Obrazy na stronie
PDF

Ecclesiaeque sensus testes. Et haec quidem si tum s. Bernardi, tum s. Thomae opinio reipsa uti piae sententiae adversans traducatur: quod tamen nobis non probatur, uti ex iis, quae de germana angelici praesertim Doctoris mente suis locis attulimus, abunde constat.

Sed alia hoc loco, gravis sane, praetereunda non est generalis licet animadversio, quae cum ad excusandos hac in re veteres illos scholasticos plurimum facit, tum non parum confirmat id quod contendimus, nihil nempe validum ex illorum auctoritate posse adversus piam sententiam opponi. Nam scholastici illius aetatis doctores in iis versabantur temporum rerumque adiunctis, ut tum ob veterum ecclesiasticorum monumentorum inopiam, tum ob artis criticae neglectum, tum etiam, ad graecos alque orienlales Patres quod attinet, ob linguarum imperitiam et versionnra defectum, gcrmana Patrum antiquiorum scripta maximam partem ignorarent. Libet hoc cl. Bellarmini auctoritate comprobarein ea consultatione, quam de hac ipsa cui inhaeremus quaestione, de immaculato scilicet Virginis Conceptu, eiaravit (1). Cum enim principio negasset Bellarminus fieriposse utPatres omnes piae huic sententiae refragarentur, sibi deinde ex Caietano obiicienda proponit verba s. Bonaventurae in 3. Sent. Dist. 3 ita scribentis: Communiter sancti solu» excipiunt Christum ab illa generalitate, qua dicitur' OmtM peccaverunt in Adam. Quid porro ad hacc Bellarminus ?«2. Dico, reponit, sanctum Bonaventuram nullum Patrem sanctum, nisi s. Bernardum et s. Anselmum citasse; ncque enim poterat, quia paucissimos noverant illo tempore scholastici, qui Magistrum sequebantur, qui vix citat Augustinum, Ambrosium et Hilarium. Itaque verba illa Bonaventurae: Communiter Sancti solum excipiunt Christum, iitelliguntur de paucis illis, quos noverant tunc scholastici- 3. Dico quod verba eadem s. Bonaventurae satis indicant eum loqui de Sanctis, qui non expresse loquuntur de B. Virgine, sed solum in gencre dicunt solum excipi Christum a peccato originali, quod est verum de illis, qui ex vi Conteptionis concipiuntur sine peccato originali; sed inde non sequitur excipi non debere Virginem, quae non ex vi contepfionis, sed ex gratia Christi praeservata fuit. Itaque absolute negamus omnes sanctos antiquos esse contra nostram sententiam, immo vix unus aut alter invenietur. Et nos habemus mullos in contrarium. Ego vidi quos citat loannes a Turrecremata, et quos Ioannes Capreolus: et rardinalis Caietanus, qui est ultimus, adducit decem Patreset quinque scholasticos, et de Patribus dicit se dislincle posuisse nomina et loca et verba. Excutiam brerifer loca decem Patrum ». Ostendit porro Bellarminus nullum eorum penitus piae contraire sententiae; nonnullos ttiis inter Patres minirae recensendos, utpote haereticos; Wnullos demum nc extitisse quidem (1). Quos cum et «os excutierimus in priori huiusce lucubrationis Parte , «ffl vacat ea heic iterare. Ad Caietanum autem speciatim pd attinet, paulo post, unde is deceptus fuerit in decem ^lribus illis recensendis , et ex ipso Melchior Canus, a/wiemus.

Veteres

scholastici

operum anti

quiorum Pa

trum inopia

laborarunt

Confirma

tur ex Bel

larmino

(1) In Volo ms. ex autographo eiusdem cardin. in Conun^ntione s. Inquisitiouis pro immacuiata B. Viv

ginis Conceptione babita sub Pauto V. die 31 augusli an. 1617 ; H^ aptid me servo.

Interim ex illa sanctorum Patrum tum latinorum tum polissimum graecorum ignoratione factum est, ut scholastici 'lii veteres de gravissimis calholicae doctrinae capitibus per'factantes, cum sibi plurima traditionis internoscendae intoumcnta praesto haud essent, in pelagus, ut ita dicam, humanarum ratiocinationum sese coniicere coacti sint. Ne9°c proinde mirum si aliqui ex ipsis, uti iam pridem CaDus (2), postea vero eruditus auctor, quem supra lauda«ous (3), scite observarunt, in hoc veluti pelago naufragium 'wutidem perferre debuerint; cum humanae mentis, utut TM>tilis ac peracutae, rationes ex se infirmae semper exi

Quo sensu ex eod. Bellarm.Teteres Patres exceperint sotum Christum ab originalipeccato

''/Quinamii sint ex dicendis pa-' lefiet.

!-Be/ocislib. 8. c. 1.

A lo. Bapt. Federicius ord> Bene

dic.t. in op. cit.Za immacolata Can-
cesione della B. Vergine Maria.
pag. 312. seq.

Qoo scholasticos duxeritinopiamonumenlorum

Dum theoretice scholaslici disceptabrwit. praclice promovehaturConreutioniscultus

Quare sileamus de recenlioribus scriploribus

stant ad capita christianae fidei constituenda. Id porro ipsuro conligisse dici merito poterit in hac etiam de Virgineo immaculato Conceptu doclrina: quamquam, cardinali Toleto rite adnotante (1), non omnes antiquiores illi scholastici ii adversa senlentia consenserunt, sed ex illis non pauci o mnino repugnarunt. Sed dum illi theoretice e penu su( philosophantes varia inter sc promebant, pastores ecclesiarum, Christique sub illorum regimine fideles Virgincae Conceptionis cultum practice quotidie magis provehebanf, atque hinc in eiusdetn mysterii studio ac veneratione christianorum corda incalescebant.

De scriptoribus porro reliquis, qui aetatem illam scho lasticorum veterum subsecuti sunt, quiquc magno numero ex professo de hac egerunt quaestione, nihil dicendum nohis esse duximus. Cum enim controversia islhaec in scholis tteologicis late agitari coepta fucrit, prout iam animadvcrUmus, alii theologorum aienti, alii vero neganti tenaciier adhaesere placito, sive quod reipsa ita sentirent, sive etiam quod partium sludio, uti non raro fit, commoverentur: atque adeo acriler ac perdiu utrimque dimicatum est. Quare in tanto animorum conflictu, non est cut to" iusmodi scriptorum ulla pro re nostra ralio sit habenda Et quamvis adversae partis sectatores in causae suaepa trocinium haud paucos e veteribus de schoia theologu proferre potuerint, tamen progressu temporis factum est ut quantum illa pars ct numero decresceret, et auctonlat caderet, tunltim altera et asseclarum numero augesceret, ( auctoritate ita praevaleret, ut aemulam vix inde non obru tam diceres (2). Siquidem pleraeque omnes religiosae « miliae, academiae quotquot in Europa universa sunt ce lebriorcs, doclores scicntia ac sanctitate praestantes p'al

(1) Comment. in 3. Part. s. Thomae quaest.'27'. quod manuscriplum asseivatur in bibliolbeca Collegii romani.

(2) Sane Caietanus in Traclalu de

Conceptione Lugduni 1841. «Pscribit: Doctores lenentes B- W nem esse praescrvalam(ri>onP peccalo) esse numero in/MW modernos speclemus. Marlinu» >

ultro amplexi sunt sentenliam (1); inimo ex academiis non paucae sacramenti sese religione obstrinxerunt ad eam strenue defendendam (2).

Sed contentiones hasce premere magis silenlio praestat, quando et romani Pontifices Coustitutionibus suis silcntium eisdem districte indixerunt (3); et ipsum icnius seculi huius ingenium ab eiusmodi concertationibus ab horrens, ut de illis taceatur facile suadet.

CAPIIT VI.

DE VARHS THEOLOGORUM PLACITIS

CIRCA DOGMATICUM DECRETUM

DE IMMACULATO VIRGINIS CONCEPTU

Gravis quam inivimus disceptatio de immaculati Virjinei Gonceptus sententia, in eum iam videtur deducta locum, ut satis in illa fundamenti inesse liqueat, quo dogmaticae definitionis sit capax; nimirum ut veluti articulus ex fide credendus proponi ab Ecclesia possit. Sed quoniam e rewntioribus theologis alii affirmant, alii vero negant, nosfrarum esse partium ducimus utrorumque singillatim ex

Theologi di

screpantes

circa dogro»

ticum decre

Lipenius in Bibliotheca reali theo-
'oj.Tom. II verb. Mariae Conce-
pli) immaculata , intra sec XVII
cmtum et triginta septem auclores
rcceosel, qui peculiares libros seu
Tractatus ad Conceptionem immncn-
lalam adserendam vindicandamque
Ws vulgarunt.
(l)Consule inter celeros lo. Anto-
Mm Velasquezium Disserlationes
'l adnotationes de Maria immacu-
l«e concepta Lugduni 1653. Diss.
TM De cunctis sacris ordinibus et
"^iosis familiis Mariam imma-
'«'ate cimceptam profitentibus et
docenlibus pag. 561 seqq.: nec non
•te. VIII De cuncHs orbii chri-

stiani academiis piam de immuni-
tale opinionem tenentibus pag. 356
seqq.: praeterea Hippolylum Marra-
cium, Bibliotheca Mariana-, et ap-
pendix ad Biblioth. Marianam Co-
loniae Agripp. 1683.

(2) Adi Bened. Plazzam op. cit.
Causa immac. etc- Act. VII- arl. 3-

(3) Silentium istud adversanti parti prior indixit Paulus V Constitut. edita die 6 iul. 1616, ac iterum decrelo ss. Inquisit. die 31 augusti an. 1617, quoad actus et conciones ; postea Gregorius XV decreto pariter ss. Inquisition. die 24 maii 1621 illud extendit ad scripta et ad sermones privatos.

[merged small][ocr errors]

pendere ac simul conferre rationum momenta, quibus ad proprium piacitum tuendum permoventur. Hoc enim haud parum novae lucis toti huic disceplationi allaturum conndimus, ac illud demum facilius inde constiturum, quid hac in re vcrum sit, aut ad vcrum magis videri debeat acccdere. Ne autem si haec simul omnia complectamur proiixilas leclori fastidium creet, disquisitionem hanc quatuor exequemur paragraphis, in quarum prima theologorum affirmantium, in altera theologorum negantium affercmus argumenla, in tertia ulriusque partis argumcntorum collationem instituemus, in postrcma demum magis idoncam, quae nobis visa est, viam indicabimus quae ad optatum finem perducat,

S- i.

Argumenta theohgorum as.ierentium immaculatum B. Virginis Conceptum posse definiri

Heic mens nobis non est eorum tcxendi catalogum ",<»

_ , censuerunt definiri immaculatae Conceptionis controversiam

C.ontrover- r . ,,\

<ia deOniri posse: siquidem hoc alii iamdiu abunde praestilcre \\\polest

(1) Nempe p. Thomas Strozzl 8. I. qui in sua Histnria conlroversiae cit. Par. II, lib. 10. c. 6 iam retulerat, plures academias edilis thesibus propugnasso imimculalae Conceptionis definibilitalem: rnmque huic pla«ito sese opposuissel Hyacinthus Arpalego, eum confutavit Crespl a Horgia episcopus oriolensis in op. cui titulum twii-.Propugnaculum theologicum definibitilatis proximae sententiae pie negantis bealissimam Virginem Mariam in primo suae Conceptionis instanti originalilabe fnisse in,'ectam. Valent. 1(553. Dcinde vero ibid.cap. 28 calalogum tpxuit auctorum qui eiusinodi definibitita

tem. ut vocant.propugnarunt, ac supra viginti recenset ex diversis Ordinibus. et ppiscopis; septemdccim prae" tereasolaSoc.Iesu-.quibusadiecitsal

tem uti privatos doctores, episnopos illosactheologos,qui inConcilioba* lcensi pro deGnitionc huius privileg" sleternnt, nec non eos omnes qm l0 Concilio tridentino pro eadem deflmtione decertarunt; qui quidem, referentibus Ambrosio Catbarino atijuc Pallavicinio, plerique fuerunt, q«* inter Ludovicus Alliaga vigin<i qi"1' que ppiscopos es Ord. Praedicat^ reconset. His plures alii ex recenliw1' hus adiici possenl, el prae ceferis bonoris cauoa 11. card. Lambruscbinii""

« PoprzedniaDalej »