Obrazy na stronie
PDF

tém jako rządzca konwiktu Jezuickiego w War

b)

szawie łożył wielkie staranie o podniesienie nauk, za co dostał medal Bene merentibus od Stan. Augusta. Po zniesieniu Jezuitów otrzymał probostwo w Warszawie a później opactwo Hebdowskie, + 20 grud. 1793). Był to jeden z najuczeńszych mężów swego wieku. Prócz innych dzieł - wyszła jego: Jeografia czasów teraźniejszych, t. I Warsz. 1768 (tom II w którym miało być opisanie Polski, niewydany). Wprost dla użytku młodzieży: Jeografia powszechna czyli opisanie krótkie i t. d. War. T773, w której ostatni rozdział zawiera rzecz o polityce, to jest: o zwiérzchności krajowéj, o prawie i onego różności, i o handlu Europy. Należyta praca w swoim czasie.

Tomasz Swięcki (ur. 20 grud. 1774 we wsi Kostkach na Podlasiu; uczył się w szkołach Wągrowskich, skąd udał się do palestry Lubelskiéj, następnie do Lwowa dla uczenia się prawa. Za Księstwa War. został adwokatem a przytém poświęcał się pracom naukowym; † d. 5 wrześ. 1837) W r. 1811 wydał Wiadomość o ziemi Pomorskiej; prócz innych pism wypracował Opis starożytnej Polski, t. 2 War1816. W rękopisie zostawił: Historyczną wiadomość o znakomitych rodzinach Polskich, który w r. 1856 rozpocz. drukować pod tyt.: T. Swięckiego historyczne Pamiątki znamienitych rodzin i osób dawnej Polski |przejrzał i przypisani

[ocr errors]
[ocr errors]

jach Sławiańskich, odbywane w latach 1802 i 3, wydał 1811. Szkoda, że język wcale nieczysty.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

Czartoryskiego doskonalił się we Francyi, Wło- . .

szech i Niemczech. Następnie nauczycielem
poezyi w akademii Wileń. i w Warszawie. Po
zniesieniu Jezuitów został domownikiem Stan.
Augusta; urzędował jako pisarz w. Lit. i se-
kretarz Rady Nieustającej, a z probostwa Nie-

menczyńskiego doszedł przez stopnie do bi

skupstwa Łuckiego (1790). Stan. Aug. umie-
ścił jego popiersie ze spiżu lane w zamku
Warszaws. w rzędzie mężów będących sławą
i światłem narodu, ozdobił orderami i wybił
medal z twarzą Sarbiewskiego i jego, f 6 lipca
1796 roku w Janowcu). Umieśmiertelnił swe imię
napisaniem krytycznie ojczystych dziejów p. n.
Historya narodu Polskiego od pocz. chrześcijań-
stwa, t. 6 (od r. II do VII). War. 1780–86
i 1803; t. I niewykończony, uporządkowawszy,
wydało Tow. Przyj. Nauk w 2u cz., w War.
1824, a jest w nim rzecz z czasów Polskiego
pogaństwa. Wyd. Lipskie w t. 10 1836. Skoń-
czył na Jadwidze. Doskonalszym utworem
w tym rodzaju nie możemy się jeszcze ani my
ani żaden naród Sławiański pochlubić. Także
tu należy: Tauryka czyli wiadomości starożytne
i późniejsze o stanie i mieszkańcach Krymu do
naszych czasów, War. 1787 i 1803. Rozpo-
czął on swój dziejopisarski – zawód wytłuma-
czeniem wszystkich Dzieł Tacyta, t. 4 War-
szawa 1772. "

[ocr errors]

liksa pod którego okiem uczył się w domu;
a gdy ten był w niewoli zawiózł go stryj do
Gdańska. Stan. August umieścił go przy są-
dach nadw. i wtedyto z własnéj ochoty upo-

rządkował metrykę Koronną, co mu dało sposobność poznania z bliska rzeczy krajowych; 1788 wezwał go sejm na członka komisyi skarbowéj; - w celu zaś dokładniejszego poznania rękodzieł, handlu i żeglugi zwidził rozmaite części kraju, a dla ułatwienia żeglugi na Dniestrze porozumiewał się z hospodarem Multań

[ocr errors]

gub. do pełnomocnéj komisyi trzech dworów w celu wydobycia należytości po upadłym Procie Potockim; 1800 zawiązywał Tow. Przyj. Nauk. w Warszawie z Albertrandym. Stan.

[ocr errors]

Handlowe z Mich. Walickim, Drzewieckim i Stan. Sołtykiem; od 1803 przy pomocy Kołłątaja pracował nad założeniem i urządzeniem gimnazyum w Krzemieńcu i urzędował jako wizytator zakładów naukowych na Wołyniu i Podolu. Książnica Porycka, przez niego założona, liczyła 4000 rękopisów, 12,000 Polskich ksiąg, 80,000 oryg. papierów; + 8 lutego 1813) Owocem jego głębokiej nauki są pisma: O Litewskich i Polskich prawach, ich duchu, żródłach, związku. t. 2, War. 1800– O dziesięcinach w powszechności a w szczególności w Polsce i Litwie, War. 1801. Rosprawa o Żydach, Wilno 1807. Czy prawo Rzymskie było zasadą praw Litewskich Wil. 1809. Oprawach Mazowieckich, Krzemien. 1811. Inne rosprawy umieszczane w czasopisach, zebrał M. Wiszniewski i wraz z temi, które w rękop. pozostały, wydawał w dziele: Pomniki hist. i

[ocr errors]

tych dzieł prawno-historycznych, iż obrabiane krytycznie Wszystkie dzieła wydał Ed. Raczyński w 3 tomach w Pozn. 1844 i 5.

[ocr errors]
[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
« PoprzedniaDalej »