Obrazy na stronie
PDF
ePub

το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, και το κατά Μάρκον, και το κατά Λουκάν, και το κατά Ιωάννην, έβδομον την βίβλον 1) των πράξεων συν ταϊς επιστολαίς πάσαις και τη Αποκαλύψει του θεολόγου Ιωάννου. Η σοφία γάρ φασιν 2) ώκοδόμησεν εαυτώ οίκον, και υπήρεισε στύλους επτά 8), οίκον μεν την παμμίαρον συναγωγήν εαυτών παρερμηνεύοντες 3), στύλους δε επτά τας απαριθμηθείσας βίβλους. Την μεν ούν αποβολής των Μωσαϊκών βίβλων και των μετ' αυτάς εκ της των Παυλικιάνων αιρέσεως μεμαθήκασι. Ζητητέον δε εν τω κατ' εκείνων 4) τίτλω τα κεφάλαια, οίς επιγέγραπται, ότι του αγαθού θεού εισιν ή τε 5) παλαιά νομοθεσία και οι εν αυτη λάμψαντες, και αναγνωστέον τό, τε 6) πρώτον κεφάλαιον, και τα εξής επτά, στηλιτεύοντα φανερώς την τοιαύτην πλάνην. Και τα μετ' εκείνα δε πάντα σύμφωνα σχεδόν τους επτά τούτοις είσιν, αλλ' αρκεί μόνα τα δηλωθέντα. Χρη δε γινώσκειν, ότι τας Μωσαϊκάς βίβλους αθετούντες ρήσεις εξ αυτών πολλάκις πανούργως εις συνηγορίαν εαυτων προσλαμβάνουσι. Και όταν δε παρά τινος ρητού των δηλωθεισών επτά βίβλων στενοχωρηθώσι, και συνελαθώσι προς την αλήθειαν, ευθύς εις αλληγορίαν τρέπονται, διαδιδράσκειν πειρώμενοι.

Πρόσχημα μεν απάτης των απλουστέρων το πιστεύειν εις Πατέρα, και Yίον και άγιον Πνεύμα προβάλλονται. Τας τρείς δε ταύτας κλήσεις τω Πατρί προσάπτουσι, και ανθρωποπρόσωπον τούτον υπολαμβάνουσι, παρ' εκατέρων μηνιγγα ακτίνα εκλάμποντα, την μεν Υιού, την δε Πνεύματος. Και ούτω κατα

Β'.

4) Wolfus p. 49

1) Terg. της βίβλου. 2) Τerg. φησιν.

3) Τerg. μεθερμηνεύοντες.
εκείνους. 5) Wolf. ήγε. 6) Wolf. τότε.
a) Proν. 9, 1.

Evangelium secundum Matthaeum, et secundum Marcum, et secundum Lucam, ct secundum Joannem, et septimum librum, quo res ab Apostolis gestae continentur cum omnibus Epistolis, et Joannis 'Thcologi Apocalypsi. Sapientia enim, inquiunt, aedificavit sibi domum, septemque columnas substituit. Per hanc sapientiae domum scelestissimam synagogam intelligunt suam, per columnas autem libros illos, quos septem ordinibus dispositos commemoravimus. In repudiandis igitur libris Mosaicis et caeteris subsequentibus cum Paulicianorum haeresi consentiunt. Itaque in eo titulo, qui adversas illos conscriptus est, quaerenda sunt ea capita, quibus demonstravimus, boni Dei esse tum Vetus Testamentum, tum viros, qui in eo illustres extiterunt, legendumque est primum caput cum septem sequentibus, quibus error iste plane confoditur. Et quanquam reliqua item capita his septem consentiunt, tamen haec sola satis erit perlegisse.

Níud tamen animadvertendum est, istos callide plerumque ex his libris, quos improbant, ad opiniones suas comprobandas verba depromere. Quod si aliquo septem librorum, quos commemoravimus, dicto convicti ad veritatem confitendam impellantur

statim , ut sabterfugiant, ad allegoriam sese convertunt.

íl. Ea re decipiunt simpliciores, quod fingunt, se credere in Patrem ct Filium et Spiritum sanctum , cum tamen Patri tres istas tribuant appellationes, cumque humana forma praeditum putent, et ex binis cerebri panniculis binos radios emittere, alterum Filii, alterum Spiritus sancti. Atque ita fides istis in

στρέφει τούτοις η πίστις εις σωματοειδή τινα και τερατόμορφον Θεόν, και όντως 1) ανύπαρκτον. Το μεν ουν προσάπτειν τω Πατρί τας ειρημένας τρείς κλήσεις εκ της Σαβελλιανής 2) αιρέσεως έλαβον, την δε του τοιούτου δόγματος ανατροπήν ζητητέον εν τω τίτλω το κατά Σαβελλιανών. Τη μέντοι τερατομορφία του κατ' αυτούς θεού σωματοειδές και το της μορφής αλλόκοταν αρκέσει

προς έλεγχον.

Γ'. Λέγουσι, τον Υιόν και το Πνεύμα το άγιον εις τον Πατέρα πάλιν, αφ' ου προήλθον, αναλυθήναι, και τριπρόσωπον αυτών από του πεντακισχιλιοστου πεντακοσιοστού έτους άχρι και τριάκοντα και τριών ετών χρηματίσαντα πάλιν γενέσθαι μονοπρόσωπον, ασώματος μεν, ανθρωπόμορφον δέ. Φευ της πολλής αναισθησίας ! ώ του πλατέος γέλωτος! ει γαρ ασώματος, πως ανθρωπόμορφος;

Δ'. Λέγουσι μήτε Yίον είναι, μήτε Πνεύμα άγιον άχρι του πεντακισχιλιοστού πεντακοσιοστού έτους, έκτοτε δε λαβείν αυτούς αρχήν του είναι και ονομάζεσθαι, καίτοι του Ευαγγελιστού Ιωάννου βροντώντος εν τω λέγειν εν αρχή ην ο Λόγος, και ο Λόγος ήν προς τον Θεόν, και Θεός ην ο Λόγος 4). Το δε εν αρχή ην ο λόγος, ισόν εστι τω αεί ήν ο λόγος 3). Ει δε ο Λόγος αεί ήν εν τω Πατρί, και το Πνεύμα το άγιον αεί συνήν άρα το Yίω. Και γαρ ουδ' ο παρ' ημών προφερόμενος λόγος ευρίσκεται ποτε χωρίς πνεύματος. Οι δε λέγοντες, τον Πατέρα χωρίς είναι του Λόγου μέχρι του πεντακισχιλιοστού πεντακοσιοστού έτους, άλογον

Wolhus p. 55 ούτως. 2) Wolf. p. 59 σαβελλιανικής.
Wolfium p. 60 vitiose omissa est.

3) Haec enunciatio apud

a) Jo. 1,

1,

Deum corporeum monstrosumque vertitur, cujus nulla plane sit existentia. Ut ergo Patri tres istas tribuerent appellationes, ex Sabelliana haeresi didicerunt, Itaque confutatio ex titulo, qui in Sabellianos inscriptus est, petenda erit. Quod autem monstrosa Deum suum forma comminiscantur, ex corporea absurdaque specie, quam illi tribuunt, facile potest intelligi.

III. Dicunt, Filium et Spiritum sanctum in Patrem rursum , ex quo provenerunt, resolvi , ipsumque qui anno abhinc quinquies millesimo quingentesimo trigesimotertio trium fuerit personarum , rursum unius factum esse personae ,

incorporeum quidem, sed humana tamen forma praeditum. Facessat absurda et ab omni prorsus sensu aliena ratio. Si enim incorporeus est, quomodo forma sit humana praeditus ?

IV. Negant Filium et Spiritum sanctum usque ad millesimum et quingentesimum annum extitisse, eoque principium extrinsecus suscepisse, ut essent et nominarentur cum tamen Evangelista Joannes clara voce tonet, in principio, inquiens, erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Illud autem in principio erat Verbum idem est ac si dicas : semper erat Verbum. Quod si Filius semper fuit in Patre, et Spiritus sanctus semper utique fuit cum Filio. Quando verbum quidem a nobis prolatum invenitur nunquam sine spiritu. Qui autem Patrem sine Filio usque ad annum quinquics millesimum quingentesimum

αυτόν άχρι τότε και άσοφον και αδύνατον δογματίζουσιν, ίνα τα περί του αγίου Πνεύματος εάσωμεν, και τας άλλας ατοπίας, αι τη μωρολογία τούτων επακολουθούσι.

Ε'. Λέγουσιν, ότι ο μεν Πατήρ έγέννησε τον Υιόν, ο δε Yίος έγέννησε 1) το Πνεύμα το άγιον, τούτο δε έγέννησε πνευματικώς τον προδότην Ιούδαν και τους ένδεκα Αποστόλους. Και προφέρουσι χρήσιν Ευαγγελικήν. 'Αβραάμ, φησιν, εγέννησε τον Ισαάκ, Ισαάκ δε έγέννησε τον Ιακώβ, Ιακώβ δέ εγέννησε τον Ιούδαν και τους αδελφούς αυτού 4), περί της αγίας Τριάδος ταύτα γεγράφθαι διατεινόμενοι. Πρώτον μεν ουν ου μόνον υιόν, αλλά και υιωνόν επεισάγουσι, και ουχ υιωνόν μόνον, αλλά και δώδεκα τρισεγγόνους, όσον προς τον Πατέρα. "Έπειτα ει και ο Υιός πατήρ, και το Πνεύμα το άγιον αύθις πατήρ 2), ιδου τρείς πατέρες και πως ένα Πατέρα δογματίζοντες ομολογούσι; και πάλιν, ει το Πνεύμα το άγιον υιός του υιού 3), ιδού κανταύθα δύο υιοί και πως ένα Yίον έν τη θεολογία της Τρίαδος συνομολογούσιν και να τον Ιούδαν και τους αδελφούς αυτού κατά το παρόν εάσωμεν.

ς'. Λέγουσι τον Δαίμονα, τον παρά του Σωτήρος ονομασθέντα Σατανάς, υλιών και αυτών είναι του Θεού και Πατρός, ονομαζόμενον Σαταναήλ, και πρώτον του Υιού και Λόγου, και ισχυρότερον, άτε πρωτότοκον, ως είναι τούτους αδελφούς άλλήλων. Είναι δε τον Σαταναλ οικονόμος και δευτερεύοντα του Πατρος, την αυτήν αυτώ περικείμενον και μορφήν και στολήν, και εν δεξιά αυτού

[blocks in formation]

dicunt fuisse, cum ad illud usque tempus rationis usus, sapientiae , potentiae que fuisse expertem asserunt. Ut interim de Spiritu sancto taceamus, omittamusque caetera incommoda, quae stultam istorum opinionem consequuntur.

V. Pater, inquiunt, Filium genuit, et Filius genuit Spiritum sanctum, hic.autem Judam genuit proditorem ct undecim Apostolos. Et opinionem suam Evangelii confirmant testimonio. Abraham genuit Isaac, Isaac autem genuit Jacob, Jacob autem genuit Judam et fratres ejus. Haec de sancta Trinitate fuisse scripta contendunt. Primum igitur non solum filium, sed nepotem inducunt, nec nepotem modo, sed duodecim genitos'), quantum ad Patrem pertinet. Praeterea si Filius quoque pater cst, et Spiritus sanctus rursum pater est, ecce tres patres : quomodo igitur unum Patrem confitentur ? Ad haec si Spiritus sanctus est filius Filii, ecce hic item duo filii: quomodo igitur unum Filium in sancta Trinitate tradunt? Ut nihil in praesentia de Juda dicamus et fratribus ejus.

VI. Dicunt, Daemonem, qui a Servatore appellatus est Satanas, filium esse ipsum quoque Dci Patris, et vocari Satanaël, et Filio Verbo natu majorem esse praestantioremque, utpote primogenitum, fratres igitur esse.

Sed Satanaël domus esse procuratorem, et secundas post Patrem partes obtinere, eademque stola et habitu indutum esse, et ad ejus dexteram considere in solio, et secun

1) Recte: abnepotes.

καθήμενον επί θρόνον, και της μετ' αυτόν ευθύς τιμής αξιούμενον, υφ' ής μεθυσθέντα και εις άπόνοιαν επαρθέντα μελετήσαι αποστασίας, και ποτε δραξάμενον καιρού καθεϊναι πειράν τισι των λειτουργικών δυνάμεων, εί βούλoιντο κουφιζόμεναι του βάρους της λειτουργίας ακολουθήσαι τούτω και συγκατεξαναστήναι του Πατρός. Εις πίστιν δε της ληρωδίας ταύτης παράγουσι την εν τω κατά Λουκάν Ευαγγελία παραβολήν του οικονόμου της αδικίας 4), τα των οφειλόντων χρέη μειώσαντος. Τούτον γαρ τον Σαταναήλ είναι, και περί τούτου γεγράφθαι την τοιαύτην παραβολήν. Είτα τους ειρημένους αγγέλους δελεασθέντας το κουφισμα της επιπόνου λειτουργίας, και ταϊς άλλαις υπερόγκους επαγγελίαις (θήσω γάρ, φησι, τον θρόνον μου επί των νεφελών, και έσομαι όμοιος το Υψίστω b)) συναπαχθήναι τούτο και κοινωνήσαι της επιβουλής. Αισθόμενον δε ταύτης τον Θεόν ρίψαι τούτους άνωθεν ομου πάντας. Ω της αναιδεστάτης και προδήλου μυθοπλαστίας ! Ει γαρ φύσει θεού υιός ήν ο Σαταναήλ, ήν αν και φύσει θεός, και παντελώς άτρεπτός τε και αναλλοίωτος. "Ιδιον γαρ της θείας φύσεως η άτρεψία και το ωσαύτως έχειν αεί. 'Επει δε ετράπη και εξέπεσε και άνωθεν κατενήνεκται, ουκ ήν φύσει υιός Θεού, αλλά τις ετέρα φύσις αγγελική και κτιστή, και δια τούτο τρεπτή. Ει δε και μονογενής έστιν και του Πατρός Λόγος, ως και Ευαγγελιστής εδίδαξεν Ιωάννης (εθεασάμεθα γαρ, φησι, την δόξαν αυτού, δόξαν ως μονογενούς παρά Πατρός “), και πάλιν 1), ο μονογενής Υιος, ο ών εις τον κόλπον του Πατρός, εκείνος εξηγήσατο d): ληρούσι και παραπαίουσιν οι λέγοντες αδελφόν αυτού τον Σαταναήλ. Ει γαρ είχεν αδελφών,

Ει γαρ είχεν αδελφών, ούκ άν ωνομάζετο μο

1) Terg. αύθις.

a) Luc. 16, 1.

b) secundum Jes. 14, 13. 14.

c) Jo 1, 14.

d) Jo. 1, 18.

dam habere dignitatem, qua quidem ebrium stulteque sublatum, de defectione cogitasse, arreptaquc quondam occasione ministras tentasse Potestates, ut excusso ministerii jugo se sequerentur, et secum in Patrem consurgerent.

Et ad istiusmodi nugas confirmandas ex Lucac Evangelio parabolam afferunt villici iniquitatis, qui debita minuit debitoribus. Hunc enim esse Satanaël, et de hoc fuisse scriptam eam parabolam. Angelos igitur, quos memoravimus, sperantes se laboriosi ministcrii onere levatum iri, ct magnis aliis promissis fuisse deceptos (ponam enim, dicebat, thronum meum in nubibus, et ero similis altissimo), proditioni igitur et insidiis consensisse.

Qua quidem re animadversa Deum illos e coelo omnes detrusisse.

.

Quis insulsa et manifesta istorum figmenta non rideat? Si enim natura Dei filius Satanaël fuisset, fuisset etiam natura Deus, et omnino immobilis et immutabilis. Proprium enim est naturae divinae, ut nunquam mutetur,

sed eodem modo semper se habeat. Quare quoniam mutatus est et cecidit et é coelo dejectus est, non erat natura filius Dei, sed aliam habebat naturam, gelicam et procreatam, atque ideo mutabilem. Quod si unigenitus Patris Filius Verbum, ut Evangelista Joannes docuit, vidimus, inquiens, gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Patre, et rursum, unigenitus filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit: nonne mendaces deprehenduntur et impostores, qui fratrem ipsius dicunt cssc Satanaël ? Si enim fratrem haberet Filius Verbum, unigenitus

nempe an

νογενής ο Λόγος. Ει δε και εν αρχή ην ο Λόγος, και ο λόγος ήν προς τον Θεόν, και Θεός ην ο Λόγος 8) κατά τον Ευαγγελιστής Ιωάννην, τουτέστιν, αει ήν μετά του Πατρός, και εν τω Πατρί πως αν ήν έτερος αδελφός προ αυτού του προαιωνίου και συνανάρχου τω Πατρί, και ου χωρίς ουδέποτε ήν ο Πατήρ, ίνα μή άλογος και άσοφος και αδύνατος ευρεθείης ταυτό 1) γάρ έστιν ο φύσει Υιός και Λόγος αυτού. Επει δε ουκ ήν ο Σαταναήλ φύσει υιος 2) Θεού, καθως απεδείξαμεν, πάντως ουδέ τήν του Θεού περιέκειτο μορφήν και στολήν, ίνα παραδράμωμεν ειπείν, ότι των σωμάτων και των συνθέτων εστίν η στολή και περιβολή, ουδε εν δεξιά του θρόνου της μεγαλωσύνης εκάθητο, ουδε περί τούτου η εν τω κατά Λουκάν Ευαγγελία περί του οικονόμου της αδικίας εξετέθη παραβολή.

Ζ'. Λέγουσι, τον Σαταναήλ άνωθεν ριφέντα και μη δυνάμενον τοίς ύδασιν εφιζάνειν, ή γή γάρ φησιν ήν αόρατος και ακατασκεύαστος, επείπερ έτι και την θείαν περιέκειτο μορφήν και στολήν, και την δημιουργικής εκέκτητο δύναμιν, συγκαλέσαι τας συγκαταπεσούσας αυτό δυνάμεις, και θάρσος αυταίς εμβαλείν, και είπεϊν ως επεί τον ουρανόν και την γήν ο Θεός εποίησεν (έν αρχή γάρ φησιν εποίησεν ο Θεός τον ουρανών και την γην b)), ποιήσω κάγώ δεύτερον ουρανον, ως δεύτερος θεός, και τα εξής ακολούθως. Και είπε, γενηθήτω στερέωμα, και εγένετο" γενηθήτω τάδε και τάδε, και γεγόνασιν άπαντα. Και κατακoσμήσας μεν τον δεύτερον ουρανόν, περιελών δε το ύδωρ από προσώπου της γης, και

1) Ιta scribendum censeo. Terg. ταύτα. Wolf. p. 77 τούτο.

2) Wolf. p. 78 ο υιός.

a) Jo. 1, 1.

b) Gen. 1, 1.

non

non appellaretur. Quod si et in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, ut Evavgelista Joannes ait, id est, semper erat cum Patre et in Patre; quomodo alter esse potuit frater ipsius, qui illo esset natu major, qui est ante saecula, et una cum Patre imperat ), et sine quo nunquam Pater fuit? Alioquin sine ratione, et sine sapientia, et sine potentia, quae quidem omnia est natura Filius et Verbum ejus, extitisset. Quoniam igitur Satanaël, ut demonstravimus, natura erat filius Dei; nec formam ejus omnino nec stolam habuit, ut omittamus, quod stola et vestis corporibus et rebus compositis convenit, nec in dextera sedit Majestatis, neque ad ipsum pertinet parabola de villico iniquitatis, quae est in Evangelio Lucae.

VII. Ajunt, Satanaël e sublimibus dejectum, cum aquis non posset insidere, quod terra esset invisibilis et incomposita, divinam autem adhuc formam atque habitum haberet et creandi potestatem, Angelos, qui secum ceciderant,

et audaciam illis injecisse dixisseque: quoniam Deus fecit coelum et terram (in principio enim, inquit, Deus fecit coelum et terram), faciam et ego tanquam alter Deus secundum coelum, et reliqua deinceps eodem ordine. Dixit igitur, inquiunt, fiat firmamentum, et factum est; fiant haec et haec, et facta sunt. Et cum coelum secundum ornasset, et aquas a facie terrae contraxisset, easquc

convocasse

1) Recte: el cum Patre omnis initii expers.

« PoprzedniaDalej »