Obrazy na stronie
PDF
[merged small][merged small][ocr errors]

Gnieź. ( 1422), a Prażmowski bisk. Płocki miał w autografie Agendę poprawną, przełożoną na Polskie przez mistrza TRZCIANĘ, kaznodzieję archikat. Lwowskiéj z rozkazu Pawła Tarły a w skutek życzenia Dzierzgowskiego prymasa.

Modlitwy mszalne kapłańskie (canon missae), pisane między 1417 a 1450 r. wydał A. W. Maciejowski. Podręczna książka dla bractwa ś. Franciszka w Bydgoszczy z r. 1422 i drugi rękopis z r. 1515 znajduje się w książnicy Kurnickiéj. Modlitwa do najś. panny z r. 1444.

Wyznanie wiary Husyckie z r. 1450.

SwIĘTosław z WocieszyNA (mistrz i doktor, ku-
stosz kościoła ś. Jana w Warszawie), wytłu-
maczył Statut Wiślicki i Jagiellońskie ustawy
r. 1449 i 1450. Podług rękopisu Puławskie-
go wydał je Lelewel wraz z niżej wyrażonemi
pod napisem: Pomniki języka i uchwał Pol-
skich i Mazowieckich z XV i XVI wieku.
Wil. 1824. - , . _ _
MACIEJ z RożaNA (pisarz skarbowy, kanonik
Warszawski i pleban w Czersku) wytłumaczył
około r. 1450 Statut Mazowiecki; wydał go
Lelewel; jak wyżej.

Bezimiennego przekład z r. 1503 Statutu Wi-
ślickiego i Jagielońskich ustaw; wydał Lele-
wel, jak wyżej. .
Ortyle przysiążników prawa Magdeburskiego.
Są tłumaczeniem najpodobniej do prawdy
z języka Niemieckiego wyroków (Urthei), któ-
re moc prawa posiadały. Najstarszy dotąd
znany rękopis, bo z r. 1450 pósiada- zakład
imienia Osolińskich; z r. 1500 odpis jest w po-

siadaniu Kaz. Strączyńskiego w Warszawie;

[ocr errors]

CY, który z wojska ojczystego dostał się był

do niewoli Tureckiej, tu janczarem zostać i zbisurmanić się musiał. a następnie, gdy Mahomet wojował w Bosnii, zrobił go przełożonym nad zamkiem Zwyczajem, i gdy Maciej Korwin król Węgierski (1458-1490) opanował ten zamek, Konstanty dostał się w moc chrześciańską, przyjął służbę u zwyciężcy i

[ocr errors]
[ocr errors]

w tym czasie swoje pamiętniki napisał. Prócz
35,5
Kurnicki, zupełniejszy od poprzedniego, i
-trzeci, podobno Linowski. około Grodna r.
1838 odkryty, własnością Władysława Trę-
bickiego będący. Prócz tego są z nich wy-
pisy: jedne w książnicy Załuskich w Piotro-
grodzie, a drugie przy rękopisie JANA TAR-
Nowskiego hetmana: Księgi o gotowości wo-
jennéj, odkrył w Wilnie Eustachy Tyszkiewicz.
Są tedy niewątpliwie tłumaczeniem na Polski
język. Na Czeski przełożone wyszły dwa ra-
zy, jeszcze r. 1565 i 1581.
STANISŁAW CHwALczewski (starosta Kobryń-
ski, dziedzic Raszkowa, zapewne miasteczka
nad Dniestrem leżącego, żył między r. 1506
a 1549). Jego Kronika Polska, dotąd dopiéro
:.:::.: :*:*:*:*
uławskiego w War. r. 1829 wydana przez
Łuk. Gołębiowskiego (brakuje pierwszych sied-
miu rozdziałów, sięgających aż do początków
anowania Bolesława I, tudzież rozdziałów
V i XVI, z czasów - Bolesława II), kończą-
ca się na Bolesławie Wstydliwym, według
badań Leona Borowskiego acz ze źródeł po-
spolitych czerpał, mianowicie zaś z Długo-
sza, zasługuje na uwagę jako pierwsze dzie-
ło w tym przedmiocie po Polsku napisane..
LENART z BALIC (około 1510 r. skreślił: Ży-
wot Aleksandra W, z którego ma dać wyjąt-
ki A., W. Maciejowski.
Jest ślad, żeśmy mieli Zielnik Polski, prze-

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

ski. W JANOCKIM (III, 231) jest ślad że dość gru- ..

[ocr errors]

króla Węgierskiego do papieża za Grekami i o wypędzenie Turków. -

3. GRAMATYKA I SŁOWNIKI, T

§ 32. JAKÓB syn PARKOSZA (ur. we wsi Zórawicy, blisko Secemina, w Sandomirskiém, doktor prawa i kanonik Krakowski, był rządzcą szkółki parafijalnéj na Skałce a r. 1439-1440, rektorem akademii) piérwszy pokusił się o ustalenie prąwideł pisemności Polskiéj; i zostało nam po nim dziełko: Jacobi Parkossi de Żórawice antiquissimus, de orthographia polonica libellus; rogatu et sumptibus Ed. Raczyński, opera et studio G. S. Bandtkie editus. Posnaniae anno 1830.

Najdawniejszy słownik Łacińsko-polski, bo z r. 1437, posiada książnica uniwersytetu Jagiellońskiego (pod znakiem DD. VII. 3): Vocabulista dictus Bertoldus IsNACENSis przepisany przez brata Jana za czasów opata Piotra (?). Po nim idą trzy inne, które wskazuje, A. W. Maciejowski: Słowniczek wyrazów prawnych przy statucie Wiślickim, pisanym r. 1444; Vocabularium latino-polonicum z r. 1457, świéżo nabyty przez Augusta Bielowskiego dla zakładu Osolińskich; Wyrazy lekarskie ułożone porządkiem abecadłówym r. 1464; rękopis w książnicy ordynacyi Zamojskich. Nakoniec w rękopisie książnicy Jagielońskiéj (pod znakiem Bbb. I. 56), zwanym: Thesaurus pauperum, a pisanym przez Klemensa Bujaka z Gostynia r. 1475, który zawiera opis roślin lakarskich i inne przedmioty lekarskie po Łacinie, znajdują się także nazwiska Polskie.

« PoprzedniaDalej »