Obrazy na stronie
PDF

Luty, 1862.

Dostrzeżenia Meteorologie Miejsce dostrzeżeń wzniesione jest 367,6 stóp paryzkich

18-14m.45”,7 czyli w łuku 18°41'251

[merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[merged small][ocr errors][ocr errors]

16.1

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

tillit IIIlIlIlIlIilI+IIIII

Co O'Doe ernooi III IIIII 1+11+

coo

i es croer TTTTTTTTTIIII

oc in ennes :

J

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

191

* Obserwatoryan Astronomiczném Warszawskiém.
ziom morza, jego szérokość geogr. 52°13'5", długość w czasie,
wschód względem południka paryzkiego.

[merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]
[subsumed][ocr errors][ocr errors][subsumed][ocr errors][merged small][ocr errors]

STUDYA MORALNE I SPOŁECZNE.

O ZNACZENIU
JEDNOSTKI W SPOŁECZEŃSTWIE.

Piękna to jest metoda biograficzna, która żywoty znako. mitych mężów kreśli w ten sposób, iż wszystko co ich. otaczało, co z niemi miało stosunek, co na ich wychowanie, sposób myślenia, zamiary, czyny wpływało, służy za tło obrazu; a wszystko co z nich wyszło, co się przelało wczyny lub dzieła myśli, rysuje się w samym obrazie, będącym zarazem skróconym rysem wypadków wspólczesnych, literatury lub sztuki. W tej metodzie, każda znakomita postać staje, jakoby właściwą sobie atmosferą otoczona. Szczegóły splatają się z ogółem. Poznaje się wyraźnie znaczenie historyczne pojedynczego człowieka i jego missyą, czasową. Ma ta metoda i tę dogodność, że w niej stronniczości sądu łatwiej jest uniknąć; przesada w pochwale lub niechęć, zdradzają się co krok biegiem wypadków płynących obok i łączących się z żywotem człowieka, którego znaczenie i wpływ na też wypadki ocenia się i sądzi. Może najważniejszą jéj zaletą jest to, że oprócz miary na historyczną wartość, daje miarę siły indywidualnej, potęgi moralnej człowieka, do którego jest zastosowaną. Tom IT. Maj 1862.

. . . . 25 .

Winniśmy to objaśnić:

Zasób potęgi moralnéj ma bezwątpienia każdy, kto potrafił wyjść z nicości, wybić się nad poziom i zdobyć sobie jakąbądź znakomitość, czy to przez wyrobienie W sobie wyższego talentu, czy dzielniejszéj woli, czy przez oddanie wyższych usług społeczeństwu. Ale skala dla tej siły indywidualnej nie może być równa co do ludzi, którzy wszystko musieli wydobyć z siebie, a co do tych, którzy znaleźli obok bogate materyały i zasoby przystępne dla każdego. Inna musi być co do ludzi, którzy walczyć musieli z trudnościami otaczającemi ich wkoło, inna co do tych, których społeczeństwo niosło niejako na ręku do zamierzonego celu.

Jeżeli z dwojga ludzi wyższych, jeden kształcił się w dobréj szkole, miał mistrzów wybornych; jeżeli urodzenie otwierało mu drogę po której iść postanowil; jeżeli jeszcze na tej drodze zastał stałe tradycye, wyrobione, ugruntowane teorye; jeżeli się ocierał o ludzi specyalnych, doświadczonych i światłych, i tak przysposobiony potrafił pójść dalej jak zaszli jego poprzednicy i pod. nieść się nad innych obok niego stojących talentem lub nauką, zaświecić nową prawdą, wskazać nową droge, chwałę i pożytek przynieść krajowi: mamy słuszne powo. dy podziwiać go i uchylać czoło przed jego wyższością.

Gdy jednak obok tego człowieka postawimy innego, który z pośród społeczeństwa, dotkniętego niemocą lub obojętnością, pozbawionego ludzi specyalnych, mistrzów znakomitych, zakładów naukowych odpowiadających swojemu przeznaczeniu, wielkich instytucyj publicznych, z pośród społeczeństwa, które zapomniało, lub przerwalo wątek swoich tradycyj, z pośród społeczeństwa, w którém nie wyrabiają się własne teorye naukowe, a u obcych zdaleka tylko i niedokładnie dosłyszéć się daje; jeżeli mówię z takiego społeczeństwa, wzniesie się własną pracą, własnemi zabiegami i siłą swéj woli i ge. niuszu mąż wyższy, co wytknie nowe drogi w życiu narodu i zagóruje nad inemi jako mąż stanu, wojownik, uczony albo artysta; czyż nie słuszna, abyśmy tém więcej hold mu oddali i tém więcej podziwiali hart jego wielkiéj duszy i potęge jego geniuszu?

« PoprzedniaDalej »