Obrazy na stronie
PDF
ePub

Coll

. historici Acad. lit. Crac. Nr. 19.

SCRIPTORES

RERUM POLONICARUM

Tomus septimus.

Continet:

Historici diarii domus professae Societatis Jesu Cracoviensis

annos viginti 1579-1599.

m

Cracoviae,
TYPIS UNIVERSITATIS JAGELLONICA E.

1881.

1262

Wydawnictwa Komisyi hist

. Akad. Umiejętności w Krakowie Nr. 19.

Ks. Jana Wielewickiego S. J.

DZIENNIK spraw domu zakonnego 00. Jezuitów o ś. Barbary

w Krakowie

od r. 1579 do r. 1599 (włącznie).

Wydanie Akademii Umiejętności w Krakowie z rękopisu p. Stefana

Muczkowskiego kosztem funduszu ś. p. Norberta Bredkrajcza.

Kraków,
CZCIONKAMI DRUKARNI C. K. UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO,

pod zarządem Ignacego Stelela.

1881.

Przedmowa.

Już ks. Franciszek Siarczyński, autor „Obrazu wieku Zygmunta III“, wiedział o ks. Janie Wielewickim, że pisał historyję domu Jezuitów krakowskiego, wiele rzeczy krajowych zawierającą, a sięgającą od r. 1579 do 1599. Wszakże dopiero Józef Muczkowski nabywszy rękopism, tułający się po rozwiązaniu krakowskiego domu, obszerniejszą o nim podał wiadomość. „Rękopism Wielewickiego“, pisze w dziełku: „Rekopisma Marcina Radymińskiego i wiadomość o historyografach szkoły jagiellońskiej (Kraków 1840),“ nosi tytuł: Historici diarii domus professae Cracoviensis Societatis Jesu ab anno 1579 ad 1637 inclusive sen 58 annorum durationem continentis tomus [mne, tudzież tomus IIdus, in quo omnia quidem eodem modo, quo in primo tomo describuntur, aliqua tamen sunt addita licet non magni momenti esse videantur, w jednym woluminie in folio, jest nader ważném źródłem do badań Akademii, politycznych a szczególnie duchownych ówczesnych dziejów krajowych. Tom pierwszy zawiera 1124 stron, do których policzono trzy pisma drukowane, processu Akademii z Jezuitami dotyczące się. Na początku umieszczony jest jak najdokładniejszy, nieliczbowany, 109 kart wynoszący, spis osób z wyszczególnieniem, co o nich autor w dziele mówi. Po całej tej księdze rozrzucone są, odnośnie do czasu, w którym wyszły, w liczbie 19 drukowane pisma, to Jezuitów, to Akademii sprawy rozstrząsające. Pisma te nie są powyższą liczbą stron objęte. Na ostatniej stronie pierwszego tomu czytamy podpis własno

VI

[ocr errors]

ręczny: Andreas Gutterer, Provincialis; poczém Wielewicki przy. pisał: Hanc Historiam ideo R. P. Provincialis subscripsit, ne ex ea quidquam sine ejus scitu aut deleatur, aut addatur, 12 Mai 1638. Tom drugi z 99ciu stron składający się, obejmuje od stronnicy 43 na 9 kartach spis osób do dziejów z r. 1638; dalej następuje rok 1639, gdzie na str. 99 pod zatytułowaniem Iunius czytamy: „In hoc libro a R. P. Ioanne Wielewicki scripto, nullus quidquam immutet, nec eum destruat; imo integer hic liber conservetur. Andreas Gutterer Dobrodziejski, Provincialis mpp. Czyli sam Dobrodziejski, czyli też ktoś inny, mimo tego zakazii

, w tomie pierwszym na 24 a w drugim na 5 stronach, to niektóre szczegóły, to nazwiska osób powymazywał“.

Tyle Muczkowski. Dodamy, że z wypisów Wielewickiego korzystał M. hr. Dzieduszycki w swojem dziele: Piotr Skarga i jego wiek, jak świadczy na str. 12 tomu I.

Manuskrypt Wielewickiego powierzony został łaskawie Komisyi historycznéj przez p. Stefana Muczkowskiego, syna Józefa, celem wydania. Komisyja zarządziła odpis ogromnego, pismem trudném i niezmiernie gęstém odznaczającego się woluminu, który też dotąd w większej połowie dokonanym został. Wydanie niełatwem było przedsięwzięciem, co zrozumie każdy, jeżeli mu powiemy, że 308 arkuszy pisma Wielewickiego wymaga przynajmniej 154 arkuszy druku, jaki widzimy w obecném wydaniu i że pierwszym, niniejszym tomem zaledwie 47 arkuszy tekstu objęto.

Wśród licznych, niecierpiących zwłoki wydawnictw, jak w szczególności Hosianów i Sobiescianów, przystąpiła też Komisyja do druku dopiero wtedy, gdy koszta pierwszego tomu pokrył Komitet zawiadowczy zapisu ś. p. Norberta Bredkrajcza, który w skutek przedstawienia Komisyi, 1500 marek na rozpoczęcie dzieła przeznaczył. Już to drugi raz wdzięcznie doznajemy jego pomocy.

Dzieło Wielewickiego, pisane około r. 1637, jak sam o tém wyraźnie świadczy, jest mozolném i sumienném zestawieniem obcych i krajowych pisarzy, jak niemniej nieznanych i zaginionych dzisiaj materyjałów do dziejów Jezuitów krakowskich w szczególności, Je

« PoprzedniaDalej »