Obrazy na stronie
PDF

24. Poenae inculpatorum per appellationem iudicum dictae Kocze non Tribunali, sed iudicibus inculpatis cedent.

25. Lex sumptuaria ad futurum conventum differtur.

26. Auctio poenae homicidiariae ut per nuntios statuatur, iisdem concessum.

27. Pecuniae ad fidem publicam datae tam Miscoviis, quam Castelano Sądecensi, solutio siet ex contributionibus, si concedentur.

28. Causae in foro spirituali Romam non excurrent, sed hic in Regno finientur,

29. Revisores ad lustranda in consiniis Tartariae deserta loca, ut illa nobilibus ad excollendum distribui possint, assignantur.

30. Telonea Palatinatus Volhiniae post obitum moderni possesoris ad arces eiusdem Palatinatus muniendas convertentur.

31. Molendinum monachis Brzestensibus incorporatur.

32. Kalendarium novum iuxta petita terrarum Praemisliae, Haliciae, Volhiniae et magnae partis Ducatus Lithuaniae ut a subditis observetur, ne illorum laboribus domini defraudentur, lege cavetur.

33. Retenta fumalium Palatinatui Volhiniae et Kioviae dimittuntur, in posterum ad solutionem eorundem erunt astricti.

34. Granities inter Palatinatum Podoliae et Ducatum Lithuaniae ut fiant, constitutione assecurantur.

35. Ad novas arces sumptu nobilium in confiniis Tartariae extructas, ut illis sumptus refundatur, revisores mittentur.

36. Nicophori Janique iudicium peragi publice inceptum, publice sinietur. 37. Commeatus arci Kamenecensi ex arbitrio nuntiorum providebitur.

38. Palatinatus Volhiniae cum Belzensi, Podoliae cum Brzestensilimites a) per commissarios assignabuntur.

39. Ad domum pro cancellaria in Czersko arbores ex silvis Regalibus conceduntur, licet optaret R. Mtas, ut haec cancellaria sit potius latericia, quam lignea.

40. Ad dislimitanda bona Regia cum terrestribus in Prussia Scabinus, in Polonia Succamerarius advocari debet.

41. In Prusia executioni ratione bonorum Regalium in terrestria usu conversorum sinis imponitur.

42. Caduca eodem iure debent iudicari, quo et in Polonia.

43. Privilegia Prussica et pacta atque conventa inviolata servabuntur.

44. Krakow, Lubowla et aliae arces hostium incursioni vicinae ex contributionibus munientur.

1) Niema w RP.

45. Turbarum et seditionum licentia ut aliqua poena coerceatur, constitutioni nuntiorum permissum est.

46. Mortui olim Regis Stephani de hac Rpca optime meriti nepos ex fratre, Stephanus Bathori, pro indigena suscipitur una cum praefecto militum nuncupato Lepszeni.

47. Pactis conventis, nomine R. Mtis ante coronationem per eiusdem oratores cuin Regno Poloniae contractis, in omnibus satisfiet 1) punctis, quae puncta numerantur duodecim:

1. Primum Esthoniae huic Regno incorporatio in hac summa re. rum Sueticarum perturbatione impossibilis; ubi consilio et auxilio Polonorum ad res Sueticas componendas R. Mtas adiuta fuerit, facilius lum demum pactis conventis eandem responsuram et fidem suam eliberaturam.

2. Classis Suetica ad usum et necessitatem Poloniae semper parata.

3. Tormenta iam restituta sunt.

4. Pecuniam a patre suo Regi Augusto datam dimittit et ex illa Rpcam Polonam R. Mtas quietat.

5. Tormenta Suetica, quando opus fuerit, contra Moschum suppeditabuntur.

6. Quinque arces eò in loco, in quo nuntii statuendas iudicaverint, R. Mtas extruere semper parata.

7. Externos in servitiis suis tam publicis, quam privatis R. Mtas non fovet.

8. Custodiam sui corporis indigenis Poloniae committit.

9. Stipendium militi sub interregnum servienti magna in parte iam solutum est, in reliqua parte brevi tempore plenaria fiet solutio.

10. Confoederationem et pacem inter dissidentes in religione R. Mtas juramento consirmavit. Processus Confoederationis ubi unanimi omnium Palatinatuum consensu adinventus fuerit, R. Mtem ab illius executione non esse alienam.

11. Debita Tęciniis, Palatino Sandomiriensi et Maczeiovio, quae Rpca tempore interregni apud eosdem contraxerat, sunt persoluta.

12. Iura omnia omnibus illaesa R. Mtas servat.

Hucusque pacta conventa.

48. Sal propter Auminum siccitatem commode ex fodinis Istula demitti non potuit; in ubertate Aluminis eiusdem salis copia ubertim suppeditabitur. 49. Postulata Palatinatus Masoviae ad futura comitia necessario differi.

[ocr errors]

50. Termini terrestres tam Lublinenses, quam Urzedovienses, extra spatium Tribunalis Regni in illud tempus, quod commodissimum nuntii eiusdem Palatinatus elegerint, transferuntur.

51. Retenta contributionum in eos Palatinatus, qui superiori anno contributiones denegaverunt, ex eorundem libera submissione statuuntur.

52. Reliqua propter brevitatem et angustiam temporis ad imminentes conventus reiecta.

Post expeditionem Regni Poloniae postulatorum ad po Lithuaniae stulata Lithuania e per Magnificum eiusdem Duca. postulatorum

tio tus Cancellarium tali ordine responsum datum expeditio

fuit '); 1. Bona Regalia ex contributionibus eximantur, exceptis excipiendis

2. Monstratio Palatinatuum in districtibus dicta okazowanie ad id tempus, quod sibi elegerint, conceditur.

3. Citationes post curiam iuri Lithuanico contrariae abrogantur.
4. Ad dislimitandos Palatinatus commissarii deputantur.
5. Liber transitus in fluviis procurabitur.
6. Libertatio a teloneis revisioni thesauriorum subicitur.

7. Iuxta antiquum usum et consuetudinem incisio arborum in silvis Regalibus non prohibetur.

8. Diluvies stagnorum Regalium cum iniuria fundi terrestris revi. sioni subiacebit.

9. Privilegia civitatum super nundinas in statutis Regni locum non habent.

10. Contributiones ad victum nuntiorum in comitia ablegandorum uxta veterem usum approbantur, cui contributioni senatores et ii, qui antiqua consuetudine a solutione eiusdem exempti sunt, non subiacebunt.

11. Stipendia militibus ex contributionibus debent solvi.

Sic iam tam Regni Poloniae quam Ducatus Lithuaniae exorbitantiarum atque postulatorum absoluta decisione, sub occasum diei Lunae ratione contributionis e xorta est ingens inter Palatinatus

differentia; qui cum iuxta ordinem suum ea de re sentenDe Contri. tias aperirent suas, in tres partes esse divisi videbantur. Prima butionibus pars contributionem absolute concedebat, altera sub conditione, nuntiorum differentia hac vero praecipua, si commensuratio praesentibus comitiis

plenarie statuta fuerit; tertia pars, hoc est ii Palatinatus, qui superiore anno contributionem denegaverant, nihil aliud praeter retenta concedere volebant. Lithuani in quod Regnum Poloniae con. senserit, idem se ratione contributionis paratos efficere obtulerunt.

') Por. dyaryusz pierwszy str. 117.

Tem

raria

Talis differentia, cum variis sententiis in magnam noctis partem protracta fuisset, ex consensu acclamationeque multorum nuntiorum Rex comitia ad feriam tertiam Vicecancellarii declaratione prorogavit. Surgente iam Rege atque toto senatu Cracovienses nuntii, quod R. Mti valedicant, neque ulterius possit conventus protrahi, clara voce protestantur.

Hac levi protestatiuncula et perniciosa quorundam temeritate comitia ila cum praecedentibus exorbitantiarum decisionibus an. nihilata sunt, ut patria, quae portum iam tenere videbatur, in

"et levis magni multo altius periculosiusque naufragium, quam hucusque in illo momenti versaretur, paucorum turbine impune reiecta non sine bonorum com

annihilatio civium lachrymis conspiciatur. Summo enim mane protestantes illorumque socii iter Varsavia arripiunt, reliqui autem, qui supererant nuntii, per suum Marsalcum iniquitatem temporum, quominus comitia ex eorum votis constiterint, tristi peroratione accusantem atque eorum fidem, qui ad clavum et gubernacula Rpcae sunt constituti, tamquam unicam in naufragio Rpcae tabulam nec non unicam spem obtestantem, Regi valedicunt, atque ita accessu ad osculum Regiae manus luctuosa comitia firmaverunt.

comitiorum

DYARYUSZ SEJMU R. 1597 SPISANY PRZEZ ANDRZEJA REDERA, BURMISTRZA MIASTA MALBORGA,

POSŁA MNIEJSZYCH MIAST PRUSKICH.

[blocks in formation]

Reichstages anfang 10 februarii. Ist die messe gehalten worden und wegen mangel der H. Senatorn ferner den tag nichts fürgenommen. Nachmittage ist des Königes von Hispanien gesanter ankommen Franciscus don de Mendoza 1) Feldthauptman und Marschalck in Nidderlandt, vorher 8 maulesel mit kasten beladen gangen, derselben etzliche wagen gefol get, zwar nicht sonderlich ansehnlich; die königlichen hofleute sindt ihm entkegen geritten sampt zween Senatoren, zwischen welchen der gesante eingeritten, waren H. Lutzeker Bischoff ?) und H. Pommerelsche Woiwod 3).

Die landt boten erweleten sich einen Marschalck Pe. trum My sckowsky. Der H. Grosscantzler ist auch den tag eingezogen.

11 februarii. I. Mtt. mit den Hrn. Senatoren rath gehalten und auf die landtboten gewarten, das sie I. Mtt. handt küssen und die proposition an. hören sollen; die landtboten haben sich aber entschuldigen lassen, dass sie noch nicht einig. Der Hr. Cronen Marschalck Nicolaus Zebrzi. dowsky hat auss bephel I. Kgl. Mtt. vorbracht, das ein alter löblicher rauch, das man in anfang des reichstages etzliche leges comitiales publicirte, damit friede erhalten könte werden, wollt man sie auch vorlesen lassen und vorbessern, sehe ehr auch gern. Die H. rethe haben sich semptlich gefallen lassen, das solche artickel und leges publiciret, weil man sehe, das ein mensch das ander so gering schetzet und so viel in den vorgangenen reichstegen umbs leben kommen; man solt aber nicht allein publiciren, sondern auch darüber halten und die vorbrecher straffen, auch den flüchtigen nacheilen und achterfolgen, da mit man des tages und des nachtes sicher sein könte, und man von

1) RP. ma: Medzion.

) Bernard Maciejowski, 5) Ludwik Mortęski.

« PoprzedniaDalej »