Obrazy na stronie
PDF
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors]
[ocr errors]

w ich ręce lub przynajmniej o ukaranie na miejscu. Skutki tych żądań są wątpliwe, jednak to pewna, że się Gałka bronił piśmiennie. Siedząc zaś na Szląsku, rozsiewał tam swe zasady w wiérszach; z pomiędzy takich posiadamy cały jego wiersz o Wiklefie składający się z 14 zwrotek, a od téj się zaczynający: Lachowie niemczowie fschiczi iazikowie wotpiczeli w mowie i y fschego pisma słowie Wikleph prawda powie. i t. d. g) KsIĘDZA SANDOMIRZANINA znaleziono różnych wierszy wewnątrz okładek dwa półarkusze papierowe. - Prócz pieśni o słowach, które Chrystus wyrzekł ostatecznie na krzyżu, i o rozporządzeniu, które umierając uczynił, są tu także wiêrsze: O kosterach i innych złych ludziach. O strasznym przypadku, który się graczowi pewnemu wydarzył w Budzie na Węgrach; potém opowiada ważniejsze zdarzenia Sandomirskie od r. 1241 do 1464; w końcu, idą wiérsze o tém, co się niegdyś działo w Jerozolimie, Troi i Rzymie za czasów wojen Hannibala toczonych. Maciejowski odnosi to pismo do r. 1497 i ogłosił w Piśm. Polskiém. h) Pieśń o klęsce Bukowińskiej pod Janem Olbrachtem, z któréj M. BIELSKI te dwa tylko wiérsze, później w przysłowie zamienione, zachował: „Za króla Olbrachta –Poginęła szlachta.* i) Pienie o porażce Pruskiej (pod Dąbrowną r. 1410), Wójcicki mniema, że BIELSKI o niém wspomniał; teraz znaleziono. Leon Rzyszczewski wydał w Bibl. Warszawskiej podług rękopisu z r. 1510. § 28. Jak wszędzie w Europie tak i w Polsce dawano widowiska w XV stuleciu, tak zwane

;;,::::::::::::::::::::::::::::::: 1513 był przepisany dyalog ó ścięciu ś.Jana, już dyalogi o męce Pańskiéj; Juszyński miał jeden taki rękopis z r. 1500; Dominikański dyalog, wiérszem pisany 1533 r., zaczynał się w kwietnią Jerozolimy a kończył pogrzebem w środę po południu. Dzieło to na sceny podzielone, których 108, a osób występujących przeszło 60. Wystawą zajmowali się zakonnicy i uczniowie. Na początku XVI stulecia dramata Łacińskie bywały grywane na teatrze dworskim w Krakowie. Najdawniejszy z nich: Dyalogus ADAM (de Bochyń) PoLoN art. et med. doct.: de quatuor statibus immortalitatem assequi contendentibus (1507); drugi: Ulyssis prudentia in adversis. Impressum Grachoviae 1516 (w-4ce); na ostatniej stronnicy: Acta haec sunt cum scenico apparatu in aula regia in praesentia regis et reginae; a trzeci: Judicium Paridis etc. Crac. (1522),

2. Proza.

§ 29. Co w kraju było zdolniejszych ludzi, jak Dzugosz, Ostroróg, Grzegórz z SANOKA, Kopernik, wszyscy pisali po Łacinie; lecz że się stało koniecznością znać księgi zakonu i wiedzieć, co zamyka w sobie własne prawodawstwo, ztąd naprzód znachodzimy te dwa przedmioty na Polskie przekładane. Następnie przyszło do rozszerzenia tego koła innemi wiadomościami, aż w końcu tego okresu ośmiela się Chwalczewski wystąpić jako dziejopisarz.

§ 30 Pomniki. a) Przysięgi sądowe z akt Sieradzkich od 1386 r. b) Biblia z r. 1390-1455. Podług podania Dłu

[ocr errors]
[ocr errors]

jak i pisma wnosi, że biblia ta jest ową dla

królowej Jadwigi wytłumaczoną, a Jędrzéj
z Jaszowic tylko ją wygładziwszy, sam na
nowo nie tłumacząc, przygotował dla Zofii i
zyskał sławę tłumacza; tudzież że ta jego
praca zaginęła. Podług rękopisu Jędrzeja z Ja-
szowic przepisany inny egzemplarz na parga-
minie miała niegdy posiadać rodzina Krot-
kowskich. ~ –
Modlitwy w czasie kazania używane. z XIV i
XV stulecia. - -
Modlitwa Pańska, Pozdrowienie anielskie, Skład
apostolski i Dziesięcioro przykazań, z tegoż
CZASU, -

W książnicy Załuskich była Agienda kościelna poprawna z rozkazu Mikołaja Trąby arcyb.

« PoprzedniaDalej »