Obrazy na stronie
PDF

[ocr errors][merged small]

§ 85. Pominąwszy różne tłumaczenia, które tylko za dowód ówczasowego ruchu piśmiennego posłużyć mogą (Przybylski, Dwóchowski, dwaj tłumacze Henryady Woltera), oryginalni KRASICKI i Zaborowski będą mieli stałe znaczenie. Do romansu także się zrywano, lecz tylko Malwina (w War. 1816,22,28) przez księż. WIRTEMBERSKĄ warta wspoa) IGNACY KRASICKI. (Ur. 1734 w Dubiecku woj. Ruskiém. Po ukończeniu nauk we Lwowiejeździł do Rzymu. Z kanonika Przemyskiego przeszedł na Lwowśkiego a 1767 bisk. Warmińskim W skutek przejścia tego biskupstwa 1773 pod rządy Pruskie zbliżył się do dworu Pruskiego króla Fryderyka II, i posiadał jego względy; 1795 mianowany arcybisk, Gnieźnieńskim a 1800 członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk; † 14 maja 1801 w Berlinie). Krasickiego należy uważać za wyobraziciela tego okresu Obdarzony zdolnościami kształcił się na wielkim świecie i ugodził w ducha czasu. Satyra, bajka i epopea żartobliwa nabrały przez niego wdzięku; poważna jeszcze mu się udać nie mogła. I jako uczony znakomite posiada zalety. W szczególności te są jego poezye: Myszeis w 10 pieśniach, Warsz. 1775. Monachomachia w 6 pieśniach, Warsz. b. r. Antimonachomia w 6 pieśn. Wojna Chocimska w 12 pieśn.,

[merged small][ocr errors]

wyd. w Puławach 1830, niejednemu podobały się. " .

D. POEZYA DRAMATYCZNA,

§ 86. Europejskie zamiłowanie scenicznych wi

dowisk pojawia i ustala się także u nas; jutrzenka

zeszła między uczniami Pijarskimi pod Konarskim i między Jezuickimi pod kierunkiem Fr. Bohomolca. Wszyscy téż uczeni tego okresu zajmowali się dramaturgią, jak kto mógł.

a)

b)

[ocr errors]

Franciszek Bohomolec, (Jezuita; jako nauczyciel w tém zgromadzeniu jeszcze za Augusta III pisał komedye dla uczniów, bez wprowadzenia kobiét, i inne, które na królewskim teatrze były wystawiane. Po zniesieniu Jezuitów został w kraju" i był radzcą Stan. Augusta). Komedye tylko dla młodzieży uczącej się pisane, t. 3, b. m. 1750; Lublin 1757 i Lwów 1758; nakoniec w t. 5 War. 1772–75; mieści się w nich 18 kawałków pierwot. i 5 przerobionych z Moliera i innych. Komedye na Piérwszy także napisał oryg. opere: Nedza uszcześliwiona

Józef Bielawski (ur. około 1740; skrzydłowy adjutant wielkiéj buławy Litewskiéj, f 1809). Dwie jego komedye: Natręci, napisana z rozkazu Stan. Augusta, a wystawiona 19 list. 1765, i Dziwak w tymże prawie czasie wydana, świadczą o jego zdolności, lecz zrażony Węgierskiego szyderstwy w poemacie Organy przestał pisać. -

FRANCISZEK ZARocki (ur. około 1754; od powstania komisyi edukacyjnéj 1775 r. był jej sekretarzem; 1790 wyświęciwszy się dostał probostwo w Konińskiej Woli pod Puławami).

Napisał kilka komedyj: Fircyk w zalotach, Zabobonnik, Żółta szlafmica, Sarmatyzm, i kilka przełożył z Niem. i Francuskiego. Wychodziły pojedyńczo w War. od 1780 do 1783. Dowcipu odmówic mu nie można.

Wojcieh Bogusławski (ur. około 1760 we wsi Glinnie pod Poznaniem; uczył się w Krakowie; 1778 rozpoczął zawód aktorski w Warszawie:

odtąd aż do 1811 nieprzerwanie po wszystkich

miastach i ziemiach Polskich występuje na scenie jako aktor, przedsiębiorca i autor. Nieocenione są jego zasługi i mężnie pokonywał wszelkie przeszkody i wiele zdziałał; od 1811 rzadko występował, żyjąc w zaciszu; †1829). Ze względu na pisarstwo jego dramatyczne przypominamy, iż sam napisał i przełożył blisko 80 dzieł dramatycznych różnego rodzaju. Z tych jedne wychodziły pojedynczo, inne wytłoczono w zbiorze: Dzieła dramatyczne Wojciecha Bogusławskiego t. 15. War. 1820–25, przy których i dzieje teatru narodowego, skréślone przez niego samego, są dołączone wraz z życiorysami celniejszych artystów i kompozytorów Polskich. Do pierwotworów należą: Spazmy modne komedya w 4 aktach; Henryk VI na łowach, komedya w 3 aktach; Izkahar melodrama w 3 aktach; Herminia czyli Amazonki, opera her. komiczna w 2u aktach. Naj

znakomitszem zaś jego dziełem jest opera:

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small]
[ocr errors]
[ocr errors]

dzić. Za przywdzianiem sukni wedle wzorów z za Renu poszło i zarżucenie ojczystéj mowy na pokojach a następnie przeniosło się to aż do niższych warstw społeczeństwa, bo małpować drugich zbyt jest zaraźliwem. Wprawdzie byli prozaicy, co mieli na baczeniu czystość mowy, ale tłum z Francuskiego tłumaczów o nic nie dba.

« PoprzedniaDalej »