Obrazy na stronie
PDF
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

non dubito, etc. Nam alioquin descriptam A. ritus sancti, non tarnen in capita ас paragra

hanc editionem cum aliis opusculis ad Lucinium transmisisset Hieronymus.

III. Capituli prœcedcntis argumenta iterum comprobantur his quae dicenda suscepimus in tota articuli istius continentia. Quisquis enim ex auctoribus coaetaneis in suos usus Hieronymianas adhibuit translaliones, testis haut! dubio accedit locuples ad manifestationem prioris sententiEe, qua statuimus Hieronymi Latinas Scripturœ sacrœ interpretation es lectione studiosorum brevi fuisse celebratas. Hesychius magni illius sancti Gregorii Nazianzeni (ut fertur) discipulus. Hierosolymo

phos distincta, uti concedunt omnes divinarum Scripturarum studiosissimi defensores ас diligentes indagatores. Hanc igitur versuum distinctionem in libro duodecim prophetarum retiñere voluit Hesychius, qaod antiquitus a viris sanclis usurpatam novisset; et doclis pariler et indoctis utilem fore ad intelligentiam oraculorum propheticorum cum Hieronymo speraret; ПоХХа цЬ xbv àoa<pä)v \ TUv ïtÎ)(u>v eat<pT)v(Çci îtaipeai;, id est, Multa enim obscura et incerta élucidât hxc versuum distinctio. На Hesychius Hierosolymitanus, qui dislinctiones per membra divisas

rum presbyter, primus in censum veniat inter В in editione Hieronymi, diligens et ipse scriptir

eos qui testimonia Scripturarum recitant juxta editionem Hieronymianam de fonlibus Hebraicis derivatam. Ule igitur lib. I Comm. in Leviticum, postquam attulisset versiculum 30 capitis iv juxta Septuaginta Interpretes: Et tollet et ponet sacerdos sanguinem peccati digito super cornua altaris holocaustomatis, subdidit statim isthaec de Hebraica translatione : Quod Hieronymus simili sensu edidit dicens: Tolletque sacerdos de sangu ine digito suo tangens cornua altaris. Iterum ad caput xix, vers, 12, ejusdem Livitici translations. Hieronymianae ita recorJatur: Unde dicens,

conservavit in duodecim prophetis.

Ex Hesychiano illo uta non nihil laudis accedit Hieronymianae editioni Scripturarum: sed omnem commendationem excedit quod de ea, vel ex eadem translatione Hebraica scriptum reperitur in commentariis Augustini. Modo earn citât cum honorífica auctoris commemoratione ; nunc utilitatem et facüitatem ejus praedicans, ob?curiorem et intricataui LXX Interpretum editionem abjicit. ex illa denique Hieronymiana libros Íntegros Christianae pietati non parum profuturos contexit. Cum üb. iv de Doctrina Christ, cap.

Non levabitis nomen in injusto, addidit: et С 7, num. 15 et seqq., respondet male doctis

[merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small]

Qui dorraitis in lectis eburneis;

Et lascivitis in stratis vestris: Qui comeditis agnum de grege,

Et vítulos de medio armenti.

A

De eUdem vero verbis ita dissent S. Augustinus num. 18 ejusdem cap. 7 jam laudati de Doctrina Christ. : Tsta sex membre ires bimembres circuitus ediderunt. Non enim ait, « Qui separati eslis in diem malum, qui appropinquatis solio iniquitatis, qui dormitis in lectis eburneis, qui lascivitis in stratis vestris, qui comeditis agnum de grege, et vítulos de medio armenti. » Si ita diceretur, esset quidem et hoc pulchrum, ut ab uno pronomine repetito singula sex membra decurrerent, et pronuntiantis voce singula finir eniur: sed pulchrius factum est, ut eidem pronomini essent in bina subnexa, qux tres sententias explicarent: unam ad captivitatis pronuntiationem, qui separati estis in diem malum, et appropinquatis solio iniquitatis: alteram ad libidinem, qui dormitis in lectis ebnrneis, et lascivitis in lectis vestris; ad verocitatem vero tertiam pertinentem, qui comeditis agnum de grege, et vítulos de medio armenti: ut in potestate sit pronuntiantis, utrum singula finiat, et membra sint sex, an primum el teriium et quintum voce suspendat,

viter quaestiones 20 et 51 in Deuteronomium; 7, 15, 19, 24, 25, in librum Josue; 16, 37, 47, 56, in Judices, ubi sanctus Augustinus interpretationis ex Hebrœo auxilia quaerit, tanquam ejus quae majorem praebeat lucem ad intelligentiam Scripturarum. Uoum instar omnium sit nobis testimonium ¡Hud, quod ex Deuteronomií capite décimo quarto vers. 28 et 29 sumptum, proponit solvendum lib. v, qu. 20, in idem Deuteronomium. Recitato igitur LXX Interpretum contexlu sacro, subjungit nonnulla de decimis qua quaestionem bujus loci pepererunt; sicque accedit ad ejusdem difBcultatis solutionem: Sed obscure В positum est, quia non est distincta isla decima ab illa, quam voluit cum Levitis in eo loco manducari, quem Dominus elegisset templo suo. Sed in ea interpretatione, quae est ex Hebrxo, opertius hoc disiinctum reperimus. Ait enim. Anno tertio separabis aliam decimam ex omnibus, quai nascuntur tibi eo tempore, et repones intra januas tuas, venietque Lévites, qui aliam non habet partem nee possessionem tecum, et peregrinus et pupillus et vidua, qui intra portas tuas sunt, et cornedent et saturabuntur, ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in cunctis operibus manuum tuarum, quae feceris [Dent, xiv, 28, 29.) Primo

et secundum primo, quartum tertio, sextum С hoc ipsum planius est quod ait, Anno tertio:

intelligitur enim uno anno intermisso: in Septuaginta autem, quoniam Post tres annos dixit, incertum est utrum eos medios esse voluerit ut quinto quoque anno fieret. Deinde cum ait, et separabis aliam decimam, satis ostendit extra esse illam, quam voluit eum ipsum qui offert, manducare cum suis et Levitis in eo loco, quem Dominus elegisset. Et hanc enim aliam decimam intra januas suas eum poneré prxcepit, non ad eum locum ferre, ubi Dominus se voluit invocari, etc. Ex único illo loco manifestissime demonstratur, interpretationem Hieronymi probade- D tisàmam fuisse Augustino, qui eam citât tanquam planiorem, ac sensui Scripturarum assequendo maxime accommodatam: in Septuaginta autem mullum obscuritatis agnoscit, et pleraque perplexa, quibus elucidar,.lis succurrat interpres Hieronymus necesse sil. Breviter isla transenrrimus, ut ex Speculo S. Augustini ampliorem accersamus probalionis nostrae splendorem, quia nihil ad causam Hieronymianae versionis est potius. Quid sit vero Speculum Augustini, Poesi

quinto connectendo, tres bimembres circuitus decentissime facial, etc. Quid manifestius dici poterat ad comprobandam distinctionem versuum in nostra editione usurpatam? Habe« in iis quae superius a nobis allata sunt, tria cola, sex commata prophetiae Amos. Sex item Augustinus agnoscit membra, ac tres bimembres circuitus, qui tolidem sententias explicant. Si quis ergo criticorum in hac Canonis Hebraic» veritatis editione volnerit aliquid reprehenderé, consulat Opuscula Hieronymi et Augustini, suam conscientiam recolat, videat ordinem textumque sermonis, et tunc nostro labori, si potuerit, trahat.

Sunt et alia loca bene multa in quibus Hieronymi translata) Hebraica recensetur ab Augustino. Qnindecim, ni fallor, occurrunt in libris Quaestionum in Heptateuchum: nee hi il lis ambiguum quid nisi raro proponitur, quod aliqua veritate Hebraica non solvatur, at ipsias Augustini verbis utar, quae leguntur qoœUione 152 in Genesim. Longum esset ас fastidiosum lectori studioso, si ex ordine síngala haec replicarem: indicabo tarnen bre

dius in ejus Vita cap. 28 aperte declaravit, A. moriae commendare volebant, lectionis LXX

dicens: Quique prodesse omnibus volens, et volentibus multa librorum legere et non valentibus, ex utroque divino Testamento, vetere et novo, prxmissa prxfatione, {¡rxcepta divina seu vetita ad vitx régulant pertinentia excerpsit, at que ex his unum codicem fecit; ut qui vellet legeret, atque in eo vel quam obediens Deo, inobediensve esset, agnosceret, et hoc opus voluit Speculum appellore. HujuB Operie lecüonem commendans postea Cassiodorus Hb. de Institutione divinarum litterarum cap. 16, de eo ita scribebat: Liber ejusdem (AugustinU quasi philosophise

Interprelum, qui jurat proximo suo, et non decipit, tanquam veteris prorsus obliti, novam istam de fonte Hebraico derivatam, Jurat ut se affigat, et non mutât, animis imbiberunt. Utque omnes libros Testamenti veteris protocanonicos uno verbo comprehendam, repudiatie ex integro Septuaginta Interpretibus, Cañonera Hebraicas veritatis susceperunt Ecclesiee Lalinae, una cum Speculo sancti Augustini Hipponensis episcopi. Nihil in hoc opere posuit sanctus enlistes, quod e pura Hieronymi translatione Hebraica, hoc est, e Canone Hebraic» veritatis non ma

moralis, quern pro moribus instituendis atque В narit: praeter nonnulla scriptorum vitia,

corrigendis ex divina auctoritate collegii, Speculumque nominavit, magna intcntione legendus est. Talem librum philosophiae moralis, quem omnibus Christianis prodesse voluit Augustinus, unde excerptum putas? Ex Septuaginta, an ex Hebraica Hieronymi interpretatione? Gerte LXX Interpretum assertor quandoque fuit Augustinus etiam adversus Hieronymum, quem obtentu ecclesiasticae futuras perturbationis ab studio Hebraica interpretandi deterrcre volebat. At Hieronymianiae translations splendore, fide, facilitate, ac utilitate tandem perculsus, po

quae modo e nostra Canonis editione emendan possunt in Speculo, uti et nos nonnulla in Canone emendavimus moniti ab Speculo sancti Augustini. Habes igilur, Christiane lector, permultas sententias sacra? Scripturae recilatas ex Hieronymi translatione apud sanctum Augustinum: habes et opus integrum juxta eamdem interpretationem conditum, in quo major pars Canonis Hebraica; veritatis conservata est. Aliam denique nee mediocrem capiet utilitatem, qui ex Canone Hebraicae veritatis numerum versuum mendose adeo expressum in antiquis editionibus

tius ex ea máximo emolumento edocendas, С Speculi infinitis locis restituere voluerit. In

quam magno scandalo plebes Christi perturbandas intellexit. Egregium propterea opus Speculi, quod memoria maxime tenendum erat, totum de nova Hieronymi interpretatione contextum Latinis Ecclesiis, suisque praesertim Africanis edidit: nihil deineeps sacerdotio metuens, etiamsi fidelibus ingereret multa ab Hieronymo longe aliter posita, quam erat omnium seneibus memorieeque inveteratum, et tot selatum successionibus decantatum. Quis crederet Psalterio ex Hebraicis prognato locum in Augustini Speculo concedendum, et senis linguam ibi esse

nova similiter editione domini nostri Blampin dissonantes numéros in mss. codieibus designates emendare, ас proprium valebil reponere numerum, eum nempe quem sanctus Augustinus definivit, versionem Hieronymianam per cola ас commata divisam imitatus. Exempta sumanus ex Psalmis, ubi primum nous suis monel nos domnus Blampin, quomodo ad fidem mss. codicum resti tuere c.uraverit numerum versuum mendose expressum in prioribus edilionibus Speculi. Columna 694 hujus Operis, sie legimos scri ptum : « In psalmo xxvi, vers. 1: Lux mea

mutandam ? Nam veteri Psalmorum editioni D Dominus, et salutare meum, quem timebo?

atque adeo modulationi assuetae Christianorum aures, universaeque Latinorum Ecclesiae, novitatem alterius suslinentes, linguam quodammodo mutasse videntur. Ita psalmo secundo vers. 23 et 24, in Vulgata editione vers. 12, pro Apprehendite diseiplinam, nequando irascatur Dominus, et percatis de via justa; legebant in Speculo Ecclesiae Africanae et Latinae linguae homines, Adórate pure, ne Torte irascatur, et pereatis de via. Pari modo qui prseeepta divina ex psalmo xiv, 4, me

Dominus fortitude vitx тех, quem formidabo? Et post quatuor versus, Si steterint adversum me castra (ibid. f), etc. ; « In notirautem, littera e, optime haec observata sunt: « In prius editis, Et post tertius versus. Reponimus ex mss., Et post quatuor. » Restituí! igitur nova editio Speculi ordinem ac numerum versuum, prout legebantur apud veteres, sed nonnuüac scriptorum mendœ castigandae veniunt in Speculo, ut sequen s Canonis nostri contextúe manifeste déclarât

« PoprzedniaDalej »