Obrazy na stronie
PDF

§ 117. Prawo i nauka gospodar. naro

[ocr errors]

czną zajmują się dotą łu.

nasi uczeni tego wydziaW części zaś teoretycznej téj gałęzi nauk od

znaczają się w tym okresie:

a)

b)

JAN WIN. BANDTKIE, jeden z najznakomitszych
uczonych prawników kraju naszego, niegdyś
profesor prawa w b. uniwersytecie warszaw-
skim, oraz czlonek komisyi Rządowej Sprawie-
dliwości. Jest autorem dzieł następujących:
Zbiór rozpraw o przedmiotach prawa Polskiego
(Wilno r. 1812) Martini Galli Chronicon Polo-
norum Warsz. r. 1829. Jus Polonicum Wars.
1831. Liczne jego rozprawy umieszczane by- '
ły wpismach peryodycznych warszawskich. –
Po śmierci zaś jego w r. 1846; wyszły dwa
jego następujące dzieła: Historya Prawa Pol-
skiego War. 1850 i Prawo prywatne Polskie,
War. 1851. - - . . . .
ANTONI ZYGMUNT HELCEL Dr. O. Pr. b. Profe-
sor Prawa Polskiego przy Uniwersytecie Ja-
giellońskim. Wydawał Kwartalnik naukowy
w r. 1835 i 36 4ty gdzie wiele jest prac je-
go własnych. W r. 1836 wydał Rys postępów
prawodawstwa Karnego w tymże roku wyszedł
z druku jego przekład Lengnicha: Prawo pospo-
lite Królestwa Polskiego. W r. 1847 i 52 był
współpracownikiem z śp. Antonim Muczkowskim
w wydaniu Kodeksu Dyplomatycznego Polski.
Napisał ważną rozprawę umieszczoną w t.
I zesz. IV rocznika T. P. N. Krakowskiego w r.
1852 p. t. O. Klasztorze Jądrzejowskim i bę-

[ocr errors]

kowskiego. W r. zaś 1856 wydał: Starodawne prawa polskiego pomniki poprzedzone wywodem historyczno-krytycznym tak zwanego prawodaw

stwa wiślickiego Kazimierza Wielkiego w tecie

- -

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

ze starych rękopism krytycznie dobranym Tom I
Krak. 1856. Dzieło monumentalnego znacze-
nia. – Ta praca będąc - owocem dwudziestu
lat życia autora, tworzyć będzie epokę w ba-
daniach Historyi prawodawstwa Polskiego. –
Jak każdy przyszły pracownik na tem polu,
oprze się na tem dziele Helcla; tak również
ta praca zatamowała drogę na przyszłość
wszelkim lekkomyślnym i płytkim rozprawom
nad Prawem Polskiem. Helcel w swojéj pra-
cy okazał czem być powinna prawdziwa kry-
tyka historyczna. -
RoMUALD HUBE (były profesor uniw. Warszaw-
skiego, dziś radzca stanu, członek komisyi do
ułożenia praw dla Król. Polsk.). Wydał O teo-
ryach prawa kryminalnego, War. 1828. Ogól-
ne zasady prawa karnego, t. I War. 1830, i
rozprawy w Temidze Polskiej, wydaw. do 1830
w Warszawie.
FRYDERYK SKARBEK (niegdy profesor uniwersyt.
Warszawskiego, radzca stanu, podkomorzy
dworu Rossyjskiego i członek komisyi spraw -
wewnętrznych i duchownych). Gospodarstwa
narodowego elementarne zasady t. 2, War. 1820;
Nauka administracyit. 2.War. 1821; Rys ogól-
héorie des richesses sociales, t. 2 Paris 1829,
i wiele rozprawek po dziennikach i w Rocz.

[ocr errors]

Również nie małą zasługę w téj gałęzi nauk położyli: Leon Rzyszczewski – Antoni Muczkowski, którzy w połączeniu z ZYGM.ANT. HELCLEM wydali w latach 1847–52 i 53 Kodeac Dyplomatyczny Polski, obejmujący przywileje królów Polskich, W. X. Litewskich, Bulle papiezkie itd. od najdawniejszych czasów do r.

1506. 2 Tomy w 3 częściach Warszawa z do

łączeniem Regestru alfabetycznego osób miejsc i wyrazów przytoczonych. – Niemniej zasłużył się Kazimierz Raczyński zebraniem materyałów do ułożenia Kodexu Dyplomatycznego Wielkiej Polski doprowadzonego od roku 1136 – 1597. który wydał Edward Raczyński w Poznaniu r. 1840. § 118, Nauki przyrodzone, lekarskie, matematyczne i inne mają także swoich zwolenników i miłośników znaczny poczet; między innymi: W naukach przyrodzonych nie małe mają zaPISIELEWSKI, PRZYSTAŃSKI, JASTRZĘBowski, ZeuszNER, Benza, CzYRNAŃSKI, BELKE, ALEKSANDER KREMER, WoDzicki Kazimiérz, Tyzenhaus, PLATER i w. i. Pomiędzy pisarzami w naukach lekarskich odznaczają się: Józef MAYER, FRYDERYK Skobel, KryszkA, NATANson i w. i. 3. Gramatycy i słownikarze. § 119. Wiekopomna praca Kopczyńskiego i Lindego wydała właściwy owoc; przedewszystkiem zachęciła innych do dalszego badania. Nad Słownikiem Polskim usilnie pracował całe życie ALozy Osiński: lecz tylko skazówkę dał, jakie to będzie dzieło, wydając wyjęte z niego dwa słowa: Łza i nadzieja (w Wil. około 1836), cały rękopis zaś, Bóg raczy wiedzieć! czy kiedy pójdzie na spólny pożytek. Obecnie wychodzi w Wilnie.

Słownik języka Polskiego obejmujący oprócz zbio

. ru właściwie Polskich, znaczną liczbę wyrazów z obcych języków polskiemu przyswojonych; nomenklatury tak dawne, jak też nowo w użycie wprowadzone różnych nauk umiejętności, sztuki rzemiosł; nazwania monet, miar i wag główniejszych krajów i prowincyi; mitologię plemion sło

technicznych w tym Kodexie "

[ocr errors]

Rozprawy i wnioski, o ortografii przez Deput. War. 1830. FEL. Zochowskiego Cześci mo odmieniające się przez przypadki War. 1838. Rozprawy i Gramatyka J., N, Deszkiewicza; Szczeniawy (Sartyniego) Nauka języka Polskiego wraz z jego dziełem po Niemiecku napisaném, i wiele innych. Nad słownikami z obcych i na obce języki pracowali: Bóbrowski, JANUsz, Kazimirski, Mongowiusz, Kat. Tomański i wielu innych; nad słownictwem zaś lekarskiém: Józ. MAJER FRYD. Skobel i w. i.

« PoprzedniaDalej »