Obrazy na stronie
PDF
ePub

84.

5

10

2. Mischehen. can. 15. De coniugio eorum, qui ex gentilitate veniunt. Propter copiam puellarum gentilibus minime in matrimonium dandae sunt virgines christianae, ne aetas in flore tumens in adulterio animae resolvatur.

can. 16. De puellis fidelibus, ne infidelibus coniungantur. Haeretici, si se transferre noluerint ad ecclesiam catholicam, nec ipsis catholicas dandas esse puellas; sed neque Iudaeis neque haereticis dare placuit, eo quod nulla possit esse societas fideli cum infideli; si contra interdictum fecerint parentes, abstineri per quinquennium placet.

can. 17. De his qui filias suas sacerdotibus gentilium coniungunt. Si qui forte sacerdotibus idolorum filias suas iunxerint, placuit nec in finem eis dandam esse communionem.

85. 3. Priesterzölibat. Zur Geschichte des Zölibats: Röm.-Kath.: LDETHOMASSIN, Vetus et nova ecclesiae disciplina 16 I 2 c. 60 ff.; FAZACCARIA, Storia polem. del celibato sacro, Roma 1774; LAURIN, Der Zölibat

W 80; JFREISEN, Gesch. des kanon. Eherechts, Tü 88, 719 ff.; ADEROSKOVANY, Coelibatus et breviarium, Pest 61, 4 Bde.; (anonym), Der Zölibat, R 41; Phillips, KL III : 584 ff.; FXFUNK, KGesch. Abhandlungen I, Pad 97, 121 ff.; SCHERER, KR S 70 f.; F. A. u. ATHE)

NER, Einführung der erzwungenen Ehelosigkeit und ihre Folgen, Altenb. 28, 2 Bde. Prot.: 20 CHLEA, An historical sketsch of sacerdotal celibacy in the christian church?, Boston 84; HinSCHIUS, KR I § 19; EFRIEDBERG, RE IV 204 ff.; CMIRBT, D. Publizistik i. Zeitalter Gregors

VII., L 94, 239 ff. can. 33. De episcopis et ministris, ut ab uxoribus se abstineant. Placuit in totum prohiberi episcopis, presbyteris et diaconibus vel omnibus 25 clericis positis in ministerio, abstinere se a coniugibus suis et non generare filios; quicumque vero fecerit, ab honore clericatus exterminetur.

can. 65. De adulteris uxoribus clericorum. Si cuius clerici uxor fuerit moechata et scierit eam maritus suus moechari et non eam statim proiecerit, nec

in finem accipiat communiorum, ne ab his qui exemplum bonae conversationis esse debent, 30 ab eis videantur scelerum magisteria procedere.

86. 4. Bilder in der Kirche. can. 36. Ne pictura e in ecclesia fiant. Placuit picturas in ecclesia esse non debere, ne, quod colitur et adoratur, in parietibus depingatur.

87. 5. Unfähigkeit des Ketzers zum geistlichen Amt. can. 51. De haereticis, ut ad clerum non promoveantur. Ex omni haeresi fidelis si venerit, minime est ad clerum promovendus; vel si qui sunt in praeteritum ordinati, sine dubio deponantur. Das Mailänder Religionsedikt der Kaiser Konstantin und

Licinius (313). 40 Eusebius, e. X 5 2 ff. OSEECK, ZKG XII 381 ff.; FGÖRRES, ZW Th 1892, 282 ff.; EPREU

SCHEN, Analecta I ?, Tü 09, 102 ff. "Ηδη μεν πάλαι σκοπούντες την ελευθερίας της θρησκείας ουκ αρνητέαν είναι, αλλ' ενός εκάστου τη διανοία και τη βουλήσει εξουσίαν δοτέον του τα θεία

πράγματα τημελείν κατά την αυτού προαίρεσιν έκαστον, κεκελεύκειμεν τοις τε 45 Χριστιανούς της αιρέσεως και της θρησκείας της εαυτών την πίστιν φυλάττειν.

3. αλλ' επειδή πολλαι και διάφοροι αιρέσεις εν εκείνη τη αντιγραφή, εν ή τοις αυτοίς συνεχωρίθη η τοιαύτη εξουσία, έδόκουν προστεθείσθαι σαφώς, τυχόν ίσως τινές αυτών μετ' ολίγον από της τοιαύτης παραφυλάξεως απεκρούοντο.

35

88.

Lactantius, De mortibus persecutorum 48: csel XXVII 2, 228 ff. Cum feliciter tam ego Constantinus Augustus quam etiam ego Licinius Augustus apud Mediolanum convenissemus atque universa, quae ad commoda et securitatem publicam pertinerent, in tractatu haberemus, haec inter caetera, quae videbamus pluribus hominibus profutura, vel in primis ordinanda esse credidimus, quibus divinitatis reverentia 5 continebatur, ut daremus et Christianis et omnibus liberam potestatem sequendi religionem, quam quisque voluisset, quo quidquid (est) divinitatis in sede caelesti, nobis atque omnibus qui sub potestate nostra sunt constituti, placatum ac propitium possit existere. Itaque hoc consilium salubri ac rectissima ratione ineundum esse credidimus, ut nulli omnino facultatem abnegandam putaremus, qui vel observationi Christianorum vel ei 10 religioni mentem suam dederat, quam ipse sibi aptissimam esse sentiret, ut possit nobis summa divinitas, cuius religioni liberis mentibus obsequimur, in omnibus solitum favorem suum benivolentiamque praestare. Quare scire dicationem tuam convenit placuisse nobis, ut amotis omnibus omnino condicionibus, quae prius scriptis ad officium tuum datis super Christianorum nomine continebantur, et quae prorsus sinistra et a nostra 15 clementia aliena esse) videbantur, (ea removeantur, et) nunc libere ac simpliciter unus quisque eorum qui eandem observandae religionis Christianorum gerunt voluntatem citra ullam inquietudinem ac molestiam sui id ipsum observare contendant. Quae sollicitudini tuae plenissime significanda esse credidimus, quo scires nos liberam atque absolutam colendae religionis suae facultatem isdem Christianis dedisse. Quod cum isdem 20 a nobis indultum esse pervideas, intellegit dicatio tua etiam aliis religionis suae vel observantiae potestatem similiter apertam et liberam pro quiete temporis nostri esse) concessam, ut in colendo quod quisque delegerit, habeat liberam facultatem. Quae a nobis peracta sunt, ut neque cuiquam honori neque cuiquam religioni auferri) aliquid a nobis (videatur). Atque hoc insuper in persona Christianorum statuendum esse censuimus, 25 quod, si eadem loca, ad quae antea convenire consuerant, de quibus etiam datis ad officium tuum litteris certa antehac forma fuerat comprehensa, priore tempore aliqui vel a fisco nostro vel ab alio quocunque videntur esse mercati, eadem Christianis sine pecunia et sine ulla pretii petitione, postposita omni frustratione atque ambiguitate restituant, qui etiam dono fuerunt consecuti, eadem similiter isdem Christianis quantocius reddant, 30 etiam vel hi, qui emerunt vel qui dono fuerunt consecuti, si petiverint de nostra benivolentia aliquid, vicarium postulent, quo et ipsis per nostram clementiam consulatur. Quae omnia corpori Christianorum protinus per intercessionem tuam ac sine mora tradi oportebit. Et quoniam idem christiani non ea loca tantum ad quae convenire consuerunt, sed alia etiam habuisse noscuntur ad ius corporis eorum id est ecclesiarum, non hominum 35 singulorum, pertinentia, ea omnia lege quam superius comprehendimus, citra ullam prorsus ambiguitatem vel controversiam isdem Christianis id est corpori et conventiculis eorum reddi iubebis, supra dicta scilicet ratione servata, ut ii qui eadem sine pretio, sicut diximus, restituant, indemnitatem de nostra benivolentia sperent. In quibus omnibus supra dicto corpori Christianorum intercessionem tuam efficacissimam exhibere debebis, 40 ut praeceptum nostrum quantocius compleatur, quo etiam in hoc per clementiam nostram quieti publicae consulatur. Hactenus fiet, ut, sicut superius comprehensum est, divinus iuxta nos favor, quem in tantis sumus rebus experti, per omne tempus prospere successibus nostris cum beatitudine publica perseveret. Ut autem huius sanctionis (et) benivolentiae nostrae forma ad omnium possit pervenire notitiam, prolata programmate tuo 45 haec scripta et ubique proponere et ad omnium scientiam te perferre conveniet, ut huius nostrae benivolentiae sanctio latere non possit. Mirbt, Quellen. 3. Auflage.

3

5

89. Kaiser Konstantin überträgt die Untersuchung der Anklagen

gegen Caecilian v. Carthago einer Synode in Rom (313). Brief Konstantins an Bischof Melchiades v. Rom : Eusebius h. e. X 5 18 ff. HEFELE I 199 ff.; LANGEN I 390 ff.; BONWETSCH, RE IV 788 ff.; HARNACK, LG I 744 ff. u. RE XII 548.

18. Κωνσταντίνος Σεβαστός Μιλτιάδη επισκόπω Ρωμαίων και Μάρκω· επειδή τοιούτοι χάρται παρά 'Ανυλίνου του λαμπροτάτου ανθυπάτου της Αφρικής πρός με πλείους απεστάλησαν, εν οις εμφέρεται, Καικιλιανόν τον έπίσκοπον τής Χαρταγενησίων πόλεως παρά τινων κολλήγων αυτού

των κατά την Αφρικήν καθεστώτων εν πολλοίς πράγμασιν ευθύνεσθαι, και 10 τούτο μου βαρύ σφόδρα δοκεί το εν ταύταις ταις επαρχίαις, ας τη εμή καθο

σιώσει αυθαίρετος ή θεία πρόνοια ενεχείρισεν, (κακείσε πολύ πλήθος λαού), όχλον επί το φαυλότερον επιμένοντα ευρίσκεσθαι ώσανεί διχοστατούντα, και μεταξύ επισκόπους διαφοράς έχειν, 19. έδοξέ μου, έν' αυτός ο Καικιλιανός μετά δέκα επι

σκόπων, των αυτόν ευθύνειν δοκούντων, και δέκα ετέρων, ούς αυτός της εαυτού δίκη 15 αναγκαίους υπολάβοι, εις την Ρώμην πλώ απιέναι [μή αναβάλοιτο], ίν' εκείσε

υμών παρόντων, αλλά μην και Ρετικίου και Ματέρνου και Μαρίνου 1, των κολλήγων υμών, ούς τούτου ένεκεν εις την Ρώμην προσέταξα επισπεύσαι, δυνηθ ή ακουσθήναι, ώς αν καταμάθειτε το σεβασμιωτάτο νόμο αρμόττειν.

20. ίνα μέντοι και περί πάντων αυτών τούτων πληρεστάτην δυνηθήτε έχειν 20 γνώσιν, τα αντίτυπα των εγγράφων των πρός με παρά 'Ανυλίνου αποσταλέντων,

γράμμασιν έμοις υποτάξας, προς τους προειρημένους κολλήγας υμών εξέπεμψα, οις εντυχούσα ή υμετέρα στερρότης δοκιμάσει, όντινα χρή τρόπον την προειρημένην δίκην επιμελέστατα διευκρινήσαι και κατά το δίκαιον τερματίσαι, οπότε

μηδέ τήν υμετέραν επιμέλειαν λανθάνει, τοσαύτην με αιδώ τη ενθέσμω καθο25 λική εκκλησία απονέμειν, ώς μηδέν καθόλου σχίσμα ή διχοστασίαν

έν τινι τόπω βούλεσθαί με υμάς καταλιπείν, ή θειότης υμάς του μεγάλου θεού διαφυλάξοι πολλοίς έτεσι, τιμιώτατε.

Synode zu Ancyra? (314). Mansi II 513. -- LAUCHERT XIX 29 ff.; HEFELE I 219; HAUCK, RE I 499; RBRACKHAM

Studia bibl. et eccles., Oxford 91, III 139 ff.

30

Can. 10.

90. 1. Zölibat. Διάκονοι όσοι καθίστανται, παρ' αυτήν την κατάστασιν ει εμαρτύραντο και έφασαν χρήναι γαμήσαι, μη δυνάμενοι ούτως μένειν, ούτου

μετά ταύτα γαμήσαντες έστωσαν εν τη υπηρεσία διά το επιτραπήναι αυτούς υπό 35 του επισκόπου τούτο δε εί τινες, σιωπήσαντες και καταδεξάμενοι εν τη χειροτονία μένειν ούτως, μετά ταύτα ήλθον επί γάμον, πεπαύσθαι αυτούς της διακονίας.

91. 2. Bußwesen. can. 4. Περί των προς βίαν θυσάντων, επί δε τούτοις και των δειπνησάντων εις τα είδωλα, όσοι μέν απαγόμενοι και σχήματι φαιδρoτέρω ανήλθον και 40 εσθήτι έχρήσαντο πολυτελεστέρα και μετέσχον του παρασκευασθέτος δείπνου αδι

αφόρως, έδοξεν ενιαυτόν ακροασθ αι, ύποπεσείν δε τρία έτη, ευχής δε μόνης κοινωνήσαι έτη δύο, και τότε ελθείν επί το τέλειον.

can. 5. "Οσοι δε ανήλθον μετά εσθήτος πενθικής και αναπεσόντες έφαγαν μεταξύ δι' όλης της ανακλίσεως δακρύοντες, ει επλήρωσαν τον της υποπτώσεως

i Reticius, B. v. Autun; Maternus, B. v. Köln; Marinus, B. v. Arles.
2 in Galatien.

τριετή χρόνον, χωρίς προσφοράς δεχθήτωσαν· ει δε μή έφαγον, δύο υποπεσόντες έτη το τρίτο κοινωνησάτωσαν χωρίς προσφοράς, ένα το τέλειον τη τετραετία λάβωσι, τους δε επισκόπους εξουσίαν έχειν τον τρόπον της επιστροφής δοκιμάσαντας φιλανθρωπεύεσθαι η πλείονα προστιθέναι χρόνον· προ πάντων δε και ο προάγων βίος και ο μετά ταύτα εξεταζέσθω, και ούτως ή φιλανθρωπία επι- 5 μετρείσθω.

can. 6. Περί των απειλή μόνον εξάντων κολάσεως και αφαιρέσεως υπαρχόντων ή μετοικίας και θυσάντων και μέχρι του παρόντος καιρού μή μετανοησάντων μηδέ επιστρεψάντων, νύν δε παρά τον καιρόν της συνόδου προσελθόντων και εις διάνοιαν της επιστροφής γενομένων, έδοξε μέχρι της μεγάλης ημέρας εις 10. ακρόασιν δεχθήναι, και μετά την μεγάλην ημέραν ύποπεσείν τρία έτη, και μετά άλλα δύο έτη κοινωνήσαι χωρίς προσφοράς, και ούτως ελθείν επί το τέλειον, ώστε την πάσαν εξαετίαν πληρώσαι· ει δέ τινες προ της συνόδου ταύτης εδέχθησαν εις μετάνοιαν, απ' εκείνου του χρόνου λελογίσθαι αυτοίς την αρχήν της εξαετίας· ει μέντοι τις κίνδυνος και θανάτου προσδοκία εκ νόσου ή 15 άλλης τινός προφάσεως συμβαίη, τούτους επί όρω δεχθήναι. cf. can. 9. 16.

can. 22. Περί εκουσίων φόνων υποπιπτέτωσαν μεν, του δε τελείου εν το τέλει του βίου καταξιούσθωσαν.

20

92. Synode zu Neocaesarea in Cappadocien (314-325): Zoelibat.

Mansi II 539. LAUCHERT XIX. 35 ff.; HEFELE I 242. can. 1. Πρεσβύτερος εαν γήμη, της τάξεως αυτόν μετατίθεσθαι, εάν δε πορνεύση ή μοιχεύση, εξωθείσθαι αυτόν τέλεον και άγεσθαι αυτόν εις μετάνοιαν.

Synode zu Arles (316). Mansi II 469. BRUNS II 107. 109; (JGHERBST) ThQ 1821, 655 ff.; NMÜNCHEN, Z. f. 25 Phil. u. kath. Th. 9. Η., 1834, 78 ff.; 26. Η. 1838, 49 ff.; 27. Η. 42 ff.; LAUCHERT XVIII, 26;

OSEECK, ZKG X 509; HEFELE I 201 ff.; FRIEDRICH 128; LANGEN I 399.

93. 1. Inspiration der Synoden.

Schreiben der Synode an Bischof Silvester v. Rom. Dilectissimo papae Silvestro Marinus etc. Communi copula caritatis et unitate 30 matris ecclesiae catholicae vinculo inhaerentes, ad Arelatensium civitatem piissimi imperatoris voluntate adducti, inde te, gloriosissime papa, commerita reverentia salutamus.

Sed quoniam recedere a partibus illis minime potuisti, in quibus et apostoli quotidie sedent et cruor ipsorum sine intermissione Dei gloriam testatur.

Placuit ergo, praesente spiritu sancto et angelis eius, ut et his qui singulos quos (?) 35 movebat iudicare, proferremus de quiete praesenti. Placuit etiam, a te qui maiores dioeceses tenes, per te potissimum omnibus insinuari. (Es folgt Bericht über die Beschlüsse).

Breviarium epistolae: Domino sanctissimo fratri Silvestro Marinus vel coetus episcoporum, qui adunati fuerunt in oppido Arelatensi. Quid decreverimus communi consilio, caritati tuae significavimus, ut omnes sciant, quid in futurum observare debeant. 40 (Es folgen die beschlossenen canones).

94. 2. Osterberechnung. can. 1. Primo loco de observatione paschae domini, ut uno die et uno tempore per omnem orbem a nobis observetur et iuxta consuetudinem literas ad omnes tu dirigas.

95. 3. Ketzertaufe. JERNST, Ketzertaufangelegenheit i. d. altchr. Kirche nach Cyprian, Mz 01. can. 8. De Afris, quod propria lege sua utuntur ut rebaptizent, placuit, ut si ad ecclesiam aliquis de haeresi venerit, interrogent eum symbolum; 5 et si perviderint eum in patre et filio et spiritu sancto esse baptizatum, manus ei tantum

imponatur, ut accipiat spiritum sanctum. Quod si interrogatus non responderit hanc trinitatem, baptizetur.

96. 4. Ordination eines Traditors. can. 13. De his, qui scripturas sanctas tradidisse dicuntur vel vasa dominica vel 10 nomina fratrum suorum, placuit nobis, ut quicumque eorum ex actis publicis fuerit detec

tus, non verbis nudis, ab ordine cleri amoveatur; nam si iidem aliquos ordinasse fuerint deprehensi, et hi, quos ordinaverunt, rationales subsistunt, non illis obsit ordinatio.

97. 5. Romreisen der Bischöfe. can. 19. De episcopis peregrinis, qui in urbem solent venire, placuit iis locum 15 dari ut offerant.

[ocr errors]

98.

Eusebius, Bischof v. Caesarea (gest. c. 339).

1. Petrus in Rom; Römische Bischofsliste.
Historia ecclesiastica : HARNACK, LG I 551 ff.; EPREUSCHEN, RE V 605 ff.

II 14 6. Επί της Κλαυδίου βασιλείας ή πανάγαθος και φιλαν20 θρωποτάτη των όλων πρόνοια τον καρτερόν και μέγαν των αποστόλων, τον

αρετής ένεκα των λοιπών απάντων προήγορον, Πέτρον, επί την Ρώμην ως επί τηλικούτον λυμεώνα βίου χειραγωγεί, ός οιά τις γενναίος θεου στρατηγός τοις θείοις όπλοις φραξάμενος την πολυτίμητον εμπορίας του νοητού φωτός εξ

ανατολών τους κατά δύσιν εκόμιζεν, φως αυτό και λόγον ψυχών σωτήριον, το 25 κήρυγμα της των ουρανών βασιλείας ευαγγελιζόμενος.

III 12. Πέτρος δ' εν Πόντο και Γαλατία και Βιθυνία Καππαδοκία τε και 'Ασία κεκηρυχέναι τοις εκ διασποράς Ιουδαίοις έoικεν 1. ός και επί τέλει έν Ρώμη γενόμενος ανεσκολοπισθη κατά κεφαλής, ούτως

αυτός αξιώσας παθείν. - 2. Της δε Ρωμαίων εκκλησίας μετά την Παύλου και 30 Πέτρου μαρτυρίαν πρώτος κληρούται την επισκοπήν Λίνος. μνημονεύει τούτου

Τιμοθέω γράφων 2 από Ρώμης ο Παύλος κατά την επί τέλει της επιστολής πρόσρυσιν. 4 8. 9 Λίνος .. πρώτος μετά Πέτρον της Ρωμαίων εκκλησίας την επισκοπήν .. κληρωθείς... ο Κλήμης της Ρωμαίων και αυτός εκκλησίας τρίτος

επίσκοπος καταστάς. – 13. (Τίτου) κατά δεύτερον έτος της βασιλείας Λίνος της 35 Ρωμαίων εκκλησίας δυοκαίδεκα την λειτουργίας ενιαυτούς κατασχών 'Ανεγκλήτω

ταύτην παραδίδωσιν. - 15. Δωδεκάτω δε έτει της ηγεμονίας (sc. Δομετιανού) της Ρωμαίων εκκλησίας 'Ανέγκλητον έτεσιν επισκοπεύσαντα δεκαδύο διαδέχεται Κλήμης (Phil. 43). – 21. Εν τούτω (d. h. Zur Zeit des Cerdo, des dritten Bischofs

V. Alexandrien, nach Annianus und Avilius) δε Ρωμαίων εισέτι Κλήμης ηγείτο, 40 τρίτον και αυτός επέχων των τήδε μετά Παυλόν τε και Πέτρον επι

σκοπευσάντων βαθμόν. Λίνος δε ο πρώτος ήν, και μετ' αυτόν 'Ανέγκλητος. 36 2. Καθ' ον εγνωρίζετο Παπίας της εν Ιεραπόλει παροικίας και αυτός επίσκοπος, ό τε παρά πλείστοις εισέτι νύν διαβόητος Ιγνάτιος, της κατά 'Αντιόχειαν Πέτρου διαδοχής δεύτερος την επισκοπήν κεκληρωμένος.

2

.

.

1 I. Pt 11.

2 II. Ti 4 21.

« PoprzedniaDalej »