Obrazy na stronie
PDF

rceremata (1), Caietanus (2), Mclchior Canus (3). card. Pallavicinius (4), Launoius (5), Lampridius (6). L.\ liis igitur potiora deproinemus argumcnta.

Nihil ab Ecclesia dcliniri ex lide potest, quod aperte atque expresse in sacris litteris, aut traditione non coutiueatur, aut saltem non inlimo conncctatur nexu cum eo (|uod expresse revelalum est, hicque ucxus evidentia aflulgeat vel physica -vel metaphysica, alque ideo necessario cx eo deducalur. Cum vero eiusmodi non sit articulus de iramunitate B. Virginis ab originaria labe in prirao eius4em conceptionis momento, consequitur cam decreto dogmalico definiri ab Ecclesia nulla rationc posse (7).

Sane si intimius rcm pcrscrutemur, facili deprehendemus negotio nullum piae, quam vocant, sentcntiae fundamentum sive in sacris litteris, sive in traditione translucere, immo has aperte satis eidcm adversari; sed illaih unice ac totaliter inniti in agendi ratione quam servavit Ecclesia sequiori in aevo, et qua factum, ul fcstum Marianae Conceptiouis ab ea probaretur. Iam vero qui plaue hospes in theologicis disciplinis non sit, optirae noverit, Ecclesiam in his inslituendis, quae ad cultum et consuetudincm spectant, ratione aut probabili aut probabiliori posse moveri, prout vel ipse animadvertit Yasquezius (8). Quae cutn ita sint, patet nullum exinde fundamentum ad edendam fidei definilionem Ecclesiae suppetere.

[merged small][ocr errors]

(1) In Codc. Basileensi, et in op. Tractatut de ueritate Conceplionis beatissimae Virginis, pro/acienda relalionecoramyalribusConciliiBasUeae an. Domini MCCCCXXXVII. lUense lulio. Romae1547.

(2j Tom. III. Opusc. 6. Tract. I de Concept. B. Firginis. Lugduni 1541 fel. 70 seqq.

(3) De locis Theolog. lib. VII c. 3 n. 8 edit. Coloniae Agripn. 1585 fol. 222.

■1 I" peculiari dissert. de Concep. B. \l. V. Mss. mibi commodata.

(5) De B. Yirginis Conceptu, de quo po^tea.

{(i In lib. De superstitione vitanda Mediol. 1740: in quo sub Lampridii nomiue latet Muralorius.

(7) Ita card. Turrecremata et Caietanus in oper. cit. Qui tamen autumant adrersam sententiam deQniri posse.

(8 Tom. III. in 3. Par. s. Tbomae disp. 227 c. 3, et ex eo refert probatque Franc. Veronius in Begula fidei cath. Cap. I §. 4.

Btterius confirmantur ex agendi ratione quam tenuere rom. Pont. et Concil. trid.

Quam quidem ob causam neque Sixtus IV , neque lateranense Concilium sub Leone X celebratum, neque Synodus tridentina quaestionem hanc deciderunt. Quod satis cuilibet indicio est, neque romanos Pontifices neque Concilia alterutram sententiam tanquam fidei dogma definire potuisse (1). Et sane, quomodo quaestionem hanc definire potuissent, si nullum eflicax testimonium pro Mariano privilegio, de quo disserimus, e Scripturisauppetit; e Patribus vero, qui in eius rei mentionem incidere, ii uno ore asseverarunt B. Virginem in peccato originali conceptam? Idvidelicet Ambrosius super Psal. 118. conc. 6. Id Augustinus super Ps. 34 in illum vers.: Ego autem cum mihi moksti essent etc; et lib. 2 De Bapt. Parvul. c. 24, et lib. 10 super Genes. ad litter. c. 18, et lib. 53. contra lulian. cap. 9. H Chrysostomus super Matth. Id Eusebius emissenus in 2 Conc. nativit. Dom. Id Retnigius super Ps. 21, et Masimus in Serm. De Assump. B. V. adstruxere. Idera quoque affirmat Beda, super Missus est, Anselmus in lib. CurVem homo c. 16, Bernardus, ut posteriores mittamus (2); neqnc ullus Sanctorum contravenit. Hoc argumentum illud acWleum est, quoErasmus omnium etiam Sanctorum testimonw non se existimat obruendum, si quando universis repugnaverit (3).

Adde adhuc incertum esse, num Ecclesia in festa Conceptionis Marianae celebratione sibi ut obiectum pr°_ posuerit immunitatem Virginei conceptus a peccato originali: quandoquidem s. Tbomas cum sibi obiecisset consuetudinem nonnullarum Ecclesiarum Conceptionis festuni celebrantium, respondet eiusmodi celebritatem non esse totaliter spernendam eo quod saltem toleraretur ab Ecclesia romana, quae hoc festum nou celebrabat, ac deinde subdU" Nec tamen per hoc quod festum Conceptionis celebratur, datur intelligi quod in sua conceptione fuerit sancta. Sed }«'" quo tempore sanctijicata fuerit ignoratur, celebratur festu®

Festi Conceptionis obieclum est

dubium

Ex i. Thoma

(1) Ita Canusloc. rit.
|2| Quos enim hic deinceps reren-
set Canus. omnes uiaeteigiediunlur

epocham de qua nos agimus.
(3) Ibid. cap. I.

Ex card. Bellarrnino

sanctificalionis eius potius quam conceptionis tn die conceptionis ipsius (1).

Neque ab his discrepat card. Bellarminus, cui cum ab

haereticis obiiceretur aliquot festa falso niti fundamento,

praecipue vero festum Conceptionis B. Mariae , quod

b. Bernardus nominatim reprehendit in epistola 174 ad ca

nonicos lugdunenses, respondet primo in maiori Ecclesiae

parte pie credi B. Virginem sine peccato originali conce

ptam: at secundo addit in rcm nostram: Fundamentum hu~

ius festi non esse Conceptionem immaculatam Matris Dei fu~

turae. Qualiscumque enim fuerit illa conceptio, eo ipso quod

conceptio fuit Matris Dei^ singulare gaudium affert mundo

eius mernoria. Tunc enim primum habuimus pignus certum

redempttonis, praesertim cum non sine miraculo ex matre

sterili concepta fuerit. Itaque hoc festuni etiam illi celebrant,

qui putant Vtrginem in peccato conceptam (2).

Vei etiam dici potest conceptionis vocem, quae sive Ex concein Misfa sive in Officio divino usurpatur, haud presse ac ceptionn nophysico sensu pro primo momento, quo B. Virgo concepta cst, adhiberi; sed latiori quadam ac veluti morali significatione accipi, sic ut proinde extendi possit ad aliquod temporis punctum, quod eamdem conceptionem seu primum momentum subsecutum est. Ita plane cum dicimus aliquod a mundi exordio contigisse, non hanc ila coarctamus locutionem, ut de primo physico momento, quo tnundus con~ ditus est, intelligatur, sed eius extendimus signilicationem ad totum illud tempus quod proxime a mundi creatione effluxit. Hoc porro ex eo confirmatur, quod cum instaret rex catholicus per oratorem suum in Urbe apud Urbanum VIII, ut in congregalione s. Officii declararetur Conceptionis nomon tam in Missa, quam in horis canonicis adhiberi ab Ecclesia ad primum momentum significandum, quo foetus B. Virginis animatus est, renuit constanter Pontifex, ratus eiusmodi declaratione aliquatenus definitum videri, seu utaiunt, implicite, B. Virginempro illo momento

(1) 3 Par. q. 27 ar. 2 ad 3. (2) De cultu Sanclorum lib. 3. c. 16.

Illatio cx praemissis animadver

sionibus

Eievantur

cssc obiectum vencratioiiis, seu cultus. hincque tacite decidi eam in gratia fuisse conceptam; quod summus idem Pontifex patri Pallavicinio e Soc. Iesu, qui dein in Cardinalium numerum fuit adscitus, saepius testatus est (1).

Deest igitur fundamentum praecipuum, in quo piae sententiae patroni vim collocabant maximam, desumptum ex cultu, seu ex die Conceptionis festo, aut saltem nulat labatque. Cum proinde sileant de hoc privilegio sacrae litterae, sileat et traditio, eidemque non admodum suffragetur Ecclesiac auctoritas, superest, ut unice innitatur congruentiae seu decentiae. quam vocanl, rationibus.

Iamvero quaecumque demum hae sint, profecto numquam per se efficax praebere argumentum possunt ad doginaticam edendam dennilionem, quae divinae revelationi omnino innitatur necesse est. Sed praeterea eo etiam nomine hae labascunt, quod nos decentiae seu congruentiae modum el gradum potius ex iis, quae menti nostrae nimis angustae apparent, quam ex divina mcnte ct sapientia, ac rei ipsius veritate dimetiamur.

Id enim scite iamdiu animadverterat ac peracute Gersonius, qui inter ceteros et hos canones ad rem nostram constituit: « Christus posuit terminos nostrae cognitionis, ut non liceat de divinis alia vel aliter asserere, quam quae divinis Scripturis habenlur, vel evidenter concluduntur, vel ab JEccIesia , quae Spiritu Sancto regitur, credenda tradnntur (2) ». Item: « Christus contulit Matri suae ab initio el consequenter illas et taotas gratias, quas et quantas cognovit esse convenienles secundum ordinem suae sapientiae: et in hac veritatis soliditate debet esse coutentus quilibet christianus, quantumcumque sibi devotus (1)» Rur

argumunta

e* consjrnen

tia dedurla

Veritates seu regulae a Gcrsonio uropositae

1) In Opusc. cit. cap. 2. Si lamen opusculum boc ipsius est foelus.

(2) In epist quae cxlat in opp. Gersonii Par. I col. 450 edit. Ellies Du Pin. Antwerpiap 1706 el inscribitnr: Tractatus seu epistola lo. Gersonii doetoris et cancellarii parisiensis-, ad Provincialem Caeleslinorum supcr

verba cantici Mariae ■■ Svsceptt

ISRAEI, PVERVM SVUIU. DE SVSCE

PTioi/E Cbristt. AUegorice per XXIV Veritates : tropologice vero et anagogice per XII Veritates. Ea quam hic priuio loco attulimus, esl vcritas vigesimaquarta eol. 453

sura: i) Christus potuit dare multas gratias tam humanitati

suae , quam dilectissimae Matri pure gratis, quas lamcn

actualiter, et de facto non contulit: et oppositum assere

re, est falsum et temerarium, immo haereticale » : huius

modi potuisset esse gratia omnimodae impassibilitatis f2J.Ex

quo concludit doctus cancellarius falsam esse hanc ratio

cinationem, qua plures uti consueverunt: Christus potuit et

potest multa facere; et hoc decet eum: ergo fecit aut faciel. Id

non esse cpnsequens docet, verum esse fallaciam petitionis

frincipti; quia videlicet praesupponit in minori propositione

quod est aeque ignotum vel ignotius, quam principale: ratio est,

jiergit ipse, quia nihil decet Deum facere, nisi secundum quod

vult fieri recte,per oppositam consuetudinem ad voluntates crea

tas, quae ideo volunt agere, quia praesentatur eis aliquod obie

ctum sub ratione boni aut convenientis; et ideo agunt, quia vi

detur eis bonum; et non ideo illud est bonum aut decens. Cau

sa est, non enim sunt regulae primae; sed regulatae a prima

bonitate (3). Adeoque nemo praeter Deum scit quod deceat

ipsum extra se producere; quia solus scit quid velit agere;

ex quo subinde pertexit: Christus potuit communicare Ma

tri suae in utero, quod gloriosa et consummata felicitate na

sceretur, et hoc decuit ipsum facere; quia decuit eum Ma

trem honorare: Ergo sic fecit. Constat quod conclusio hae

reticaiis est, et tamen praemissae communiter assumuntur a

nonnullis in assertionibus suis conjirmandis (K). Has regu

las Petavius aureas vocavit, maximeque eas probans ponit,

frivolum et nugatorium esse hoc argumentationis genus ,

quo plerique uti solmit, ut inusitatum quodlibet gratiae

genus beatae Virgini aflingant (5).

Etsi vero daretur hasce regulas exceptionem interdum

Argumenta

pati, ac moderatione opus esse, praesertim cum satis so- congmpntia

lida ratio decentiae, quae adslruitur, suffragetur; nihilo n,asis tan

lum aut mi

f1) Veritas duodecima ibid. col. (4'f Veritas deeimanona col. 452.

452. . 453.

(2) Veritas dccimaquinta IbU. '(5 De Incarnal. lib. 14. c. 8. §. 9

"). Verilas decimuiepttma Ibid. seqq.

« PoprzedniaDalej »