Obrazy na stronie
PDF

καθήμενον επί θρόνον, και της μετ' αυτόν ευθύς τιμής αξιούμενον, υφ' ής μεθυσθέντα και εις απόνοιαν επαρθέντα μελετήσαι αποστασίαν, και ποτε δραξάμενον καιρού καθείναι πειράντισι των λειτουργικών δυνάμεων, ει βούλoιντο κουφιζόμεναι του βάρους της λειτουργίας ακολουθήσαι τούτω και συγκατεξαναστήναι του Πατρός. Εις πίστιν δε της ληρωδίας ταύτης παράγουσι την εν τώ κατά Λουκάν Ευαγγελίω παραβολήν του οικονόμου της αδικίας "), τά των οφειλόντων χρέη μειώσαντος. Τούτον γάρ τον Σαταναήλ είναι, και περί τούτου γεγράφθαι την τοιαύτην παραβολήν. Είτα τους ειρημένους αγγέλους δελεασθέντας τώ κουφισμώ της επιπόνου λειτουργίας, και ταις άλλαις υπερόγκoις επαγγελίας (θήσω γάρ, φησι, τον θρόνον μου επι των νεφελών, και έσομαι όμοιος τό 'Υψίστω")) συναπαχθήναι τούτω και κοινωνήσαι της επιβουλής. Αισθόμενον δε ταύτης τον Θεόν ρίψαι τούτους άνωθεν ομου πάντας. Ω της αναιδεστάτης και προδήλου μυθοπλαστίας ! Εϊ γάρ φύσει θεού υιός ήν ο Σαταναήλ, ήν αν και φύσει θεός, και παντελώς άτρεπτός τε και αναλλοίωτος. Ίδιον γάρ της θείας φύσεως ή ατρεψία και το ώσαύτως έχειν αεί. Επει δε ετράπη και εξέπεσε και άνωθεν κατενήνεκται, ουκ ήν φύσει υίός Θεού, αλλά τις ετέρα φύσις αγγελική και κτιστή, και δια τούτο τρεπτή. Ει δε και μονογενής εστιν ο του Πατρός Λόγος, ώς ο Ευαγγελιστής εδίδαξεν Ιωάννης (εθεασάμεθα γάρ, φησι, την δόξαν αυτού, δόξαν ώς μονογενούς παρά Πατρός "), και πάλιν !), ο μονογενής Υιός, ο ών εις τον κόλπον του Πατρός, εκείνος εξηγήσατο ")) ληρούσι και παραπαίουσιν οι λέγοντες αδελφόν αυτού τον Σαταναήλ. Ει γάρ είχεν αδελφόν, ουκ αν ωνομάζετο μο

[ocr errors]

dam habere dignitatem, qua φuidem ebrinm stulteque sublatum, de defectione cogitasse, arreptaque quondam occasione ministras tentasse Ρotestates, ut excusso ministerii jugo se sequerentur, et secum in Ρatrem consurgerent. ...Εt ad istiusmodi nugas confirmandas ex Lucae Εvangelio paraholam afferunt villici iniquitatis, qui debita minuit debitoribus. Ηune enim esse Satanaël, et de hoc fuisse scriptam cam parabolam. Αngelos igitur, quos memoravimus, sperantes se laboriosi ministcrii onere levatum iri, et magnis aliis promissis fuisse deceptos (ponαin enim, aicebat, thronum meum in nubibus, έt ero similis altissimo), proditioni igitur et insidiis consensisse. Ωua guidem re animadversa Deum illos e coclo omnes detrusisse. Ωuis insulsa et manifesta istorum figmenta non rideat ! . Si enim natura Dei filius Satanaël fuisset, fuisset etiam natura Deus , et omnino immobilis et immutabilis. Proprium enim est naturae divinae, ut nunquam mutetur, sed εodem modo semper se habeat. Ωuare quoniam mutatus est et cecidit et e coelo Ε est, non erat natura filius Dei, Γsed aliam habebat naturam, nempe. onΕ icam et procreatam, atque ideo mutabilem. Ωuod si unigenitus Patris Filius

erbum, ύt Εvangelista Joannes docuit, υίdimus, inquiens, glorian εjus, gloνέαm quasi Unigenifί α Ραtre, et rursum, uniqenitus filius, φui est in sίηu Ραίris, ipse εηανναυif: nonne mendaces deprehenduntur et impostores, qui fratrem ipsius dieunt esse Satanaël ! Si enim fratrem haberet Filius"Verbum , unigenitus νογενής ο Λόγος. Ει δε και εν αρχή ην ο Λόγος, και ο Λόγος ήν προς τον Θεόν, και Θεός ην ο Λόγος") κατά τον Ευαγγελιστην Ιωάννην, τουτέστιν, αει ήν μετά του Πατρός, και εν τω Πατρί πώς αν ήν έτερος αδελφός προ αυτού του προαιωνίου και συνανάρχου τώ Πατρι, και ού χωρίς ουδέποτε ήν ο Πατήρ, ϊνα μή άλογος και άσοφος και αδύνατος ευρεθείη; ταυτό !) γάρ έστιν ο φύσει Υιός και Λόγος αυτού. Επει δε ουκ ήν ο Σαταναήλ φύσει υίος 2) Θεού, καθώς απεδειξαμεν, πάντως ουδε την του Θεού περιέκειτο μορφήν και στολήν, ίνα παραδράμωμεν ειπείν, ότι των σωμάτων και των συνθέτων έστιν ή στολή και περιβολή, ουδε εν δεξιά του θρόνου της μεγαλωσύνης εκάθητο, ουδε περί τούτου ή εν τώ κατά Λουκάν Ευαγγελίω περί του οικονόμου της αδικίας εξετέθη παραβολή. Ζ". Λέγουσι, τον Σαταναήλ άνωθεν ριφέντα και μη δυνάμενον τοίς ύδασιν εφιζάνειν, ή γή γάρ φησιν ήν αόρατος και ακατασκεύαστος, επείπερ έτι και την θείαν περιέκειτο μορφήν και στολήν, και την δημιουργικήν εκέκτητο δύναμιν, συγκαλέσαι τάς συγκαταπεσούσας αυτώ δυνάμεις, και θάρσος αυταίς εμβαλείν, και ειπείν ώς έπει τον ουρανόν και την γήν ο Θεός εποίησεν (εν αρχή γάρ φησιν εποίησεν ο Θεός τον ουρανόν και την γην")), ποιήσω καγώ δεύτερον ουρανόν, ώς δεύτερος θεός, και τα εξής ακολούθως. Και είπε, γενηθήτω στερέωμα, και εγένετο γενηθήτω τάδε και τάδε, και γεγόνασιν άπαντα. Και κατακοσμήσας μεν τον δεύτερον ουρανόν, περιελών δε το ύδωρ από προσώπου της γης, και τάξας εν οίς εδοκίμασε τόποις, ώς ή της κοσμογενείας ") βίβλος διέξεισι, και καλλωπίσας αυτήν και καθωραϊσας, και τα εκ γης πάντα φυόμενα δημιουργήσας, και τα ζώα, και εί τι έτερον, απεκλήρωσε ταύτην εαυτώ τε και αποστατικαίς δυνάμεσιν οικητήριον. Έπειτα πλάσας το σώμα του Αδάμ από γής ύδατι φυραθείσης "), έστησεν ορθόν, αφ' ου καταρρεύσασά τις νοτις επί τον δεξιόν πόδα, και διά του μεγάλου δακτύλου χεθείσα κατά του εδάφους έλικοειδώς ερρύη, και σχήμα όφεως απετέλεσεν. Αθροίσας δε το εν εαυτώ πνεύμα ο Σαταναήλ ενέπνευσε τώ πλασθέντι σώματι ζωήν, το δε εξ αυτού πνεύμα διά χαυνότητα καταρρυεν επί τον δεξιόν όμοίως πόδα και διά του μεγάλου δακτύλου χεθέν, εις την έλικοειδή ρανίδα κατέσκηψεν "), η δε παραυτίκα ζωοποιηθείσα και αποτμηθείσα του δακτύλου γέγονεν όφις, και είρπυσε. Διά τούτο γάρ και φρόνιμον αυτόν γενέσθαι και νουνεχή, ώς του εμφυσήματος του Σαταναήλ εις ψυχήν αυτώ καταστάντος. Όπερ ιδών ο καινός ουτος δημιουργός, και γνους, ότι μάτην πονεί, διεπρεσβεύσατο προς τον αγαθόν Πατέρα, και παρεκάλεσε πεμφθηναι παρ' αυτού πνοήν, επαγγειλάμενος κοινόν είναι τον άνθρωπον, ει ζωοποιηθή "), και από του γένους αυτού πληρούσθαι τους εν ουρανώ τόπους των απορριφέντων ") Αγγέλων. Τον δε Θεόν, ώς αγαθόν, επινεύσαι και εμφυσήσαι τώ παρά του Σαταναήλ πλασθέντι πνεύμα ζωής, και γενέσθαι παραυτίκα τον άνθρωπον εις ψυχήν ζώσαν, λαμπρύνασαν το σώμα, και πολλαίς αυτό καταφαιδρύνασαν χάρισιν . Είτα της Εύας ομοίως εκείθεν ποιηθείσης, και ταις ίσαις απαστραψάσης λαμπρότησι φθονήσαι τον Σαταναήλ, και μεταμεληθήναι, και κινηθήναι προς επιβουλήν του πλάσματος του ιδίου"), και εισρυήναι τοις έγκάτοις του όφεως, και εξαπατήσαι την Ευαν, και συγγενέσθαι αυτή, και ποιήσαι έγκυον, ίνα το σπέρμα τούτου προλαβών κατακυριεύη του Αδαμιαίου σπέρματος, και ώς οιόν τε διαφθείρη, και μη συγχωρή αυξάνεσθαι και πληθύνεσθαι. Την δε ταχέως ώδινήσασαν απογεννήσαι τον Καϊν εκ της συνουσίας του Σαταναήλ, και αδελφήν δίδυμον ομοιότροπον, όνομα αυτή Καλωμενά"). Ζηλοτυπήσαντα δε τον Αδάμ συνελθείν και αυτόν τη Εύα, και γεννήσαι τον Αβελ, ον ανελών ευθύς ο Καϊν τον φόνον ") εις τον βίον εισήγαγε, δια τούτο και τον Απόστολον Ιωάννην ειπείν, ότι ο Καιν εκ του πονηρού ήν"). Του Σαταναήλ μέντοι συμφθαρέντος ασελγώς τη Εύα διά μέσου του όφεως, αφαιρεθήναι απ' αυτού την θείαν αυτίκα και στολήν και μορφήν, και την δημιουργικήν, ως είρηται, δύναμιν, και την του θεού προσηγορίαν Θεόν γάρ άχρι τότε και αυτόν ονομάζεσθαι, και γυμνωθέντα τούτων άπάντων σκοτεινόν γενέσθαι και δυσειδή. Τον δ' αγαθόν Πατέρα μέχρι τούτου στήσαντα την οργήν, αφείναι τούτον κοσμοκράτορα και κύριον, ών αυτός εδημιούργησε πεσών άνωθεν. Ταύτα μεν εκείνων τα μυθικά. Αλλά πώς ουκ ήδύνατο τοίς ύδασιν εφιζάνειν, μάλλον δε έπει το εφιζάνειν σώματός έστι, πώς ουκ ήδύνατο μετά των συναποστατικών δυνάμεων έχειν το ύδωρ ενδιαιτητήριον, και γαρ και νυν ύδασιν ενδιαιτώνται, και πηγαίς, και ποταμοίς, και λίμναις, και θαλάσσαις, και καταχθόνιοι μένουσιν, ώς πνεύματα άυλα, πολλώ των ανεμιαίων πνευμάτων αύλότερα. Ει δε και φύσει Θεού υιός ήν, ισοσθενής αν ήν τη φύσει Πατρι, καθάπερ και ο μονογενής Υιός, ο λέγων, εγώ και ο Πατήρ ένεσμεν "), και αύθις, / ο έωρακώς έμε έωρακε τον Πατέρα"), και πάλιν, όσα έχει ο Πατήρ, εμά εστι 9), και αύθις, ει ου ποιώ τα έργα του Πατρός μου, μη πιστεύετέ μοι "). "Ισoσθενής δε ών αντέστη αν, επειδή και όλως αποστασίαν έμελέτησε "), και ουκ αν ούτω ραδίως κατεβλήθη. Πώς δε και ριφείς είχεν έτι την του θεού μορφήν, και στολήν, και την δημιουργικήν αυτού δύναμιν, έδει γάρ αυτόν πρότερον γυμνωθηναι τούτων, είτα καταρριφήναι. Απιθάνου δε του μέρους τούτου φανέντος και γυμνού πάσης αληθείας, ακολούθως και τα ακόλουθα τούτω ψευδή φαίνονται και ασύστατα. Σκοπητέον δε, πως εκ της αθετουμένης αυτοίς Μωσαϊκής βίβλου παράγουσι μαρτυρίαν, ότι εν αρχή εποίησεν ο Θεός τον ουρανόν και την γήν "). Το δε δογματίζειν, ότι ο Σαταναήλ εδημιούργησε το στερέωμα, και ότι συνήγαγε τα ύδατα εις τας κατασκευασθείσας αυτούς συναγωγάς, και ότι κατεκόσμησε το στερέωμα και την γην, και τα εφεξής άπαντα μέχρι τού εις τον πρωτόπλαστον εμφυσήματος, εκ της Μωσαϊκής μεν κοσμογενείας 2) εσυλήθησαν τώ Σαταναήλ δε ανέθεντο την τούτων δημιουργίαν οι Βογόμιλοι, τώ δόγματι των Παυλικιάνων ακολουθούντες. Εκείνοι γάρ τω Πονηρώ ου μόνον την τούτων δημιουργίαν απονέμουσιν, αλλά και την του πρώτου ουρανού και της γης, και απλώς ειπείν, απάντων των εγκοσμίων. Και ζήτησον εν τώ κατά των Παυλικιάνων Τίτλω τα κεφάλαια, οις επιγέγραπται, ότι ου δύο άρχαι, αλλ' εις δημιουργός ουρανού και γης, και των εν μέσω και εύρήσεις εν εκείνοις τάς προςφόρους ανατροπάς, όσαι τώ παρόντι των Βογομίλων δόγματι προσαρμόζουσιν.

1) Ιta scribendum censeo. Τerg. ταύτα, Wolf. p. 77 τούτο. 2) Wolf. p. 78 ο υιός.

a) Jo. 1, 1. b) Gen. 1 , 1.

non appellaretur. Quod si et in principio erat Verbum, et Verbum erat αpud Deum, et Deus erat Verbum, τιt Εvangelista Joannes ait, id est, semper erat eum Patre et in Ρatre, φuomodo alter esse potuit frater ipsius, qui illo esset natu major, φui est ante saecula, et una cum Ρatre imperat ), et sine quo nunquam Pater fuit'! Αlioquin sine ratione, et sine sapientia, et sine potentia, Ε quidem omnia est natura Filius et Verbum ejus, extitisset. Ωuoniam igitur atanaël, ut demonstravimus, natura non erat filius Dei, nec formam ejus omnino nee stolam habuit, ut omittamus, quod stola et vestis corporibus et rebus compositis convenit, , nee in dextera sedit Μajestatis, neque ad ipsum pertinet parabola de villico iniquitatis, quae est in Εvangelio Lucae. VΙΙ. , Αiunt, Satanaël e sublimibus dejectum, cum aquis non posset insidere, quod terra esset invisibilis et incomposita, divinam autem adhue formam atque habitum haberet et creandi potestatem, Αngelos, qui secum ceciderant, convocasse, et audaciam illis injecisse dixisseque: Πuoniam Deus feeit coelum et terram (in principio enim, inquit, Deus fecit coelum et terram), faeiam et ego tanquam alter Deus secundum coelum, et reliqua deinceps eodem ordine. Dixit igittir, inquiunt, fiat firmamentum, et factum est; fiant haec et haec, et facta sunt. Εt eum coelum secundum ornasset, et aquas a facie terrae contraxisset, easque

1) Recte: et cum Patre omnis εnitiί erpers,

1) Wolf, p. 67 κοσμογονίας. 2) Wolf p. 70 φωραθείσης. 3) Τergov. κατέκυψεν. 4) Λpogr. Fell. ap. Wolf. p. 71 ζωοποιηθείς. 5) Wolf. 1 c. απορριφθέντων,

suis in locis, nt ei visum est, collocasset, quemadmodum in libro, qui mundi εontinet procreationem, descriptum est;.. terram . ornayit, et decoravit, et omnia fecit, μιae nascuntur e terra, et animalia , , et sί quid aliud est, eamque sibi et aliis potestatibus, quac defecerant, constituit domicilium. Deinde eum Αdam e terra aqua commixta formasset, eum rectum collocavit, ex quo humor quidam in dextrum pedem defluxit, et per magnum digitum eflusus in terram se circumvolvit, et serpentis figuram reddidit. Satanaël vero spiritum suum colligens. in Corpus a se conflatum vitam insufilavit. Sed spiritus ejus per vacuum similiter flucns in dexterum pedcm , et per magnum "Ε" in tortuosam stillam coaluit, gune statim vitan accipiens, et a digito abscedens serpens effecta est et serpebat. Ιdcirco enim, inquiunt, est prudens ac mente praeditus serpens, φuonian Satanaëlis insufilatio illi fuit animae loco. Οuod novus iste opifex, conspicatus, cum animadverteret, se frustra laborare, legatos misit ad bonum Patrem , qui peterent, ut mitterct spiritum suum, promisitque hominem.fore communem, si vitam "ceiperet, et ex genere ipsius repletas iri scies, e φuibus Αngeli dejecti fuerant. Deum autem utpote bonum annuisse, insufilasseque Satanaëlis figmento spiritum vitae, et continuo factum esse hominem in animam viventem , φuae corpus illustraret et multiplici gratia decoraret. Ρost autem cum Εva item ex eo fuisset formata, codemque csset affecta splendore, Satanaël invidia commotum sententiam

1) Wolf. p. 73 του ιδίου πλάσματος, 2) Ιta Cod. Vienn. 270. Τergov. et Wolf. p. 73. Ιn Μethodii Patr. Constant. τevelationibus (Οrthodoxograph. ann. 1569. Τ. Ι. p. 93) νοcaιur Καλήμερα, latinus earum interpres habet Calmanα. 3) Αpogr. Fell. φόβον. Ζinus legit φθόνον.

a) 1 Jo. 3, 12.

mutasse, et ad insidias proprio figmento struendas se convertisse, et serpentis viseeribus influentem decopisse Εvam , et cum illa consuetudinem habuisse, τιt ea uterum gerente semen ipsius semini Αdam anteiret, et quoad fieri posset illud corrumperet, nec augeri multiplicarique permitteret, Sedl Εvam mox doloribus partus affectam peperisse Cain ex concubίtu Satanaëlis, et sororem ei, similem, cui nomen fuit Calomena; Αdam vero aemulatione commοtum rem ipsum guoque habuisse cum Εva, et Αbel suscepisse, quem statim interficiens Cain invidiam in vitam intulit. Ιdeoque Joannem Αpostolum dixisse, φuod Cain εα maligno erat. Caeterum cum Satanaël impudice cum Εva per serpentem corrumcretur, divina fuisse statim privatum forma ae vestimento , et creandi facultate, ot Dei appellatione, quibus ademptis rebus tenebricosum atque omnibus invisum evasisse. Sed bonum Patrem sic iracundiam temperasse, iit permitteret;., ειιιιι auctοrem ac dominum eorum esse, quae ipse e' sublimibus cadens condiderat. Ιstiusmodi sunt ipsorum fabulae. . Verum our non potuit aquis insidere ! imo vero, φuando corpora φuoque insident aquis, eur ipse una cum defectricibus illis potestatibus proprium non habuit in aΊuis domicilium ! quandoquidem nuue etiam in aquis habitant et in fontibus, et in mari, et in locis subterraneis , cum a materia Iongius absint, guam ipsi ventorum flatus. Οuodsi Satanaël natura

1) Ισoσθενής - έμελέτησε deest apud Wolfium p. 69. 2) Wolf. p. 69 κοσμογονείας. a) Jo. 10, 30. b) Jo. 14, 9. c) Jo. 16, 15. d) Jo. 10, 37. e) Gen. 1, 1.

fuisset filius Dei , potentia patri suo par extitisset, quemadmodum et unigenitus Filius, qui dicit : έgo et Ρater unum sumus, et rursum : omnία φuae Ρater bet mea sunt, et rursum : quί υίdit me, Patrem υίdit, et rursum : nisi facio opeνα Ρatris mei, ne in me credite. Ωuodsi potentia par extitisset, φuamvis de «lefectione omnino cogitasset, haud facile dejectus esset. Dejectus autem Dei formam atque habitum et procreamdi potestatem non retinuisset. Ηis enim prius illum spoliari oportuit, deinde expelli. Ωuare cum pars horum absurda et ab omni veritate aliena perspicne sit, constat, et ea quae consequuntur plane falsa esse, nee ullo modo posse consistere. , Νec illud negligendum est , φuod ex Μosis libro , quem improbant, testimonium illud proferunt: in principio fecit Deus coelum et terram. Τ Νam quod Satanaël firmamentum fecisse dicunt, et aquas in loca ipsis parata congregasse, ornasseque firmamentum et terram, et quae seuantur omnia usque ad hominis formationem et insufilationem in eum, ex Μosis libro , in quo mundi procreationem enarrat, surrepta sunt και Βogomilis, qui Ρaulicianorum opinionem sequentes opificium eorum Satanaëli tribuerunt. Illi enim non solum aliarum rerum , sed etiam primi hominis, et terrae, et omnium quae in mundo sunt procreationem Μalo adscribunt. Ωuaere in Τitulo adversus Ρaulicianos capita, quae inscripta sunt: Νon, esse duo principia, sed unum auetorem coeli et terrae, et eorum quae in medio sunt, et in illis invenies varias rationes, quibus haee Βogomilorum opinio confutari facile queat Ibi rursum

« PoprzedniaDalej »