Obrazy na stronie
PDF
ePub

detur quasi tacita approbatio mali operis, cujus gratia talia aguntur. Cui Dei honor et Religionis zelus cordi est, lunc plorat in cubiculo, non autem per plateas hilaris discurrit. Bibant alii mortiferas voluptates; sed quisque cordatus illud potius Psalmi li debet usurpare: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine...; quoniam vidi iniquitatem et contradictionem in civitate.

Q. 6. An liceat pecunia, hortationibus, etc., concurrere ad publica monumenta erigenda talibus qui corum auctoritate et injenio abusi sunt ad aliorum jura pessumdanda et usurpanda? vel ob sacrilega tentamina et impia opera sunt tantum famosi 9

R. Negative per se; nam quid hoc est aliud, nisi facto nostro pu. blice et palam eorum principiis subscribere, eorumque iniqua molimina probare? Neque dicant se id tantum probare quod boni egerunt; si enim patratum ab illis malum superabundat, et palam ob eorum usurpationes vel impietates maxime extollantur, intentio nostra neque auferi publicum scandalum, neque mutat opus jam publice determinatum. Neque addant, se id eliam intendere, hominis ingenium admirari, non vero facta personalia dijudicare. Si hoc esset admittendum, vel ipsi Lucifero peringens monumentum erigi posset, qui omnes homines doctrina et scientia antecellit. Sed potius magis vituperandi sunt, cum peregrinis fuerint dotibus male usi: « Noi abbominiamo quello stupido feticismo alla gentilesca, il quale adora ciecamente i pregi che vengono all'uomo dalla natura, senza alcun riguardo morale all'uso che quegli seppe farne; quando pure solo da questo può la ve: race laude umana originarsi. La persona che certo non si foggiò il temperamento dell'aniino e la qualità dell'ingegno, non merita di es serne lodata più di quello che meriti la rosa che non dipinse essa le sue foglie, od il giglio che non si profumò esso di tanta soavità il proprio calice L'Autore solo e il Dator supremo di quei doni ne me. rita laude ed ammirazione; e l'uomo che ne abuso ad opera d'ini. quità (come la rosa ed il giglio non possan far dei loro), non può me. ritare altro che bias mo, e biasimo tanio maggiore, quanto che furono più pellegrini i pregi, e furono più immani le nequizie, e più univer sali le calamità, di cui quelli divennero strumenti., Civiltà Cattolica, ser. 4", t. II.

(T) Pag. 717

1063. Quoad propositiones a S. Sede damnatas, notamus:

1. Quamvis omnis propositio damnata falsa sit, non tamen sem. per hæc nota adjicitur expresse, nisi aliqua adsit peculiaris circumstantia. Præsertim cum proprie falsitatis nota usurpari soleat ordina. rie ad designandam illam quæ adversatur alicui facio, cujus rei exemplum habemus in propositione 4 Jansenii damcala ab Innocentio X: Semipelagiani admittebant prævenientis grative inter ioris necessitatem, et in hoc erant hæretici, quod vellent eam talem esse cui posset humana voluntas resistere vel obtemperare. Quæ quidem propositio proscripta est uti falsa et hæretica: nempe falsa quoad factum seu parlem histo. ricam; hæretica quoad jus seu parlem doctrinalem.

2. Aliquando propositiones a RR. Pontificibus damnantur singil. latim, si sua cuique propositioni specialis tribuatur nota; aliquando vero damnantur in globo, el est quando singulis propositionibus sin. gularis censura non assignatur; sed omnes generatim reprobantur. Hoc non facit ad substantiam, si unus et alius modus a legitima au

[ocr errors]

ctoritate procedat. « Les condamnations générales sont utilement pratiquées dans l'Église, pour donner comme un premier coup aux er reurs naissantes, et souvent même le dernier, suivant l'exigence de cas et le degré d'obstination, qu'on trouve dans les esprits, ; Ita Bossuet in Opere Second écrit sur le livre de Fénelon.

3. Sunt qui de facili inducuntur ad reprobandas cunctas opiniones, quæ aliquam similitudinem habent cum propositionibus damnatis, inepte putantes eas ita generaliter proscribi, ut nullam patiantur exceptionem vel interpretationem. Quod est contra naturam proposilionum damnatarum; juxta enim Doctorum consensum non sunt clausis oculis rejiciendæ omnes opiniones, nisi expresse aut virtualiter in proscriptis contineantur. Ceterum regulariter propositiones dampatæ intelligendæ sunt, ut jaceni, et in sensu rigoroso, ab auctoribus illa. zum intento; præterquamquod quædam opiniones damnatæ sunt, quia nimis generaliter loquebantur, et ideo non sunt extendendæ ad omnes casus particulares, qui propter aliquam momentosam circumstantiam ab illis distinguuntur. (Liguori, Opus Mor., I. III, n. 760.)

4. Omnes propositiones a Pontificibus damnatæ, licet non omnes sint hæreticæ, sed aliæ temerariæ, aliæ scandalosæ, etc., tamen accedente Pontificis definitione, tenendum est de fide, quod illæ propositiones vere mereantur illam erroris notam, quam Pontifex inurii; et ideo es. set quidem hæreticus, qui easdem tanquam veras et licitas sequere. tur, aut propugnaret, ut bene ait Viva in Quæst. prop. damn. Non tamen hæreticus esset, si propositiones damnatas in globo sejungeret, contenderetque notam hæresis his aut illis non applicari; cum ideó non vere censuraret Ecclesiæ hac de re judicium; nam fidei catholicæ stricte sumptæ non adversaretur, cum singulæ propositiones non ut hæ. reticæ sint damaatæ Attamen illius conditio non ideo melior esset; rebellis enim erga Ecclesiam, et reus peccati mortalis semper fieret. (Liguori, Opus Mor., . I. 1, n. 104.)

Ita Pius Papa IX 80 propositiones damnavit in celeberrimo Syllabo edito una cum catholica Encyclica Quanta cura 8 dec. 1865. Cum illæ sint quidem singillatim commemoratæ, sed nonnisi in globo reprobatæ, esto quod possit adhuc defendi, sine errore in fide, quod una vel altera propositio non mereatur hanc vel illam specialem censuram; at certum omnino est, quod utique omnes illæ propositiones aliquam merentur notam; adeo ut qui catholico nomine adhuc gloriatur, te. neatur illas et omnes et singulas reprobare, proscribere, damnare. Itaque (ait Pontifex e cathedra loquens) omnes et singulas pravas opi. niones ac doctrinas singillatim hisce literis commemoratas, auctoritate Nostra Apostolica reprobamus, proscribimus atque damnamus easque ab omnibus catholicæ Ecclesiæ filiis veluti reprobatas, proscriptas at que damnatas omnino haberi volumus et mandamus. V. Sordi, 11 Sillabo di S. S. Pio Papa IX esposto in forma di catechismo. Fal. coni, Il Sillabo pontificio, ossia confutazione degli errori in esso con. damnati. Roma. Pio IX e gli errori moderni, per Fr. Lodovico di Castelpiano. Velletri, 1865. – Keller, Encycle du'8 dec. 1864, et les principes des 1789 ou l'Église, l'État et la Liberté. Paris, 1865. Lib. iv ad Append. 26 plures notantur damnatæ propositiones.

[blocks in formation]

TRACTATUS QUINTUS.

DE VIRTUTE RELIGIONIS.

8
ib.

17

19
26
32
34
37
42
49
56

ib.

DISPUTATIO PREAMBULA. De virtutibus, ac de Religionis
natura et actibus

Pag.
DISPUTATIO I. De Religionis actibus
CAP. I. De devotione et oratione.
Art. unicus. De meditatione , contemplatione et oratione

vocali
$ unicus. De Oratione Dominica ei Jaculatoria, et Horis ca.

nonicis
N. 1. De tempore, loco, ordine, forma ei modo recitaiionis.

N. 2. De causis a recitatione excusantibus.
CAP. II. De adoratione et volo.

Art. 1. De voli divisione ac requisitis
Art. 2. De voti obligatione et interpretatione

Art. 3. De voti extinctione
CAP. III. De juramento.
Art. 1. De definitione, divisione , honestate, necessitate et

requisitis.
Art. 2. De juramenti obligatione, extinciione, interpreta-

tione et adjuratione
CAP. IV. De sanctificatione Festorum

Art. 1. De natura et vi hujus præcepti.
Art. 2. De operibus quæ diebus festis vetantur, et de causis

ob quas illa permittuntur
DISPUTATIO II. De vitiis quæ viriuti Religionis adversantur.
CAP. I. De superstitione

Art. 1. De idololatria et divinatione
Art. 2. De vana observantia .
Corollarium. De Magnetismo, uti vocant animali, seu Me.

smerismo, de Tabulis rotantibus atque Spiritismo
CAP. II. De irreligiositate.

Art. 1. De tentatione Dei, blasphemia et sacrilegio
Art. 2. De simonia
§ 1. De simoniæ natura et divisione .
$ 2. De peenis quibus simonia punitur el causis excusantibus.
Adnotationes ad Tractatum quintum

65
68
ib.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

72
79
ib.
80
85

89
93
id.
403

i5.

112
119

.

TRACTATUS SEXTUS.

DE VIRTUTE JUSTITIÆ.

QUÆSTIO PRÆAMBULA. De justitia et jure.
DISPUTATIO I. De dominio .

195
198

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

CAP. I. De dominii natura

Pag. 198

Scholium. Communismus

199
Corollarium. Radicalismus, Socialismus et Fourierismus sea
Systema Phalansterianum

201
CAP. II. De dominii objecto , subjecio, ac modis illud acqui:
rendi et amittendi

202
Art. 1. De dominio infidelium et peccaiorum, parvulorum

205
Art. 2. De dominio filiorumfamilias , de patria potestate et
uxorum bonis.

212
DISSERTATIO I. De occupatione, accessione et traditione.

218
CAP. I. De occupatione.

ib.
CAP. II. De accessione et traditione

223
DissektaTIO II. De bæreditate.

228
Cap. I. De hæreditate testamentaria .

229
Art. 1. De testamenti forma et bæredis institutione

230
Art. 2. De testatore, de legitima et hærede . .

236
Art. 3. De hæreditatis aperitione, renuntiatione, divisione
et collatione.

243
Corollarium. De legatis, substitutionibus, executore testa-
mentario et testamenti caducitate

248

Cap. II. De hæreditate ab intestato et hæreditate jacente. 255

Dissertatio III. De præscriptione .

260
DISSERTATIO IV. De obligationibus et contractibus.

269

CAP. I. De obligationibus generatim .

ib.

Art. 1. De contractibus in genere.

270

§ 1. Necessaria ad validitatem contractuum

271

$ 2. De contractuum effectibus et interpretatione

276

Art. 2. De quasi.contractu, de delicto ac quasi-delicto

278

Cap. II. De variis obligationum speciebus.

279

Art. unicus. De obligationum probatione, effectibus et extin-

ctione

283

Cap. III. De contractibus in specie

289

Art. 1. De emptione et venditione

ib.

Corollarium. De venditione ad creditum, crediti, per proxe.

netas, sub regressu, de contractu mohatra, de monopolio,

de venditione sub hasta ac permutatione

301

Art. 2. De locatione et conductione, de censu (costituzione

di rendita) et vitalitio.

309

Art. 3. De emphyteusi, pignore, hypotheca, cambio et trans-

actione.

315

Art. 4. De contraciu societatis , bonorum communione, ei

contractu trino.

322

Art. 5. De mutuo (prestito di consumazione) et usura

327

$ unicus. Tituli, vi quorum licet supra sortem exigere

333

Art. 6. De donatione et promissione

337

Art. 7. De deposito, sequestro, fidejussione, commodato, pre.

cario et mandato

345

Art. 8. De contractibus aleatoriis

353

DISPUTATIO ALTERA. De servitutibus

358

CAP. I. De servitutibus prædialibus

ib.

Cap. II. De servitutibus personalibus, id est de usu, usufru-

ctu, habitatione et possessione

361

Scholium. De mercatura seu commercio

368

Adnotationes ad Tractatum sextum

373

[ocr errors]
[ocr errors]

.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

.

[ocr errors]
[ocr errors]

.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[merged small][ocr errors][ocr errors]

TRACTATUS SEPTIMUS.

DE RESTITUTIONE.

.

[ocr errors]

>

[ocr errors]
[ocr errors]

DISPUTATIO I. De restitutione in genere

Pag. 427

CAP. I. De subjecto restitutionis ,

430
Art. 1. De eo qui ad restitutionem tenetur

ib.
§ 1. De eo qui culpabiliter damnum infert immediate

437
Scholium. De fraudatoribus tributorum ac gabellarum

442
$ 2. De eo qui culpabiliter damnum infert mediate

446
N. 1. De mandante seu jubente et consulente

450

N. 2. De consentiente, palpone, receptatore et participante 453

N. 3. De muto, non obstante et non manifestante

458
Art. 2. De eo cui restitutio facienda est, de restitutionis or.
dine et circumstantiis

459

Cap. II. De causis a restitutionis obligatione excusantibus 469

DISPUTATIO II. De restitutione in specie

474
CAP. I. De bonis animæ et corporis .

ib.
Art. 1. De homicidio ei mutilatione membrorum

476
§ 1. De bello..

482
§ 2. De suicidio, duello et abortu

486

$ 3. De vitæ, pudicitia, honoris et bonorum aggressione 493

Art. 2. De stupro et adulterio .

498
CAP. II. De bonis famæ et honoris

506
Art. 1. De læsione et reparatione fame

608
Art. 2. De modo quo læditur et reparatur honor

521

Scholium. De secreli manifestatione, et libello infamatorio 523

Cap. II. De bonis fortunæ

527

Art. unicus. De furto

ib.

MONITA: Pro confessariis circa furia

539

APPENDIX. De justitiæ filiabus, ac ceteris virtutibus cardi-

nalibus

540

CAP. I. De præcipuis justitiæ filiabus

ib.

Art. 1. De pietate, observantia , obedientia et veracitate ib.

Art. 2. De gratitudine, benevolentia, amicitia , liberalitate,

affabilitate, urbanitate et comitate

646

Cap. II. De ceteris virtutibus cardinalibus

549

Art. unicus. De prudentia , fortitudine et temperantia

ib.

$ unicus. De modestia, humilitate, studiositate, eutrapelia,

ornalu, simplicitate et castitate conjugali, viduali et vir-

ginali

553

Adnotationes ad Tractatum septimum

558

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

601

603

ib.

>

« PoprzedniaDalej »