Obrazy na stronie
PDF

mus ejus victimis et muneribus usque in æternum. A sthim, et cæsus est Israel, et fugit unusquisque in

Dormivit autem Samuel usque mane, aperuitque ostia domus Domini. Et Samuel timebat indicare visionem Heli. Vocavit ergo Heli Samuelem, et dixit: Samuel,fili mi. Qui respondens, ait: Præsto sum. Et interrogavit eum : Quis est sermo, quem locutus est ad te {Vulg add. Dominus] ? Oro te, ne celaveris me. Bæc faciat tibi Deus, et hæc addat, si absconderis a me sermonem, ex omnibus verbis quæ dicta sunt tibi. Indicavit itaque ei Samuel universos sermones *, et non abscondit ab e0. Et ille respondit: Dominus est: quod bonum est in oculis suis, faciat. Crevit autem Samuel, et Dominus erat cum eo, et non cecidit ex omnibus verbis ejus in terram. Et cognovit universus Israel a Danusque Ber-Sabee, quod fidelis Samuel propheta esset Domini. Et addidit Dominus, ut appareret in Silo, quoniam revelatus fuerat Dominus Samueli in Silo, juxta verbum Domini. Et evenit sermo Samuelis universo Israeli. [T. X, Cap. IV.] Et factum est in diebus illis, convenerunt Philisthim in pugnam *: egressus est namque Israel obviam Philisthim in prælium, et castrametatus est juxta lapidem Adjutorii.Porro Philisthim venerunt in Aphec, et instruxerunt aciem contra Israel. Inito autem certamine, terga vertit Israel Philisthæis, et cæsa sunt in illo certamine passim per agros, quasi quatuor millia virorum. Et reversus est populus ad castra: dixeruntque majores natu de Israel : Quare percussil nos Dominus hodie coram Philisthim ? Afferamus ad nos de Silo arcam fœderis Domini,

tabernaculum suum. [T. XII.] Et facta est plaga magna nimis, et ceciderunt de Israel triginta millia peditum. Et arca Dei capta est: duo quoque filii Heli mortui 8unt, Ophni et Phinees. Currens autem vir de Benjamin ex acie, venit in Silo in die illo scissa veste, et conspersus pulvere caput. Cumque ille venisset, Heli sedebat super sellam contra viam spectans. Erat enim cor ejus pavens pro arca Dei. Vir autem ille postquam ingressus est, nuntiavit urbi, et ululavit omnis civitas. Et audivit Heli sonitum clamoris, dixitque: Quis est hic sonitustumultus hujus ? At ille festinavit, et venit, et annuntiavit Heli. Heli autem erat nonaginta el octo annorum, et oculi ejus caligaverant, et videre non poterat, Et dixit ad Heli: Ego sum qui veni de prælio, et ego qui de acie fugi hodie, Cui ille ait: Quid actum est, fili mi ? Respondens autem qui nuntiabat : Fugit, inquit, Israel coram Philisthim, et ruina magna facta est in populo: insuper et duo filii tui mortui sunt, Ophni et Phinees, et arca Dei capta est. [T. XIII.] Cumque ille nominasset arcam Dei, cecidit de sella retrorsum juxta ostium, et fractis cervicibus mortuus est. Senex enim erat vir et grandævus, et ipse judicavit Israel quadraginta annis, Nurus autem ejus, uxor Phinees, prægnans erat, vicinaque partui, et audito nuntio, quod capta e8set arca Dei, et mortuus socer suus, et vir suus, incurvavit se. et peperit: irruerant enim in eam dolores subiti [h. sui,] In ipso autem momento mortis ejus, dixerunt ei quæ stabant circa eam :

et veniat in medium nostri, ut salvet nos de manu C Ne timeas, quia filium peperisti. Quæ non respon

inimicorum nostrorum *. Misit ergo populus in Silo, et tulerunt inde arcam fœderis Domini exercituum sedentis supercherubim: erantque duo filii Helicum arca fœderis Dei, Opbni et Phinees. Cumque venisset arca fœderis Domini in castra, vociferatus est omnis Israel clamore grandi, et personuit terra. [T. xl] Et audierunt Philisthim vocem clamoris, dixeruntque: Quædam est hæc vox clamoris magni in castris Hebræorum ? Et cognoverunt quod arca Domini venissetin castra.Timueruntque Philisthim, dicentes ; Venit Deus in castra. Et ingemuerunt, dicentes : Væ nobis: non enim fuit tanta exsultatio heri et nudiustertius ; væ nobis, qui nos servabit de manu deorum sublimium istorum ? hi sunt dii, qui percusserunt Ægyptum omni plaga, in deserto. Confortamini, et estote viri, Philisthim : ne serviatis Hebræis, sicut illi servierunt vobis *: confortamini, et bellate. Pugnaverunt ergo Phili

[merged small][ocr errors]

dit eis, neque animadvertit. Et vocavit puerum, Ichabod *, dicens : Translata est gloria de Israel, quia capta est arca Dei, et pro socero suo et pro viro suo, et ait: Translata est gloriam ab Israel, eo quod capta esset arca Dei. [T. XIV, Cap. V.] Pilisthim autem tulerunt arcam I)ei, et asportaverunt eam a lapide Adjutorii in Azotum. Tuleruntque Philisthim arcam Dei, et intulerunt eam in templum Dagon, et statuerunt eam juxta Dagon. Cumque surrexissent diluculo Azotii altera die,ecce Dagon jacebat pronus in terra ante arcam Domini, et tulerunt Dagon, et restituerunt eum in loco suo. Rersumque mane die alio consurgentes, invenerunt Dagon jacentem super faciem suam in terra coram arca Domini : caput autem Dagon, et duæ palmæ manuum ejus abscissæ erant super limen : porro Dagon truncus solus remanserat in loco suo. Propter hanc causam Lon

ditione : quam tamen tum ipse ex antiquarum Versionum consensu probat, cum epanorthotes, sive correctorium , veterum exemplarium esse testatur.

* Ms. Veronens: De medio inimicorum, etc.

* Cum Græco i;;11v Veronens. ms. nobis.

* Obero in Verönensi codice priores duæ litteræ Ëtur, ut scias non Scabod, sed Cabad appelandum.

20

calcant sacerdotes Dagon, et omnes qui ingrediun- A nos arcam Dei Israel, ut interficiat nos et populum

tur templum ejus, super limen Dagon in Azoto, usque in hodiernum diem. Aggravata est autem manus Domini super Azotios, et demolitus est eos, et percussit in secretiori parte natium Azotum, et fines ejus 1. [T. XV.] Videntes autem viri Azotii hujuscemodi plagam, dixerunt: Non maneat arca Dei Israel apud nos : quoniam dura est manus ejus super nos, et super Dagon deum nostrum. Et mittentes congregaverunt omnes satrapas Philistinorum ad se, et dixerunt : Quid faciemus de arca Dei Israel ? Responderuntque Getthæi: Circumducatur [h. In Geth circumducatur] arca Dei Israel. Illis autem circumducentibus eam, fiebat manus Domini per singulas civitates interfectionis magnæ nimis (h. In civitate interfectionis magnæ nimis]: et percutiebat viros uniuscujusque urbis, a parvo [h. viros civitatis a parvo] usque ad majorem, et computrescebant prominentes extales eorum. Inieruntque Getthæi consilium *, et fecerunt sibi sedes pelliceas. Miserunt ergo arcam Dei in Accaron. [T. XVI.} Cumque venisset arca Dei in Accaron, exclamaverunt Accaronitæ, dicentes: Adduxerunt ad

1 Verba isthæc quæ in editis leguntur consequenter : Et ebullierunt villae et agri in medio regirnis illius, et nati sunt mures, et , facta est confusio mortis magna in civitute, obelo prænotarunt R. stephanus ac thenlogi Lovanienses: quia non exstaiit in textu Hebraico. nec in antiquioribus et castigatioribus mss, codicibus. Latinis HierQnymiarìo versionis. Mutuata sunt e LXX Interpretibus, sive ab illis Latinorum translationibus, quarum viguit usus ante Hieronymum. Sed eum innutneia Föpe hujusmodi occurfant additamenta in libris prœcipue Regum, non abs re erit lectorem docuisse ijuomodo posita reperiantur in yetustissimis codi&ibus sacforum Bibliorum editionis Hieronymi. Tria igitur supersunt adhuc genera librorum mss. Latinótum, qüibus causas et origines prædictorum additameniofum possumus deprehendere. Primum in illis locum obtinent mss. codices qui proprium ac genuinam lectionem tiieronymiginé additamentis repraesentant: cujus generis sunt Colbertunus, Aniciénsis, et Corbeiensis major num. 1 ; his etiam Canon Hebraicæ veritatis adjungendus est, utpote ui nihil spurium habeat pqst emendationem suam. xstant alii vetustiores codices, in quibus equidem purus fluit Bibliorum contextus, sed integra retiinent ad margines suas aliena et insititia verba cum signis quibu$dam intra textum, ut hæc tanquam ofíissaTsint a librariis, et ad sacrum contextum pertineant, significent. Tertium denique genus est Éecentiorum præsertim mss. codicum, in quorum contextum väria illa Scripturarum additamenta errore et imperilia librariorum inducta conspiciuniur : ut nullo deinceps adhibito di$crimine, quænam Hieronymo, aut quæ cæteris Latinis, interpretibus propriä fuerint, ih illis minime possit agnosci. Nos ûerò in hac Canonis Hebraicæ veritatis editione et veritati studentes, et utilitati legentium consulentes, universa hæc loca, quæ alienis additamentis confusa sunt et vitiata in antea editis, obelis appositis in margine indicare curavimus. Ad signum igitur istud lectQrem intentum volumus. Mant. — Vulgati addunt, Et ebullierunt villæ et agri in medio regionis illius, et nati sunt mures, et facta est confusio mortis magna in civitate,, guæ neque in Hebræo sunt, neque in n9stris allisque melioris notæ Latinis' ms$., et pridem critici jugularunt

[ocr errors]

noslrum. Miserunt itaque, etcongregaverunt omnes satrapas Philistinorum, qui dixerunt: Dimittite [h. Mittite] arcam Dei Israel, et revertatur in locum suum, et non interficiat nos cum populo nostro. Fiebat enim pavor mortis in singulis urbibus [h. in tota civitate], et gravissima valde manus Dei. Viri quoque, qui mortui non fuerant, percutiebantur in secretiori parte natium, et ascendebat ululatus uniuscujusque civitatis [h. ululatus civitatis] in coelum. [Cap. VI.] Fuit ergo arca Domini in regione Philistinorum septem mensibus *. Et vocaverunt Pbilisthim sacerdotes et divinos, dicentes: Quid faciemus de arca Domini ? indicate nobis quomodo remittemus eam in locum suum. [T. XVII.} Qui dixerunt: Si remittitis arcam Dei Israel, nolite dimittere eam vacuam, sed qwod debetis [h. non habet] reddite [h. reddetis] ei pro peccato, et tunc curabimini, et scietis quare non recedat manus ejus a vobis. Qui dixerunt : Quid est quod pro delicto reddere debeamus ei ? Responderunt illi: Juxta numerum provinciarum Philisthim, quinque anos

occurrunt vero sæpius in libris Regum loca quæ e textu Græco in Vulgatam translata sunt.

* Est hoc Yvr,atô tritos Hieronymianæ interpretationis quam ms. Veronensis exhibet, sane perspicuum argumentum, quod hac careat additione, Inieruntque Getthæi consilium, et fecerunt sibi sedes pelliceas, quæ neque in Hebraico exemplarihabetur, sed est óminino ex Græcis, xαά άτοίησαν ο! TεθαΊοι &zoto iç Éâpa< derivata, auctaque in Latino verbis, inierunt consilium, et pelliceas.Quanquam vero illum hinc amovere e textu non ausim : hoc tamen aio, minime eam videri ex Hieronymi calamo profectam, sed inter assumenta, quæ in ejus interpretationem ex Hebraico, sequior manus ex LXX aliisque Latinis versionibus importavit, enumerandam. Cæterum mirari etiam subit, non animadvertisse Hebræum scholiastem,autMartianæum,hancinterpolatitextus laciniam.

3 Addit Veronens. ms. Et ebullivit terra illorum mures : quod quidem videatur assutum ex LXX. xaì 裣%£a£v i, yi, aότῶν μῦas : neque enim in Hebraico exemplari quid simile hic loci invenire est. At diximus paulo ante ad superioris capitis vers. 6. ejusmodi additamentum tametsi pluribus conceptum verbis, ab omnibus, cum Hebræo textu, tum mielioris notæ mss., demum et criticis repudiari. Nihilosecius fatendum est, hanc oportere alicubi tandem indicatam fuisse murium ' ebullitionem e terra, siquidem paucis ab hinc versibus eam sacer textus significut prænotasse, ubi Philisthæos tradit, ut se a murium infestatione tuerentur, aureas eorum imagines ad latus utrumque arcæ reposuisse. Ut vero cum historiæ veritate æque bene aut illo, aut hoc loco congruat, hic tamen videtur et multo aptior ad facti memoriam recolendam, et ipsa dictati simplicitas tantum germanitatis præferre speciem, ut putare malim post Hieronymi tempora pericopem istam ex Hebræó archetypo decidisse, quam fuisse ab eo ex LXX interpretibus huc importatam. Et vero eam in Hebraico legit veterum quidam, sive Aquila is fuerit, sive Symmachus, sive quis alius Hexaplarium interpretum , qui ÉÉÉ6pzów vertit, quod `proprie est ebullivit, pro êáóta ev LXX, quod est, efferbuit. Legerit pari pacto Hieronymus, qui et eum interpretem pressius 8ecutus est.

aureos facietis, et quinque mures aureos: quia plaga A et usque ad Abel magnum, super quem posuerunt

una fuit omnibus vobis, etsatrapis vestris. Facietisque similitudinem ' anorum vestrorum, et similitudinem murium, qui demoliti sunt terram. Etdabitis Deo Israel gloriam, si forte relevet manum suam a vobis, et a diis vestris, et a terra vestra. Quare gratis corda vestra,sicut aggravavit Ægyptus,et Pharao cor suum? Nonne postquam percussus est,tunc dimisit eos [h.Nonne quando illusit eis,tunc dimisit],illos et abierunt? Nunc ergo arripite, et facite plaustrum novum et unum, duas vaccas fetas, quibus non est impositum jugum, jungite in plaustro, et recludite vitulos earum domi. Tolletisque arcam Domini, et ponetis in plaustro, et vasa aurea, quæ exsolvistis [ms. exsolvetis] ei pro delicto, ponetis in capsellam ad latus ejus: et dimittite eam ut vadat. Et aspicietis, et siquidem per viam finium suorum ascenderitcontra Beth-Sames, ipse fecit nobis malum hoc grande : sin autem, minime : sciemus quia nequaquam manus ejus tetigitnos, sed casu accidit, Fecerunt ergo illi hoc modo, et tollentes duas vaccas, quæ lactabant vitulos, junxerunt ad plaustrum, vitulosque earum concluserunt domi. Et posuerunt arcam Domini super plaustrum, et capsellam, quæ habebat mures aureos et similitudinem anorum. Ibant autem in directum vaccæ, per viam quæ ducit Beth-Sames, et itinere uno gradiebantur, pergentes et mugientes: et non declinabant [ms. declinaverunt] neque ad dexteram neque ad sinistram, sed et satrapæ Philisthim sequebantur usque ad terminos Beth-Sames. [T. XVIII.]

arcam Domini, quæ erat usque in illum diem in agro Josue Bethsamitis. Percussit autem de viris Bethsamitibus, eo quod vidissent arcam Domini, et percussit de populo septuaginta viros [h. septuaginta viros, et quinquaginta millia viros],et quinquaginta millia plebis. Luxitque populus, eo quod percussisset Dominus plebem plaga magna [h. in populo plaga magna].Et dixerunt vir Bethsamitæ: Quis poterit stare in conspectu Domini Dei sancti hujus? et ad quem ascendet a nobis? Miseruntque nuntios ad habitatores Cariath-Iarim, dicentes: Reduxerunt Philisthim arcam Domini, descendite, et ducite [Vulg. reducite] eam ad vos. [T. XIX, Cap. VIII.] Venerunt ergo viri Cariathiarim, et duxerunt [Vulg. reduxerunt] arcam Domini et intulerunt eam in domum Abinadab * in Gabaa: Eleazarum autem filium ejus sanctificaverunt, ut custodiret arcam Domini. Et factum est, ex qua die mansit arca * in Cariath-Iarim, multiplicati suntdies(erat quippejam annus vicesimus)et requievitcmnis|domus Israel post Dominum.Ait autem Samuel ad universam domum Israel, dicens: Si in toto corde vestro revertimini ad Dominum,auferte deos alienos de medio vestrum [Vulg. add. Baalim]. et Astaroth, et præparate corda vestra Domino, et servite ei soli, et eruet vos de manu Philisthim. Abstulerunt ergo filii Israel Baalim et Astaroth,et servierunt Domino soli. Dixit autem Samuel: Congregate universum Israel in Maspha *, ut orem pro vobis Dominum. Et convenerunt in Maspha: hau

Porro Bethsamitæ metebant triticum in valle, et C seruntque aquam, et effuderunt in conspectu Do

elevantes oculos, viderunt arcam, et gavisi sunt cum vidissent. Et plaustrum venit in agrum Josue Bethsamitæ et stetit ibi. Erat autem ibi lapis magnus, et conciderunt ligna plaustri, vaccasque imposuerunt super ea holocaustum Domino [h. vaccasque imposuerunt holocaustum Domino ] . Levitæ autem deposuerunt arcam Dei*, et capsellam quæ erat juxta eam, in qua erant vasa aurea, et posuerunt super lapidem grandem. Viri autem Bethsamitæ obtulerunt holaucausta, et immolaverunt victimas in die illa Domino. Et quinque satrapæ Philistinorum viderunt, et reversi sunt in Accaron in die illo. Hi sunt autem ani aurei, quos reddiderunt Philisthim pro delicto, Domino: Azo

mini, et jejunaverunt in die illa, et dixerunt ibi : Peccavimus Domino °. Judicavitque Samuel filios Israel in Maspha. Et audierunt Philisthim quod congregati essent filii Israel in Maspha, et asccnderunt satrapæ Philistimorum ad Israel. Quod cum audissent filii Israel, timuerunt a facie Philistinorum. Dixerunt ad Samuelem: Ne cesses pro nobis clamare ad Dominum Deum nostrum, ut sàlvet nos de manu Philistinorum. [T. XX.] Tulit autem Samuel agnum lactentem unum, et obtulit illum holocaustum integrum Domino, et clamavit Samuel ad Dominum pro Israel, et exaudivit eum Dominus. Factum est autem, cum Samuel offerret holocaustum, Philisthæi iniere prælium contra Israel:

tus unum,Gaza unum.Ascalon unum,Geth unum, Ac- D intonuit autem Dominus fragore magno in die illa

caron unum,et mures aureos secundum numerum urbium Philisthim, quinque provinciarum, ab urbe murata usque ad villam, quæ erat absque muro.

* Plurium numero habet Veronens. ms. cum Vulgatis, similitudines : Hæbræus quoque •>5y.

* Veronens. ms., Domini: estque hic reipsa in Hebræo *nn*: tametsi hanc regulam non `usque adeo constanter aut ms. aut vulgati servant: quod semel monuisse satis sit.

* Vocat ms. Aminadab, Hebræo ntix dissentiente.

* Addit idem ms. Domini, quod textus originales nomen hic tacent.

super Philisthim, et exterruit eos, et cæsi sunt a facie Israel ". Egressique viri Israel de Maspha, persecuti sunt Philisthæos, et percusserunt eos,

* Constanter noster ms. cum Vulgatis vocat Masphat, pressius Hebraeo nnEy^n. * Ms.: Diaeerunt, Non peccavimus, Domine ? longius tamen ab Hebraica phrasi. 7 Pro, a facie lsrael, mss. codices legunt, a filiis Israel. Sed in Colbertino Aniciensi, et in altero S. Germani ms. codice prima manu scriptum erat, a facie Israel, quod imperitus emendator mutavit hoc modo, a filiis Israel. MARt. — Nostris ms. et quos magno numero Martianæus autem Samuel lapidem unum, et posuit eum inter Maspha et inter Sen [ms. Senei], et vocavit nomen ejus [Vulg. add. loci], lapis Adjutorii. Dixitque: Hucusque auxiliatus est nobis Dominus.Et humiliati sunt Philisthim, nec apposuerunt ultra, ut venirent in terminos Israel. Facta est itaque manus Dominisuper Philisthæos, cunctis diebus Samuelis. Et redditæ sunt urbes, quas tulerant Philisthim ab Israel, Israeli, ab Accaron usque Geth, et terminos suos : liberavit Israel de manu Philistinorum, eratque pax inter Israel et Amorrhæum. Judicabat [ms. judicavit] quoque Samuel Israel cunctis diebus vitæ suæ, et ibat per singulos annos circumiens Beth-El et Galgala et Maspha, et judicabat Israelem in supradictis locis. Revertebaturque in Ramatha: ibi enim erat domus ejus, et ibi judicabat Israelem: ædificavit etiam ibi altare Domino. [T. XXI, Cap. VIII. Factum est autem cum senuisset Samuel, posuit filios suos judices Israel. Fuitque nomem filiiejus primogeniti Joel, et nomen secundi Abia, judicum in Cer-Sabee. Et non ambulaverunt filii illius in viis ejus : sed declinaverunt post avaritiam, acceperuntque munera, et perverterunt judicium. Congregati ergo universi majores natu Israel, venerunt ad Samuelem in Ramatha. Dixeruntque ei : Ecce tu Vulg. nunc] senuisti, et filii tui non ambulant in viis tuis : constitue nobis regem, ut judicet nos, sicut et universæ habent nationes. Displicuitque sermo in oculis Samuelis, eo quod dixissent : Da nobis reIngredientes urbem, statim invenietis cum antequam ascendat in [ms. et Vulg. tacent] in excelsum ad vescendum. Neque enim comesurus est populus donec ille veniat: quia ipse benedicit 1 hostiæ [h. sacrificio], et deinceps comedunt qui vocati sunt. Nunc ergo conscendite, quia hodie reperietis eum. Et ascenderunt in civitatem. [T.XXIII.]Cumque illi ambularent in medio urbis, apparuit Samuel egrediens obviam eis, ut ascenderet in excelsum, Dominus autem revelaverat auriculam Samuelis ante unam diem quam veniret Saul, dicens : Hac ipsa, quæ nunc est, hora, eras mittam ad te virum de terra Benjamin, et unges eum ducem super populum meum Israel : et salvabit populum meum de manu Philistinorum : quia respexi populum meum, venit enim clamor eorum ad me. Cumque aspexisset Samuel Saulem, Dominus ait ei : Ecce vir quem dixeram tibi, iste dominabitur populo meo. Accessit autem Saul ad Samuelem in medio portæ, et ait : Indica, oro, mihi, ubi est domus Videntis. Et respondit Samuel Sauli dicens : Ego sum Videns : ascende &nte me in excelsum ; ut cemedatis mecum hodie, et dimittam [h. mittam] te mane et omnia quæ sunt in corde tuo, indicabo tibi. Et de asinis: quas perdidisti nudiustertius ne sollicitus sis, quia inventæ sunt [ms. addit asinæ]. Et cujus;erunt optima quæque Israel? nonne tibi et omni domui patris tui ? Respondit autem Saul, et ait: Nunquid non filius Jemini ego sum, de minima tribu Israel, et cognatio mea novissima inter omnes familias * de tribu Benjamin? quare C ergo locutus es mihi sermonem istum ? Assumens taque Samuel Saulem, et puerum ejus, introduxit eos in triclinium [h. in cubiculum]. et dedit eis locum in capite eorum qui fuerant invitati. Erant enim quasi triginta viri. Dixitque Samuel coco: Da partem quam dedi tibi, et præcepi, ut reponeres seorsum apud te. Levavit autem cocus armum, et posuit ante Saul. Dixitque Samuel: Ecce quod remansit, pone ante te, et comede: quia de industrio servatum est tibi quando populum vocavi. 3.t comedit Saul cum Samuele in die illo. Et descenderunt de excelso in oppidum, et locutus est cum Saule in solario °. Cumque mane surrexissent, et jam dilucesceret, vocavit Samuel Saulem in solario dicens: Surge, ut dimittam [h. mittam] te. Et sur- D ' Hebræo pressius idem ms. Benedicet. * Antiquarii errore filius pro familias legit Veronens. ms. In alio Martianæus invenit cognationes.

usque ad locum qui erat subter Beth. Char. Tulit A famulis suis. Servos eliam vestros, et ancillas, et

gem, utjudicet nos. Et oravit Samuel ad Dominum. C asinas et sollicitus sit pro nobis. Qui ait ei :

Dixit autem Dominus ad SamueIem : Audi vocem populi in omnibus quæ loquuntur tibi, non enim te abjecerunt, sed me, ne regnem super eos. Juxta omnia opera sua, quæ fecerunt a die qua eduxi eos de Ægypto 1 usque ad diem istum : sicut dereliquerunt me, et servierunt diis alienis, sic faciunt etiam tibi. Nunc ergo audi vocem eorum : verumtamen contestare eos, et prædic eis jus regis, qui regnaturus est super eos. (T. XXII.) Dixit itaque Samuel omnia verba Domini ad populum, qui petierat a se regem, et ait : Hoc erit jus regis, qui imperaturus est vobis : Filios vestros tollet, et ponet in curribus suis, facietque sibi equites et præcursores quadrigarum suarum, et constituet

juvenes optimos, et asinos auferet, et ponet in opere suo. Greges vestros addecimabit, vosque eritis ei servi. Et clamabitis in die illa a facie regis vestri, quem elegistis vobis: et non exaudiet vos Dominus in die illa *. Noluit autem populus audire vocem Samuelis, sed dixerunt: Nequaquam rex enim erit super nos, et erimus nos quoque sicut omnes gentes: et judicabit nos rex noster, et egredietur ante nos, et pugnabit bella nostra pro nobis (h. non habet, pro nobis). Et audivit Samuel omnia verba populi, et locutus est ea in auribus Domini. Dixit autem Dominus ad Samuelem: Audi vocem eorum, et constitue super eos regem (h. illis regem). Et ait Samuel ad viros Israel: Wadat unusquisque in civitatem suam. (Cap. IX.) Et erat vir de Benjamin nomine Cis, et filius Abiel, filii Seror [ms. Seor], filii Bechorat [ms. Beoreth], filii Aphia, filii viri Jemini, fortis robore. Erat ei filius vocabulo Saul, electus et bonus, et non erat vir de filiis Israel melior illo.Ab humeroetsursum eminebatsuper omnem populum. Perierant autem asinæ Cis patris Saul: et dixit Cis ad Saul filium suum: Tolle tecum unum de pueris, et consurgens vade,et quære asinas. Qui cum transissent per montem Ephraim, et per terram Salisa, et non invenissent,transierunt etiam per terram Salim, et non erat: sed et per terram Jemini, et minime repererunt. Cum autem venissent in terram Suph, dixit Saul ad puerum * qui erat cum eo : Veni, et revertamur, ne forte dimiserit pater meus Ecce est vir Dei in civitate hac, vir nobilis : et omne quod loquitur, absque ambiguitate venit. Nunc ergo eamus illuc, si forte indicet nobis de via nostra, propter quam venimus. Dixitque Saul ad puerum suum: Ecce ibimus: quid feremus ad virum Dei *? panis defecit in sitarciis nostris: et sportulam non habemus, ut demus homini (h. viro Dei), nec quidquam aliud. Rursum puer respondit, Saul, et ait: Ecce inventa est in manu mea quarta pars stateris argenti, demus homini Dei (h. viro Dei), ut indicet nobis viam nostram (Olim in Israel sic loquebatur unusquisque vadens consulere Deum): Venite (ms. Veni), eamus ad Videntem (qui enim propheta dicitur hodie, vocabatur olim Videns):

sibi tribunos, et centuriones, et aratores agrorum D et dixit Saul ad puerum suum:Optimus sermo tuus. suorum, et messores segetum, et fabros armorum Veni, eamus. Et ierunt in civitatem in qua erat vir tem, quia sacrificium est hodie populo in excelso. A rexit Saul: egressique sunt ambo, ipse videlicet

et curruum suorum. Filias quoque vestras faciet sibi auguentarias, et focarias, et panificas. Agros quoque vestros, et vineas, et oliveta optima tollet et dabit servis suis. Sed et segetes vestras, et vinearum redditus addecimabit, ut det eunuchis et

consuluit, a filiis legunt pro a facie: et est quidem

in Hebræo perquam similis scriptio utriusque vocis

ut sumi, et confundi invicem •:-5 possit pro *:E5 * Veron. ms. de terra Ægypti. . . * Addunt Wulgati libri: Quia petistis vobis regem,

[merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors]

dunt hic Dei.

* Vulgati addunt stravitque Saul in solario et dormivit, quæ nec Hebræus habet nec Latini melioris notæ codices.

* Alterum γνησιότητος Hieronymianæ versionis, quam refert Veronens. ms., argumentum hinc sumi velim, quod totam hanc, nec sane paucorum verborum pericopem. Et liberabis populum ejus de manibus inimicorum ejus qui in circuitu sunt. Et hoc tibi signum, quta unacit te Deus in principem, penitus ignorat. Nempe Hebræus quoque textus ea prorsus caret ; et quanquam videri possit ab ipso

et Samuel. Cumque descenderent in extrema parte civitatis, Samuel dixit ad Saul : Dic puero ut antecedat nos, et transeat; tu autem subsiste paulisper, ut indicem tibi verbum Dei. (T. XXIV, Cap. X.) Tulit autem Samuel lenticulam olei, et effudit super caput ejus, et deosculatus est eum, et ait: Ecce, unxit te Dominus super hæreditatem suam in principem, et liberabis * populum ejus de manibus inimicorum ejus, qui in circuitu sunt. Et hoc tibi signum, quia unxit te Deus in principem. Cum abieris hodie a me, invenies duos viros juxta sepulcrum Rachel in finibus Benjamin, in meridie (h. in Zelza, quod interpretatur, in umbra dicentque tibi : Inventæ sunt asinæ, ad quas ieras perquirendas, et intermissis pater tuus asinis, sollicitus est pro vobis, et dicit : Quid faciam de filio meo ? Cumque abieris inde, et ultra transieris, et veneris ad quercum Thabor, invenient te ibi tres viri asccndentes ad Deum in Beth-El, unus portans tres hædos, et alius tres tortas panis, et alius portam Iagenam, vini. Cumque te salutaverint, dabunt tibi duos panes, et accipies de manu eorum. Post hæc venies in collem Dei, ubi est statio Philistinorum et cum ingressus fuerisibi urbem,obvium habebis gregem prophetarum descendentium de excelso, et ante eos psalterium et tympanum, et tibiam, et citharam, ipsosque prophetantes. Et insiliet in te Spiritus Domini, et prophetabis cum eis, et mutaberis in virum alium. Quando ergo venerint signa hæc omnia tibi, fac quæcunque invenerit manus tua, quia Dominus tecum est. Et descendes ante me in Galgala (ego quippe descendam ad te), ut offeras oblationem, et immoles victimas pacificas [h. ad offerendas et immolandas victimas pacificas] : septem diebus expectatis donec veniam ad te, et ostendam tibi quæ facias [T. XXV.] Itaque cnm avertisset humerum suum, ut abiret a Samuele, immutavit ei Deus cor aliud, et venerunt omnia signa hæc in die illa. Veneruntque ad prædictum collem, et ecce cuneus prophetarum obvius ei: insiluit super eum Spiritus I)ei, et prophetavit in medio eorum. Videntes autem omnes qui noverunt eum ab heri et nudinstertius, quod esset cum prophetis, et prophetaret, dixerunt ad invicem : Quænam res accidit filio Cis ? num et Saul inter prophetas? Responditque alter (ms. alius) ad alterum, dicens: Et quis olim archetypo ob ejusdem vocis n: 75 recursum, solemni antiquariorum lapsu excidisse : hæc tamen ipsa Latinæ versionis cum exemplari Hebr. tanta conformitas evincit se ab eo fonte religiose derivari nihilque plus habere vel minus. ldque eos magis, quod in promptu erat, si fuisset is animus, propositumque S. Interpretis locum supplere ex Græco, in quô habetur, xzi aù atöae: < àùtòv èx χειρὸς $y0;j)v aùroû xvz}%0*v, xai τούτά σοι τὸ αημείαν 83. ' ἐ/z:a£ a£ K%2*o< ἐπᾶ κληρονομάαν αότου et< άρχογέa. Verissime autem præfatus, est S. Pater, sibi conscium non esse quidpiam se de Ilebraica veritate mutasse. Quamobrem et hic mirari subit nec

Hebræum sgholiastem, nec Martianæum hanc Latimorum codicum additionem animadvertisse.

« PoprzedniaDalej »