Obrazy na stronie
PDF
ePub
[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors]

ARCHIEPISCOPUS TOLETANUS, HISPANIARUM PRIMAS,

LECTORI SALUTEM

Ab hujus nostri pastoralis muneris exordio nihi] A mo de Etymologia hujus sancti officii, postea derealtius fuit animo insitum, quam majorum sequi vesti. bus ad ejus antiquitatem spectantibus agemus. gia, præcipue clarissimi cardinalis Francisci Ximenii Etymon igitur Mozarabici officii ursupatur secunde Cisneros, qui pene oblitteratum Gothicum, seu dum denominationes nationum inter quas Hispani Mozarabicum ritum typis mandavit, ut posteris Go- victitabant. Revera namque ordine chronologico rithorum Patrum memoria rediret, etquasi revisvisce- tus, licet sit secundum temporum vicissitudines et ret honos debitus Osio, Leandro, Fulgentio, Isidoro, prælatorum ordinationes variatus, primo denomiBraulioni, Eugenio, Helladio, Juliano, Ildephonso,et nari debet Romanus et Hispanicus,traditione descenaliis Patribus de nostra Hesperia optime meritis, stre- dens a sanctorum Petri et Paulidiscipulis primi Ecnuis fidei athletis, Ecclesiarum Hispaniæ columnis, clesiæ Hispaniæ fundatoribus et præsulibus, scilicet Gothicæ gentis decori, et præsidibus conciliorum, Torquato, Ctesiphonte, Indaletio, Hesychio, Eu

Huic operiobnixe incumbentes, præ oculis habui- phrasio, Secundo, et Cæcilio, qui ad Hesperiæ nosmus propriisque manibus per volvimus pervetustos træ oras pervenientes, eam fidei lumine illustraGothicos Codices veterem liturgiam redolentes, oc- runt; deinde Gothicus, post Reccaredi Gothorum retingentis abhinc ferme annis manu exaratos, quin- gis ad catholicam fidem conversionem, publicamgentis adminus ante triste natale Lutheri, Calvini, B que in concil.ti Tolet. Arianæ hæreseos, abjurationem sectariorum, et novatorum adversus sacramenta, Cum Leander et ejus frater Isidorus multa in saqueis sancta Mater Ecclesia mirabiliter fovetur, et cra liturgia et officio depravata, corrupta, et Arianutritur, ut fidei hostes ad meliorem frugem con- norum perfidia inversa, comperissent (incredibile vertantur, vel saltem sacra mysteria in tam peran- namque est, a tempore Athaulfi usque ad Reccaretiquis autographis perlegentes, obmutescant. dum, vigentibus Arianis erroribus, exsulibus epis

Ecclesia Romana, omnium materet magistra, sum- copis catholicis, plurima in sacra autographa non mopere insudavit ut sacra liturgia peruniversum or- irrepsisse vitia), ea a mendis expurgare, puriora bem eodem ritu celebraretur, et sic una esset om- reddere, ct in meliorem ordinem redigere cogitanium fidelium oratio ; verumtamen Missalia et Bre- runt; cujus causa Leander et lsidorus de divinis offiviaria antiqua non abolevit;imo tanquam in Sacra- ciis scripserunt, te totus fere scopus concil, iy Torio Psalterium secundum veterem versionem Italam let., præside sancto Isidore, fuit ordinem in sacriab Augustino et aliis Patribus prælaudatam retinet; ficio missæ et in divinis officiis stabilire, per uniin Vaticana capella præcinit, ejusque Codices in bi- versam Hispaniam et Galliam extendere, deturbabliotheca tanquam in scrinio pectoris recondit. tamque faciem ad pristinum statum restituere. Ipsummet sacrum concil. Trid.,maximam inde uti- Ob tantos exantlatos labores et diuturnas elucu

с litatem provenire agnoscens, statuit: religiosos or- brationes sancti Isidori cepit merito ritus nuncudines ducentis ante ipsum annis peculiari Rituuten- pari Isidorianus, Breviarium et officium secundum tes, eum retinere posse tam in sacrificio missæ regulam beatissimi Isidori, hoc est, secundum cano. quam in divino officio persolvendo. Obid longissima nes concil. iv Tolet. ab ipso præcipue elaboratos,ut temporis præscriptione, ut immemorabili consuetu- pote præside concilii, et sedis apostolicæ vicario, dine suffulti Cistercienses, Carthusiani,eremitæ Cal- ritus et disciplinæ ecclesiasticæ moderatione, et toceati montis Carmeli, et prædicatores ordinis sancti tius orbis fulgentissimo sidere. Dominici, proprios ritus et cæremonias observant, Postquam misere a Mauris Hispania nostra fuit ut insimul hoc modo in Ecclesia Dei unitas sacrificii occupata, Christianique Arabibus victu, vestitu, et resplendeat; et veteri ritu Romano cum politiori col- pluries connubio misti, initio pacis fædere, a Maulato, Sponsa Christi mirabili circumdetur varietate. rorum regibus quasdam obtinueruntecclesias, suis

Zelo fidei accensus eximius ille cardinalis Xime- catholicis ritibus retentis, Missale et cfficium Mozanius, Christianuset politicus heros, sparsos undique rabica fuere appellata Gothicos, Isidorianos, seu Mozarabicos Codices in Quis vel lippis oculis non videt per quadringenunum collegit ; viros doctissimos undequaque acci- tos ferme annos Arabici dominii in Toletana civitavit; peritiores in Mozara bico ritu sacerdotes selegit ; D te occulte sacra a Christianis multoties sine præsule ijsque divitiis onustus, Breviarium secundum regu- et sine episcopo fieri ? Quis non miratur hunc ritum lam sancti lsidori tandem anno 1502 prelo commisit. hac tempestate penitus non deperiisse, regii sacerVerum ne metas recti ordinis transgrediamur, pri. dotii deficiente virtute? et si aliquoties furtim, secreto, PATROL. LXXXVI.

1

[ocr errors]

aut magno pretio Saracenis a Christicolis persolu- A quimus; etob levamen legentium, maxime recitanto, episcopus hujus sedis Toletanæ eligebatur; nec tium, unamquamque dictionum suo proprio accenscholis clausis ; peritiorem, nec sanctiorem, amissa tuinsignivimus, In Missali autem et Breviaro Romalibertate invenire licebat, interdicto prædicandi et no cuncta recte satis disposita, perpolita, a pluridocendi munere, et barbarie cunctos obnubilante, bus mendis purgata, et vigilis clarissimorum cardi

Affulsit tandem obtata dies qua inclytus Alphon- nalium Baronii, Bellarmini, et aliorum, in melius sus sextus Toletum expugnavit, suamque in pote- redacta; hymni etenim sancti Ambrosii, et aliorum statem redegit, a sacris exsorsus : Mezquita olim, Patrum, ad meliorem concentum et mensuram versacra basilica effecta est; e Gallia doctissimos et sus fuerunt reducti, suis quique locis aptati; ita ut religiosissimos viros evocavit, ut ad episcopales ca- et sensum retinerent, et ab oratoribus et poetis La. thedras eveheret ; Cluniacenses monachos, tum ma- tinis non deviarent. Hucusque de nomenclaturis xime florentes, ad canonicatus et dignitates Eccle- hujus sancti officii. siæ Toletanæ adduxit; Bernardum Toleti præsu- Inter res ad antiquitatem liturgiæ Gothico-Hispa. lem constituit; sanctum Petrum Oxomæ ; alium nicæ spectantes, versio primum locum vindicat Bernadum Segontiæ ; et sanctum Geraldum Bra- B sibi. Tanti enim habita fuit apud veteres et neotericaræ. Hoc ex tempore Mozarabicum officium no- cos versio vetus Itala, ut de ea sanctus Augustinus minatum fuit Toletanum, quia Toleti commorari ere non dubitaverit, in inferpretationibus ceCastellæ et Legionis reges, magnificareque urbem teris præferendam, nam est verbum tenacior cum et ecclesiam cæperunt, ob loci securitatem, munitio- perspicuitate sententiæ, hocque præcipue utuntur nem et faciliorem accessum et cætera expugnanda Mozarabici sacerdotes. oppida a Mauris occcupata ; et exinde urbs parva Hic scitu dignum est quod, ne antiqui ritus Gothimunita loco regia civitas nuncupabatur.

co-Hispani deperiret memoria Editionem, Breviarii A tempore Alphonsi sexti usque ad catholicos commisit prælaudatus Ximenius doctori Alphonso reges Ferdinandum et Elisabetham, cum frui quiete Ortizio, canonico Toletano, qui in dedicatione opeac pace Castellæ reges non potuerint hincinde dis- ris fatetur : Officia nocturna parilerque diurna in currebant ; bello assueti, de expellendis Mauris ab- lucem edita dignitate quidem egregia, cognitione universa Hispania sedulo cogitabant. Tenebrasigno" et castigatione fuisse difficilia,diu multumque operorantiæfas non erat penitus discutere, quousque Gra- so studio recognita : antea namque pene omnia in natensi civitate expugnata, catholici regesin melius libris veteribus confusa, atque incognita penes erures ordinare suis egregiis consiliariis magnis car

C

ditos jacuisse ; impensis vero et cardinalis opera dinalibus Petro Gonzalez de Mendoza (eoque vita fun. suis locis quæque reposita, characteribus atque pecto), Fransisco Ximenio de Cisneros, commenda- riodis distincta, verbis et sententiis dilucidata ; ac runt. Ista clarissima Ecclesiæ lumina, universita- diu senio periclitata officia Isidoriana, annositate tes, collegia, xenodochia, orphanotrofia, cathedra- deleta, futuris sæculis sine difficultate jam perlegenda les, et collegiatas ecclesias erigi in Hispania et in Hanc provinciam edendi sacros Codices postea Indiis curarunt, et quædam pia egregia monumen- aggressi sunt Flaminius Nobilius, Morinus,Joannes ta suis sumptibus posteris imitanda reliquere. Martianæus, Thomas Hetarneus, Faber Stabulensis,

Cardinalis Ximenius, quasi apis argumentosa, Josephus Maria Caro, cardinalis Thomasius, et Pecito selegit Biblia' sacra, Missale et officium Isido- trus Sabatier alios recensens, et merito Blanchinium riana, ut quantocius prelo, nuper in Hispania in- extollens : ex his duobus postremis clarissimis autroducto, committerentur; nihil enim utilius, gra- ctoribus quidquid reperuimus ad nostram Breviatius et religioni commodius judicavit, quam sacros rii Gothici Editionem perutile, delibavimus, non libros vegetiores et puriores omnibus fenerari. vultu ritus immutato, sed tantum correcto, collatis

In Editione Missalis et Breviarii Isidoriani nulla- lectionibus cum Vaticanis Cod. Veronensibus, Cortenus intendit præclarissimus hic vir aliquid detra- beiensibus, Parisiensibus, sancti Germani, et aliis.

D here auctoritati veteris Romani, quin potius extol- In tantum deserviit Editio versionis veteris Italæ lere.Collata etenim hujus correctione cum antiquo a Petro Sabatier magno labore facta, ut ea duce Gothico, evidenter demonstratur Ecclesiam sponsam non cæcutiremus, nec cæspitaremus ; nam nec verChristi semper et ubique unam fuisse, eodemque bum fere in nostro Psalterio invenimus exaratum, Spiritu coadunatam, inconsutilem, non ab hæreticis quod in alio ex Mss. præcipue in Bibliis Gothicis dilaceratam, divisam in partes, sortitam, et a sum. Toletanis, et in divo Augustino non legatur ; hoc mo usque deorsum ab illis scissam. Licet non modo tuta nobis patuit via ad nostri Breviarii coridem modus, ordo, et Latini sermonis facundia in rectionem quando vel mendum typographiappareomnibus precibus appareat, in Gothicis tamen exem- bat apertum, vel si etiam hæsitare de snnsu alicuplaribus ingenuus sermo resplendet, non arte poli- jus vocis contingebat, aliis veteribus lectionibus tus, sed vetustatem redolens, ob idque grammatices concordantibus firmabamur. regulis non tam arcte astrictus, ut in uno vel altero Mirabilis multiformis gratia Dei ! Mirabilis Spiritus loco hujus nostre editionis videre licet; cæterum, Paracletus septiformis munere, el multiformis dono propter Cod. venerabilem canitiem ea illæsa reli- linguarum, qui dignatus est ex visceribus sacritex

tus absque substantiali sententiæ mutatione tot ver- A maculatiin via, et tot antiquitatis notas, lotannotasiones ab Ecclesia non rejectas, totque generibus tionis numeros hebraicis, Romanis et antiquis Hispalinguarum depositum fidei in Mss. Gothicis Vaticani, nicis litteris descriptos reperies, ut nulla remaneat Hispaniæ et Galliarum, nobis in hunc diem sartum dubitatio. Incipit a littera hebraica Aleph, sequitur tectum servare !

numerus Romanus I, alius Hispanicus adjicitur, Ne vero vagandi licentia fidelibus indiscrimina

omnesque idem significant, scilicet numerum pritim tribueretur, et simul hæreticorum libertas coer- mum; postea indigitatur initium mysticæ significeretur, sacrum concilium Tridentinum privatisar- cationis, et sic deinceps totus psalmus per octo verbitrium judicii in sacris discernendis ademit; et siculos successive in capita distribuitur. In versioex omnibus versionibus et Editionibus sacrorum ne Vulgata tantum litteræ Hebraicæ apponuntur, et Bibliorum Vulgatam selegit, cæteris prætulit, et illa alia in nostro Psalterio addita antiquitatem redauthenticam declaravit; ne in re tam gravi laici et olent. Psalmo xcv, 8, hæc verba in nostro Codice feminæ judices constituerentur. Non vero alias leguntur : Dicite in nationibus : Dominus regnaquasdam versiones parvipendit,Italicam præcipue; B vit a ligno. a Justino, Tertulliano, atque aliis Patriimo ut hujus innotesceret antiquitas et veritas, in bustantopere commendata, et a Fortunato, in hymofficio Romano ad matutinum psalmus, seu invita- no Vexilla Regis prodeunt, hoo modo intexta : torium, Venite,exsultemus Domino, juxta veterem

Impleta sunt, quæ concinit versionem Italam ferme adamussim recitatur, re

David fideli carmine, tenta solum in die Epiphaniæ Domini Vulgata ; et

Dicens in nationibus : Gregorius Magnus utraque translatione nunc nova,

Regnavit a ligno Deus : nunc vetere, utebatur.

et tamen in Vulgata non reperientur, ut in veteri In introitumissarum videsis gradualia, ettractus Itala et Psalterio nostro. ipsiusmet Missalis Romani. Passim inveniuntur ver- Scire hic cupiet eruditus lector, a quo et quo siculi secundum veterem Italam versionem, qua uti

sæculo hoc Psalterium ms. sit exaratum; et, ut ob tur Psalterium Gothico-Hispanum: exempli causa: elucidationem rei utriusque fines recti judicii non in introitu Dominicæ Septuagesimæ recitantur illa prætergrediamur, asserimus Codicem tria continere, verba : Circumdederunt me gemitus mortis, et non scilicet Psalterium, cantica, et hymnos; cæterum doloris, juxta Vulgatam, in communi martyrum in prælocutione acrostica hymnorum leguntur tempore paschali, psalm. cxxxiv : In servis suis con- C initio cujusque hexametri litteræ, ex quibus prodesolabitur ; juxta Vulgatam, deprecabitur.

unt hæc verba : Mauricius obtante Veraniano ediNe videamur Psalterii Isidoriani versionem ni- dyt; ex quibus conspicum apparet exscriptorem mium extollero, et pro nostro arbitrio asserere vete- fuisse quemdam Mauricum, Veraniani votis, aut ri Italicæ, quam summopere, ut dictum est, Augusti- jussu; tamque jubentis quam exsequentis nos latet nuscommendat, eam esse simillimam,quædam loca notitia ; nec conjecturis locus est, cum nulla in proferemus. In psalmo xlvii, legitur in Vulgata conciliis Toletanis episcopi Veraniani mentio fiat; odientes, et in Psalterio Isidoriano odio habentes, eo- nam licet Mauritius, Oretanus episcopus, et Vera dem modo quo sanctus Augustinus legit. Psal- Tarraconensis Toletanis conciliis subscripserint, mo xvi, 3, tam in Vulgata quam aliis versionibus tamen nullum ex hoc fundamentum elici potest, et eructat, in versione vero veteri Itala legitur eructuat, tantummodo ad scripturæ signa recurrere licet. ut etiam in Augustino ; insuper, vers. 14 ejusdem In canticis superscriptio prophetarum inversa tibi psalmi, Vulgata: Si meinon fuerint dominati; Psal- videbitur; nam Jeremias pro Nehemia, Zacharia pro terium Isidorianum, dominata, sicuti Augustinus. Azaria, Jeremias pro Michæa, Isaias pro Jeremia, et Psalmo xx, 3, desiderium cordis legitur in Vulgata, Osea : hoc partim exscriptoris culpa, partim aliis et aliis quibusdam versionibus, in Psalterio vero D de causis contingere potuit ; et ne supercilium exMozarabico animæ, utin Augustino ; et Ecclesia Ro- tollas, illico tibi exemplum simile in nostra Vulgata mana in communi unius martyris pluries repetit occurrit; nam cap. xxvII Matth., vers. 9, hæc veranima.

ba: Acceperunt triginda argenteos pretium appretiaJuxta Vulgatam centum quinquaginta psalmi Da- ti, etc., relata sunt tanquamdicta a Jeremia prophevidis, seu ejus discipulorum enumerantur; tamen in ta,illis verbis : Tunc impletum est, quod dictum est nostro Psalterio Isidoriano, et in versione veteri per Jeremiam ; qnando certo constat non a Jeremia, Italica superadditur psalmus cLI, cujus initium : sed a Zacharia esse prolata. Ulterius, cap. 1 MarPusillus eram interfratres meos, et adolescentior in ci, vers. 2, apponuntur illa verba : Ecce ego mitto domo patris mei, etc., cum hac epigraphe: Hic psala angelum meum ante faciem tuam ; juxta Isaiam promus proprie scriptus in David extra numerum, cum phetam, et revera sunt Malachiæ. Ad has et alias pugnator esset adversus Goliam solus:et si conferas difficultates enodandas in varias expositores abeunt non Epigraphem, sed psalmi verba, abs dubio in sententias; sed ad nostrum institutum magis arridet versione veteri Italica (nusquam in Editione Vulga- sanctus Hieronymus, lib. ut in Amos cap. v, hisce ta, et aliis) eadem reperies.

verbis: In omnibus Scripturis sanctis observandum Præterea sedulo scrutare psalmum cxviii, Beati im- est apostolos, et apostolicos viros in ponendis testia

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

moniis de Veteri Testamentonon verba considerare, A clesiæ Patres strictius amicitiæ vinculum usquam sed sensum.

perlectum est ? Ex his colligitur Hispanicam Ecclesiam in sacro- Isidorus, etsi non discipulus, eidem summo pontirum Bibliorum versione in plurimis adhærere veteri fici commendatissimus fuit, qui non solum auctoriItalicæ, cujus mentionem sanctus Augustinus facit; tate apostolica ejus electionem confirmavit, et eleet in Missali et Breviario Romano juxta eamdem, et ctum sacro pallio decoravit, sed etiam ejusin univernon alias tunc temporis vigentes, plures appositos sa Hispania vicarium constituit. Non minorem Leo fuisse versiculos Clemens VIII, in bulla Romano IV de eo opinionem concepit, qui ad Britanniæ episMissali præfixa, sequentibus verbis, testatur : Qui copos scribens, asserit : Isidori dicta sicut Hierony(Pius V) etsi multis propositis pænis severissime cara- mi et Augustiniretinenda esse, ubi inusitatum conrit, ne illiveladderetur, vel ulla ratione demeretur, tigerit negotium, quod per canones minime definitamen progressu temporis, sive typographorum, sive ri possit. Ejus fama eo tandem excrevit, ut vix ab aliorum,temeritas et audacia effecit ut multi in ea quce ejus obitu dece met sexannis elapsis, Toletana synohis proximisannis excusa sunt Missalia errores irre- do duorum supra quinquaginta episcoporum plaupserint,quibus vetustissimailla sàcrorum Bibliorum dente, ipsoque sancto Ildephonso suffragante, Docversio,quæ etiamante sancti Hieronymi tempora ce- B tor egregius, catholicæ Ecclesiæ novissimum decus, lebris habita est in Ecclesia,et ex quaomnes fere mis- in sæculorum fine doctissimus, et cum reverentia sarum introitus,et quæ dicuntur gradualia et offerto- no minandus, appellari meruerit. ria accepta sunt,omnino sublata est.....cujus rei præ- Perfacili negotio ex hucusque dictis autumare quis textus fuisse videtur ut omnia ad præscriptum sa- poterit quot flores ex Ecclesia Romana, ejusque ritu crorum Bibliorum Vulgate Editionis revocarentur. hisacri doctores decerpserint, cum vita illis ad pro

Licetenim Hieronymus in sacris Scripturis expo- curatores mittendos patebat, et iisdem id prosperis nendis doctor maximus censeri debeat, tamen in bene agendis summi pontifices maxime favebant. Ecclesia Latina magni ponderis semper habita est

Jam non demiror Psalterium juxta versionem auctoritas Augustini. Neceruditos latet Hispanicam

veterem Italam, qua Hispaniarum Patres utebantur, Ecclesiam ejus opera præ oculis habuisse, cum ob

in summi pontificis sacello, nec non Venetiis in propinquitatem regionum, tum ob epistolarum fre

majori ecclesia sancti Marci in hodiernum diem quentiam, et episcoporum Africanorum cum Hispa- recitari ; eodem enim spiritu Patres Hispanici agenicis communicationem.

bantur,eadem apostolica disciplina dirigebantur, et Canticum xxi in nostro Psalterio canticum Tobi

a sancti Petri sede quodillis deerat mutuabantur ; inscribitur, non Tobiæ; et eodem modo sanctus Augustinus, qui semper seniorem Tobim, juniorem c eademque versio quam sanctus Gregorius veterem

Vulgatam, seu translationem, appellat, a sancto Tobiam appellat.

Augustino Itala nuncupatur. Sanctus Leander apprime charus fuit, et amicitia

Hactenus de versione hujus sancti officij. Nunc conjunctissimus sancto Gregorio Magno, necnon sanctus Isidorus ; ejus rei evidens argumentum est

vero antiquitatem liturgiæ Gothico-Hispanicæ pate

faciam, primo ex vetustate Codicum, secundo ex quod commentaria in Job papa Gregorius Leandro

institutoribus, seu compilatoribus ejus, demumque dicavit, eum alloquens verbis amore et reverentia

ex notis cantus appellati Eugeniani textui appoplenis. Quis igitur sanæ mentis hos sanctos doctores

sitis. ejusdem instituti mutuo inter se non contulisse consilia, versiones sacras, etlibros, quibus fides catho

Miseranda deflendaque Hispaniarum vastatio a lica fulciretur, et Gothorum gens nuper ad fidem

Saracenis facta, Hispanorum Patrum memoriam non conversa in ea stabiliretur, opinabitur ? Adducat

abolevit; quamvis plurima eorum scripta, partim alius simile dedicationis exemplum summi pontificis,

(abrasa, partim mendis et fabulis conferta, partim magnique Ecclesiæ doctoris ; in medium afferat alia

deperdita, spurcata partim, et denique igni tradita, verba tantæ benevolentiæ plena sicut illa Gregorii penitus oblivioni dare intenderent pagani, postlimiad Leandrum, ex Regist. lib. iv, epist. 46 : Quanto

nio tamen, Mauris expulsis, opera et studio cardiardore videre te sitiam,quia valde me diligis, in tui

nalium Ximenii, Loaisæ et Aguirrii in Editione ritabulis cordis leges; sed quia longo terrarum spatio

tus et concil.Toletanorum honos tantis Patribus est disjunctum te videre nequeo, unum, quod mihi dele restitutus. dictavit charitas, feci, ut Regulæ pastoralis librum, Si aliquod in mss. Codices mendum irrepsit, exquem in episcopatus mei exordio scripsi,et libros,quos scriptorum, non auctorum vitio est vertendum ; si in expositionem beati Jobjam dudum me fecisse cognom enim hodie cum ars typographica viget, passim in visti,sanctitati tuæ,communi filio Probino presbytero libris errores inveniuntur et menda, quid mirum si veniente, transmitterem. Etin fine epistolæ, de brevi- inventionis initio Missale et Breviarium Isidorianum tate sese excusans, hæc verba auro cedroque digna mendis scateret quam plurimis ? Nec tantum de laeumdem alloquens subjungit: Ipsa charitati tuæ epi- bore nostro confidimus, ut fatum simile aliqua in stolæ meæ brevitas innotescit,quando ei parum loquor parte non nobis contingat; pag. enim 59 invenitur quem magis omnibus diligo. Inter quos, queso, Ec- sancti Thomæ Cantuariensis nomen, proutexstat in

« PoprzedniaDalej »