Obrazy na stronie
PDF
ePub
[merged small][merged small][merged small][ocr errors]

Wandelbertus (a) Florum nostrum Magistri no- A doctrinæ suæ de præscientia et prædestinatione.Quo mine insignitum, subdiaconum Lugdunensis Eccle- in opere non quidem scripta Erigena depravavit, ut siæ appellavit, dum ait : 0pe et subsidio præcipue vult Matthæus Westmonasteriensis(9), sed aliquando usus sum sancti et nominatissimi Flori, Lugdunensis adversarii sensum non satis videtur assecutus, ut Ecclesiæ subdiaconi, qui ut nostro tempore revera bene Usserius (1) interpretatur. Visum est nobis ex singulari studio et assiduitate in Scripturæ scientia illo afferre duntaxat libellum de Electionibus episcopollere, ita librorum authenticorum non mediocri porum, quem in Agobardo suo vulgavit Baluzius copia et veritate cognoscitur abundare. Hinc facile V. C., pag. 254, nec tamen a bibliographis vulgo factum ut magistri nomen illi adhæreret. Subinde commemoratum videmus. Fragmentum ejus edideet diaconus audit. Trithemius monachum scribit rat Massonus, et ex illa Baronius, quod etiam, paulo S. Trudonis Leodiensis diæcesis, jurene an injuria, tamen diversum, repræsentat Petrus de Marca in ut contendit Oudinus (6), nihil interest. Augustinum Concordia sua (i). Fatetur Cavæus ignorare se quanmaxime habebat in deliciis. Varia scripsit quorum diu post scriptum in Erigenam superfuerit auctor catalogum habes apud Fabricium (e) et Caveum (d). noster : at cum Matthæus Westmonasteriensis, suAdversus Joannem Scotum scripsit an. 852, no- perius laudatus, de eo mentionem faciat ad an. 883, mine Ecclesiæ suæ Lugdunensis, ad id electus, ut sub eo anno illum afferre nequaquam incommodum Mauguino videtur (e), quod in sermone quodam,ab existimavimus. Hincmaro memorato (1) insigne specimen ediderat (a) Præf. ad suum Martyrol.

B

(1) De Prædest. cap. 6. (6) Tom. I, pag. 1806.

(g) Ad an. 883. (c) Bibl. med. tom. II, p. 63, edit. Patav.

() Histor. Gottesch., cap. 9. (d) Ad an. 837.

(i) Lib. vill, cap. 14, num. 14, num. 2 et 3. (e) Dissert. Hist., cap. 10, pag. 156.

[ocr errors]

NOTITIA BIBLIOGRAPHICA.

(Fabric., Bibl. med. et inf. Lat.)

Drepanius Florus, non diversus, ut videtur, a ma- C 3. Præter Poematia novem, in Georgii Fabricii gistro Floro, diacono Lugdunensi, de cujus scriptis Poetis Christianis et in Bibliothecis Patum sæpius Caveus ad annum 837. Ejus observatis pauca hæc edita, et separatim in lucem data ab Andrea Rivino habeo, quæ addam.

(0) Lipsiæ 1653,8, et cum notis, et illa poematia sex, 1. Præter Commentarium in Pauli Epistolas ex quæ vulgavit Mabillonius tom. I Analect., pag. 388 Augustino, et sub Bedæ vulgatum nomine, scripsit et seq. (editionis novæ pag. 412) de quibus singulis dialium similem Florus in easdem Pauli Epistolas ex ligenter Polycarpus Leyserus in Historia poetarum Cypriano, Hilario, et aliis Patribus, manuscriptum in medii ævi pag. 246 seq., alia adhuc nuper ex ms. Carthusiæ Majoris bibliotheca, de quo Baluzius in Bigotiano legenda dederunt laudati viri Martene et epistola ad Tourneminium (a).

Durandus tomo V. Anecdotorum, quæ sunt carmino 2. Opusculum de Actione Missarum, collectum ex hexametro : In Evangelium Matthæi, pag. 595 ; verbis SS. Patrum Cypriani, Ambrosii, Augustini, Gesta Christi Domini, pag. 601 ; In Evangelium JoanHieronymi, Gregorii, Fulgentii, Severiani, Vigilii, nis, pag. 603 ; Oratio ad Christum cum commemoIsidori, Bedæ, Aviti, et ex antiquis mysteriorium ratione antiquorum (c) miraculorum Christi, Dei libris ex Pctri Francisci Chifletii editione recusum nosiri, pag. 608 ; Epigramma libri homiliarum totius in Bibliotheca Patrum Lugdunensi tom.XV, p. 62, anni ex diversorum Patrum tractatibus ordinati, pag. sed nuper ex codice reginæ Sueciæ Christinæ longe 612 ; Epistola tertia (d) ad Modoinum, Augustoduintegrius et emendatius vulgatum est pag. 579 tomi nensem episcopum, pag. 616, quæ incipit. noni Monumentorum Edmundi Martene et Ursini Durandi, Parisiis, 1933, folio.

Salve, sancte parens, Christi penerande sacerdo3

D (a) Journal des Savants an. 1716, pag. 234,

(d) Prima apud Georgium Fabricium et alios in

cipit : seq.

Salve, Pater, profluas hilari de pectore grates. (6) Subjunctis nonnullis carminibus Theodulfi et Jona Aurelianensium episcoporum, Modoini epi

Secunda apud Mabillonium : scopi Augustodunensis, et Laidradi atque Agobar- Egregio, Modoine, viro tibi mitto salutem. di Lugdunensium.

De hoc Modoino Sammarthani, tom, II. Galliæ (c) In Veteris Testamenti libris descriptorum. Christianæ, pag. 36. PATROL. CXIX.

1

123368

Augusti montis (a) pastor in arce potens. A lucubrationes ab eodem Manguino edite. Vide

etiam quæ contra sententiam Floro nostro scriptum Titulus in apside memoriæ S. Justi. pag. 618.

illud tribuentem disseruit Menetrierius in Memoriis 4. Opusculum adversus Amalarium Lugdunensem litterariis Trevoltinis anni 1795, pag. 514 seqq. chorepiscopum, de Corpore Christi tripartito, in 6. Alterius etiam vetustioris Flori, monachi. S. tomo nono monumentorum Martenii et Durandi, Trudonis, ordinis Benedictini, diæcesis Leodicenpag, 641. De illo Amalarii errore dixi supra tomo I. sis, circa annum 760, clari sunt Allitamenta ad Florus hoc opusculum per modum epistolæ scripsit: Martyrologium Bedæ cum illo vulgata al llenschenio Dominis beatissimis, reverentissimis, et piissimis pa- in Actis sanctorum ante tomum secundum Martii, et storibus greyis Christi, rectoribus Ecclesiæ Dei, præ- novissime cum Bedæ Historia ecclesiastica gentis dicatoribus ac propugnatoribus, catholicæ fidei. Dro- Anglorum ex recensione Joannis Smith, CantabriGONi sacri consilii magistro et pontifici clarissimo, Heti giæ, 1722, fol. Adde Carolum Cointe tomolV AnnaTrevirorum antistiti, Aldrico reverentissimo Ceno- lium Francorum, pag. 470 seq. Adjecit etiam elemanorum episcopo, Rabban abbuli venerabili et ex giacos quosdam versus in calce cujusdam veteris provincia Lugdunensi prima, ALBERICO Lingonum ct commentarii in Psalmos, qui in codice mille anFor.E Cabilonensi reverentissimis episcopis, Ecclesiæ

manuscripto in bibliotheca Mediolanensi catholicæ indignus filius ct pietatis ac paternitatis Ambrosiana servatur. Carmen hoc edens Muratorius vestræ exiguus servulus FLORUS Subjicitur deinde, Antiquit. tom. III, pag. 856, in ea est opinione, pag. 649, Opusculum de cadem causa in concilio ejus auctorem ipsum esse Lugdunensem diaconum, episcoporum apud Carisiacum palatium acta ; et pag. sæculi sui lumen ; æque tamen judicat commenta166 : Epistola Flori ad Theodonis Villæ concilium B riorum illorum auctorem a s. Hicronymo, cujus adversus libros Amalarii.

nomen ibidem præfert, longe esse diversum. Porro 5. Contra Jounnis Scoti erroneas definitiones. in co carmine ad Eloardum abbatem directo Florus Scripsit nomine Ecclesiæ Lugdunensis ; in Gilberti recensuisse se commentarium illum narrat. EamManguini Nindiciis graciæ et prædestinationis ex dem commentationem ex Elonensi codice sibi nosæculi noni scriptoribus, tom. I, pag. 585, 738, tam cidem Floro Usserius in Histor. Gottesch, et Parisiis, 1659, 4, et tom. XV Bibliothecae Patrum,edit. Caveus ascribunt, sed ex carminea Muratorio relato Lugdun., pag. 611. Videndum fueritne alius a no- nullum aliud ab eo munus præstitium dicimus stro Florus Prudentius Galindo, episcopus Tricas- quam correctoris. Cæterum et ipse Florus Hieronysinus,cujus et aliæ exstant adversus eumdem Scotum mo vindicare opus illud visus est.

norum

(a) Dunum Celtæ montem vel clivum, ut Græci Bouvov et liva appellant. Vide Cangium.

FLORI DIACONI
LIBER DE ELECTIONIBUS EPICOPORUM, ,

COLLECTUS EX SENTENTIIS PATRUM.

(Apud Galland., ubi supra.)

1. Manifestum est omnibus qui in Ecclesia Dei sa- C ipsa in testimonium sanctæ et legitimæ ordinationis cerdotale officium administrant, quæ sunt illa quæ ejus prosecutus est dicens (epist. 111) : « Factus est in ordinatione episcopali, et sacrorum canonum Cornelius episcopus de Dei et Christi ejus judicio, auctoritas, et consuetudo ecclesiastica, juxta dispo. de clericorum omnium testimonio, de plebeio sufsitionem divinæ legis et traditionem apostolicam fragio, de sacerdotum antiquorum et bonorum vi. jubeat observari. Videlicet ut pastore defuncto, et rorum consensu; cum nemo episcopus inibi factus sede vacante, unus de clero Ecclesiæ, quem com- esset, cum gradus cathedræ sacerdotalis vacaret. munis et concors ejusdem cleri et totius plebis con- Quo occupato, et omnium nostrorum consensione sensus elegerit, et publico decreto celebriter ac so- firmato, quisquam jam episcopus fieri voluerit, lemniterdesignaverit,legitimo episcoporum numero on nimodis necesse est ut ecclesiasticam non habeat consecratus, locum decedentis antistitis rite valeat ordinationem, qui Ecclesiæ non tenet per consensum obtinere; nec dubltetur divino judicio et dispositione unitatem. Post primum secundus esse non potest. firmatum,quod ab Ecclesia Dei tam sancto ordine et Quiquis enim post unum, qui per electionem conlegitima observatione fuerit celebratum.

secratus est, esse voluerit, jam non secundus ille, II. IIæc sunt quæ et in Conciliis Patrum, et in sed nullus est. » decretis apostolicæ sedis pontificum statuta repe- III. Juxta hæc verba beati Cypriani, ordinatos

D riuntur, et ab Ecclesia Christi et initio comprobata fuisse constat,et legitime præfuisse universo populo reperiuntur, et comprobantur. Unde et beatus mar. deinceps omnes Ecclesiarum Dei antistites, absque tyr Cyprianus de sancto Cornelio urbis Romæ pcn- ullo consultu mundanæ potestatis, a temporibus tifice, cum episcopatum ejus adversus quosdam su- apostolorum,et postea per annos fere quadragintos. perbos et invidos calumniatores defenderet, hæc Ex quo autem Christiani principes esse cæperunt,

eamdem episcoporum ordinationibus ecclesiasticam A invitati fuerant, consecratus, nemo principum hujus libertatem ex parte maxima permansisse, manifesta sæculi fuerit interrogatus. In Ecclesia quoque Lugratio declarat. Neque enim fieri potuit, cum unus dunensi sic religiosa olin et venerabilis consuetudo imperator orbis terræ monarchiam obtineret, ut ex fuit, sicut antiqua narrat historia: scilicet ut, defunomnibus latissimis mundi partibus, Asiæ videlicet, cto pontifice, omnis in unum conveniret Ecclesia, et Europæ et Africæ, omnes qui ordinandi erant epi- triduano jejunio communi voto ac supplicatione cescopi ad ejus cognitionem deducerentur. Sed fuit

lebrato, quemcunque eis Dominus per revelationem semper integra et rata ordinatio, quam sancta Ec- sive ex eorum clero seu aliunde ostenderet, ipsum clesia juxta traditionem apostolicam et religiose sine dubio antistitem constituerent. Quod de beato observationis formam celebravit.

Eucherio præfatæ urbis episcopo, et doctore egregio, IV. Quod vero in quibusdam regnis postea con- sanctissimæ Vitæ ejus liber manifeste testatur imsuetudo obtinuit, ut consultu principis ordinatio pletum. Qui cum esset ex nobilissimo senatorum gefieret episcopalis, valet utique ad cumulum frater- nere oriundus, et huic sæculo abrenuntians,omnique nitatis, propter pacem et concordiam mundanæ po- facultate sua in pauperes ob amorem Christi distritestatis; non tamen ad complendam veritatem vel buta, partibus Provinciæ in quodam specu retrusus, auctoritatem sacræ ordinationis, quæ nequaquam

B

atque ibi soli Deo jejunus, et orationibus vacans regio potentatu, sed solo Dei nutu, et Ecclesiæ fi- latitaret, tali revelatione ostensus, atque inventus in delium consensu, cuique conferri potest. Quoniam pontificali regimine locatus est. Ex quo certissime episcopatus non est munus humanum, sed sanctiSpi- constat quod omni illo tempore quo tantam bonitaritus donum, sicut ostendit apostolus, ubi ad epi- təm sive gratiam omnipotens Deus in illa voluit Ecscopos loquitur, dicens (Act. xx, 28): Altendite clesia demonstrare, valebat ac sufficiebat ad consevobis et universo gregi, in quo vos Spiritus san- crationem rectorum sola ejus gratia et fides Ecclectus posuit episcopos regere Ecclesiam Dei, quam ac- siæ devota. quisivit sanguine suo. Unde et in Epistola ad Hebræos VI. Sed et in Romana Ecclesia usque in præsen(cap. v, 4-6) ait : Nec quisquam sibi sumit honorem, tem diem cernimus absque interrogatione principis, sed qui vocatur a Deo, sicut Aaron. Sic et Christus solo dispositionis judicio, et fidelium suffragio, leginon semetipsum glorificavit ut pontifex feret, sed qui time pontifices consecrari: qui etiam omnium relocutus est ad eum, Filius meus es tu, ego hodie genui gionum et civitatum quæ illi subjectæ sunt, juxta te. Et iterum: Tu es sacerdos in æternum secundum antiquum morem, eadem libertate ordinant atque ordinem Melchisedech. In quibus Apostoli verbis constituunt sacerdotes; nec adeo quisquam absurdus evidentissime demonstratur, ad hoc munus adipi- est, ut putet minorem illic sanctificationis divinæ scendum atque sumendum sufficere unicuique C esse gratiam, eo quod nulla mundanæ potestatis gratiam Dei, cooperante fide et devotione gratiæ comitetur auctoritas. ejus, absque his autem humano arbitrio nemini VII. Quæ omnia non ideo dicimus quasi potestaposse concedi. Unde graviter quilibet princeps tem principum in aliquo minuendam putemus, vel delinquit, si hoc suo beneficio largiri posse existi- contra religiosum morem regni aliquid sentiendum mat, quod sola divina gratia dispensat; cum mini- persuadeamus; sed ut clarissime demonstretur, sterium suæ potestatis in hujusmodi negotium per- in re hujusmodi divinam gratiam sufficere, humaagendo adjungere debeat, non præferre.

nam vero potentiam, nisi illi consonet, nihil valere. V. Denique ut istius rei nonnulla proferantur Quapropter in sacris canonibus Patrum, ubi pluriexempla, puto quod de ordinatione beati Martini, mæ causæ commemorantur sine quibus episcopalis quando ex monasterio sub alia occasione eductus, ordinatio irrita habenda est, de hac re nihil invenitur et a populo comprehensus, atque ad Ecclesiam per- insertum. ductus est, et continuo ab episcopis, qui ad hoc

[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors]

OBSERVATIO PRÆVIA.

A teræ nominum quæ forinsecus prænotantur ostenQuod hactenus in Bibliotheca Patrum legebatur

dunt; sed et ex antiquis mysteriorum libris quædam abbreviatum magistri Flori opusculum in canonem verba necessario sumpta sunt. Quod autem eadem missæ. prodit nunc primum integrum ac numeris nomina in ipsa opusculi serie ubique inserta non omnibus absolutum ex vetustissimo codice reginæ Sueciæ, sæculo x saltem exarato, ac proinde ad au

sunt, illa necessitas fecit, ne frequens eorum interctoris ætatem proxime accedente, ex quo Romæ

positio fieret absurda et incommoda ipsius dictionis existens Mabillonius illud describi curavit. Nam et sensuum interruptio. In qua tamen expositiuncula cum illud cum edito diligenter contulisset, ne par- non tam verba, quæ satis simplicia sunt, sed potius tem quidem quartam Floriana expositionis in Patrum Bibliotheca contineri animadvertit, ac proinde

ipsius mysterii ratio et actio imponitur et commennon iminerito existimavit publica luce dignum,

datur, videlicet qua fide celebrandum, quanta pie idque ipsum optasse videtur claræ memoriæ cardi- tate sit amplectendum. nalis Bona, qui et ipse reginæ Sueciæ codicem exa

2. (Aug. in Psal. xxxiii, n. 4.) In mysterio corpominaverat. Floruit autem Florus circa annum 840, regnante

ris et sanguinis Domini nostri Jesu Christi, quod apud Francos Carolo Calvo, fuitque Lugdunensis sancta Ecclesia per universum mundum pro salute Ecclesiæ diaconus, ut vulgo dicitur, sive subdiaco- ejusdem mundi offert, maxime nobis humilitas comnus, ut placet Wandalberto, qui ipsum, uti et Walfridus Strabo, ob præclaram eruditionem et indefes B mendatur. Unum (6) enim nobis fecit idem Dominus sam legendi scribendique assiduitatem mirum in

Jesus Christus per humilitatem, quia per superbiam modum prædicat. Si enim ille in præfatione ad recesseramus a Deo; redire autem ad eum nisi per suum Martyrologium : Ope, inquit, et subsidio præ- humilitatem non poteramus, et quem nobis propocipue usus sum sancti ac nominatissimi viri, Flori;

neremus ad imitandum non habebamus. Omnis enim Lugdunensis Ecclesiæ subdiaconi, qui, ut nostro tempore revera singulari studio et assiduitate in divinæ mortalitas hominum superbia tumebat, etsi existeScripturæ scientia pollere, ita librorum authenticorum ret aliquis humilis vir in spiritu, sicut erant pronon mediocri copia et varietate cognoscitur abun- phetæ et patriarchæ, dedignabatur genus humadare. Ex hoc Wandalberti loco refutata manet Joan

num imitari humiles homines. Ne ergo dedignaretur nis Trithemii opinio, asserentis Florum fuisse Trudoniensis monasterii monachum, nisi forte sub vitæ

homo imitari hominem humilem, Deus factus est finem monasticæ professioni nomen dederit. Cum humilis, ut vel sic superbia generis humani non deautem in sanctorum Patrum lectione, quorum egre- dignaretur sequi vestigia Dei. Erant autem, ut legigiam librorum copiam habebat, esset versatissimus, hoc opus aliaque ab eo edita ex eorum præsertim

mus, sacrificia antea Judæorum secundum Aaron in dictis et sententiis composuit, quorum persæpe in

victimis pecorum, et hoc in mysterio nondum erat tegra verba uno tenore prosequitur, nonnunquam

sacrificium corporis et sanguinis Domini, quod nuno mentem solum exprimit

. Expositioni missæ aliud diffusum est toto orbe terrarum. Proponamus nobis ejusdem Flori opusculum subjicere libet adversus C ergo ante oculos duo sacrificia, et illud secundum Amalarium, quod ex duobus antiquissimis mss,, uno Pelteriano, altero Achillis Harlæi, ante annos 800

ordinem Aaron, et hoc secundum ordinem Melchiexaratis, olim descripsit Mabillonius.

sedech. Scriptum est enim : Juravit Dominus, et non 1. Incipit opusculum de actione (a) missarum colle- pænitebit eum, tu es sacerdos secundum ordinem Melclum quam maxime, et in ordinem digestum ex ver- chisedech (Psal. cıx, 4). Hoc autem manifeste dicibis sanctorum Patrum Cypriani,Ambrosii, Augustini, tur de Domino nostro Jesu Christo. Quis ergo erat Hieronymi, Gregorii, Fulgentii, Severiani, Vigilii, Melchisedech ? utique, sicut legimus, rex Salem. Isidori, Bedæ, Aviti, sicut suis locis per singula lit- Salen civitas fuit antea illa, quæ postea, sicut docti

(a) Per actionem missarum intelligunt auctores li- cap. 12: Orationem quam canonem sive actionem turgici canonem missæ. Actio dicitur ipse canon. in- propler regularem sacramentorum confectionem, Roquit Walfridus Strabo lib de Rebus eccles., c. 22, mano more appellamus, quis composuerit aperle non quia in eo sacramenta conficiuntur Dominica. Canon legimus. vero eadem actio nominatur, quia in ca est. legitima (6) Apud Augustinum legitur viam, et quidem, ut et regularis sacramentorum confectio. Et Micrologus videtur, melius.

[ocr errors]
« PoprzedniaDalej »