Obrazy na stronie
PDF
ePub

Ecclesiaeque sensus testes. Et haec quidem si tum s. Bernardi, tum s. Thomae opinio reipsa uti piae sententiae adversans traducatur: quod tamen nobis non probatur, uti ex iis, quae de germana angelici praesertim Doctoris mente suis locis attulimus, abunde constat.

Sed alia hoc loco, gravis sane, praetereunda non est generalis licet animadversio, quae cum ad excusandos hac in re veteres illos scholasticos plurimum facit, tum non parum confirmat id quod contendimus, nihil nempe validum ex illorum auctoritate posse adversus piam sententiam opponi. Nam scholastici illius aetatis doctores in iis versabantur temporum rerumque adiunctis, ut tum ob veterum ecclesiasticorum monumentorum inopiam, tum ob artis criticae neglectum , tum etiam , ad graecos atque orientales Patres quod attinet, ob linguarum imperitiam et versionum defectum, germana Patrum antiquiorum scripta maximam partem ignorarent. Libet hoc cl. Bellarmini auctoritate comprobare in ea consultatione, quam de hac ipsa cui inhaeremus quaestione, de immaculato scilicet Virginis Conceptu, exaravit (1). Cum enim principio negasset Bellarminus fieri posse ut Patres omnes piae huic sententiae refragarentur, sibi deinde ex Caietano obiicienda proponit verba s. Bonaventurae in 3. Sent. Dist. 3 ita scribentis: Communiter sancti solum excipiunt Christum ab illa generalitate, qua dicitur: Omnes peccaverunt in Adam. Quid porro ad haec Bellarminus ? « 2. Dico, reponit, sanctum Bonaventuram nullum Patrem sanctum, nisi s. Bernardum et s. Anselmum citasse; neque enim poterat, quia paucissimos noverant illo tempore scholastici, qui Magistrum sequebantur, qui vix citat Augustinum, Ambrosium et Hilarium. Itaque verba illa Bonaventurae: Communiter Sancti solum excipiunt Christum , intelliguntur de paucis illis, quos noverant tunc scholastici. 3. Dico quod verba eadem s. Bonaventurae satis indicant eum

Veteres scholastici operum antiquiorum Patrum inopia laborarunt

Confirmatur ex Bellarmino

(0) Jo Voto ms. ex autographo eius. dem cardin. in Congregatione s. Inquisitionis pro immaculata B. Vir

ginis Conceptione babita sub Paulo v. die 31 augusti an. 1617 ; quod apud me servo.

Quo sensu ex eod. Bellarm.veteres Patres exceperint solum Christum ab originali pec

Cato

loqui de Sanctis, qui non expresse loquuntur de B. Vir.
gine, sed solum in genere dicunt solum excipi Christum
a peccato originali, quod est verum de illis, qui ex vi Con-
ceptionis concipiuntur sine peccato originali; sed inde non
sequitur excipi non debere Virginem, quae non ex vi con-
ceptionis, sed ex gratia Christi praeservata fuit. Itaque
absolute negamus omnes sanctos' antiquos esse contra no-
stram sententiam, immo vix unus aut alter invenietur. Et
nos habemus multos in contrarium. Ego vidi quos citat
Ioannes a Turrecremata, et quos Ioannes Capreolus : et
cardinalis Caietanus, qui est ultimus, adducit decem Pa-
tres et quinque scholasticos, et de Patribus dicit se di-
stincte posuisse nomina et loca et verba. Excutiam bre-
viter loca decem Patrum ». Ostendit porro Bellarminus
nullum eorum penitus piae contraire sententiae; nonnullos
ex iis inter Patres minime recensendos, utpote haereticos;
nonnullos demum ne extitisse quidem (1). Quos cum et
nos excutierimus in priori huiusce lucubrationis Parte;
non vacat ea heic iterare. Ad Caietanum autem speciatim
quod attinet, paulo post, unde is deceptus fuerit in decem
Patribus illis recensendis , et ex ipso Melchior Canus,
aperiemus.

Interim ex illa sanctorum Patrum tum latinorum tum potissimum graecorum ignoratione factum est, ut scholastici illi veteres de gravissimis catholicae doctrinae capitibus pertractantes, cum sibi plurima traditionis internoscendae instrumenta praesto haud essent, in pelagus, ut ita dicam, humanarum ratiocinationum sese coniicere coacti sint. Neque proinde mirum si aliqui ex ipsis, uti iam pridem Cahus (2), postea vero eruditus auctor, quem supra lauda, vimus (3), scite observarunt, in hoc veluti pelago naufragium Identidem perferre debuerint; cum humanae mentis, utut subtilis ac peracutae, rationes ex se infirmae semper, exi

Quo scholasticos duxe rit inopia monumentorum

[ocr errors]

!')Quinam ii sint ex dicendis pa-' dict. in op. cit.La immacolata Can

cezione della B. Vergine Maria. A De locis lih. 8. c. 1.

pag. 312. seq. 3.10. Bapt. Federicius ord. Bene

Dum theoretice schoJastici disceptabant, praciice promovebatur Conceptioniscul tus

Quare sileamus de recentioribus scriptoribus

stant ad capita christianae fidei constituenda. Id porro ipsum contigisse dici merito poterit in hac etiam de Virgineo immaculato Conceptu doctrina: quamquam, cardinali Toleto rite adnotante (1), non omnes antiquiores illi scholastici in adversa sententia consenserunt, sed ex illis non pauci o mnino repugnarunt. Sed dum illi theoretice e penu sut pbilosophantes varia inter se promebant, pastores eccle siarum, Christique sub illorum regimine fideles Virgineat Conceptionis cultum practice quotidie magis provehebant, atque hinc in eiusdem mysterii studio ac veneratione christianorum corda incalescebant. ..

De scriptoribus porro reliquis, qui aetatem illam scho lasticorum veterum subsecuti sunt, quique magno numero ex professo de hac egerunt quaestione, nihil dicendum nobis esse duximus. Cum enim controversia isthaec in scholis theologicis late agitari coepta fuerit, prout iam animadvertimus, alii theologorum aienti, alii vero neganti tenaciter adhaesere placito , sive quod reipsa ita sentirent , sive etiam quod partium studio, uti non raro fit, commoverentur: atque adeo acriter ac perdiu utrimque dimicatum est. Quare in tanto animorum conflictu, non est cur huiusmodi scriptorum ulla pro re nostra ratio sit habenda. Et quamvis adversae partis sectatores in causae suae pa trocinium haud paucos e veteribus de schola theologie proferre potuerint, tamen progressu temporis factum est ut quantum illa pars et numero decresceret, et auctoritat caderet, tantum altera et asseclarum numero augesceret, e auctoritate ita praevaleret, ut aemulam vix inde non obru tam diceres (2). Siquidem pleraeque omnes religiosae la miliae, academiae quotquot in Europa universa sunt ce lebriores, doctores scientia ac sanctitate praestantes pial

.(1) Comment. in 3. Part. s. Tho. mae quaest. 27, quod manuscriptum asservatur in bibliotheca Collegii romani.

(2) Sane Caielapus in Traclalu de

Conceptione Lugduni 1841. cap. scribit: Doctores tenentes B. Virgo nem esse praeservatam (ab original peccato) esse numero infinitos, se u modernos spectemus. Marlinus

ultro amplexi sunt sententiam (1); immo ex academiis non paucae sacramenti sese religione obstrinxerunt ad eam strenue defendendam (2).

Sed contentiones hasce premere magis silentio praestat, quando et romani Pontifices Constitutionibus suis silentium eisdem districte indixerunt (3); et ipsum lenius seculi huius ingenium ab eiusmodi concertationibus abhorrens, ut de illis taceatur facile suadet.

CAPUT VI.

DE VARIIS THEOLOGORUM PLACITIS

CIRCA DOGMATICUM DECRETUM
DE IMMACULATO VIRGINIS CONCEPTU

Gravis quam inivimus disceptatio de immaculati Virginei Conceptus sententia, in eum iam videtur deducta locum, ut satis in illa fundamenti inesse liqueat, quo dogmaticae definitionis sit capax; nimirum ut veluti articulus ex fide credendus proponi ab Ecclesia possit. Sed quoniam e recentioribus theologis alii affirmant, alii vero negant, nostrarum esse partium ducimus utrorumque singillatim ex

Theologi discrepantos circa dogma ticum decre

Lipenius in Bibliotheca reali theolog. Tom. II verb. Mariae Conceplio immaculata , intra sec. XVII centum et triginta septem auctores recenset , qui peculiares libros seu Tractatus ad Conceptionem immaculatam adserendam vindicandamque lypis vulgarunt.

(1) Copsule inter ceteros lo. Anto nium Velasquezium Disseriationes et adnotationes de Maria immaculate concepta Lugduni 1653. Diss. IX De cunctis sacris ordinibus et religiosis familiis Mariam immaculate conceptam profitentibus et docentibus pag. 361 seqq.: nec non Diss. Vil De cunctis orbis chri

stiani academiis piam de immuni-
tate opinionem tenentibus pag. 356
seqq.: praeterea Hippolytum Marra-
cium, Bibliotheca Mariana, et ap-
pendix ad Biblioth. Marianam Co-
lopiae Agripp. 1683.

(2) Adi Bened. Plazzam op. cit.
Causa immac, etc. Act. VII. art. 3.

(3) Silentium istud adversanti parti prior indixit Paulus V Constitut. edita die 6 iul. 1616, ac iterum decrelo ss. Inquisit. die 31 augusti an. 1617, quoad actus et conciones ; postea Gregorius XV decreto pariter ss. Inquisition. die 24 maii 1621 illud extendit ad scripta et ad sermones privatos.

tum de im

maculato vicini con

ceptu

pendere ac simul conferre rationum momenta, quibus ad proprium placitum tuendum permoventur. Hoc enim haud parum novae lucis toti huic disceptationi allaturum confidimus, ac illud demum facilius inde constiturum, quid hac in re verum sit, aut ad verum magis videri debeat accedere. Ne autem si haec simul omnia complectamur prolixitas lectori fastidium creet, disquisitionem hanc quatuor exequemur paragraphis, in quarum prima theologorum affirmantium , in altera theologorum negantium afferemus argumenta, in tertia utriusque partis argumentorum collationem instituemus, in postrema demum magis idoneam, quae nobis visa est, viam indicabimus quae ad optatum finem perducat,

[blocks in formation]
[ocr errors]

Argumenta theologorum asserentium immaculatum B. Virginis Conceptum posse definiri

lleic mens nobis non est eorum texendi catalogum qui censuerunt definiri immaculatae Conceptionis controversiam posse : siquidem hoc alii iamdiu abunde praestitere (1).

[blocks in formation]

1.

(1) Nempe p. Thomas Strozzi S. I. qui in sua Historia controversiae cit. Par. II. lib. 10. c. 6 jam retulerat, plures academias edilis thesibus propugnasse immaculatae Conceptionis definibilitatem: cumque huic pla eilo sese opposuissel Hyacinthus Arpalego, eum confutavit Crespi a Borgia episcopus oriolensis in op. cui ti tulum fecil: Propugnaculum theologicum definibilitatis proximae sententiae pie negantis beatissimam Virginem Mariam in primo suae Conceptionis instanti originalilabe fuisse in'ectam. Valent. 1653. Dein de vero ibid.cap. 28 catalogum texuit auctorum qui eiusinodi definibilita

tem, ut vocant, propugnarunt, ac supra viginti recenset ex diversis Ordinibus, et episcopis; septemdecim praeterea sola Soc. Iesu;quibus adiecit saltem uti privatos doctores , episcopos illos ac theologos, qui in Concilio basi Teensi pro definitione huius privilege sleterunt, nec non eos omnes qui in Concilio tridentino pro eadem detini tione decertarunt; qui quidem, relerentibus Ambrosio Catbarino atque Pallavicinio, plerique fuerunt, quos inter Ludovicus Alliaga viginti quina que episcopos ex Ord. Praedical. censet. His plures alii ex recentior bus adiici possent, et prae ceteris bo noris causa cl. card. Lambruschinium

re

« PoprzedniaDalej »