Obrazy na stronie
PDF

9. Quo facto omnes, qui in in- 19. Contradicentibus autem sula habebant infirmitates, acce- | Judaeis, coactus sum appellare debant, et curabantur;

Caesarem', non quasi gentem 10. qui etiam multis honori- meam habens aliquid accusare. bus nos honoraverunt, et navi 20. Propter hanc igitur caugantibus imposuerunt, quae ne sam rogavi vos videre et alloqui. cessaria erant..

Propter spem enim Israël catena 11. Post menses autem tres hac circumdatus summ. navigavimus in navi Alexandri- 21. At illi dixerunt ad eum: na, quae in insula hiemaverat, Nos neque litteras accepimus de cui erat insigne Castorum. te a Judaea, neque adveniens ali

12. Et cum venissemus Syra- quis fratrum nunciavit aut locucusam, mansimus ibi triduo. tus est quid de te malum.

13. Inde circumlegentes deve 22. Rogamus autem a te audire, nimus Rhegium; et post unum quae sentis ; nam de secta hac diem flante Austro, secunda die notum est nobis, quia ubique ei venimus Puteolos.

contradiciturn. 14. Ubi inventis fratribus ro-| 23. Cum constituissent autem gati sumus manere apud eos dies illi diem, venerunt ad eum in hoseptem; et sic venimus Romam. | spitium plurimi, quibus expone

15. Et inde cum audissent fra- / bat testificans regnum Dei, suatres, occurrerunt nobis usque ad densque eis de Jesu ex Lege Appii forum, ac tres Tabernas. Moysi et Prophetis, a mane usque Quos cum vidisset Paulus, gra | ad vesperam. tias agens Deo, accepit fiduciam.

24. Et quidam credebant his, 16. Cum autem venissemus

quae dicebantur; quidam vero

non credebant. Romam, permissum est Paulo, manere sibimet cum custodiente

25. Cumque invicem non esse militei.

sent consentientes , discedebant, 17. Post tertium autem diem

dicente Paulo unum verbum:

Quia bene Spiritus sanctus locuconvocavit primos Judaeorum. Cumque convenissent, dicebat

tus est per Isaiam Prophetam ari eis: Ego, viri fratres! nihil ad

patres nostros,

26. dicens: „Vade ad popuversus plebem faciens aut morem paternum", vinctus ab Ierosoly

„lum istum, et dic ad eos: Aure mis traditus sum in manus Roma

„audietis, et non intelligetis; et

„videntes videbitis, et non pernorum, 18. qui cum interrogationem

„spicietis. de me habuissent, voluerunt me

27. „Incrassatum est enim cor dimittere, eo quod nulla esset / „Populi hujus, et auribus gravicausa mortis in me.

„ter audierunt, oculos suos com

? c. 25, 11. m c. 26,6. Eph. 6, 20. » iv. 30. c. 24, 23. k c. 24, 12.

| Luc. 2, 34.

Cap. XXVIII. 9. et omnes qui in ipsa insula. 11. Castrorum (sic est correctum). 12. Syracusas. 13. secundo die; ibid. Puteolis. 15. et tribus Tabernis. 16. venissemus autem ; ibid. sibi cum. 18. causa esset. 21. adnuntiavit. 23. plures; ibid. suadensque eos; ibid. et lege Mosi.

bi 25. per Esaiam. 26. Deest ad eos; ibid. videtis et non videbitis (sic).

„presserunt, ne forte videant | runt ab eo Judaei, multam haben„Oculis, et auribus audiant, et tes inter se quaestionem. „corde intelligant, et conver- 30. Mansit autem biennio toto „tantur, et sanem eosco.

in suo conducto; et suscipiebat 28. Notum ergo sit vobis, quon- | omnes, qui ingrediebantur ad iam Gentibus missum est hoc eum, salutare Dei, et ipsi audient. 1 31. praedicans regnum Dei, et

29. Et cum haec dixisset, exie- docens, quae sunt de Domino JeJes. 6, 9. Matth. 13, 14. Joh. 12, 39.

su Christo, cum omni fiducia, s.

sine prohibitione.

[ocr errors][merged small]

EPISTOLA PA ULI

AD
R O M A N O S.

CAP. I.

| dum fidei in omnibus gentibus Probatur, exteros a Deo merito fuisse | pro nomine ejus, sorti sinistrae relictos.

6. in quibus estis et vos voca

tid Jesu Christi, 1. Paulus, servus Jesu Chri- 7. Omnibus, qui sunt Romae, sti, vocatus Apostolus, segrega dilectis Dei, vocatis sanctis. Gratus in Evangelium Dei,

tiae vobis et pax a Deo Patre no2. quod ante promiserat per stro et Domino Jesu Christo. Prophetas suos in Scripturis san 8. Primum quidem gratias ago ctis a,

| Deo meo per Jesum Christum 3. de Filio suo, qui factus est pro omnibus vobis, quia fides ei ex semine Davidb secundum vestra annunciatur S in universo carnem,

mundo. 4. qui praedestinatus est Fi- ! 9. Testis enim mihi est Deus, lius Dei in virtute secundum spi- cui servio in spiritu meo in Evanritum sanctificationis ex resur | gelio Filii ejus, quod sine interrectione mortuorum Jesu Christi missione memoriam vestri facio, Domini nostri,

10. semper in orationibus 5. per quenı accepimus grati- meis; obsecrans, si quo modo am, et apostolatum ad obedien- | tandem aliquando prosperum iter

a Jes. 53. 54. Luc. 24, 25. 27. 6 Matth. d Joh. 10, 16. • 1 Cor. 1, 3. 2 Cor. 1, 1, 1. Joh. 1, 14. c Act. 9, 15.

2. f1 Thess. 1, &

Cap. XXVIII. 27. intellegant; ibid. illos. 28. ipsi et audient. 29. Totus hic abest a codice versiculus. 30. conductu.

Cap. I. 1. Christi Jesu. 5. oboediendum. 1. in dilectione Dei.

habeam & in voluntate Dei veni- tus et divinitas; ita, ut sint inexendi ad vos.

cusabiles P. 11. Desidero enim videre vos, 21. Quia cum cognovissent ut aliquid impertiar vobis gratiae Deum, non sicut Deum glorificaspiritualis ad confirmandos vos; verunt, aut gratias egerunt; sed

12. id est, simul consolari in evanuerunt in cogitationibus vobis, per eam, quae invicem est, suis, et obscuratum est insipiens fidem vestram, atque meam. cor eorum;

13. Nolo autem vos ignorare, 22. dicentes enim se esse safratres! quia saepe proposui ve- pientes, stulti facti sunt; nire ad vos (et prohibitus" sum 23. et mutaverunt gloriam inusque adhuc), ut aliquem fructum corruptibilis Dei in similitudihabeam, et in vobis, sicut et in nem imaginis I corruptibilis hocaeteris gentibus.

minis, et volucrum, et quadrupe14. Graecisi ac Barbaris, sa dum, et serpentium. pientibus et insipientibus debi- 24. Propter quod tradidit illos tor sum;

Deus in desideria cordis eorum, 15. ita (quod in me) promptum in immunditiam, ut contumeliis est et vobis, qui Romae estis, | afficiant corpora sua in semet evangelizare.

ipsis. 16. Non enim erubesco k E 25. Qui commutaverunt verivangelium. Virtus? enim Dei est | tatem Dei in mendacium; et coin salutem omni credenti, Ju luerunt, et servierunt creaturae daeo m primum, et Graeco. potius quam Creatori, qui est be

17. Justitian enim Dei in eo nedictus in saecula. Amen. revelatur ex fide in fidem; sicut 26. Propterea tradidit illos scriptum est: „Justus autem ex Deus in passiones ignominiae. „fide vivit“.

Nam feminae eorum immutave18. Revelatur enim ira Dei de runt naturalem usum, in eum coelo super omnem impietatem usum, qui est contra naturam. et injustitiam hominum eorum, 27. Similiter autem et masculi, qui veritatem Dei in injustitia de- relicto naturali usu feminae, extinent;

arserunt in desideriis suis in in19. quia quod notum est Dei, vicem, masculi in masculos turmanifestum est in illis; Deus pitudinem operantes, et merceenim illis manifestavit.

dem, quam oportuit, erroris sui 20. Invisibilia enim ipsius, a in semet ipsis recipientes. creatura mundi, per ea, quae fa- | 28. Et sicut non probaverunt cta sunt, intellecta conspiciun- | Deum habere in notitia, tradidit tur, sempiterna quoque ejus vir- | illos Deus in reprobum sensum,

ut faciant ea, quae non conveni:infr. c. 15, 23. sqq. Act, 19, 21. h Act. 16, 6-9. i infra. c. 15, 16. k 1 Cor.

unt. 1, 23. Matth. 10, 32, sqq. 11 Cor. 1, 18. | 29. Repletos omni iniquitate, Joh. 17, 3. m Act. 13, 46. 1 infr, c. 3, 21 --- 24. Hab. 2, 4.

| p infr. v. 32. c. 2, 14. sq. ? Ez. 8, 10.

Cap. I. 11. inpertiar gratiae vobis spiritalis. 12. adque (errore scribae). 13. sicut in (deest et). 15. et in vobis. 1 Greco. 18. injustitiam (sic, altero loco). 20. ac divinitas. 25. mendacio. 28. in notitiam; ibid. non convenit.

malitia, fornicatione, avaritia, 1 6. qui reddet unicuique secunnequitia, plenos invidia, homici

dum opera ejus; dio, contentione, dolo, maligni- |

1 7. iis quidem, qui secundum tate, susurrones,

patientiam boni operis gloriam, 30. detractores, Deo odibiles, / et honorem, et incorruptionem contumeliosos, superbos, elatos, quaerunt, vitam aeternam; inventores malorum, parentibus | 8. iis autem, qui sunt ex connon obedientes,

tentione, et qui non acquiescunt 31. insipientes, incompositos, | veritati, credunt autem iniquitasine affectione, absque foedere, ti, ira et indignatio. sine misericordia.

9. Tribulatio et angustia in 32. Qui cum justitiam Dei co

omnem animam hominis operangnovissent, non intellexerunt, tis malum, Judaeis primum, et quoniam qui talia agunt, digni Graeci; sunt morte, et non solum qui ea 10. gloria autem, et honor, et faciunt, sed etiam qui consentiunt

pax omni operanti bonum, Jufacientibus.

daeo primum, et Graeco. CAP. II.

11. Non enim est acceptio perJudaei et exteri redarguuntur. Ex

sonarum apud Deum. teri ea, quae legis sunt, natura prae

12. Quicumque enim sine lege stantes pares circumcisis habendi | peccaverunt, sine lege peribunt;

et quicumquet in lege peccave1. Propter quod inexcusabilis | runt, per legem judicabuntur. es, o homo! omnis, qui judicas. 13. Non enim auditores legis In quo enim judicas alterum, te justi sunt apud Deum, sed factoipsum condemnas; eadem enim | res legis justificabuntur. agis, quae judicas.

14. Cum enim Gentes, quae 2. Scimus enim, quoniam ju- legem non habent, naturaliter dicium Dei est secundum verita

ea, quae legis sunt, faciunt, ejustem in eos, qui talia agunt.

modi legem non habentes, ipsi 3. Existimas autem hoc, o ho sibi sunt lex; mo! qui judicas eos, qui talia a

15. qui ostendunt opus legis gunt, et facis ea, quia tu effugies | scriptum in cordibus suis, testijudicium Dei?

monium reddente illis conscien4. An divitias bonitatis ejus,

| tia ipsorum, et inter se invicem et patientiae, et longanimitatis

cogitationibus accusantibus, aut contemnis ? ignoras", quoniam

etiam defendentibus, benignitas Dei ad poenitentiam 16. in die, cum judicabit Deus te adducit?

occulta hominum, secundum 5. Secundum autem duritiam

Evangelium meum, per Jesum tuam et impoenitens cor, thesau Christum. rizas tibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei,

s infr. v. 12. Matth. 11, 21. sqq. Luc.

12, 47. sq. 1 Matth. 7, 21. ** Act. 17, * Luc. 13, 6-9. 2 Petr. 3, 15. | 31. Joh. 5, 22.

sunt.

Cap. I. 32. sed et qui consentiunt. II. 4. ignorans. 5. duritiam autem tuam. 7. quaerentibus. 8 his autem. 11. personarum acceptjo. 14. naturaliter quae legis sunt; ibid. non habentes leges. 15. cogitationum accusantium aut etiam defendentium. 16. judicavit.

17. Si autem tu Judaeus co-1 29. sed qui- in abscondito, gnominaris, et requiescis in lege, Judaeus est; et circumcisio a et gloriaris " in Deo,

cordis in spiritu, non littera; cu18. et nosti voluntatem ejus, jus laus non ex hominibus, sed et probas utiliora, instructus per ex Deo est. legem, 19. confidis te ipsum esse du

CAP. III. cemcoecorum , lumen eorum, qui in tenebris sunt,

Qua in re praestent Judaei exteris. 20. eruditorem insipientium,

Et Judaei et exteri obnoxii sunt

peccato, a quo liberat sola fides in magistrum infantium, habentem

Christo posita. formam scientiae et veritatis in lege.

1. Quid ergo amplius Judaeo 21. Qui ergo alium doces, te est? aut quae utilitas circumciipsum non doces; qui praedicas sionis ? non furandum, furaris;

2. Multum per omnem modum. 22. qui dicis non moechan- Primum quidem, quiab credita dum, moecharis ; qui abominaris sunt illis eloquia Dei. idola, sacrilegium facis;

3. Quid enim, si quidam illo23. qui in lege gloriaris, per rum non crediderunt? Numquidc praevaricationem legis Deum in- | incredulitas illorum fidem Dei honoras.

evacuabit? Absit. 24. (Nomen enim Dei per vos 4. Estd autem Deus verax; blasphematur inter Gentes, sicuty omnis autem homo mendax, sicut scriptum est.)

scriptum est: „Ut justificeris in 25. Circumcisio quidem prod ,,sermonibus tuis: et vincas, cum est, si legem observes; si autem Ljudicarisse, praevaricator legis sis, circum | 5. Si autem iniquitas nostra cisio tua praeputium facta est. l justitiam Dei commendat, quid

26. Si igitur praeputium justi- dicemus? Numquid/ iniquus est tias legis custodiat; nonne prae Deus, qui infert iram? putium illius in circumcisionem 1 6. (Secundum hominem dico.) reputabitur?

Absit. Alioquin quomodo judi27. Et judicabit id, quod ex cabit Deus hunc mundum? natura est praeputium, legem 7. Si enim veritas Dei in meo consummans, te, qui per litteram | mendacio abundavit in gloriam et circumcisionem praevaricator | ipsius, quid adhuc et ego tamlegis es?

quam peccator judicor ? 28. Non enim qui in manife-! 8. Et non & (sicut blasphemasto, Judaeus est; neque quae in mur, et sicut ajunt quidam nos manifesto, in carne, est circumci

: Deut. 10, 16. 30, 6. a 1 Cor. 7,19. sq. sio;

Phil. 3, 3. infr. c. 9, 4. c infr. c. ii,

19--31. 2 Tim. 2, 13. d infr. c. 11, 1. w Joh. 8, 41. * Matth. 15, 14. y Jes. 23. Ps. 50, 6. f cf. v. 7. 8. & infr. c. 52, 5. Ez. 36, 20. 23.

6,.

Cap. II. 19. ducem esse caecorum. 27. quod ex natura est (deest id). 28. in carne circumcisio (deest est). 29. Judaeus (deest est). III. 1. amplius est Judaeo. 5. iniquus Deus (deest est). 6. Deus mundum (deest hunc). 7. quid at huc (sic). 8. nos quidam.

« PoprzedniaDalej »