Obrazy na stronie
PDF

Non possumus loqui recle de numine divino, nisi simus illuscrati lumine ejus. Nam Numen divinum est fons luminis , sicut & bonitatis. (Deus^ est spiritalis.) • , . .

3. Deus non potest intelligi alio modo ,. nisi Mens quxdam libera , segregata a materia• omnia sentiens & movens. (Cictr. i. Tusc. nurn. 46. Sentt. i. q. prafat. 7. c. Jo.) I ,' .'

Quid interest inter naturam Dei & nostram? Fars melior- nostri, est animus : in illo pars nulia extra animum , totus est ratio. Effugit oculos^ visendus est cogitatione.

4. Quomodo possumos intelligere Deum , nisi sempiternum ? Natura quae dedic nobis notionemi Deorum , insculpsit quoque in mentibus , ut credamus eos aeternos & beatos. (Aeternus. Cicer. i. de nat. n. t<. tS" 4f.) Thales interrogatus, quid esset Deus? S.uod , inquit , caret initio & fint•. ( Diog. Laert. in Tbal.) . .:->/••• • . ..

;.. y. Nihil est quod Deus non possit efficere , & quidem sine labore ullo. Etenim ut membra hominum moventur mente ipsa ac voluntate , sine concentione ulla : sic omnia possunt fieri , moveri» mutari , numine Deorum•. ( Omnipotens. Ciccr... 3. de naiur. n. 9z.) .. .. ... - •.-.•. ,

6. Quocumque flexeris te , habebis ibi Deum occurrentem tibi : nihil vacat ab illo , ipse implet opus suum. (Immensus. Seneca di Benef. c. 8.) . 7. Commoda quibus utimur , lux qua fruimur, spiritus quetn ducimus, dantur nobis & impertiuntur a Deo. (Bonus. Cicer. pro Rosc. Am. n. i3i.) Dii fundunt munera sine intermissione diebus

ac

tc no&ibus. Beneftcia iUorum nunc offeruntur ultro , nunc dantur orantibus. Quis est qui non senserit munificentiam Deorum? Nemo est expers beneficiorum coelestium; nemo est ad quem non aliquid manaverit ex foate illo benignissimo. (Sencca 4. Benefe c. 44.) .-: .•

CAPUT IV.

• • Dtus rtgit ac vidtt cunlia. • '

T. Mundus administratur providentia Deorum» iidemque consulunt rebus humanis, nec solum universis, verum etiam singulis. (Cicer. i• divin. «.ii7".)

Hoc sit persuasum hominibus omnibus , Deos esse dominos ac moderatores rerum omnium , 8c ea \ qua? gerantur , geri numine , ac judicio eorum .. eosdem intueri , quali mente quisque sit, & habere rationem piorum atque impiorum. (2. De ieg. /•. If.) Si merites fuerint imbutae his opinionibus, metus supplicii divini revocabit multos a scelere

2. Ne quis putet se Iucrari quicquam , si non habebit aliquem conscium delicli sui. (Senec. apud Lajl. I. 6.) Nam ille, in cujus conspeclu vivimus, scit omnia. Patemus Deo : approbemus nos ei.

. .Vivendum est , tamquam vivamus in conspeclu ©mnium : cogitandum est, tamquam aliquis possic inspicere in f>edcus intimum : 8f potest. Nam quid prodest aliquid esse absconditum hominibus? Nihil clausum est Deo : interest animis nostris , & intervenit cogitationibus mediis , imo nunquam discedit. (Senec, Epis. tj.)

. Qui crediderit Deum inspiceri cuncla , non peccabit neque clanculum , neque aperte. (Demo

-crat. senttnt. )

3. Cum Thales interrogaretur an fa&a homi

•num fallerent Deos : Illos. ne cogitata quidem fallunt , inquit. ( Valer. I. 7. c. i.) Admonuit nos

.hoc responso , ut velimus habere non solum manus puras, sed etiam mentes , cum Numen coeleste adsit cogitationibus nostris secretis. Sextus Pythagoricus dixit simili sententia.: Agens injuste nequaquam latcbis Deum , fX ne cogitans quidem. (Sexti

•sentent.)

C A P U T V.

Dcus colitur V placatur fittatt.

i. Prima officia debentur Diis immortalibus, secunda patriae , tertia parentibus , deinceps gradatim reliquis. (Ciccr. a. offic. num. ultim.)

Tria sunt colenda maxime juvenibus , Dii, parentes , leges. (Stobatus Strm. i. Stncc. Ep. 76.)

Vir bonus est summae pietatis erga Deos : itaque sustinet animo aequo quidquid acciderit ei. Scic cnim id accidisse lege divina , qua universa reguntur. (Cicer. i. nat. ».4.)

Pietare adversus Deos sublata , fides etiam , & societas humani generis , & excellentissima virtus justitia tollhur. (t; Dt Ltgi »1/7i•)

Debemus colere Deos. Cultus autem Deorura optimus est, ut veneremur semper eos mente pura, integra , incorrupta. (Hieroc. in Pytb. carm.) Deus habet locum nullpm in terra gratiorem arii

ma

ma pura. Non templa sunc struenda illi c saxis congestis in altitudinem , est consecrandus cuique in suo pe&ore. (Seneca apud Latl. I. 6.)

Pietas & sanclitas eificiet Deos placatos. (Cicer. 2. offic. «. Ii.)

z. Animadverto Deos non tam laetari precibus adorantium concirinatis arte & cura , quam illorum innocentia & sanclitate : & eum esse gratiorem Diis, qui intulerit delubris eorum mentem puram & castam , quam illum , qui cum carmine meditato accesserit. (Plhu in faneg.)

Deus colitur non corporibus opimis taurorum contrucidatis , non auro , non argento , non stipe infusa in thesauros: sed voluntate pia & recla. (Seneca Ep. ntf. i. bentf. cap. 6.) Itaque boni sunt religiosi etiam , oblato farre ac farina: mali contra non effugiunt impietatem, quamvis cruentaverint aras multo sanguine.

Facito sacra Diis rec"te & pure pro facultate, atque placa eos & quando ieris cubitum, & quando tempus matutinum venerit , ut sint animo benevolo in te. (Hciiod. Oper. v. 3 j 6.)

CAPUT VI.

Dtus tst colendus magis pie , quam magnifice.

z. Homints adeant easte ad Deos , adbibeant pittatem , amoveant opes. (Cicer. 2. leg. n. i9. 2y.) Significat haec lex probitatem esse gratam Diis, 8c sumptum esse removendum ab eorum cultu. Cum enim pauperas debeat este probro nemini inter homines j non est arcenda ab aditu Deorum. Praesertim cum nihil sit futurum minus gratum ipsi Deo , quam viam ad coiendunt se & placandum non patere omnibot :.•:"... :-•}''.. y. ,•'•

Cum Socrates faceret sacra tenuia de facultatibus exiguis , putabat .se non praestare miuus quam cos qui de magnis opibus caederent hostias multas. (Xinopb. i. memor.) Etenim ajebat non decere Deos, ut gauderent potius sacrificiis magnis , quam exiguis, quia cum scelesti sint plerumque ditiores viris bonis, eorum sacrificia futura essenc acceptiora. Itaque existimabat sacra illa & munera esse maxime grata Diis , quae offerrentur ab hominibus maxime piis. (Livius lib. 3. caf>. f 7. Valer. 1. 2. c. i.)

2. Apud veteres Romanos Dii colebantur magis pie , quam magnifice, placabantque eos eo ef— ficacius, quo simplicius , ex libamentis viclus sui, farre & sale. (P/m. i4. c. i3.) ...

L. Papyrius imperator adversus Samnites dimicaturus, fecit votum Jovi , si vicisset , pocillum %vini. Imagines ficliles Deorum erant tum laudatissimae : nullae conficiebantur ex auro , nullae ex argento. Nec deinde Rempublicam poenituit eorum qui coluerant Deps tales. (Juven. Sat. ir. . .v. \i6•) Quippe Jupiter videbatur esse magis propitius, cum statuae ejus fingeretur ex argilla , non vero conflarentur ex auro. ( Plut. in Alex* ) Simulacra Deorum lignea aut ficfilia , sunt dicata Romae in teraplis usque ad Asiam devi&am , unde luxuria invasit urbem.

3. Alexander magnus dicitur coluisse magnifice Deos a pueritia. Cum aliquando faciens sacrum

« PoprzedniaDalej »