Obrazy na stronie
PDF

literatura. Charakterystyka bajek Babriosa, bardzo słabo odbija się i prawie nieznacznie w późniejszych pisarzach. Bajki te wydane zostały w pysznéj edycyi w Paryżu w wiel. 8ce r. 1844 przez słynnego filologa Boissonade, u Didota (editio princeps) z tłumaczeniem łacińskiém i krytycznemi komentarzami. Dalsze prace pana Węclewskiego w tymże dodatku do Czasu: O Trylogii Prometeja Eschylosa. Trachinskie dziewice Sofoklesa i Herkules Otajski Seneki B. łaelińskiego. 1) Eow. hr. Raczyński wydał: Bibliotekę klassyków łacińskich na język polski przełożonych. Tom I-III. zawierają: Pliniusza Cecyliusza Secunda młodszego Listy przełożone przez Romana Ziołeckiego, Wrocław 1837. T. IV. Q Waleryusza Kattula Weronenczyka Poezye przełożone przez Szymona Baranowskiego. Alb. Tybulla Elegie i wiersze, jako też niektóre przypisywane Sulpicyi i innym, przekład Jędrzeja Moraczewskiego. Sex. Aureliusza Propercego Elegie, Wrocław 1839. – Tom 5 i 6 M. Witruviusza Polliona o budownictwie ksiąg dziesięć przekładu na język polski Edw..hr. Raczyńskiego 2 tom. i Atlas, Wrocław roku 1840. Tom 7–16 K. Pliniusza Starszego historyi naturalnej ksiąg XXXVII przełożonej na język polski przez Józefa Łukaszewicza 10 tom., Poznań 1845. 2) KAJETAN Kwiatkowski przełożył: K. T. Swetoniusza Dzieje dwunastu cesarzów rzymskich, Wrocław 1826 2 tomy. 3) Józef Kowalewski professor naprzód w Wilnie potém w uniwersytecie kazańskim przełożył Longina o górności. Wilno 1823. 4) wisc smacznisski Historyi K. Welleja Paterkula księgi pozostałe po raz pierwszy z języka Rzymian na język polski przeniesione, Warsz. 1830 5) Klemens żwakowski przełożył M. T. Cycerona rozprawa o stylu pod tytułem Orator, z przyłączeniem mowy za prawem Manliusza, Wilno 1838. Tenże przetłumaczył

księgi dwie o wynalezieniu retorycznem, Wilno 1840

6) Bauso Kicinski, naprzód redaktor różnych pism czasowych, następnie odznaczał się licznemi przekładami z różnych języków, między któremi przekład Owidiusza przemian ważne zajmuje miejsce. Poezye jego wyjść miały w 12 tomach, lecz nagła śmierć w 1844 przerwała wydanie i tylko wyszło 8 w Warsz. 1842 i 43 7) MaxymiliaN hr. Ossoliński przełożył: Dzieje rzymskie Tyta Liwiusza 2 t. Lwów 1850. 8) MARcElli Motty Dr. filozofii professor przy szkole realnej w Poznaniu przetłumaczył: 1) Bukoliki Wirgiliusza, Poznań 1852. 2) Tenże wydał Satyry Horacego, Poznań 1853. 3) Listy Horacyusza wierszem miarowym. Nakład J. Żupańskiego 1856. Wspomnione te przekłady mile się czytają | 9) IGNACY JAGIEŁŁo ur. 1784 + 1849 d. 29 grudnia. Od r. 1814 professor literatury starożytnéj w Winnicy. Był on jednym z pierwszych nauczycieli tworzącego się gimnazium i prawie ostatni po jego zniesieniu. Prawie każdego roku szkólnego pisał mowy lub rozprawy w języku polskim i łacińskim. Wypracował: 1) Uwagi nad historyą powszechną. 2) Traktat o rządzie i prawach najsławniejszych w starożytności narodów. Ale najważniejszą pamiątką umysłowéj pracy jest przekład Dziejów rzymskich T. Liwiusza wszystkich ksiąg, jakie do naszych czasów doszły, oraz wstęp do tego tłumaczenia, w którym opowiedział historyą cywilizacyi Greków i Rzymian. Dzieło to z 5 tomów złożone, tylko przy pomocy gorliwych o ojczystą literaturę ziomków wydrukowanem być może. Jakżeby to było pięknie, gdyby uczniowie ś. p. Jagiełły tę cześć swemu nauczycielowi wyrządzili: byłby to pomnik godny ich uczuć i pamięci męża, dobrze swemu krajowi zasłużonego. 0. Z angielskiego. William Shakespeare (1564 –1618) najpotężniejszy gieniusz dramatyczny literatury powszechnéj. Tłumaczyli na polskie 1) IGNAcY Hobowišski chlubnie jest znany jako autor Pielgrzymki do ziemi świętej odbytej w r. 1840 (Wilno

[ocr errors]

1842 i 43 4 tomy), tudzież Legend wierszem powtarzających podania ludu naszego. Wilno 1843. Dzieciątko Jezus, Wilno 1846. Teka rozmaitości, 1844. Nadto pod przybraném nazwiskiem Kefalińskiego ogłosił tłumaczenie Dzieł Szekspira (Wilno 1840, 1848 tomów 3). Przekład ten nie udał się zupełnie, a najgorze, oddane są sceny komiczne. Szekspir zbyt często igra słowami, tłumacz nie zdołał oddać tych odcieni. Nie trafnym był także tłumacz w wyborze gatunku wiersza. Hamleta, Romeo i Julią pisze 10cio zgłoskowym wierszem z natury już swojej niewdzięcznym dla deklamacyi, której nigdy pisarz dramatyczny z uwagi spuszczać nie powinien. 2) Szczęśliwiej tłumaczył Ks. Placyd Jankowski (John of Dycalp), który właśnie wybrał dwie sztuki swojemu odpowiadające usposobieniu, nieskończone trudności jakie dla polskiego tłumacza przedstawia Falstaf, nieraz Dycalp szczęśliwie pokonać umiał, a choć potknął się nie raz, to zawsze da się czytać i nigdy na zarzut niedorzecznéj plaskości nie zasługuje. Lecz nie raz zachciało mu się do poety dowcipu swój własny przyrzucać, co gorsza pozwala sobie konceptów w zupełnej sprzeczności stojących z wyraźnemi celami poety. Mimo wszystkich usterek, tłumaczenie Johna of Dycalp ma wielkie przymioty, nieskończenie większe od Kefalińskiego i jeźli samo nie odpowiada naszemu wyobrażeniu o polskiém tłumaczeniu Szekspira, to bez wątpienia nieoszacowaną będzie pomocą dla szczęśliwego w przyszłości tłumacza. Puste kobiety z Windsoru, Wilno 1842. Północna gwiazda, dramat, Wilno 1845. Prócz tego przekładu pisał Placyd Jankowski pod pseudonimem Johna of Dycalp wiele innych utworów prozą, jako to: Psma przedślubne i przedsplinowe, Wilno 1841. Zaścianek, Wilno 1841. Ostatni upiór w Bielhradzie, Wilno 1842. Chaos, Wilno 1842. Chwila, Wilno 1842. Przeczucie, komedya, Wilno 1842. Pamiętniki Elfa, Wilno 1843. Opowiadanie, Wilno 1843. Powieść składana, Wil. 1843, którą wraz z Józefem Kraszewskim napisał. Kilka wspomnień uniwersyteckich, wydanie nowe dopełnione, Wilno 1854. Uczucia chrześcianina przekład z Wielanda, Wilno 1843. Sędzia Pieniążek, Wilno 1845, Opowiadania 1846. Nowe opowiadania, Wilno 1846. Anegdoty i fraszki, Wilno 1847. Doktor Panteusz, Lipsk 1845. Brat i siostra, obrazek dramatyczny przełożył z Goethego, Wilno 1846. Do lepszych prac liczymy Zaścianek. Jankowski okazuje dowcip i humor, ale grzeszy przesadą. 3) A. E. Koźmian przełożył tragedyą Makbet, Poznań r. 1857. 4) Ludwik Komenowski wydał: Drammata Wiliama Shakespeara przekład z pierwotworu, które Orgelbrand w Warszawie we 3ch tomach 1858, 1859, 1860 wydrukował. Praca ta nie bez zaslug ważnych pod względem wierności i studyów bardzo starannych poprzedzających każdą tragedyą jest uskuteczniona, 5) Konzesiowski Józez wybornie przetlumaczył Króla

Jana Shakespeara. 6) Józef Paszkowski urodził się w Warszawie 1817 r.

ukończył nauki w szkole XX. pijarów, do służby rządowej

wstąpił w r. 1834, był sekretarzem komisyi egzaminacyjnej.

Umarł w Warszawie 1861 r. Utalentowany i sumienny pi

sarz, glówną jego cechą jest wierność i dokładne zrozumie

nie textu, nawet szczęśliwe nieraz wnikanie w delikatniejsze, bo do epoki odnoszące się odcienia pierwotworu. Nie wszę

dzie zgodzilibyśmy się tak samo na dykcyę, której wymu

szona niekiedy szorstkość niekoniecznie odpowiada swobodzie

nieraz nawet swawoli, ale zawsze głęboko estetycznéj czy

stości angielskiego wieszcza. Przełożył 12 tragedyi, których

wyjątki drukowała Biblioteka warszawska. Praca Paszkow- skiego sumienna i dobra. Jeszcze w r. 1842 w Warsz. wyd.

Poezye tłumaczone i oryginalne. Przekład dwóch dramma

tów Lorda Byrona Manfred i Kain obok wierności pelen

siły i życia. Pierwsze miejsce co do wartości trzyma król

Lyr między drammatami Shakspeara, które wydał w 3 To

mach Warszawa 1857–1860. Są to przekłady najlepsze jakie

mamy.

7) Ludwik KAMIeŃski były puł wojsk pol. Przełożył najlepsze utwory Popego z oryginału angielskiego, jako to: Wiersz o człowieku. Pukiel porwany. Heloiza do Abeliarda. Wiersz o krytyce. Las windsorski. Oda do muzyki i t. d. pod napisem: Wybór poezyi Alexandra Popa War. 1822. Drugim przekładem jest: Jerozolima wyzwolona Torkwata Tassa z włoskiego pierwotworu. War. 1846 2 tom. W tym przekładzie wiele jest miejsc wybornie oddanych, jednak w niektórych przekład Piotra Kochanowskiego trzyma pierwszeństwo,

Jeazy ByaoN (urod. się 1788 +1829) jeden z największych wieszczów nowożytnych, umysł wskroś poetyczny, równie blaskiem słowa i cudnym wdziękiem formy słynny, ale zarażony sceptycyzmem. Ze znanych całemu światu utworów jego, wiele przełożyli na nasz język Adam Mickiewicz Julian Korsak, Ignacy Szydłowski, Antoni Odyniec, Stanisław Budzyński, Władysław Ostrowski, Michał Chodźko. Ostatni wydał Manfredo roku 1859 i Mazepa, Hala 1861. Pajgert Adam syn Józefa Kalasantego Pajgerta obywatela galicyjskiego dziedzica Sidorowa, odznacza się w poeziach swych i tłumaczeniach czystością języka, natchnieniem i śliczną budową wiersza. Wydał swe poezie we Lwowie 1858 r. W tlumaczeniach: Wyspa czyli Chrystyna i jego towarzysze, Kraków 1859 r. najmniej sceptyczny z byronowskich poematów; Moora: Raj i Peri, Jasmina Ślepa dziewczyna (Warszawa 1860). Juliusz Cezar, Shakespeara (Lwów 1859.

F. Monawski. Pięć poematów Lorda Byrona wydał" w Lesznie 1853 r. w jednym tomie; obejmują następujące poemata: Manfred, Mazepa, Oblężenie Koryntu, Paryżyna i Więzień Czylonu. Wydanie to zaleca się pięknością druku i wzorową poprawnością, Podziwiać należy z jaką wiernością a razem nieporównanym wdziękiem tłumacz oddać umiał w ojczystej mowie wszystkie piękności myśli i wyrażeń Byrona, w całej ich szczytności, barwie i najdelikatniejszych odcieniach. A to uczynił wierszem tak udatnym, silnym

[graphic]
« PoprzedniaDalej »