Obrazy na stronie
PDF

iota unum, aut unus apex non 28. Ego autem dico vobis : praeteribit a lege, donec omnia Quia omnis, qui viderit mulierem fiants

ad concupiscendum eam, jam 19. Qui ergo solverit unum de moechatus est eam in corde suo. mandatis istis minimis, et docue 29. Quod si oculus tuus dexter rit sic homines, minimus vocabi scandalizat te; erue eum, et protur in regno coelorum; qui au jice abs te; expedit enim tibi, ut tem fecerit et docuerit, hic ma pereat unum membrorum tuognus vocabitur in regno coelo | rum, quam totum corpus tuuin rum.

mittatur in gehennam". 20. Dico enim vobis, quia, nisi 30. Et si dextra manus tua abundaverit justitia vestra plus, scandalizat te; abscide eam, et quam Scribarum et Pharisaeo projice abs te; expedit enim tibi, rum, non intrabitis in regnum ut pereat unum membrorum tuocoelorum.

rum, quam totum corpus tuum 21. Audistis, quia dictum est eat in gehennam. antiquis: ,,Non occides! qui autem 31. Dictum est autem: „Qui„occiderit, reus erit judicious cumque dimiserit uxorem su

22. Ego autem dico vobis : „am, det ei libellum repudiib.“ Quia omnis, qui irascitur fratri 32. Ego autem dico vobis : suo, reus erit judicio. Qui autem Quia omnis, qui dimiserit uxodixerit fratri suo, raca! reus erit | rem suam, excepta fornicationis concilio. Qui autem dixerit, fa- | causa, facit eam moechari; et qui tuev! reus erit gehennae ignis. | dimissam duxerit, adulteratc.

23. Si ergo offers munus tuum 33. Iterum audistis, quia diad altare, et ibi recordatus fue- ctum est antiquis: „Non perjuraris, quia frater tuus habet aliquid „bis! reddes autem Domino juadversum te;

„ramenta tua d !66 24. relinque ibi munus tuum 34. Ego autem dico vobis, non ante altare, et vade prius recon- jurare omnino; neque per coeciliari fratri tuo; et tunc veniens lum, quia thronus Dei este: offeres munus tuumw.

35. neque per terram,quia sca25. Esto consentiens adversa- bellum est pedum ejus; neque rio tuo cito, dum es in via cum per Ierosolymam, quia civitas eo; ne forte tradat te adversa- est magni regist; rius judici, et judex tradat te mi- 36. neque per caput tuum junistro, et in carcerem mittarist. raveris, quia non potes unum ca

26. Amen dico tibi:Non exies pillum album facere, aut nigrum. inde, donec reddas novissimum 37. Sit autem sermo vester: quadrantem y.

est, est! non, non! quod autem his 27. Audistis, quia dictum est abundantius est, a malo est. antiquis: „Non moechaberis!“ | 38. Audistis, quia dictum est:

Luc. 16. 17. 21, 33. Luc. 11, 39. a Marc. 9, 46 - 48. Exod. 21, 24. 18, 11, 12. u Exod. 20, 13. Deut. 5, 23. Levit. 24, 20. Deut. 19, 21. cc. 19, 9,

1 Joh.3, 14. sqq. w Marc. 11, 25. * Luc. Marc. 10, 4.-12. Luc. 16, 18. I Cor. 7. 12, 58. c. 6, 14. 18, 34. 35. Exod. 10. d Levit. 19, 12. Jes. 66, 1. Act. 7. 20, 14. Levit. 20, 10.

| 49. f Ps. 47, 2.

Cap. V. 18. fiunt. 22. Racha. 23. offeres. 24. ad altare; ibid. reconciliare; ibid.offers. 28.quoniam. 29.proice. 30.corpus tuum (deesttotum).33.pejerabis. „Oculum pro oculo, et dentem „pro dente & !"

CAP. VI. 39. Ego autem dico vobis, non | Eleemosyna et preces. Ignoscenresistere malo; sed si quis te per- | dum est inimicis. De jejunio. Pecucusserit in dexteram maxillam niae amor et anxia sollicitudo vitan

da sunt. • tuam, praebe illi et alteram.

40. Et ei, qui vult tecum ju- 1. Attendite, ne justitiam vedicio contendere, et tunicam tu- | stram faciatis coram hominibus", am tollere, dimitte ei et pallium! ut videamini ab eis ; alioquin

41. Et quicunque te angaria- | mercedem non habebitis apud verit mille passus, vade cum illo | patrem vestrum, qui in coelis est. et alia duo!

2. Cum ergo facis eleemosy42. Qui petit a te, da ei!etvo- | nam, noli tuba canere ante te, lenti mutuari a te, ne avertarisi! | sicut hypocritae faciunt in syna43. Audistis, quia dictum est:

gogis, et in vicis, ut honorificen

tur ab hominibus. Amen dico „Diliges proximum tuum, et „odio habebis inimicum tuum."

vobis : Receperunt mercedem

suam. 44. Ego autem dico vobis:

3. Te autem faciente eleemoDiligite inimicos vestros, bene

synam, nesciat sinistra tua, quid facite his, qui oderunt vos, et

faciat dextera tua; orate pro persequentibus et ca

4. ut siteleemosyna tua in abslumniantibus vos;

condito ; et pater tuus, qui videt 45. ut sitis filii patris vestri, | in abscondito, reddet tibio. qui in coelis est, qui solem suum | 5. Et cum oratis, non eritis oriri facit super bonos et malos, sicut hypocritae, qui amant in et pluit super justos et injustos.

synagogis et in angulis platearum 46. Si enim diligitis eos, qui stantes orare; ut videantur ab vos diligunt, quam mercedem | hominibus. Amen dico vobis : habebitis ? Nonne et publicani Receperunt mercedem suam. hoc faciunt ?

6. Tu autem, cum oraveris, in47. Et si salutaveritis fratres tra in cubiculum tuum, et clauso vestros tantum, quid amplius fa- ostio, ora patrem tuum in abscitis ? Nonne et Ethnici hoc fa- condito; et pater tuus, qui videt ciunt?

in abscondito, reddet tibi. 48. Estote ergo vos perfecti, 7. Orantes autem, nolite mulsicut et pater vester coelestis tum loqui, sicut Ethnici; putant perfectus estm.

enim, quod in multiloquio suo

exaudiantur P. & Exod. 21, 24. Levit. 24, 20. Deut.

8. Nolite ergo assimilari eis; 19, 21. Luc. 6, 29. Rom. 12, 17-19. i Luc. 6, 30. k Lev. 19, 18. lv. 44-48. Luc. 6, 27. 28. 32-36. Lev. 11, 44. c. 23. 5. Luc. 14, 14. P Jes. 1, 15. 19, 2.

| 3 Reg. 18, 26. sqq.

Cap. V. 39. in dextera maxilla tua. 40. remitte et pallium. 41. angariaberit; ibid. illo alio duo. 46. diligatis. 47. nonne ethnici (deest et). VI. 2. cum ergo facies. 6. cum orabis; ibid. clauso ostio tuo. 7. putant enim quia.

scit enim pater vester, quid opus | 20. thesaurizate autem vobis sit vobis, antequam petatis eum. thesauros in coelow, ubi neque

9. Sic ergo vos orabitis 9: Pa- | aerugo, neque tinea demolitur; ter noster, qui es in coelis; san et ubi fures non effodiunt, nec ctificetur ' nomen tuum!

furantur. 10. Adveniat regnum tuum! 21. Ubi enim est thesaurus tulat voluntas tua, sicut in coelo, us, ibi est et cor tuum. et in terra!

22. Lucerna corporis tui est 11. Panem nostrum supersubstantialem da nobis hodie!

oculus tuus. Si oculus tuus fuerit 12. Et dimitte nobis debita no

simplex; totum corpus tuum lustra, sicut et nos dimittimus de

cidum erit*. bitoribus nostris !

23. Si autem oculus tuus fuerit 13. Et ne nos inducas in tenta nequam; totum corpus tuum tetionems. sed libera nos a malo. | nebrosum erit. Si ergo lumen, Amen.

quod in te est, tenebrae sunt; 14. Si enim dimiseritis homi- | ipsae tenebrae quantae erunt? nibus peccata eorum, dimittet et 24. Nemo potest duobus domivobis pater vester coelestis deli- nis servirey; aut enim unum odio cta vestra.

habebit, et alterum diliget; aut 15. Si autem non dimiseritis unum sustinebit, et alterum conhominibus, nec pater vester di- | temnet. Non potestis Deo sermittet vobis peccata vestra. vire et mammonae. 16. Cum autem jejunatis, noli

25. – Ideo dico vobis, ne solite fieri sicut hypocritae tristes; citi sitis animae vestrae quid exterminant enim facies suas, ut

manducetis, neque corpori vestro appareant hominibus jejunantes.

quid induaminia. Nonne anima Amen dico vobis, quia recepe

plus est quam esca? et corpus runt mercedem suam.

plus quam vestimentum ? 17. Tu autem, cum jejunas,

26. Respicite volatilia coeli, unge caput tuum, et faciem tuam

quoniam non serunt, neque melava; 18. ne videaris hominibus je

tunt, neque congregant in horjunansų, sed patri tuo, qui est in

rea; et pater vester coelestis pa

scit illa. Nonne vos magis pluris abscondito; et pater tuus, qui vi

estis illis b? det in abscondito, reddet tibi.

27. Quis autem vestrum cogi19. « Nolite thesaurizare vobis thesauros in terra, ubi aerugo,

tans potest adjicere ad staturam

suam cubitum unum? et tinea demolitur; et ubi fures effodiunt et furantur;

w c. 19, 21. Luc. 16, 9. 1 Tim. 6,

17-19. * Luc. 11, 34. etc. y Luc. 16, I Luc. 11,2-4. Ez. 36, 23. c. 26. 13. 11, 23. 1 Joh. 2, 15. Jac. 4, 4. :v. 41. Luc. 22, 32. 1 Cor. 10, 13. c. 18, 25-34. Luc. 12, 22-32. a Ps. 36, 5. 21. etc. Jes. 58, 5. etc. dv. 19-21. Phil. 4, 6. 1 Petr. 5, 7. c. 10, 31. Hiob Luc. 12, 33. 34. Jac. 5, 2. etc.

| 38, 41. Ps. 146, 9. 10.

Cap. VI. 8. quibus opus. 13. ne inducas nos in temtationem. 14. deest. 15. dimittet peccata vestra (deest vobis). 16. ut pareant. 19. erugo. 22. lucerna corporis est oculus (sententia generalis, ut in Graeco); ibid. si fuerit oculus tuus. 23. nequam fuerit; ibid. tenebrae quantae (deest ipsae). 24. mamonae. 25. solliciti. 26. magis plures. 27. adicere.

[ocr errors]

28. Et de vestimento, quid , in oculo fratris tui; et trabem in soliciti estis ? Considerate lilia oculo tuo non vides? agri quomodo crescunt; non la- | 4. Aut quomodo dicis fratri borant, neque nent.

| tuo: Sine! ejiciam festucam de 29. Dico autem vobis, quoniam oculo tuo; et ecce! trabs est in nec Salomon in omni gloria sua oculo tuo? coopertus est sicut unum ex istis. 5. Hypocrita! ejice primum

30. Si autem foenum agri, i trabem de oculo tuo; et tunc viquod hodie est, et cras in cliba- debis, ejicere festucam de oculo num mittitur, Deus sic vestit; | fratris tui. quanto magis vos, modicae fideic? 6. Nolite dare sanctum cani

31. Nolite ergo soliciti esse, bus; neque mittatis margaritas dicentes: Quid manducabimus, vestras ante porcos; ne forte aut quid bibemus, aut quo operie conculcent eas pedibus suis, et

conversi dirumpant vos. 32. Haec enim omnia gentes / 7. Petite, et dabitur vobis ! inquirunt; scit enim pater vester, quaerite, et invenietis! pulsate, quia his omnibus indigetis. et aperietur vobis!

33. Quaerite ergo primum re 1 8. Omnis enim, qui petit, accignum Dei, et justitiam ejus; et pit; et qui quaerit, invenit; et haec omnia adjicientur vobis d. pulsanti aperietur. 34. Nolite ergo soliciti esse in

9. Aut quis est ex vobis homo, crastinum. Crastinus enim dies quem si petierit filius suus panem, solicitus erit sibi ipsi. Suflicit

numquid lapidem porriget ei? diei malitia sua!

10. Aut si piscem petierit,

numquid serpentem porriget ei? CAP. VII.

11. Si ergo vos, cum sitis mali,

nostis bona data dare filiis veNon judicandum est temere. Sancta stris ; quanto magis pater vester, noli porrigere canibus. Fiducia in precibus habita. Summa legis. An

qui in coelis est, dabit bona pegusta porta. Ex fructibus judican tentibus & se? dum. Domus supra petram aut 12. Omnia ergo , quaecumque arenam.

vultis, ut faciant vobis homines, 1. e Nolite judicare, ut non ju- |

et vos facite illish. Haec est dicemini;

enim lex, et Prophetae. 2. in quo enim judicio judica 13. Intrate per angustam porveritis , judicabimini; et in qua tamé ; quia lata porta, et spatiosa mensura mensi fueritis, reme- | via est, quae ducit ad perditiotietur vobis,

1 fv. 7–11. c. 21, 22. Marc. 11, 24. 3. Quid autem vides festucam Luc. 11, 9-13. Joh. 15, 7. 14, 13. 16, 23.

| 1 Joh. 3, 22. & Jac. 1, 5. 3 Reg. 3, 9. cc. 8, 26. di Tim. 4, 8. ev.1-6. sqq. * Luc. 6, 31. etc. Tob.4, 16. Luc. Luc. 6, 37. etc. Rom. 2, 1. 1 Cor. 4, 5. | 13, 24.

Cap. VI. 30. faenum ; ibid. minimae fidei. 31. solliciti. 33. quaerite autem primum regnum et justitiam ejus et omnia haec adicientur vobis. 34. nolite ergo esse solliciti; ibid. sibi ipse. VII. 2. metietur vobis. 4. eiciam; ibid. trabes. 10. piscem petet. 12. facite eis. 13. via, quae (deest est).

nem, et multi sunt, qui intrant | 24. "Omnis ergo, qui audit per eam.

verba mea haec, et facit ea, assi14. Quam angusta porta, et ar- milabitur viro sapienti, qui aedicta via est, quae ducit ad vitam; ficavit domum suam supra petram. et pauci sunt, qui inveniunt eam!! 25. Et descendit pluvia, et ve

15. Attendite a falsis prophe nerunt flumina, et flaverunt ventis, qui veniunt ad vos in vesti ti, et irruerunt in domum illam, mentis ovium, intrinsecus autem et non cecidit; fundata enim erat sunt lupi rapacesh!

super petram. 16. ? A fructibus eorum cogno 26. Et omnis, qui audit verba scetis eos. Numquid colligunt mea haec, et non facit ea, similis de spinis uvas, aut de tribulis erit viro stulto, qui aedificavit ficus?

domum suam super arenain. 17. Sic omnis arbor bona fru 27. Et descendit pluvia, et vectus bonos facit; mala autem ar | nerunt flumina, et flaverunt bor malos fructus facit.

venti, et irruerunt in domum il18. Non potestarbor bona ma- | lam, et cecidit; et fuit ruina illius los fructus facere; neque arbor magna. mala bonos fructus facere.

28. Et factum est, cum con19. Omnis arbor, quae non summasset Jesus verba haec, adfacit fructum bonum, excidetur, mirabantur turbae super doctrina et in ignem mittetur m.

ejus; 20. Igitur ex fructibus eorum 29. erat enim docens eos sicut cognoscetis eos.

potestatem habens, et non sicut 21. Non omnis, qui dicit mihi: Scribae eorum, et Pharisaeis. Domine, Domine! intrabit in regnum coelorum; sed qui facit

CAP. VIII. voluntatem Patris mei, qui in coe

Curatio leprosi, pueri Centurionis, lis est, ipse intrabitn in regnum

socrus Petri, et Daemoniacorum. coelorum.

Tempestas sedata. Daemones ejecti 22. Multi dicent mihi in illa

porcos invadunt. dieo: Domine, Domine! nonne in

1. Cum autem descendisset nomine tuo prophetavimus? et in

de monte, secutae sunt eum turnomine tuo daemonia P ejecimus?

bae multae. et in nomine tuo virtutes multas

2. Et ecce! leprosus veniens, fecimus?

adorabat eum, dicens: Domine, 23. Et tunc confitebor illis:

si vis, potes me mundare. Quia nunquam novi vos; disce

3. Et extendens Jesus manum, ditel a me, qui operamini ini

tetigit eum, dicens: Volo; munquitatem!

dare! Et confestim mundata est k c. 24, 4. 5. 24. 1 Joh.4,1. Jer. 14,14. lepra ejus. Iv. 16-21. c. 12, 33. Luc. 6, 43-46. m Luc. 3, 9. - Rom. 2, 13. Jac. 1, 22. Luc. 6, 47-49. Marc. 1, 22. Joh. . Luc. 13, 25-27. 6, 46. P Act. 19, 13. 17, 46. 1 Cor. 2, 4. tv.l--4. Marc. 1, ? c. 25, 41.

| 40-45. Luc. 5, 12-14.

Cap. VII. 16. de tribolis (rectius ad Graecum). 17. fructus malos. 18. fructus malos; ibid. fructus bonos. 19. exciditur; ibid. mittitur. 25. inruerunt; ibid. supra petram. 26. supra arena. 27. et inruerunt; ruina ejus. 28. ammirabantur; ibid. super doctrinam ejus. 29. non sicut (deest et).

« PoprzedniaDalej »