Obrazy na stronie
PDF

W opisaniu biegu księżyca, na stronnicy 366 mówi: „że teorya biegu księżyca dała żeglarzowi do ręki niejako żelazny list, który im w każdém miejscu pozwala być jak w swym własnym domu” nie wspomniał chociażby w krótkości jaką przysługę i pożytek odnoszą żeglarze w kierowaniu się na morzu przy pomocy księżyca; wprawdzie przedmiot ten należy właściwie do Astronomii żeglarskiej, ależ autor tak obszerny w wielu miejscach, byłby zrobił czytelnikom przysługę dając im choć w krótkości wyobrażenie o zagadnieniach, jakie żeglarz musi rozwiązać, aby za pomocą biegu księżyca w każdym czasie na morzu poznał położenie swego, okrętu.

Autor niedość ściśle określa położenie księżyca w nowiu i pełni czyli w złączeniu i przeciwległości; jego opis odnosi się tylko do szczególnego przypadku bardzo rzadko wydarzającego się; na stronnicy 366 mówi: „Księżyc w nowiu znajduje się między słońcem i ziemią, na linii łączącej środki tych dwóch ciał" co tylko ma miejsce w czasie środkowego zaćmienia słońca „w drugiém położeniu jest on wprawdzie na wspomnionej linii, ale tak, że tu ziemia środkuje między słońcem i księżycem” co także ma tylko miejsce w czasie zaćmienia księżyca całkowitego i środkowego. Właściwie nowiem czyli złączeniem księżyca ze słońcem nazywamy takie położenie, gdy środek księżyca iniędzy słońcem i ziemią, znajduje się na kole szerokości, tojest na płaszczyznie przechodzą. céj przez środek słońca i ziemi, prostopadłéj do ekliptyki, przeciwległością zaś czyli pełnią, takie położenie, gdy księżyc z przeciwległej strony, tojest za ziemią znajduje się na tejże płaszczyznie szerokości. Opisując powierzchnią księżyca, na stron. 394, nie wspomniał o kołysaniu się księżyca zwanem libracyą, skutkiem której widzimy raz bliższe, drugi raz dalsze okolice biegunowe księżyca, i ten ruch nazywa się ważeniem się w szerokości; drugi ruch boczny w kierunku ekliptyki odsłania nam części powierzchni raz dalsze na wschód, drugi raz na zachód i ten ruch nazywa się libracyą czyli ważeniem się w długości: dwa te ruchy sprawiają, że widzimy więcej niż połowę powierzchni księżyca. Mówiąc o zmianie pozornéj tarczy Marsa, w ostatnim wierszu stronnicy 405 w wyrażeniu „w dalszych od słońca odległościach" dodać należy: w dalszych od słońca odległościach kątowych, inaczej czytelnik mógłby rozumieć, że tu jest mowa o odległościach Marsa linijnych. Zamiast nazwy rok tropiczny, na stronnicy 408, lepiej zostawić dawną nazwę już przyjętą rok zwrotnikowy; zamiast ruchy zagadkowe planet, lepiej położyć biegi osobliwe albo dwukierunkowe; zamiast zwichnięcia

ruchów użyć warażeń już przyjętych: przeszkody biegu planet. Mó. wiąc o Zodyaku znalezionym w Egipcie w Denderach (stron. 488) i o uczonych którzy się zajmowali badaniem jego znaczenia, autor nie wspomniał o rozprawie naszego ziomka X. Poczobuta astronoma wileńskiego ogłoszonéj w języku francuzkim w r. 1803, z dołączoną tablicą tegoż Zodyaku (TM).

Autor na stronnicy 548, w opisie pewności i dokładności wypadków i rachunków matematycznych jest rozwlekłym i do głównego przedmiotu, o jakim ma mówić wtrąca uboczne zdania i uwagi mniej potrzebne. Dodatek o kalendarzu zawiera wiele ważnych szczegółów odnoszących się do układu kalendarza; jednak mówiąc o usiłowaniach przedsiebranych dla poprawy kalendarza Juliańskiego, nie wspomniał o pracach podiętych w tym celu przez Akademików Krakowskich. W opisie Epakt, na stronnicy 593 w wierszu 9 od dołu, zamiast „po skończeniu 13 lunacyj” być powinno 12 lunacyj; w wierszu 7 od dołu zamiast „światło księżyca nowej 12 lunacyj” być powinno 13 lunacyi; te przemiany liczb mogły powstać z pomyłki drukarskiej.

Szkoda że autor oprócz kwadransa nie podał wyobrażenia o składzie narzędzi astronomicznych i ich przeznaczeniu, równiex nie widzimy opisu zegarów słonecznych czyli kompasów a przynajmniej ogólnego pojęcia o teoryi i o zasadzie ich kreślenia; tu autor miałby sposobność wskazać różnicę, jaka zachodzi między czasem prawdziwym który wskazują kompasy, a czasem średnim jaki nam wymierzają nasze zegary zwyczajne.

: Dotknęliśmy tu ujemnéj strony dzieľa, co jednak nie zmniejsza jego wartości i użyteczności; wiele w niém znajduje się miejsc i ustępów zajmujących, których tu wyliczenie byłoby zbyt długiém. W całém dziele wyraźnie się przebija tło rodzinne, autor żadnéj nie pomija sposobności aby nie wspomniał i nie wykazał, ile nauka dzisiejsza winna jest nieśmiertelnemu ziomkowi naszemu Mikołajowi Kopernikowi. Pod względem zewnętrznym dzieło nie zostawia nic do życzenia i należy do maléj liczby dzieł tak starannie wydanych. Sądzimy, że miłośnicy astronomii z prawdziwą przyjemnością i pożytkiem dzieło to czytać będą.

J. B.

(1) Essai sur l'époque de l'antiquité du Zodiaque de Denderach (Thyo. tiris) par l'Abbé. Poczobut Astronome Observateur a l'Université Jmperis alo de Vilna 1803 in 4; 1 table des Qgares.

[merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors]

Encyklopedya powszechna. T. IX, Zeszyty 79, 80 i 81, Warszawa, 1862, nakł. i druk S. Orgelbranda, w 8ce większ., str. od 561-672, 673–784, 785 -896. (Galwanizm-Giesshübel) każdy ze.. szyt kop. 35.

Muciejuwski Bolesław. Zdanie Mierniczego Ekonomika o zasadzie oczynszowania włościan w dobrach prywatnych. Warszawa, 1862, druk tekstu Gazety Warszawskiej, tytułu A. Gins, w 8ce, str. 15. (Przedruk z korrespondenta rolniczego, handlowego i przemysłowego).

Dittmar Henryk. Historya powszechna w skróconym zarysie, przełożona i uzupełniona przez Oskara Stanislawskiego. Zeszyt 2gi. Warszawa, druk J. Ungra, w 8ce, str. od 97-192.

Wislicki Adam. Pogląd pa sprawę włościańską ze stanowiska przymusu w wieczystém oczynszowaniu. Warszawa, 1862, druk Gazety Warszawskiej, w 8ce mniejsz., str. 51.

Elementarz dla chłopców 'wiejskich. Wyd. 3cie powiększone. Warszawa, 1862, nakł. G. Gebethnera i R. Wolffa, w gce mniejsz. str. 92.

Katalog książek polskich znajdujących się w czytelni Celsa Lewickiego w Warszawie. N. 1. Warszawa, 1862, druk J. Tomaszewskiego, w 8ce mniejsz., str. 32 kop. 5.

Nowokowski Junusz Ferd. Ksiądz Wacław Stulc, Kanonik Wyszehradzki, Tłumacz Adama Mickiewicza na język czeski. Szkic biograficzoy, z drzeworytem. Warszawa, 1861, nakł. autora, druk J. Jaworskiego, w sce, str. 32.

[ocr errors]

Przezdziecki Alexander i Rastawiecki Edward. Wzory sztuki średniowiecznej i ż epoki odrodzenia po koniec wieku XVII w dawnej Polsce. Serya III. Zeszyty V i VI, IX i X. Warszawa, 1862, druk J. Ungra, w 4ce, tekst polski i francuzki, str. nieliczb. 18, 8, rycia tab. 4, 4.

Twarowska 2 S.... kich Teresa. Gospodyni polska, czyli poradnik dla niewiast naszych, obejmujący przepisy kuchenne wypróbowane i różne sekreta gospodarskie, poprzedzone wstępem o porządku domu. Wyd. 2gie przejrzane, z drzeworytanii. Warszawa, 1862, nakł. K. Bernsteina, druk J. Jaworskiego, w 8ce mniej., str. 368, 12, okł. druk.

Hugo Wiktor. Ernani, dramat. Wolny przekład wierszem z francuzkiego, przez Ignacego Barankiewicza. Warszawa, 1862, druk Gazety Polskiej, w sce, str. 92.

[ocr errors][ocr errors]

Zawadzki Stanislaw. Prawo cywilne obowiązujące w Królestwie Polskiem. T. III, Zesz. XXIV. (Art. 14-35 Prawa o Tow. kr. z r. 1838). Dodatkowe przepisy postępowania dla Władz towarzystwa kredytowego z r. 1838. Prawo o témže Towarzystwie z r. 1853 i 1860 z wszelkiemi uzupełniającemi je prawami. . Organizacya sądownictwa cywilnego z d. 11 maja 1808 r. Art. 1 do 35. Warszawa, 1862, Nakł. wydawcy, druk K. Kowalewskiego, w sce, str. od 225-336, każdy zeszyt kop. 30. .

Przewodnik Filozofii przez Amedeusza Jacques, Juliusza Simon i Emila Saisset professorów filozofii, przekład Eleonory Ziemięckiej. Wstęp i Psychologia przez Amedeusza Jacques. Zeszyt İ. Warszawa, Nakł. A. Nowoleckiego, druk A. Ginsa, w 8ce, str. 153. Oliphant Wawrzyniec. Poselstwo lorda Elgin do Chin i Japodii w latach 1857, 1858, 1859. Przekład z angielskiego przez A. 2 Kr. M. Zeszyt II, Warszawa, 1862, Nakł. A. Nowoleckiego, druk K. Kowalewskiego, w 8ce, str. od 181–344.

Hetmani polscy koronni i Wielkiego Księztwa Litewskiego: Wizerunki zebrane i rysowane przez Wojciecha Gersona, objaśnione tekstem historycznym przez Julianu Bartoszewicza. Zeszyt 6. War- . szawa, 1862, Nakł. i litogr. A. Dzwonkowskiego i spół., druk J. Ungra, litografował H. Aschenbrenner, fol., str. 7, 4. 2. (Zeszyt ten zawiera życiorysy i wizerunki: Jana Tarnowskiego, Jana Sapiehy i Stanisława Revery Potockiego).

Ordo divini officii sacrique peragendi juxta ritum monasticum ac decreta S. R. C. Monasterio Pultoviensi et monialibus a perpetua adoratione SS. Sacramenti coenobii varsaviensis Ordinis S. Benedicti. Auctoritate et mandato Illustrissimi ac Reverendissimi Domini Ambrosii Prusiński Abbatis claustralis pro anno Domini 1862, accomodatus. Varsaviae, ad Sanctam Crucem, w 8ce, str. 42.

Ordo divini officii recitandi sacrique peragendi juxta calendarium atque S. R. C. decreta et rubricas breviarië novissimam ad usum Patrum ac Fratrum Ordinis eremitarum S. P. Augustini, Provinciae Polonae, pro A D. 1862. Varsaviae, ad S. Crucem, w 8ce, str. 41.

Directorium divini officii ac missarum juxta ritum et antiquam consuetudinem Hierosolimitanae Ecclesiae, ad usum FFr. Ord. B. Dei Genitricis semperque Virginis Mariae de Monte Carmelo S. O. pro, Provinciae SS. Sacramenti Majoris Poloniae, jussu et authoritate superiorum, juxta generales novissimi breviarii rubricas Romae A. D. 1855 impressi, pro A. 1862. Varsaviae, ad S. Crucem, w 8ce, str. 34.

J. N. D. J. A. Directorium Divini Officii ac mis sarum celebrandarum juxta rubricas breviarii ac missalis Romano-Seraphici ad usum FF. Minorum Reformatorum, Provinciae SS. V. Mariae Angelorum in Polonia pro A. D. 1862. Varsaviae, ad S. Crucem, w 8ce, str. 48.

- Ordo divini officii recitandi missaeque celebrandae juxta calendarium et rubricas breviariï missalesque Romani ac nostri peculiaris novissime ad usum FF. minor. S. P. Francisci Seraph. Capucinorum editi Provinciae Polonae SS. Adalberti èt Stanislai Ep. et mart. pro A. 1 post bissextilem 1862. Varsaviae ad S. Crucem. W 8ce, str. 51.

Patrumque S. R. Officii recitand;

DZIEŁA ZBIOROWE..
Księga Świata etc. Zeszyt IV, 1862, str. od 113--144, zawiera:

Dolina Chamounix. Rys dziejów szkoły aleksandryjskiej z rzu

tem oka na bibliotekę, muzeum i samo miasto, p. Gr. (dok.). Tom II. Kwiecień 1862.

[ocr errors]
« PoprzedniaDalej »