Obrazy na stronie
PDF
ePub

est valor, ita et libri pretium non tantum mole, A obstaret, etiamsi auctor hæreticus esset, Vitam ab eo sed et ab auctore æstimatur.

descriptam sinceram esse ? Facile cuique est aspoQuod si auctor quandoque latet, tunc investigare xyetv. conabimur interpretem : qui si antiquus, si doctus,

PROLEGOMENON IV. si probus, non magnopere de auctore laborabimus.

Quis secundi libri auctor? Cur enim quod judiciosus interpres suo dignum stylo De hoc potissimum libro quæstio est. Ilic enim calamove judicavit, non vel ipsius fide recipiamus? ille est quem veteres plerique, dum Vitas Patrum

Quia vero multi hic libri sunt, a diversis auctori- citant, intelligunt. Quod colligere est tum ex divo bus conscripti, et de quibusdam perplexissima res Hieronymo, cpist. ad Ctesiphontem adversus Palaest, de singulis libris inquiram singulis prolegome- gian., ubi ait, Joannem in ipsius libri poni principio, nis.

quem hic primum reperies ; tum ex Gennadio, de PROLEGOMENON III.

illustr. Eccle. Script., cap. 40, qui asserit librum, Quis primi libri auctor ?

« qui attitulatur Vitæ Patrum, velut continentissimi Dico primi libri auctores varii sunt: quidam certi, et eruditissimi viri (Evagrii) mentionem facere; » quidam dubii, quidam incerti.

qui libri hujus cap. 27 occurrit. Certi auctores, suarum singuli Vitarum, sunt: 1. B Tam variæ pugnantesque de auctore hujus libri Divus Hieronymus, auctor Vitarum aliquot, ut Pauli (nisi velimus a singulis diversos libros scriptos vel primi eremitæ, Hilarionis anachoreta, Malchi mo- interpolatos) sententiæ sunt, ut operæ pretium sit nachi captivi, Fabiolæ, Paulæ Marcellæ Romanarum eas in paragraphos partiri, ut singularum momenta viduarum. 2. Sanctus Athanasius episcopus Alexan- appareant, et justa judicii trutina expendi possint. drinus, auctor Vitæ sancti Antonii. 3. Paphnutius, Auspicabor a Græcis. auctor Vitæ sancti Onuphriii eremitæ. 4. Sanctus § I. Auclorem videri Timotheum episcopum AlexanEphrem Syrus, auctor Vitæ sancti Abrahæ eremitæ,

drinum. et Mariæ ejus neptis. 5. Amphilochius Iconiensis [x11] Sozomenus, lib. vi, cap. 29 Hist. Eccl., cum episcopus, auctor Vitae Divi Basilii Cæsareæ Cappa- de Apollone, qui in Thebaide vixerat, egisset, addit : dociæ episcopi. 6. Antonius auctor Vitæ sancti Si- 'Αλλ' οία μέν αγωγή έχρητο, και ηλίκων ήν θείων και meonis Stylite. 7. Leontius Neapolis Cypriorum in- Tapay scayTOY TOOThis, istopat Tipos ó tov sulæ episcopus, auctor Vitæ sancti Joannis Eleemo- 'A.xvõpe!o» exa'v érisportús«; 2.2., ":00 synarii patriarchae Alexandrini. 8. Joannes Danma- και πολλών ών επεμνήσθην, και άλλων δοκίμων μοναχών scenus auctor Vitæ sanctorum Barlaam et Josaphat. tous Blous otse20uv. « Sed quænam fuerit ejus disci9. Jacobus diaconus Edessenus, auctor Vitæ sanctæ plinæ ratio, et quanta quamque divina fecerit miraPelagiæ. 10. Sophronius, patriarcha Jerosolymita-cula, Timotheus Ecclesiæ Alexandrinæ antistes nus, auctor Vitæ sanctæ Mariæ Ægyptiaca.

accurate narrat : qui non illius modo, sed aliorum [xI] Dubius unus est Theophilus, auctor Vitæ etiam complurium, de quibus facta est a me mcntio, Macarii Romani. Nam quod Baronius not. ad Marty- Vitas litteris persecutus est. » Atqui capite præcerolog. Rom. 2 Januarii ait, Macarii Romani Vitam, denti mentio facta monachorum Joannis, Or, Amon, quæ est in Vitis Patrum, scriptam per Theophilum, Beni, Theonæ, Copri, Helle. Eliæ, Apellis, Isidori, nescio an illi sit tribuenda. Habetur quidem nomen Serapionis, Dioscori et Eulogii, quorum omnium Theophili initio Vitæ Macarii, sed et nomina duo- Vitæ in hoc secundo Vitarum Patrum libro harum sociorum adjunguntur, Sergii et Hygini. Et bentur. quod narratur, omnium narratur nomine, ut non Equidem, qui Timotheum libri hujus auctorem proclive sit definire quis eorum trium hanc de faceret, nondum legi; visum tamen mihi fuit id Macario narrationem in scripta retulerit.

quod de eo habet Sozomenus in medium producere, Imo Gratianus, in decreto 27, 9. 2, cap. 2o, ut doctiorum judicio perpendi possit. Mihi certe Hieronymi nomine, Macarii e thalamo fugam citat, omnino vero simile fit plerasque libri hujus Vitas ex quod non aliunde quam ex hac Macarii Vita videtur p Timotheo adumbratas. Apollonis sane Vita, quam hausisse.

Timotheus dicitur ej rána, seu accurate scripsisse, Quod vero Hieronymi nomine citaverit, id errore hoc libro, cap. 7, accurate perscriptam habes Apolcommuni factum, quo Vitæ Patrum omnes vulgo lonii nomine. Exstat quidem eodem modo apud Hieronymo fuere tributæ; cujus erroris occasionem Palladium Lausiac. Hist. cap. 52, sed omnino alter et originem vide infra, prolegom. 4, § 8.

ab altero habet, recentior forte a vetustiore; quanIncerti auctores sunt reliquarum Vitarum, quæ quam ætate potius suppares sunt. primo libro continentur.

§ II. Auctorem videri Palladium Galatam HelenopoSed interpellat hic D. Constantinus Cajetanus,qui

leos episcopum. in Apologia sua pro Joanne Gersen, sanctæ Euphro- Galenus Westcapellius, catech. 215, ubi refutat synæ Vitæ certum videtur velle assignare auctorem, historiolam de Macario, qui dicitur e nuptiis fugisse, et quidem hæreticum. Quod equidem unde hauserit Palladium hujus libri auctorem videtur facere. Ait nescio, certe nullius nomen prodit auctoris. Qui ubi enim : « Ne in illo quidem fictitio libro, qui inscriproditus fuerit, examinabitur ejus conditio. Et quid bitur, nescio qua grammatica, Vitas Patrum, quid

quam deprehendi ; ubi Palladius, utrique Macario A præfatione ad lectorem : « Ex opere ipso agnosci familiariter notus, longe alia refert. »

potest quod Alexandrinus, quod Christi succensus Equidem quod Palladius, vel quisquis libri hujus amore, inter deserta et antra ferarum pauperiem est auctor, utrique Macario familiariter notus fuerit, secutus ; quod Bithyniæ (ipso quidem invito ac rein hoc libro, seu Vitis Patrum non dicitur; sed in clamante) totius populi sussragio in episcopum sufipsa Palladii Lausiaca Historia profitetur Palladius, fectus. » Vide plura de eo apud Petrum, in Catalogo se Macario Alexandrino convixisse.

SS., libro xi, cap. 87. Sed ut Galenum errore liberem, non de Macario

Baronius, annali 388 Heraclidis Paradisum eumÆgyptio vel Alexandrino (ut Galenus videtur existi- dem facit cum Lausiaca Historia Palladii.Sane eadem masse) narratur ea historiola, sed de Macario Ro- utrobique reperias. [xıv] De utroque igitur idem esto mano, cujus Vitam primo libro hic reperies ; habe- judicium, quoad libri hujus auctorem. tur quoque ea de Macarii e thalamo fuga narratio

Idem ante Baronium senserat Aloysius Lipomanus in decreto 27, q. 2, cap. 26, Scripsit.

episcopus Veronensis, tomo III de Vitis sanctorum, Quia tamen et in hoc libro, et in Lausiaca Historia, qui editionem Heraclidis, nonnulla interpolatione eadem fere [x111] non tantum de utroque Macario, adhibita (de qua vide prolegomeno 14, ubi agitur de sed et de aliis plerisque omnibus habentur, non

В. inanis omnino suspicio est, vel auctorem hujus libri ladii nomine tomo illi III inseruit. Qui porro discu

interprete libri vin, cujus auctor est Palladius) Pala Palladio, vel hunc ab illo, vel utrumque a tertio

tiendum sibi operæ pretium arbitratus est, unde quopiam, ordine tantum mutato, quibusdam detra- factum sit ut ementito vero hujus libri auctore (ut ctis vel additis, sua mutuatos. Est quidem nonnulla in narratione diversitas, sed ipse existimat) sub titulo Paradisi Heraclidis in lu

cem emerserit. ea perparva. Nam in hoc libro cap. 1, quod de Joanne est, narrat auctor se cum septem fratribus Joan

Idque primum, inquit, menti occurrit, Parisinum nem accessisse; in Lausiaca autem Historia narrat typographum istius commenti parentem exstitisse. auctor quod solus Joannem convenerit, et post fra

Cum enim legisset is per divum Hieronymum in tribus suis sociis de eo indicaverit, qui deinde ad proæmio Dialogorum contra Pelagianos fuisse scrieum profecti sunt, ex quorum narrat ore quæ præ- ptum, « Palladium, servilis nequitiæ virum, Origenis

hæresim instaurare, » divum quoque Epiphaniumin ter ea quam ipse viderat de Joanne refert. Prolegomeno 14, in interprete libri VIII.

epistola ad Joannem episcopum Jerosolymitanum Equidem in vetustissimo quodam libello manu

asserentem, a Palladium Galatam,qui olim sibi fuerat scripto collegii nostri Brugensis, quo variæ sanctorum C charus, Origenis hæresim prædicare et docere, » Vitæ continentur, atque inter cæteras Abrahæ ere

veritus est bonus impressor, ne, si librum sub auctomitæ, præmittitur ei Vitæ præfatio, Benedictus Deus, ris nomine evulgaret, is statim ab initio, ut ab hæreet cum hoc titulo : Incipit prologus Palladii viri do

tico homine conscriptus, exploderetur. Cogitavit ctissimi de Vitis Ægyptiorum Patrum, quæ quidem igitur (meo judicio) stropham illam, ut de Palladio præfatio hic huic secundo libro praefigitur.

Paradisum faceret, cujus perfacilis inversio videba

tur, et tanquam ab alio compositum volumen ediSIII. Auctorem videri Heraclidem Bithyniæ episcopum. dit, quo doctos viros ad ejus emptionem facilius aniQui hoc diserte assereret, præter Gesnerum inveni

maret. » Ita quidem Aloysius. neminem. Ita enim ille Bibliothecæ suæ tom. III, tit. Cujus sane viri doctissimi studium atque induVII, p. 1: « Heraclidis historia non alia puto quam de striam obscura quemque pervestigandi uti laudamus, Vitis Patrum. >>

ita hic conjecturæ felicitatem probare non possumus. Trithemius, Catal.Eccl. Script., asserit Heraclidem Vere enim typographus librum eum Heraclidis nomonachum de Vita et conversatione sanctorum Pa- mine prænotatum invenit, et titulo Paradisi insignitrum scripsisse : « Heraclides, inquit, monachus, virtum. Ita enim Ms. præfert quem inspexi,et jam olim moribus sanctus, et divinarum Scripturarum erudi-D a Vincentio Belvacensi in Speculo historiali, libro tione insignis, sanctorum Patrum anachoretarum,ac XVII, a capite 64, adusque 99, et Petro a Natalibus monachorum diligentissimus inquisitor et imitator, in Catalogo sanctorum, libro xi, cap. 87, eo nomine qui velut argumentosa apis de singulorum conversa- tituloque adductus est. Quin et veteribus Paradisus tione flores virtutum in alveolum pectoris sui confe- notus fuit. Photius enim Bibliothecæ suæ Codice 198 rens, mel spiritalis dulcedinis procreavit, scripsit libri meminit qui inscriptus est Néov Ilaçaðeigov, id inter alia ad ædificationem legentium opus insigne, est, Novus Paradisus, quod de Limonario, seu Prato de Vita et conversatione sanctorum Patrum in eremo, spirituali Joannis Moschi intelligi,declaratur sequenvel in cænobiis degentium sub regula, cujus titulus ti Codice 199. Unde facile colligere est, si Novus aliest, Paradisus, librum 1. Claruit temporibus Gratiani quis Paradisus est, et Veterem aliquem fuisse, quem imperatoris anno Domini 380. »

non alium ab hoc nostro fuisse liceat existimare. Prodiit hic liber Parisiis, ex officina Bellovisiana Heraclides quoque, monachus quidam tempore apud Joannem Parvum, anno Domini 1504, cura Macariorum notus fuit, ut constat ex Nicephoro, lib. Jacobi Fabri Stapulensis, qui hæc de eo habet in ix, cap. 14. Quin et Synodus ad Quercum habita,

apud Photium, Codice 59 de causa Joannis Chrysos- A grius ille Antiochenus (ut ad Vitam sancti Antonii
tomi, Heraclidis cujusdam meminit: ubi post primum dicemus) deduxit. Quia igitur Evagrius hujus Vitæ,
et secundum accusationum a Joanne diacono propo- quæ cæteris Patrum Vitis adjungitur,et forte in non-
sitarum caput (xv) examinatum subditur : « Deinde nullis Mss. præmittitur, interpres fuit, existimave-
ceperunt de Heraclide et Palladio Helenopolis epi- runt Trithemius atque Sixtus, etiam reliquarum Vi-
scopis agere. » Diciturque Heraclides fuisse Orige- tarum vel interpretem vel auctorem esse.
nista, et a Chrysostomo Ephesiorum episcopus ordi- Labitur porro Sixtus cum Trithemio,cum Evagrios
natus. lidem conjunguntur articulo secundo in libello duos in unum conflant. Distinctus enim est Evagrius
ab Acacio eidem synodo contra Chrysostomum obla- Episcopus Antiochenus ab Evagrio monacho et dis-
to. Fusius de eo in Vita sancti Chrysostomi per cipulo sancti Macarii Ægyptii.
Georgium Alexandrinum, qui ait eum in solitudine Delrius noster, parte tertia Syntag. Trag. in Octa-
degisse solitarium.

viam Senecæ, actu 4 pag. 552 occasione Vitæ sancti
Valde suspicor Palladium,ut tertio ex Hervetiver- Antonii ab Evagrio hoc Antiocheno in Latinum tra-
sione auctior prodiit, ex variis auctoribus esse con- ductæ, in qua locum quemdam restituit,agit porro de
cinnatum. Nam si Palladii primam editionem inspi- alio hujus opere, nondum, ut existimabat, edito,quod
cias, vix tertiam eorum partem in ea invenias quæ B hic excutiendum. « Evagrius, inquit,diaconus Theo-
in postrema habentur. Inde prodiit Heraclidis titulo dosii senioris tempore vixit, et tres libros de Vita
instructior aliquanto prima illa editione Palladii, mi- sanctorum monachorum, quos in Ægypto vidit, con-
nus tamen locuples quam postrema.Suspicionis meæ scripsit, quos vidi Burdegalæ in Bibliotheca collegii
fundus est,duplex præfatio apud Palladium, una He- societatis Jesu, perantiquis characteribus, in mem-
raclidis, altera ipsius Palladii; ut facile fieri potuerit branis descripto; satis eleganti, licet rudi, stylo. In
alterum alterius librum suo interseruisse. Sane di- quorum libro ili se a Narbona in Ægyptum navigasse
cium quod habetur lib. v deVitis Patrum, libello x, scribit, et Bethlehemi divum Hieronymum conve-
$ 67, nomine Palladii, idem habetur in epistola He- nisse. Dignus scriptor,qui lucem aliquando aspiciat,
raclidis Cappadociæ episcopi ad Lausum præpositum alius ab illo cujus feruntur a nonnullis Patrum Vitæ.»
ipsius Heraclidis nomine, quæ epistola Lausiacæ Hi- Sed facile imponere potuit Delrio titulus Evagrii,
storiæ præmittitur. De varia Palladii editione vide ut existimarit alium hunc librum esse ab editis Pa-
prolegomeno 14, ubi de interprete libri vii agitur, trum Vitis,quæ divum Hieronymum in fronte pre-

Nec mirum hic videri debet, a diversis, mutato ferunt.Quod si membranas eas cum editis libris con-
nonnihil ordine,nunc imminuta, nuncauctiora eadem tulisset,deprehendisset statim non alias iis historias,
prodiisse, nam et in aliis hic adjunctis libris idem C sed eas ipsas Patrum Vitas contineri, nec ut librum a
factitatum reperies. Quæ enim libro III et vii habentur libro, ita auctorem ab auctore distinxisset.Hujus rei
eadem fere omnia libro vet vi reperies ; qui tamen li- indicium primum cepi ex ipsis Delrii verbis,cum ait:
bri singuli, ut singularem suum habent interpretem, « In quorum libro ili se a Narbona in Ægyptum navi-
ita et singulares auctores habuisse omnino mihi per- gasse scrit.it, et Bethlehemi divum Hieronymum con-
suadeo, quinto et sexto fortasse exceptis,qui uterque venisse. » Quæ ipsissima narratio habetur in vulgatis
eumdem Græcum auctorem videtur habuisse, ut col- Patrum Vitis; quæque hicreperies libro iv,cap. 1 et 2,
ligitur ex Photio; atque in hac editione tantum divisi desumptaque sunt ex Severo Sulpicio, Dial. 1,cap. 2
sunt ob diversos interpretes. Vide Prolegomenon ul- et 3. Accedit monitio Possevini nostri in Apparatu
timum, Animadversione 4.

sacro, qui in Ms. illo Burdegalensi haberi ait omnia,
$ IV. Auctorem videri Evagrium episcopum Antio. quemadmodum in editione Vitarum Patrum,quæ divo
chenum.

Hieronymo tribuuntur, Lugduni apud Jacobum Hu-
Trithemius, Catalogo Scrip.Eccles., Evagrium epi- gatanum, anno Domini 1515, atque in eamdem sen-
scopum Antiochenum Vitæ Patrum primum aucto- tentiam ad me perscripsit noster Fonto Ducæus Bur-
rem facit : « Evagrius, inquit, monachus et discipu- degalensis, aútórt776.
lus sancti Macarii Ægyptii, et postea episcopus An-D

§ V. Auctorem videri Evagrium Ponticum.
tiochenus, vir undecunque doctissimus, et tam sæ-
cularibus quam divinis Scripturis eruditus, Græco et Gesnerus, in Bibliotheca sua, et Georgius Wice-
Latino peritus eloquio, etiam in episcopatu prioris lius, epistola nuncupatoria ante Ilistoriam suam Di-
vitæ austeritatem custodiens, tantæ abstinentiæ fuit, vorum, et Joannes Molanus, cap. 13, in tractatu de
ut miraculo haberetur.Hic primus Vitam sanctorum Martyrologiis, et passim in annotat.ad Martyrologium
Patrum scriptis commendavit. » Quæ eadem iisdem Usuardi, censuere Evagrinm Ponticum auctorem
pene verbis repetit Sixtus Senensis Bibliothecæ san- [XVII] esse Vitarum Patrum. Cujus sententiæ quoque
ctæ libro iv.

videtur fuisse Erasmus, cum notat. ad epistolam divi
Quod sane unde hauserint,suspicari non possum, Hieronymi ad Ctesiphontem, Ruffinum libri hujasin-
cum nullus veterum, mea quidem scientia, huic au- terpretem statuit, quem Evagrii pleraque opera inter-
ctori eas Vitas asserat. Fors iis imposuit (xvi] Evagrii pretatum esse asserit divus Hieronymus.
nomen,quod Vitæ sancti Antonii præfigitur, quam e Quin et Cæsar Baronius, notat. ad Martyrolog.
Græco divi Athanasü fonte, in Romanum solum Eva- Rom,, 17 Januarii, ubi de sancto Antonio, post re-
lata verba Gelasii ex decreto, d. 15: «Vitas Patrum A Græca Evagrii in Latinum sermonem transtulisse. Pauli, Antonii, Hilarionis,et omnium eremitarum, Non absimilem Honorii vel erroremvel corruptionem quas tamen vir beatissimus descripsit Hieronymus, vide initio libri , notatione ad veterum de Ruffino cum omni honore suscipimus ;» hæc subdit: «Ea est elogia. usus cautela Gelasius, quoniam et Evagrius Ponticus Omitto quod in hoc secundo libro de Vitis Patrum, scripsit Vitas Patrum, et miscuit Origenistas non- cap. 27, exstet Vita Evagrii, « tanquam continentisnullos, quos idem Hieronymus notat scribens ad simi et eruditissimi viri, » ut cam ibi haberi asserit Ctesiphontem.» Et passim Evagrii nomine cas Vitas Gennadius. Nam ejus eo in libro a spiritualium rerum citat tum in Martyrologio, tum in Annalibus. In Mar scientia, et incredibilis abstinentia » commendatur, tyrologio quidem 15 Januarii, notatione ad Isidorum; quam non est simile vero Evagrium ipsum de se et 17 Januarii, notat. ad sanctum Antonium ; et 27 historiam texuisse. Martii, notat. ad Joánnem eremitam. In Annalibus 3. Quod si manuscripti quidam libri Evagrium vero anno Christi 1, et anno 393, et anno 391, et præferunt, ut ille, de quo diximus, Burdegalensis, aliis locis.

et qualem esse audio Parisiis apud clarissimum viPossevinus quoque in Apparatu sacro,in Evagrio, rum Nicolaum Fabrum, non magnopere movere deait existimari eum Vitas Patrum composuisse, hoc B bet.Duplici enim hoc causa fieri potuit,tum ex Vita est, primam earum partem (citat ex vulgatissima, sancti Antonii, quæ Patrum Vitis plerumque præquam secundam voco, editione) ab initio prologi : mittitur,cui Evagrii tanquam interpretis titulus præBenedictus Dcus qui vult omnes, usque ad caput : figitur,qui et aliis sequentibus post adhæsit ; tum ex De periculis in eremo, quod præcedit Vitam sancti divi Hieronymi ad Ctesiphontem epistola male inPauli.

tellecta, de qua paulo post in Ruffino dicemus. Sed et Aloysius Lipomanus, præfatione ante Pal- 4. Locum invenio in Socrate, lib. IV, cap. 23, ladium, quem repræsentat tomo III de Vitis sancto- edit. Gr., et c. 18, edit. Lat., qui in hanc sentenrum, loco illo divi Hieronymi inductus, existimavit tiam afferri posset. Ita enim capitis titulus concipiab Evagio librum quasi de monaclhis conscriptum, tur : Περί του αγίου μονάζοντος 'Αμμού, και ετέρων qui tamen non exprimit an hujus eum libri auctorem αγίων ανδρών κατάλογος εκ της Ευαγρίου συγγραφής : censeat ; imo sentire videtur eum Evagrii librum De sanclo Ammun monacho,et aliis viris sanctis catajam non exstare.

logus,ex Evagrii libro. Verum in hoc capite tractatur Videamus nunc quibus hæc sententia, quae Eva- de Ammone, Didymo, Piore, Isidoro, Pambone, Pegrium Ponticum libri hujus auctorem facit, argu- tiro, Macariis duobus,de quibus etiam agitur in hoc mentis niti possit.

secundo de Vitis Patrum libro. Si igitur illa apud 1. Non aliud videtur Baronius sententiæ suæ ar- CSocratem desumpta sunt ex libro Evagrii,ut titulus gumentum habuisse quam illam divi Hieronymi epi- capitis præfert, videntur et hæc in Vitis Patrum ex stolam ad Ctesiphontem, adversus Pelagianos, quæ ejus libro desumpta. Respondeo : Hæsi hic primo libri cujusdam de Monachis seu Patrum Vitis men- gradu, nec videbam qui me ab hac pedica expeditionem facit. Respondeo : Non rite eam intellectam rem ; ubi tamen caput totum perlegi, e vestigio exa Baronio mox ostendam, ubi Ruffinum illarum Vi- peditus fui. tarum auctorem (vel certe interpretem, ex ipsomet Nam Socrates initio capitis agit quidem de istis divi Hieronymi loco clarissime probabo.

Patribus, sed nullam in textu mentionem facit unde 2. Pro sententia Baronii adducere quis posset Ho- ea desumpserit. Post medium capitis subjungit quænorium, de illustribus Ecclesiæ Scriptoribus, cap. dam de Vita Evagrii et ejus scriptis,inter quæ nullum 40, ubi ita habet: «Evagrius monachus, supradicti numeratur quod diserte Vitas Patrum complexum Macarii (Ægyptii) familiaris discipulus, divina et hu- fuerit. Inde ait opportunum esse tempus, pauca ex mana litteratura insignis, scripsit multa necessaria illis quæ sunt ab eo de monachis conmemorata, monachis, scilicet Vitam Patrum, et Adversum octo [xix] huic sermoni attexendi. » Recenset autem ibi principalium vitiorum suggestiones. » Respondeo : D quædam Didactica ex libro qui Monachus seu De Omnino vereor ne limi aliquid contraxerit hic rivu- vita in actione posita inscribitur ; item quædam ex lus, (XVIII) qui in fonte suo fluit purius. Ita enim libro, qui Gnosticus seu Scientia præditus dicitur. Et Gennadius cap. 11, ex quo sua corrivare solitus est nihil eorum in hoc libro de cujus auctore controHonorius : ,

« Evagrius monachus, supradicti Macarii vertimus reperitur. Nicephorus quoque, lib. XI, cap. (Ægyptii)discipulus, divina atque humana litteratura 42, enumerat scripta Evagrii, et nihil de Patrum insignis, cujus etiam liber qui attitulatur Vitæ Pa- Vitis habet; et cap. 43, citat quædam ex libro de trum, velut continentissimi et eruditissimi viri men- Monachis et Gnosticis, sed nihil eorum in hoc libro tionem facit,scripsit multa monachis necessaria, ex comparet. quibus ista sunt : Adversus octo principalium vilio- Quare quod titulus capitis habet, ex Evagrii libro, rum suggestiones. »

referendum est non ad totum caput, sed ad ea quæ Nec existimo quemquam hic facile dubitaturum, textus expressis verbis monet ex Evagrii libro depotiorne Gennadio an Honorio fides sit adhibenda, sumpta, Monacho scilicet et Gnostico. Et epigracum ipse Gennadius ibidem asserat se pleraque phe capitum sæpe non valde distincta, quia plerumque non ab auctore, sed a librario aliquo concinna- A confusum vidi, partim reinterpretando, partim ementur. Sic Petrus Gillius Bosphori Thracii lib. II, cap. dando, auctoris veritati restitui. 10, clare deprehendit elenchos capitum historiæ So- « Composuit et cænobitis et synoditis doctrinam zomeni ab inscito homine factos. Nam quod clare in aptam vitæ communis. textu est lib. II, cap. 3, de Michaelio, illud in Hestiis « Et ad virgines Deo sacratas libellum competenesse ille émey7OTO:ós dicit esse in Sosthenio, quod tem religioni et sexui. Gillius ait amplius duodeviginti stadiis inde remo- « Edidit et paucas sententiolas, valde obscuras et tum. Pro Sosthenio apud Stephanum, de urbibus in (ut ipse in his ait) solis monachorum cordibus coΓυναικόπολις est Λεωσθέτειον. .

gnoscibiles. Quas similiter ego Latinis edidi.» Ne quis porro lectoris animo scrupulus insideat vel Non hic affero quæ de eodem habet Honorius ob Baronii, vel aliorum auctoritatem, Vitas Patrum Catalogo suo deillustr. Ecclesiæ Scriptor. , qui GenEvagrio Pontico asserentium, subjiciam hic librorum nadium exscribere solitus, idque subinde mutilate, Evagrii Catalogum, ut is exstat apud Socratem, ut monui hic argumento secundo. Suidam, Nicephorum, Gennadium.

Si Evagrius alicubi tractasset de Vitis Patrum in Ita igitur Socrates supra : Touto xai 3.62!a ayar aliquo librorum ab auctoribus citatis assignatorum, σπουδαία συγγέγραπται. "Ων το μέν Μοναχός, ή περί B valde simile vero est quod hoc prestitisset in libro πρακτικής επιγέγραπται, το δε Γνωστικός ή τον καταξιω- de Monachis ; nam titulus ille in eam rem maxime θέντα γνώσεως (lege ex Suida, ή περί των καταξιωθέντων quadrat;reliquiaenim aliud promittere videntur quam γνώσεως), κεφάλαια δε αυτού πεντήκοντα. Το δέ, Αντιό- Vitas Patrum, videlicet didactica quedam, et senρητικός από των θείων γραφών προς τους πειράζοντας tentias. Sed nihil Vitarum in libro de Monachis fuisse, δαίμονας, εν οκτώ διηρημένον μέρεσι, κατά τον αριθμόν colligi potest ex reliquiis apud Socratem et Niceplioτων οκτώ λογισμών. Και εξακόσια προγνωστικά προ- rum, que tantum morales quasdam instructiones et βλήματα· έτι μήν και στιχηρά δύο, έν προς τους εν κοι- sententias continent, quas suo loco verbis Evagrii νοείοις ή εν συνοδίαις μοναχούς και εν προς την παρ- dabimus, ubi eederm illie sententice apud alioruinliGivov : « Libri ab illo accurate conscripti, quorum brorum de Vitis Patrum interpretem Evagrii se nounus Monachus, sive de vivendi ratione quæ in mine prodent. agendo cernitur; alter Gnosticus, sive scientia præ- § VI. Auctorem videri Joannem Jerosolymitanum ditus dicendus sit, in quo sunt capita quinquaginta,.

cpiscopum. alter Antirrheticus, id est, adversus ca:mones :en-, Henricus Curavius, notis ad epistolam divi Hierotantes confutatio, ex sacris Litteris collecta, inque nymi ad Ctesiphontem, cum dicit hunc librum non octo partes divisa, numero pcto cogitationuma mentis c esse Hieronymi vel Joannis Jerosolymitani, videtur nostræ apte respondentia. Sexcenta .pžaterea pro- innuere fuisse aliquos in ea sententia, ut existimablemata de rerum præsensione futurarum. His acce- verint Joannem Jerosolymitanum harum Vitarum dunt duo carminum libri: unus ad monachos qui in esse auctorem. cænobiis et conventibus ætatem degunt, alter ad Qui hoc sentirent non legi, quare nec rationes virginem. » Quæ eadem ad verbum habes apud eorum divinare possum. Fors inducti fuere in eam Suidam in Verápios, et apud Nicephorum, lib. xi, opinionem de Joanne, quia hic libro iv, cap. 35, au

ctor de Theodoro abbate dicit: «Meoque me [xxi] Gennadius vero de illustribus Ecclesiæ Scripto- vocitans nomine dixit: Quanti, inquit, o Joannes, ribus, cap. 11 : « Evagrius monachus supradicti Ma- de Deo loquuntur?» quare eum Joannem existimacarii (Ægyptii) familiaris discipulus, divina atque verint quorumdam librorum de Vitis Patrum auctohumana litteratura insignis. Cujus etiam liber qui rem. Quod autem Jerosolymitanum hic potius quam attitulatur Vitæ Patrum, velut continentissimi et quem vis alium intellexerint, ea causa esse potuit, eruditissimi viri [xx] mentionem facit, scripsit multa quod liber quidam de asceticis circumferatur Joannis monachis necessaria, ex quibus ista sunt:

Jerosolymitani nomine, qui eis suspicionem ingene« Adversum octo principalium vitiorum suggestio- rare potuit eumdem esse cum eo cujus libro illo nes, quas aut primus advertit, aut inter primos di- quarto fit mentio. dicit, ex SS. Scripturarum testimoniis opposuit li- Sed nec libri illius quarti, nec hujus secundi aubros; ad similitudinem videlicet Domini, qui tenta- ctor est Joannes Jerosolymitanus. Quæ enim habentori suo semper Scripturarum testimoniis obviavit, tur libro iv, cap. 35, desumpta sunt ex Joanne Casita ut unaquæque species vel diaboli, vel vitiatæ siano, lib. v Institut., cap. 35,ex quo et Severo Sulnaturæ suggestionum contra se haberet testimonia. picio tot ille liber contextus est, ut ibi ostendam. Quod opus eadem simplicitate, qua in Græco inveni, Unde et Ms. Lætiensis major quarto libro Joannem jussus in Latinum transtuli.

Cassianum præfigit. « Composuit et anachoretis simpliciter viventibus S VII.Auctorem videri Petronium Bononiæ episcopum. librum centum sententiarum, per capitula digestum. Gennadius (non Hieronymus, ut non recte apud

« Et eruditis ac studiosis quinquaginta sententia- Antoninum, part. 2, tit. 11, cap. 11. & 5) de illustr. rum, quem ego Latinum primus feci. Nam superio- Ecclesiæ Scriptor., cap. 41, Petronium Bononiæ epirem olim translatum, quia vitiatum per tempus et scopum libri hujus auctorem suo tempore existima

cap. 42.

« PoprzedniaDalej »