, habebant; quoniam qui perseque quod creditum est mihi Evangebatur nos aliquando, nunc evan lium praeputii, sicut et Petro cirgelizat fidem, quam aliquando cumcisionis; expugnabat.

8. (qui enim operatus est Pe24. Et in me clarificabant tro in Apostolatum circumcisioDeum.

nis, operatus est et mihi inter

Gentes P.)
CAP. II.

9. Et cum cognovissent grati

am, quae data est mihi, Jacobus, Apostolus libere semper docuit evan- | et Cephas, et Joannes, qui videgelium; publice reprehendit Cepham. bantur columnae esse, dextras 1. Deinde post annos quatuor

dederunt mihi et Barnabae sodecim, iterum ascendi lerosoly cietatis ; ut nos in Gentes, ipsi mam cum Barnaba', assumpto et | autem in circumcisionem. Tito.

10. Tantum ut pauperum me

[merged small][ocr errors]

Cap. I. 17. Hierusolyma; ibid. in Arabia. 18. Hierusolyma. 20. coram Deo quoniam non. II. 2. his qui; ibid. Desunt verba aliquid esse. 4. subintroductos autem falsos fratres. 5. subiectioni. 6. Ab his autem; ibid. desunt verba esse aliquid. 7. sed e contrario; ibid. sicut Petro (deest et). 9. Jacobus Cephas (deest et).

mores essemus, quod etiam soli- | mortuus sum, ut Deo vivam"; citus fui hoc ipsum facere 9. Christo confixus sum cruci.

11. Cum autem venisset Ce-! 20. Vivo autem, jam non ego; phas Antiochiam, in faciem ei re- | vivit vero in me Christus. Quod stiti", quia reprehensibilis erat. | autem nunc vivo in carne; in fide

12. Prius enim, quam venirent | vivo Filii Dei, qui dilexit me , et quidam a Jacobo, cum Gentibus tradidit semet ipsum pro me. edebats; cum autem venissent, 21. Non abjicio gratiam Dei. subtrahebat et segregabat se, ti- Si enim per legem justitia , ergo mens eos, qui ex circumcisione gratis Christus mortuus est. erant. 13. Et simulationi ejus con

CAP. III. senserunt caeteri Judaei, ita , ut Fide in Christum venit spiritus sanet Barnabas duceretur ab eis in ctus. A maledictione legis Christus illam simulationem.

nos liberavit. Nam lex non poterat 14. Sed cum vidissem, quod justos reddere mortales. non recte ambularent ad verita 1. O insensati Galatae! quis tem Evangelii, dixi Cephae co

vos fascinavit non obedire veriram omnibus : Si tu, cum Judae

tati, ante quorum oculos y Jesus us sis, gentiliter vivis, et non

Christus praescriptus est, in vojudaice, quomodo Gentes cogis |

bis crucifixus ? judaizare?

2. Hoc solum a vobis volo di15. Nos natura Judaei, et non

scere: Ex operibus legis Spiritum ex Gentibus peccatores.

accepistis, an ex auditu fidei? 16. Scientes autem, quod non

3. Sic stulti estis, ut cum spijustificatur homo ex operibus le- | ritu coeperitis, nunc carne congis, nisi per fidem Jesu Christi; summeminit

u Christi; summemini? et nos in Christo Jesu credimus, 4. Tanta passi estis sine cauut justificemur ex fide Christi, et

sa? si tamen sine causa. non ex operibus legis; propter

5. Qui ergo tribuit vobis Spiquod ex operibus legis non justi- | ritum, et operatur virtutes in voficabitur omnis carot.

bis; ex operibus legis, an ex au17. Quod si quaerentes justi- | ditu fidei? ficari in Christo, inventi sumus 6. Sicut scriptum est: „Abraet ipsi peccatoresu,numquidChri- ,ham credidit Deo, et reputatum stus peccati minister est ? Absito! | .est illi ad justitiama. 18. Si enim, quae destruxi,

7. Cognoscite ergo, quia , qui iterum haec aedifico; praevari

ex fide sunt, ii sunt filii Abrahae. catorem me constituo.

8. Providens autem Scriptura, 19. Ego enim per legem legi quia ex fide justificat GentesDeus, 9 Act. 11, 29. 1 Cor. 16, 1. 2 Cor. 8, 1. sqq. " Act. 15, 39. s Act, 10, 28. 11, 3. w Rom. 6, 6. 7, 4. 6. c. 5, 24. yc. + Rom. 3, 28. u Rom. 3, 9. v Rom. 6,1. 5, 7. Act. 2, 38. Gen. 15, 6. Rom. $19.

4, 3.

Cap. II. 12. ab Jacobo. 13. in illa simulatione. 14. gentiliter et non judaice vivis. 18. haec iterum reaedifico. 20. vivet vero. 21. ergo Christus gratis. III. 1. veritati non obedire; ibid. desunt verba in vobis. 2. volo a vobis. 3. consummamini. 6. Desunt verba scriptum est; ibid. est ei ad justitiam.

[ocr errors]
[ocr errors]

praenunciavit ,Abrahae: „Quia | tum facit ad evacuandam pro„benedicentnr in te omnes Gen- | missionem.

18. Nam si ex lege haereditas, 9. Igitur qui ex fide sunt, be jam non ex promissione. Abranedicentur cum fideli Abraham. hae autem per repromissionem”

10. Quicumque enim ex operi donavit Deus. bus legis sunt, sub maledicto 19. Quid igitur lex? Propter sunt. Scriptum est enim: „Ma transgressiones o posita est, do„ledictus omnis , qui non per nec veniret semen, cui promise„manserit in omnibus quae scri rat, ordinata per angelos P in ,,pta sunt in Libro legis, ut faciat

manu mediatoris.

20. Mediator autem unius non 11. Quoniam autem in lege | est; Deus autem unus est. nemo justificatur d apud Deum, 21. Lex ergo adversus promanifestum est: „quia Justus ex | missa Dei? Absit! Si enim data ,,fide vivitse,

esset lex, quae posset vivificare, 12. Lex autem non est ex fide, vere ex lege esset justitia l. sed, „qui fecerit ea, vivet in il- 22. Sed conclusit Scriptura „lis“f.

omnia sub peccato, ut promissio 13. Christus nos redemits de ex fide Jesu Christi daretur cremaledicto legis, factus pro nobis dentibus. maledictum”; quia scriptum est:

23. Prius autem, quam veniret „Maledictus omnis, qui pendet | fides, sub lege custodiebamur „in lignoci.

conclusi in eam fidem , quae re14. Ut in Gentibus benedictio velanda erat. Abrahae fieret in Christo Jesu, 24. Itaque lex paedagogus ut pollicitationem Spiritus acci- noster fuit in Christo, ut ex fide piamus per fidem k.

justificemurs. 15. Fratres ! (secundum homi 25. At ubi venit fides, jam non nem dico) tamen hominis confir sumus sub paedagogot. matum testamentum nemo sper

26. Omnes enim filii Deiu estis nit, aut superordinat.

per fidem, quae est in Christo 16. Abrahae dictae sunt pro

Jesu. missiones, et semini ejusl. Non

27. Quicumque enim in Chridicit: „Et seminibus,“ quasi in

sto baptizati estis, Christum inmultis; sed quasi in uno:,,Et se

duistis v.

28. Non est Judaeus, neque mini tuo,“ qui est Christus.

Graecus; non est servus, neque 17. Hoc autem dico: testa- | liber; non est masculus, neque mentum confirmatum a Deo, quae femina. Omnes enim vos unum" post quadringentos et triginta

estis in Christo Jesu. annos facta est lex, non irri

n Rom. 4, 14. 01 Tim. 1, 8-10. P Gen. 12, 3. Deut. 27, 26. dc. 2, Act, 7, 38. 53. Hebr. 2, 2. Rom. 8, 2. 16. Hab. 2, 4. f Lev. 18, 5. & Rom. 599. T v. 19. Rom. 7, 6. t Rom. 6, 10 4. h 2 Cor. 5, 21. i Deut. 21, 23. | 14. 1 Rom. 8, 15. sqq. v Rom. 6, 3. 4. k Eph. 1, 13. 1 Gen. 22, 18. m Act. 7,6, 20 1 Cor. 12, 12. 13.

Cap. III. 8. praenuntiavit. 10. qui per manserit (sic). 13. nos redimit. 17. quadrigentos; ibid. non irritam. 18. ex repromissione. 20. unus non est (sic alia manu lit. i scripta est). 26. Desunt verba quae est.

29. Si autem vos Christi; ergo ! 11. Timeo vos, ne forte sine semen Abrahaex estis, secun- causa laboraverim in vobis. dum promissionem haeredes. 12. Estote sicut ego, quia et CAP. IV.

ego sicut vos; fratres! obsecro

vos, nihil me laesistis. Ante Christum Judaei, ad instar

13. Scitis autem, quia per inparvulorum, lege continebantur. Abrahae uxores duo foedera cum

firmitatem d carnis evangelizavi Deo indicant.

vobis jampridem, et tentationem 1. Dico autem : Quanto tem

vestram in carne mea. pore haeres parvulus est, nihil

14. Non sprevistis, neque rediffert a servo, cum sit dominus

spuistis; sed sicut Angelum Dei omnium ;

excepistis me, sicut Christum Je2. sed sub tutoribus et actori

sum. bus est usque ad praefinitum tem

15. Ubi est ergo beatitudo vepus a patre.

stra? Testimonium enim perhi3. Ita et nos cum essemus par

beo vobis; quia, si fieri posset, vuli, sub elementis mundi eramus

oculos vestros eruissetis, et deservientes).

dissetis mihi. 4. At ubi venit plenitudo tem

16. Ergo inimicus vobis factus poris, misit Deus Filium suum,

sum, verume dicens vobis ? factum ex muliere, factum sub

17. Aemulantur vos non bene; lege;

sed excludere vos volunt, ut illos 5. ut eos, qui sub lege erant,

aemulemini. redimeret, ut adoptionem filio

18. Bonum autem aemulamini rum reciperemus a.

in bono semper; et non tantuni 6. Qnoniam autem estis filii,

cum praesens sum apud vos. misit Deus Spiritum Filii sui in

19. Filioli mei! quos iterum corda vestra clamantem : Abba,

parturiol, donec formeturg ChriPater.

stus in vobis. 7. Itaque jam non est servus,

20. Vellem autem esse apud vos sed filius. Quod si filius; et hae- |

| modo, et mutare vocem meam ; res per Deum.

quoniam confundor in vobis. 8. Sed tunc quidem ignoran- |

21. Dicite mihi qui sub lege tes Deum, iis qui natura non sunt / vultis esse, legem non legistis? dii, serviebatis.

22. Scriptum est enim: „Quon9. Nunc autem cum cognove- | ,iam Abraham duos filios habuit; ritis Deum: immo cogniti sitis a l,unum de ancilla, et unum de liDeo; quomodo convertimini ite- | ,,bera“. rum ad infirma et egena elemen

23. Sed qui de ancilla, secunta', quibus denuo servire vultis?

dum carnem natus est; qui au10. Dies observatis, et men

tem de libera, per repromissio

nem. ses, et tempora, et annosc.

* Rom. 9, 8. y c. 3, 23. sq. Col. 2, 17. | di Cor. 2, 3. Act, 14, 5-7. 2 Tim. : Malth. 3, 15. a Joh. 3, 16. 8, 35. Rom. 4, 3. fi Cor. 4, 15. & c. 2, 20. Gen. 8, 15-17. 6 Col. 2, 20. c Col. 2, 16. | 16, 1. sqq. c. 21, 1, sqq.

Cap. III. 29. Abrahae semen. actoribus usque. 6. in corda nostra. 12. estote sicut et ego.

IV. 2. sed sub tutoribus est et 7. non es servus. 8. his qui natura.

24. Quae sunt per allegoriam bis; quoniam si circumcidamini, dicta. Haec enim sunt duo testa- | Christus vobis nihil proderito. menta. Unum quidem in monte 3. Testificor autem rursus Sina, in servitutem generans, omni homini circumcidenti se, quae est Agar.

quoniam debitor est universae 25. Sina enim mons est in Ara legis faciendae P. bia, qui conjunctus est ei, quae 4. Evacuati estis a Christo, qui nunc est Ierusalem, et servit cum in lege justificamini; a gratia exfiliis suis.

cidistis. 26. Illa autem, quae sursum 5. Nos enim spiritu ex fide est Ierusalem, libera est, quae spem justitiae exspectamus. est mater nostra.

6. Nam in Christo Jesu neque 27. Scriptum est enim: „Lae- circumcisio aliquid valet, neque „tare sterilis, quae non paris; praeputium; sed fides, quae per „erumpe, et clama, quae non par charitatem I operatur. „turis; quia multi filii desertae, 7. Currebatis bene; quis vos „magis, quam ejus, quae habet impedivit veritati” non obedire ? virum'i.

8. Persuasio haec non est ex 28. Nos autem, fratres! se eo, qui vocat voss. cundum Isaac promissionis filii 9. Modicum fermentum totam sumusk.

massam corrumpit. 29. Sed quomodo tunc is, qui 1 10. Ego confido in vobis in secundum carnem natus fuerat, Domino, quod nihil aliud sapiepersequebatur eum, qui secun tis; qui autem conturbat vos, dum spiritum ; ita et nunc. portabit judicium, quicumque

30. Sed quid dicit Scriptura? est ille. „Ejice ancillam, et filium ejus; 11. Ego autem, fratres! si cir,non enim haeres erit filius an cumcisionem adhuc praedico, „cillae cum filio liberaem. quid adhuc persecutionem” pa

31. Itaque, fratres ! non sumus tior ? Ergo evacuatum est scaniancillae filii, sed liberae; qua li- | dalum crucis. bertate Christus nos liberavit. 12. Utinam et abscindantur,

qui vos conturbant! CAP. V.

13. Vos enim in libertatem voIn Christi causa salutaris unice est

cati estis, fratres; tantum ne lifides. Hortatur ad mutuum amorem. / bertatem in occasionem detis carCarnis opera excludunt a regno nisw, sed per charitatem Spiritus coelorum.

servite invicem. 1. State, et nolite iterum jugo

14. Omnis enim lex in uno servitutis n contineri.

o c. 2, 21. p Rom. 2, 25. 91.6, 1. 2. Ecce ego Paulus dico vo- | 1 Cor. 1, 19. Jac. 2, 14-17. *c. 3, i.

sc. 1, 6. tc., 7-9. "2 Cor. 11, 14. i Jes. 54, 1. k Rom. 9,7. Gen. 21,9.vi Cor. 1, 23. w Rom. 6, 13. 1 Pet. 2, * Gen. 21, 10-12. n Act, 15, 10.

16.

con Cap. IV. 24. a monte Sina. 25. qui junctus est (sic alia manu scriptum legitur); ibid. cum filiis ejus. 29. tunc qui. 31. nos Christus libe

iu ravit. V. 3. rursum. 8. persuasio non est. 10. confido vobis (sic alia manu vocab. in scriptum est). 13. sed per caritatem servite (deest spiritus)

« PoprzedniaDalej »