Obrazy na stronie
PDF
ePub

men $777 illud utrique favere lectioni; 3. haud insolens esse ut κατ' εναλλαγης verbum masculini generis cum foerminino coniungatur (1); 4. demum perinde esse sive legatur ipsa sive ipse sive ipsum. Nam cum mulier non virtute propria, sed filii meritis contritura sit serpentis seu daemonis caput, si legetur ipsa, subaudiendum erit per ipsum, nempe semen aut filium; sin autem ipse vel ipsum, sententia ea erit, ut filius aut semen mulieris una cum muliere caput serpentis seu daemonis sit contriturus. Ceterum analogia favere magis mulieri, quam semini videtur, aut si lubet, utrique simul, ita ut mulier cum semine, scilicet filio suo sit de daemone ac peccato latura triumphum (2).

ris cuiusdam interprelis, cuius nomen tacetur, quemque sequitur Vulgatus. At haec mera coniectura est eruditi editoris Maurini. Ceterum in editione rersionis LXX Sixti V iussu accuratissime adornata an. 1587 legitur autòs, ipse.

(2. Legesis cit.Auct. qui non pauca exempla adducunt ex hebraeo textu ad hoc illustrandum.

(0) Ut enim scribit Cornelius a Lapide in hunc loc. « Cum Deus bic op. ponat, quasi antagonistas, mulierem cum suo semine serpenti cum suo se mine, consequenter vult dicere, mulierem cum suo semine contrituram caput serpentis: sicut e contrario serpens tam mulieris quam seminis eius calcaneo insidiatur.» De Christo, ac propterea de eius Matre hoc oraculum ex veteribus exposuerunt, obscure quidein Tertullianus lib. 2. Ad vers. Marcion. c. 10. edit. Rigalt. 1664, pag. 387. clarius vero s. Irenaeus Contra Haeres. lib. 3. c. 23, n.5.6, 7, nec non lib. 4, c. 40, n. 3, ac lib. 5, cap. 28, edit. Massueti; et Cyprianus lib. 2, Testimon. p. 288; apertissiine demum s. Epiphanius

Adv. haeres. lib. 3, haeresi 78, edit. Petav. tom. 2, pag. 1050, seq. Cuius verba, quae propius ad beatam Virginem referuntur, placet heic describere: sunt autem haec : Quoniam vero cum adhuc virgo in hortis Eva degeret, per contumaciam apud Deum offenderat, ideo gratiae propria ab Virgine manavit obedientia, postquam circumfusi corpore Verbi, sempiternaeque vitae de coelo est nuntiatus adventus. Nam illic ita serpentem Deus alloquitur: INIMICITIAM PONAM INTER TE ET INTER ILLAM, INTER SEMEN TUUM ET SEMEN ILLIUS. Atqui nusquam eiusmodi semen mulieris inveniri potest. Unde non aliter quam per adumbrationem ac similiiudinem ad Evam hostiles illae inimiciti le referuntur , quas cum huius stirpe serpens ille, et qui in serpente inerat invidia flagrans diabolus exercet. Plene quidem, ac perfecté accommodari ad illam universa nequeunt; sed in sanctissima, eximia, ac singulari stirpe, quae ab sola Virgine Maria, sine ulla viri consuetudinepropagata est, reipsa,

Testimonia minus ido

nea.

Quac insuper biblica loca e veteri praesertim Testamento afferri pro pia sententia sunt solita, mystico tantum in sensu rem praesentem attingunt, eaque vim totam suam unice habent vel ex Doctorum expositione, vel ex usu Ecclesiae; quae scilicet haud paucos Bibliorum textus accommodare beatae Virgini assolet, qui in sensu litterali ac proprio de divina Sapientia seu Verbo divino sunt dicti. Multo vero minus urgeri possunt, quae ex typis ac figuris argumenta sumuntur. Licet enim viro catholico ea minime sint despicatui habenda, scopo tamen, quem nobis proposuimus, inquirendi nimirum in dogmaticae definitionis fundamenta, minus accommoda videntur. Quapropter haec omnia missa facimus (1).

ac penitus impletur. Hic enim illius
filius ad extinguendam serpentis,
ac tortuosi colubri, fugacisque rim,
ac polentiam, qui se totum orbem
terrarum dominatu suo compre-
hendisse iactabat, ad haec infima
descendit. Quod si Patres alii ora.
culum istud de B. Virgine interpre-
tati non sunt, nil mirum, quum neque
de Christo illud exposuerint , adeo
ut si allegatos Patres excipias, nemo
sit qui Geneseos locum 3, 15 de
Cbristo exponat; etenim vel de eo
tacent, vel aliter intelligunt; ut pa-
tebit illos perlustrantibus. Sane ex
veteribus hunc textum, nec semper
quidem integrum, praeter comme
moratos soli referunt Lucifer ca-
laritanus: Biblioth. Max. Patrum
edit. Lugdun. 1677, tom. IV, p. 182.
S. Ambrosius lib. De Fuga sec. c. 7.
Opp. edit. Maur. tom. I, col. 434.
S.Hieronymus Quaest, hebraic. Opp.
edit. Maur. tom. II, p. 510; necnon
Comm. in Isaiae c. 58, tom. III, pag.
434, et in Ezech. cap. 47, ib. p. 1055.

Anonymus auctor Operis imperfecti
in Matth. bom. 45 inter Opp. s. lo.
Chrysost. edit. Maur. tom. VI, pag.
192. S. Augustinus lib. II De Ge-
nesi contra Manich.Opp. edit. Maur.
tom. I, col. 665. Item De Locutione
lib. I, tom. III, col. 326. S.Gregorius
M. lib. I, in Iob cap. 36, opp. edit.
Maur. tom. I, p. 36. Porro bi nus-
piam locum hunc de Christo inter-
pretantur. Attamen nullum ex ca-
tholicis reperies, qui sententiam in
serpentem, seu polius in daemopem
a Deo latam, non accipiat de futuro
promisso Messia seu Christo daemo-
nis debellatore, adeoque et de eius-,
dem Messiae sanctissima Parente ora-
culum non interpretetur pro ea para
te, quae eam respicit.

(1) Cf. haec singillatim testimonia, necnon eiusmodi typos et figuras apud Strozzi op. cit., qui toto libro primo historiae suae illa expendit, necnon apud Plazzam operis cit. Act. I, art. 2, una cum antiquiorum expositionibus...... . i Si qua vero sunt quae ex novo Foedere proferri solent, ex angelica praesertim salutatione deprompta Luc. I, 28 seqq., quia haec pariter e Patrum explanatione vim hauriunt suam, atque per se nihil supra coniecturas suppeditant, quae plus minusve ad immaculatum Virginis Conceptum adserendum sunt probabiles, nos idcirco ab iis etiam afferendis supersedemus. Commodior siquidem postea illis ulterius urgendis dabitur locus.

CA P UT X.

PATRES QUI AD AUGUSTINUM USQUE PRO PIA SENTENTIA

DECERTARE VIDENTUR

Apud Patres veteres non est quaerenda expressa formula.

Frustra apud Sanctos veteres testimonia requires, in quibus ipsi conceptis verbis asserant, beatam Virginem aut originalem labem non contraxisse, aut eius Conceptum immaculatum fuisse. Nondum enim per eam aetatem hac ratione status controversiae, si qua fuerit, proponebatur; neque ita diserte eiusmodi formulae tunc temporis receptae erant, prout in pluribus aliis articulis usuvenit, qui postea ad certam praefinitamque formulam exacti sunt atque normati. Nec sane id postulant, aut reperiri contendunt piae sententiae adstipulatores. Quamobrem satis erit si res ipsa ab antiquis tradatur, atque huius sententiae semina, aut germina, ut ita loquar, in illorum operibus inveniantur, quae deinceps magis semper ac magis fuerint explicata, Porro haec sunt, quae assertores immaculatae Conceptionis magna sedulitate undique conquisita in medium protulerunt.

Dum vero nos haec ex illis describemus testimonia, eamdem legem sancte servabimus, quam in afferendis pro adversa parte testimoniis custodivimus. Ceteris igitur praetermissis, quae non ita presse rem attingunt, ea persequemur quae huc maxime spectant. Ex quo cum alia commoda tum id potissimum consequetur, ut brevitati consulamus (1).

(1) Doctus Petavius De Incarnat. lib. XIV, cap. 2, S. 9 scriptores illos

castigal, qui in citandis auctoribus pro pia sententia nec fidem adhibent

Auctor epistolae de passione s. Andreac.

Ac primo insignis est locus qui ex epistola presbyterorum Achaiae profertur, quique ex versione Caroli Christophori Woog protestantis hominis ita se habet: Et propterea, quod ex immaculata terra creatus fuerat primus homo; necesse erat, ut ex IMMACULATA Virgine nasceretur perfectus homo, quo Filius Dei, qui antea condiderat hominem, vitam aeternam,quam perdiderant homines per Adamum,repararet(1). Quibus verbis antithesis instituitur Adam inter et Christum, ita ut ad eum modum, quo Ada ex immaculata terra compactus est, ita et Christus ex immaculata Virgine conceptus sit atque ortus. Porro eatenus terra ex qua plasmatum Adae corpus est, immaculata dicitur, quatenus, uti plures exponunt (2), nondum fuerat ob Adae culpam obnoxia maledictioni, neque ullis filiorum eius iniquitatibus foe

nec delectum, ut ipse loquitur, qui
omnium maxime necessarius est;
quos vero ex anliquitale idoneos au-
clores arcessunt, eorum dicta falsis
interpretationibus , ab eorumque
menle alienis detorquent, Non est
necesse de singulis boc loco dicere.
Satis erit universe de unico capite illo-
rum erroris lectores admonere, quod
lucubrationum istiusmodi magnam
partem occupavit, Elepim si quid
apud veteres, graecos praeserlini, in
crebuit , quod beatam Virginem
ax pavtov, ägguptov, qui avtov, id
est illibatam, incorruptam, impol-
lutam et id genus alia sonare vide-
tur, in boc avide lamquam secundo
Mercurio sibi oblalum involapl, et
ad rem suam accommodant; sed non
est consequens, Siquidem illi etiam,
quibus placuit originali contactam
labe fuisse Virginem, partim in utero
ipso antequam nascerețur , partim
sub ipsum Redemploris conceplum,
tapta gratiae sanctitatisque copia
superinsusam esse putant, ut omnis

originalis morbi reliquiae, cum ipso, qui dicitur, fomite concupiscentiae, sapalae, vel in perpetuum compressae fuerint. Quain ob causam immaculata et impolluta dici mereretur, licel originali labe fuisset adspersa; nam et immaculati et innocentes appellanlur in Scriptura, qui praesente iustitia et sanctitale praediti sunt, cum ab originis vilio non fuerint excepli, Quod postremum nonnullis exemplis ostendit e Scriptura desumplis, Nos hoc monitum libenter admittiinus; quamvis non ita generatim accipiendum, sed intra quosdam fines illud coërcendum putemus.

(1) In Bibliotheca Patrum Andreae Gallandii tom. I, p. 157, c. 5.

(2) Ita inter ceteros s. Ambrosius Enarr. super cap, 2 Genes. de Parudiso ad Sabinum Opp. edit. Paris, 1614, tom. I, col. 423 apud Plazzam op. cit. Act, 2, ar.3, n. 180. Andreas crelensis Orat. I in Nativit. s. Mariae in Biblioth. Patr. Lugd. 1677, tom. X, pag. 620, col. 1. i

[ocr errors][merged small]

data: quapropter ut perfecta consistat antithesis, ideo immaculata dicitur beata Virgo, quia nullum sive originarium sive propria actione admissum peccatum illam unquam contaminavit.

Haec epistola presbyterorum ac diaconorum Achaiae a nonnullis criticis uti adscriptitia seu suppositilia habetur (1): alii vero eiusdem qunciótinta pro viribus tuentur, quos in·ter auctor protestans Woog, qui primus graecum illius textum vulgavit, et Gallandius novissime in sua Bibliotheca (2). Verum quidquid censendum de hoc sit, nemo inficias iverit spectari eiusmodi epistolam posse ac debere uti monumentum vetustissimum, quod ad priora pertineat Ecclesiae secula (3), quodque proinde maxima ad faciendam fidem auctoritate polleat.

Nec minus praeclare a communi contagione originalis vitii beatam Virginem liberat magnus ille alexandrinus antistes Dionysius, cum eam unam et solam Filiam vitae nuncupat dicens: Multae reperientur matres: una autem et sola Virgo filia vitae genuit Verbum vivens et per se subsistens increatum, et creatorem (4). Ubi animadvertenda etiam sedulo est antithesis inter Virginem filiam vitae et Verbum vivens ab illa in carne genitum, quam Dionysius instituit;

S. Dionysius alexandr.

(1) Consule Gallandium tom. I Pro. legom. cap. IV, S. 5, ubi refert etiam argumenta virorum eruditorum quibus baec epistola suspecta est. Id ipsum deinde praestitit cl. Morcellius in svo Miovo).oy19 Tov Šuu.yye21@ ŠOPTUJT12őv sive in Kalendario Ecclesiae Constantinop. Romae 1788, vol. I ad diem 30 novembr. ubi pag. 250, not. 23 el illud sollerter adnolat: «"Auwuor Trapevov non plus hic esse putabat Vuoogus, quain LIUCUENTOV TO'p. Javov sive virum non expertam At ipsa yox trápgevos tantumdem valet. Ipsa autein lerrae virginis comparatio sanctam VirgiDem Mariam nobis exhibet ab ipsa

origine immaculatam; quippe terra illa ex qua primus homo effectus, talis etiam tum erat, qualem paullo ante Deus esse iusserat; neque Adamo dictum fuerat, Maledicta terra in opere tuo. (Genes. c. 3, v. 17).»

(2) Ibid. §. 1 et 6.

(3) Siquidem ab antiquis temporibus, Ecclesiae catholicae sententia, in divinis officiis publice usurpabantur eiusmodi acta. Gallandius loc. cit.S. 9, existimal an. Christi LXXX scripla ea fuisse.

(4) Epist. s. Dionysii adversus PauJum samosalenum episc. Antiochiae. Opp. edit. De Magistris. Romae 1796, pag. 212, et seq.

« PoprzedniaDalej »