Obrazy na stronie
PDF
ePub

Veteres scholastici operum antiquiorum Pa. trum inopia laborarunt

Ecclesiaeque sensus testes. Et haec quidem si tum s. Bernardi, tum s. Thomae opinio reipsa uti piae sententiae adversans traducatur: quod tamen nobis non probatur, uti ex iis, quae de germana angelici praesertim Doctoris mente suis locis attulimus, abunde constat.

Sed alia hoc loco, gravis sane, praetereunda non est generalis licet animadversio, quae cum ad excusandos hac in re veteres illos scholasticos plurimum facit, tum non parum confirmat id quod contendimus, nihil nempe validum ex illorum auctoritate posse adversus piam sententiam opponi. Nam scholastici illius aetatis doctores in iis versabantur temporum rerumque adiunctis, ut tum ob veterum ecclesiasticorum monumentorum inopiam, tum ob artis criticae neglectum , tum etiam , ad graecos atque orientales Patres quod attinet, ob linguarum imperitiam et versionum defectum, germana Patrum antiquiorum scripta maximam partem ignorarent. Libet hoc cl. Bellarmini auctoritate comprobare in ea consultatione, quam de hac ipsa cui inhaeremus quaestione, de immaculato scilicet Virginis Conceptu, exaravit (1). Cum enim principio negasset Bellarminus fieri posse ut Patres omnes piae huic sententiae refragarentur, sibi deinde ex Caietano obiicienda proponit verba s. Bonaventurae in 3. Sent. Dist. 3 ita scribentis: Communiter sancti solum excipiunt Christum ab illa generalitate, qua dicitur: Omnes peccaverunt in Adam. Quid porro ad haec Bellarminus ? « 2. Dico, reponit, sanctum Bonaventuram nullum Patrem sanctum, nisi s. Bernardum et s. Anselmum citasse; neque enim poterat, quia paucissimos noverant illo tempore scholastici, qui Magistrum sequebantur, qui vix citat Augustinum, Ambrosium et Hilarium. Itaque verba illa Bonaventurae: Communiter Sancti solum excipiunt Christum , intelliguntur de paucis illis, quos noverant tunc scholastici. 3. Dico quod verba eadem s. Bonaventurae satis indicant eum

Confirmatur ex Bel

larmino

(9) In Voto ms. ex autographo eiusdem cardin. in Congregatione s. Inquisitionis pro immaculata B. Vir

ginis Conceptione babita sub Paulo v. die 31 augusti an. 1617 ; quod apud me servo.

Quo sensu ex eod. Bele larm. veteres Patres exceperint solum Christum ab originali peccato

loqui de Sanctis, qui non expresse loquuntur de B. Vir-
gine, sed solum in genere dicunt solum excipi Christum
a peccato originali, quod est verum de illis, qui ex vi Con-
ceptionis concipiuntur sine peccato originali; sed inde non
sequitur excipi non debere Virginem, quae non ex vi con-
ceptionis, sed ex gratia Christi praeservata fuit. Itaque
absolute negamus omnes sanctos' antiquos esse contra no-
stram sententiam, immo vix unus aut alter invenietur. Et
nos habemus multos in contrarium. Ego vidi quos citat
Ioannes a Turrecremata, et quos Ioannes Capreolus : et
cardinalis Caietanus, qui est ultimus, adducit decem Pa-
tres et quinque scholasticos, et de Patribus dicit se di-
stincte posuisse nomina et loca et verba. Excutiam bre-
viter loca decem Patrum ». Ostendit porro Bellarminus
nullum eorum penitus piae contraire sententiae; nonnullos
ex iis inter Patres minime recensendos, utpote haereticos;
nonnullos demum ne extitisse quidem (1). Quos cum et
nos excutierimus in priori huiusce lucubrationis Parte;
non vacat ea heic iterare. Ad Caietanum autem speciatim
quod attinet, paulo post, unde is deceptus fuerit in decem
Patribus illis recensendis , et ex ipso Melchior Canus,
aperiemus.

Interim ex illa sanctorum Patrum tum latinorum tum potissimum graecorum ignoratione factum est, ut scholastici ili veteres de gravissimis catholicae doctrinae capitibus perractantes, cum sibi plurima traditionis internoscendae intrumenta praesto haud essent, in pelagus, ut ita dicam, lumanarum ratiocinationum sese coniicere coacti sint. Neuc proinde mirum si aliqui ex ipsis, uti iam pridem Caus (2), postea vero eruditus auctor, quem supra lauda. imus (3), scite observarunt, in hoc veluti pelago naufragium dentidem perferre debuerint; cum humanae mentis, utut ubtilis ac peracutae, rationes ex se infirmae semper, exi

Quo scholasticos duxerit inopia monumentorum

(1) Quinam ii sint ex dicendis pa-' dict. in op. cit.La immacolata Con

efiet.

cezione della B. Vergine Maria. (2) De locis lib. 8. c. 1.

pag. 312. seq. 3.10. Bapt. Federicius ord. Bene

tus

silea.

stant ad capita christianae fidei constituenda. Id porro ipsu contigisse dici merito poterit in hac etiam de Virgineo imm culato Conceptu doctrina: quamquam, cardinali Toleto ri adnotante (1), non omnes antiquiores illi scholastici

adversa sententia consenserunt, sed ex illis non pauci Dum theo mnino repugnarunt. Sed dum illi theoretice e penu s retice scho

pbilosophantes varia inter se promebant, pastores ecel lastici disceptabant, pra siarum, Christique sub illorum regimine fideles Virgine ctice promo- Conceptionis cultum practice quotidie magis provehebaul vebatur Conceptioniscul. atque hinc in eiusdem mysterii studio ac veneratione cari

stianorum corda incalescebant. .

De scriptoribus porro reliquis, qui aetatem illam se

lasticorum veterum subsecuti sunt, quique magno nume mus de re- ex professo de hac egerunt quaestione, nihil dicendum nol centioribus scriptoribus

esse duximus. Cum enim controversia isthaec in scholis the logicis late agitari coepta fuerit, prout iam animadver mus, alii theologorum aienti, alii vero neganti tenaci adhaesere placito, sive quod reipsa ita sentirent, etiam quod partium studio, uti non raro fit, commorante tur: atque adeo acriter ac perdiu utrimque dimicale est. Quare in tanto animorum conflictu, non est cur iusmodi scriptorum ulla pro re nostra ratio sit habend Et quamvis adversae partis sectatores in causae suae trocinium haud paucos e veteribus de schola theolo proferre potuerint, tamen progressu temporis factum ut quantum illa pars et numero decresceret, et auctorif caderet, tantum altera et asseclarum numero augesceret auctoritate ita praevaleret, ut aemulam vix inde non ob tam diceres (2). Siquidem pleraeque omnes religiosae miliae, academiae quotquot in Europa universa sunt lebriores, doctores scientia ac sanctitate praestantes p

(1) Comment. in 3. Part. s. Thomae quaest. 27, quod manuscriptum asservatur in bibliotheca Collegii ro. mani.

(2) Sane Caietanus in Tractatu de

Conceptione Lugduni 1841.com scribit: Doctores tenentes B.IO nem esse praeservalam (ab origin peccato) esse numero infinitos, si modernos spectemus. Marlinus fel

- Altro amplexi sunt sententiam (1); immo ex academiis non :aucae sacramenti sese religione obstrinxerunt ad eam 2. trenue defendendam (2).

. Sed contentiones hasce premere magis silentio praeI. at, quando et romani Pontifices Constitutionibus suis bemor lentium eisdem districte indixerunt (3); et ipsum lenius ant. Esculi huius ingenium ab eiusmodi concertationibus abne te rrens, ut de illis taceatur facile suadet.

[ocr errors][merged small][merged small]

1 in Gravis quam inivimus disceptatio de immaculati Vir

heqim nei Conceptus sententia, in eum iam videtur deducta lola sem, ut satis in illa fundamenti inesse liqueat, quo dogmaobilae definitionis sit capax; nimirum ut veluti articulus ex rimque credendus proponi ab Ecclesia possit. Sed quoniam e , I fcentioribus theologis alii affirmant, alii vero negant, nofalio rarum esse partium ducimus utrorumque singillatim ex

Theologi discrepantos circa dogmaticum decre

scenius in Bibliotheca reali theopork. Tom. II verb. Mariae Concept. io immaculata , intra sec. XVII

alum et triginta septem auctores

enset , qui peculiares libros seu lactatus ad Conceptionem immacuJesam adserendam vindicandamque mipis vulgarunt.

(1) Consule inter ceteros lo. Antoporum Velasquezium Dissertationes

adnolationes de Maria immacule concepta Lugduni 1653. Diss.

De cunctis sacris ordinibus et ligiosis familiis Mariam immamulate conceptam profitentibus et locentibus pag. 361 seqq.: nec non diss. VIII De cunctis orbis chré

stiani academiis piam de immuni-
tate opinionem tenentibus pag. 356
seqq.: praeterea Hippolytum Marra-
cium, Bibliotheca Mariana, et ap-
pendix ad Biblioth. Marianam Co-
lopiae Agripp. 1683.

(2) Adi Bened. Plazzam op. cit.
Causa immac, etc. Act. VII. art. 3.

(3) Silentium istud adversanti parti prior indixit Paulus V Constitut. edita die 6 iul. 1616, ac iterum decrelo ss. Inquisit. die 31 augusti an. 1617, quoad actus et conciones ; postea Gregorius XV decreto pariter ss. Inquisition. die 24 maii 1621 illud extendit ad scripta et ad sermones privatos.

tum de im

maculato Virginis Con

ceptu

178 pendere ac simul conferre rationum momenta , quibus ad proprium placitum tuendum permoventur. Hoc enim haud parum novae lucis toti huic disceptationi allaturum confidimus, ac illud demum facilius inde constiturum, quid hac in re verum sit, aut ad verum magis videri debeat accedere. Ne autem si haec simul omnia complectamur prolixitas lectori fastidium creet, disquisitionem hanc quatuor exequemur paragraphis, in quarum prima theologorum affirmantium , in altera theologorum negantium afferemus argumenta, in tertia utriusque partis argumentorum collationem instituemus, in postrema demum magis idoneam, quae nobis visa est, viam indicabimus quae ad optatum finem perducat,

Ordo disqui

sitionis

[ocr errors]

Argumenta theotogorum asserentium immaculatum B. Virginis Conceptum posse definiri

lleic mens nobis non est eorum texendi catalogum qui censuerunt definiri immaculatae Conceptionis controversiam posse : siquidem hoc alii iamdiu abunde praestitere (1)

Controversia definiri

polest

Nempe p. Thomas Strozzi $. I. qui in sua Historia controversiae cit. Par. II. lib. 10. c. 6 iam relulerat, plures academias editis thesibus propugnasse immaculatae Conceptionis definibilitalem: cumque huic pla eilo sese opposuissel Hyacinthus Arpalego, eum confutavit Crespi a Bor. gia episcopus oriolensis in op. cui ti. tulum fecil: Propugnaculum theologicum definibilitatis proximac sententiae pie negantis beatissimam Virginem Mariam in primo suae Conceptionis instanti originali labe fuisse in 'ectam. Valent. 1653. Dein. de vero ibid.cap. 28 catalogum texuit auctorum qui eiusinodi definibilita

tem, ut vocant, propugnarunt, ac supra viginti recenset ex diversis Ordinibus, et episcopis; septemdecim praeterea sola Soc. Iesu;quibus adiecit saltem uti privalos doctores, episcopos illos ac theologos, qui in Concilio basi Teensi pro definitione huius privilegur sleterunt, nec non eos omnes qui in Concilio tridentino pro eadem detinitione decertarunt ; qui quidem, relerentibus Ambrosio Catbarino atque Pallavicinio, plerique fuerunt, quos inter Ludovicus Alliaga viginti quinque episcopos ex Ord. Praedicat.ro censet. His plures alii ex recentioribus adiici possent, et prae celeris bonoris causa cl. card. Lambruschinium

« PoprzedniaDalej »