Obrazy na stronie
PDF

ex Hebraeo Latine conversum, ita ad ipsum A explanationem priorum edita sunt: ut sicubi

Sophronium scribens: Quia igitur nuper cum Hebrxo disputans, quxdam pro Domino de Psalmis testimonia protulisti, volensque Ule te Hindere, per sermones pene síngalos, asserebat non ita haberi in Hebrxo, ut tu de Sepiuaginta Interpretibus opponebas: studiosissime pos tulas ti, ut post Aqttilam, et Symmachum, et Theodotionem, novam editionem Latino sermone transferrin. Ex his manifestum nobis est ingratos prorsus ас iniquoe fuisse Hieronymo eos omnes, qui objiciebant sanctum virum in Septuaginta condemnationem Scripturas sanctas interpretatum: ñeque vero in culpam vocari В meruit, quod arma adversus hostes fidei Christiana? sua versione subministraret Ecclesiis. Juste ergo hoc queritur ad finem secundi libri Apologiœ suae adversus Rutinum: Unde me putabam bene mereri de Latinis meis, et nosirorum ad discendum ánimos concitare (quod etiam Grœci versum de Latino post tantos Interpretes non fastidiuni), inde in culpam vocor, et nauseanti stomacho cibos ingero. Ecquid in homine iotutn sit, si innocentia criminosa est? Denique Studium suum hoc argumento malignis etiam lectoribus persuasum voluit: Quod

ilia non intelligantur, ex nostris manifestiora fiant. Rescripsit S. Augustinus ad Hieronymum, prorsus ita esse persuasus: De interpretation tua, inquit, jam mihi persuasisti, qua utilitate Scripturas volueris transferre de Hebrxo, ut scilicet ea, qux a Judxis prxtermissa vel corrupta sunt, prorerres in medium. Caetera vide epist. 97 inter Hieronymianas. Restât igitur e supra jam allatis, Rieronymum non in suggillationem Septuaginta Interpretum, sed ad omnes Ecclesiœ utilitates novam ex Hebraeo fonte edidUse versionem.

III. Cum autem sciret Hieronymus se non posse interpretan, nisi quod antea intellexerat, omnibus Graecorum ac Lalinorum excultus disciplinis, Hœbraeorum magistrorum limina tereré, eorumque litteras studere coepit. Id abunde testatus est epist. 4 ad Rusticum monachum, docens amore virtutum vitia superanda : Dum essem juvenis, inquit, et solitudinis me deserta vallarent, incentiva vitiorum ardoremque naturx ferre non potcram. Quam cum crebis jejuniis frangerem, mens tarnen cogitationibus xstuabal : ad quam edomandam, cuidam Jratri, qui ex Hebrxis crediderat, me in disciplinam dedi, ut post

si apud Grœcos, post Septuaginta editionem, С Quiniiliani acutnina, Ciceronis fluvios, gra

jam Christi Evangelio coruscante, Judœus Aquila, et Symmachus, ac Theodotio judaizantes hxrectici sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris subdola interpretatione celarunt : et tarnen in 'K£aitXoïi habentur apud Ecclesias, et explanantur ab ecclesiasticis viris: quanto magis ego Christianns, et de parentibus Christianis natus, et vexillum crucis in mea fronte por tans, cujus Studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesix puro et fidcli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Hase

vitatemque Frontonis, et lenitatem Plinii, alphabctum discerem, et stridentia anhelantiaque verba meditarer. Quid ibi laboris insumfiserim, quid sustinuerim difficultaiis, quoties desperaverim, quotiesque cessaverim, et conieniione discendi rursus ineeperim, testis est conscientia tarn mea qui Passus sum, quam eorum qui mecum duxerint vitam. Et gralias ago Domino, quod de amaro semin e litterarum dulces fruetus carpo. Hanc in discendo litteras Hebraicas difßcultatem pistrinum vocat, dum sie in Danielem praefatu : Denique et ego adolescentulus post

ipse praefatione in librum Job ex Hebraeo D Quintiliani et Tullii lectionem, ac flores sciolus inter eos, ccepi rursum discipulus esse A rem adhibuit Hebrœum, quem non gratis

Latine reddilum. Idein probat epist 89 ad Augustinum, cui suum Studium commendabat his verbis : Ego cnim non tarn vetera adolere conatus sum, qux lingux тех ominibus emendata de Grœco in Latinum transtuli, quam ea testimonia, qux a Judxis prxtermissa sunt, vel corrupta, proferre in medium: ut scirent nostri quid Hebraico vertías contineret. Si cui legere non placet, nemo compelía invitum. Bibat vinum vetus cum suavitate, et nostra musta contemnat, qux in

rhetoricos, cum me in lingux hujus pistrinum reclusissem, et multo sudore, multoque tempore vix eeepissem anhelantia siridentiaque verba resonare, et quasi per cryptam ambulans, ramm desuper lumem aspicerem, impegi novissime in Danielem, et tanto lœdio affectus sum, ut desperatione subita отпет laborem veteran voluerim contemnerc. Verum adhortante тс quodam Hebrxo, et illud mihi crebrius in sua lingua ingerente, Labor omnia vincit improbas: et qui mihi videbar

accessisse, sed pecunia conductum asserit prsefatione in eumdem Jobi librum; Memini me inquit, ob int eilt gentium hnjus voluminis Lyddxum quemdam prxceptorem, qui apud Hebrxos primus haberi putabatur, non parvis redemisse nummis : cujus doctrina, an aliquid profecerim, nescio. Hoc unum scio, non potuisse me interpretari, nisi quod ante intellexeram. Nulli ergo labori parcens, nee marsupio suo, linguœ Hebraicae notitiam consecutus est non mediocrem ; ita ut par esset Latino sermone extemplo exponere quaeeunque Judaei Hebraicas ipsi dictitarent.

Chaldaicus. Et ut verum faiear, usque ad prœsentem diem inagis possum sermonem

Chaldaicum legere et intelligere, quam sonare.

Tantum орепс ас laboris expertus est S.

Hieronymus in discenda lingua Hebraica, propter anhelantia illa et stridenlia verba, quae etsi intelligantur a Latinis, vix tamen ea sonare possumus ad morem Judeeorum, quibus nativum est hujusmodi idioma barbarum. Unde idem Hieronymus lib. i Comment, in cap. ni Epístola; ad Titum, causam tantas difficultatis edisserit dicens: Quod autem ait, genealogías, et contentiones, et

rixas, qux veniunt ex lege, devita : proprie В Cujus rei testem habemus pnefalionem in

puisai Judxos, qui in eo se jactant, et pu tant legis habere notitiam, si nomina teneant singulorum, qux quia barbara sunt, et etymologias eorum non novimus, plerumque corrupte proferuntur a nobis. Et si forte erraverimus in accentu, in extensione et brevitate syllabx, vel brevia producentes, vcl producta breviantes, soient irridere nos imperitix, maxime in aspirationibus et quibusdam cum rasura gulx litteris proferendis... Si igitur a nobis hxc nominum et lingua idiomata, ut videlicet barbara, non ita fuerint expressa, ut exprimuntur ab

Tobiam, ubi docuit nos modum quo suam versionem Latinam edidit: Et quia, ait, vicina est Chaldxorum lingua sermoni Hebraico utr¿usque lingux peritissimum loquarem repeciens, uni us dei laborcm arripui: et quidquid Ule mihi Hebraicis verbis expressif, hoc ego, aceito notario, serinonibus Latinis exposui. Quod utique per se ipsum nunquam praostilisset, nisi probe et pulchre caîluisset linguam Hebraicam : nam quis semidoctus aut rudis in lingua Hebraica, loquenlis hebrai verba díctala simili facilitate in Latinum sermonem converteret? Salis

Hebrxis, soient cachinnum attollcre, et jurare С ergo perspeclum lit, Hieronymum sermonis

se penitus nescire quod dieimus. Unde et nobis curx fuit omnes veteris legis libros, quos vir doctus Adamantins in Hexapla digesserai, de Cxsariensi Bibliotheca descriptos, ex ipsis authenticis emendare, in quibus et ipsa Hebrxa propriis sunt characteribus verba descripia, et Grxcis litteris tramite expressa vicino... ut non magnopere pertimescamus supercilium Judœrum, solutis labiis, et obtorta lingua, et stridente, et rasa fauce gaudentium. Assiduum vero fuisse in litteris Hebraicis S. Doctorem manifeste declarant verba isthaec, quae in epitaphio

Hebraei perfeetam notitiam habuisse: etei modestia; causa ipse alibi dixerit, se Hebrxorum sermonem ex parte didicisse, in Latino autem ab incunabulis inter grammaticos, et rhetorcs, et philosophos fuisse detritum. Ñeque vero negare poluit epístola 142, ad Damasum papam, ab Hebraeis mulla didicisse ; Est vir quidam, inquit, a quo ego plura didicisse me gaudeo, et qui Hebrxum sermonem ita elimarit, ut inter scribas eorum Chaldxus existimeiur. Ad Marcellam quoque epist. 130 fatetur nonnihil purioris Lalinitatis amisbse propter usurn idiomatia

Paulas matris scripta leguntur: Loquar ¿/Dnebiaei sibi familiärem: Nos, ut seis, He

aliud, quod forsitan xmulis videatur incredibile. Hebrxam linguam, quam ego ab adolescentia multo labore ас sudore ex parle didici, et infatigabili meditations non desero, ne ipse ab ea deserar, discere voluit, et consecuta est, etc. Parurn erat homini sludiosissimo ac intelligentiae sacrorum Bibliorum cupidissimo, linguam НеЬгазат multo sudore didicisse, nisi etiam opes suas in eo negolio experiretur. Ad perfectam eniin obscurissimi libri Job intelligentiam docto

brxorum lectione detenti, in Latina lingua rubiginem obduximus, in tantum ut loquentibiis quoque nobis stridor quidam non Latinus interstrepat. Unde ignosce ariditaii, etc. In fine Commentariorum in Aggœum prophelam, omnen eloquii venustatem perdidisse se dicit studio linguae Hebraicas: Obsecro te, lector, ut ignoscas céleri sermone dictanti, пес requiras eloquii venustatem, quam multo tempore Hebrxx lingux studio perdidi, etc. Idem Ilieronymi Studium pro

bant Hebreea volumifa ab eo descripla, vel A bus credidisse, nee habuisse magistram

collata cum interpretibus Graecis, nee non Palaestinœ provincia, quam perlustravit ас peragravit ob pleniorem intelligentiam Hebraicorum nominum, adscitis eliara Judœorum eruditissimis magislris sibi sociis. Singula ordine suo prosequamur. Apud S. Damasum excusat se tarditatis epist. 125, quod non statim ad ejus interrogata rescripseril alio opere detentus. Quid sit autem tale opus, ;his verbis declaravit initio ejusdem epístola?: Interim tarnen et ego linguam, et il'.e articulum, movebamus, cum subito llcbrxus intervenu, deferens non pauca

opinionem suam, sed ea etiam de quibus scire se arbitrabatur, interrogare solitum; quanto magis in iis super quibus anceps erat? Hoc vero confirmât argumento sequenti: Denique, inquit, cum a me nuper litteris flagitassetis, ttt vobis Paralipomenon Latino sermone transferrem; de Tiberiade legis quondam doctorem, qui apud Hebrxos admirationi habebatur, assumpsi et contuli cum eo a vértice, ttt aiunt, usque ad extremum unguent: et sic confirmaius ausus sum faceré quodjubebatis. Quid amplius in viro studioso desiderari queat, certe non video. Omnem volumina, qux de Synagoga quasi Tectums В in rebus Hebraicis laborem insumit, sum

acceperat. Et illico : Habes, inquit, quod post ul avéras : meque dubium, et quid facer em nescientem, ita festinus exterruit, tit omnibus prxtermissis, ad describendum transvolarem: quod quidem usque ad praesens fació. Hebraicis similiter detentus litteris, et contentione librorum assidua, breviorem dedit epistolam 74, ad Marcellam : Ut tamparvam, inquit, epistolam scribcrem, causse duplicis fuit, quod et tabellarius festinabat, et ego alio opere detentus, hoc quasi кхркруь), me occuparem. Quxris quidnam illud sit, tarn grande, tarn necessarium, quo epistolicx

ptui non parcit, peregrinationes laboriosas subit, cum eruditissimis Judaeorum assidue sermonem confert; libros propria manu describe ; contendit Graeca cum Hebrseis. Denique quid, non, ut linguae sanctœ intelligentiam consequeretur? Mérito igitur aiebat supra: Et gratias ago Domino, quod de amaro semine litterarum dulces fructus carpo; id est, scientiam divinarum Scripturarum, et sermonis Hebraei peritiam.

IV. Multarum igitur linguarum scientia insiguis Hieronymus, et apud omnes eruditione sua celebratus, brevi a pluribus rogari

confabulationis munus exclusum est. Jampri- С ccepit, ut libros sacros e fontibus Hebrseis in

dem cum voluminibus Hebrxorum editionem Aquilx confero; ne quid forsitan, propter odium Christi, Synagoga mutaverit: et ut amicx menti fatear, qux ad nostram fidem pertinet roborandam, plura reperio. Nunc a prophetis, Salomone, Psalterio, Rcgnorumque libris examussim recensitis, Exodum teneo, quem Uli Ellesmotii vocant, ad Leviticum transiturus : vides igitur, quod nullum officium huic operi prxponendum est. In his studÜ3 occupatus Rorarc vir sanctus, oculis insuper Juda'am contemplan voluit : quomodo enim Groecorum historias magis intel

Latinum sermonem transferre vellet. Orones prœfatiunculae veterie Testamenti quarum ex parte exempla subjiciemus, huic rei testes sunt. Et superflu um est, quod in ill is dictum invenitur, aliter quam ibi dictum est, scribere. Incipiamus igitur a Genesi, cujus prologus talis est: Desiderii mci desideratus accepi epístolas, qui quodam prxsagio futurorum cum Daniele sortitus est nomen (Dan.x, 11, 19), obsecr antis ut trans latum in linguam Latinam de Hebrxo sermone Pentateuchum nostrorum auribus tradcrem. Erat forte hie Desiderius sanctus ille presbyter in Vasconia,

lignnt qui Athenas viderint ; ita sanctam D qui cum Ripario auctor fuit luciilenti opens editi ab Hieronymo pro Sanctis martyrum reliquiis adversus Vigilantium. Auctores sunt hujus Dictatiunculx тех, inquit Hieronymus, sancti presbyteri Riparias et Desiderius, quiparochias suas vicinia istius scribunt esse macúlalas, miseruntque libros per fratrem Sisinnium, etc. Nisi alium Desiderium fuisse credamus, honestum et eloquentem virum, cui S. Doctor scribebat epistolam 154, in qua etiam apparet, opuscula Hieronymi vehementer postulan ab eo, qui cum Daniele

2

Scripturam lucidius inluebitur, qui Judicam oculis coulemplatus est, vel antiquarum urbium memorias, locorumque, et eadern vocabula, vel mulata cognoverit. Unde et Hieronymo cura1 fuit cum eruditissimis Hebrreorum hunc laborem subiré, ut circumirent provinciam quam universa! Christi Ecclesia; »onant. Ita ipse conceptis verbis ad Domnionem et Rogatianum prcefatione in librum Paralip"menoii, quibus item fassus, est, nunquam se in divinis voluminibus propriis viri

Patrol. XXVIII.

vaticinium babueril. Sed quisquís fuerit iste Desiderius, qui Pentateuchum Latino sermone translatum ex Hebrseo flagitabat; certum videtur sanctum fuisse, nee exiguum in Ecclesia meritis hominem. Finito Pentateucho, ad Jesum fllium Nave, id est, ad Josue, et ad Judicum librum, ad Ruth quoque et Esther raanum misit: quia hos libros Eustochio virgini Christi negare non potuit. Latine eos ex Hebraeo convertit post sandre Paulee dormitionem, cujus antea precibus volumina quatuor Regum in Latinum sermonem fuisse interpretatum non levis est conjectura in illis ultimis prœfatiunculre verbis : Sed et vos fámulas Christi rogo, qux Domini discumbentis pretiosissimo fidei myro unguis caput (Maith. xxvi, 7)... ut contra latrantes canes, qui adversum me rábido ore desxviunt... orationum vestrariim clypeos opponatis. Fámulas Christi, non alias puto quam Paulam et Eustochium, Bethléem degentes œtatem cum Hieronymo. Paralipomena, pétente sanctissimo episcopo Chromatio, ad fontem Hebrœum Latinis sermonibus expressit : Si Septuaginta, inquit lnterpretum pura, et ut ab eis in Grxcum versa est, edilio permaneret, superflue me, Chromali, episcoporum sanctissime atque doctissime, impelieres, ut Hebrxa volumina Latino sermone transferrem. Impellebat ergo sanctissimus atque doctissimus episcopus Hieronymum, ut omissis rivulorum tramitibue, ex ipsa veritate Hebraica libros sacros Latinis hominibus traderet. Pro libro Ezrœ et Nehemire similiter vertendo, Domnionem et Rogatianum Hieronymo institisse probant verba hœc, qure in prrefatione leguntur: Tertius annus est, quod semper scribitis atque rescribitis, ut Eçrx librum de Hebrxo transferam : quasi non habeatis Grxca et Latina volumina : aut quidquid illud est, quod a nobis vertitur, non statim ab omnibus conspuendum sit. Certe in Ecclesia Christi non fuit tunc teraporis vir Domnione celebratior illustri sanctitatis laude, ut testata res est pluribus epistolis Hieronymi, Augustini, ac Paulini, nee non RuBni, et Pallada scriplis. Rogatianus autem frater creditur ejusdem sanetissimi Patrie et presbyteri Domnionis, qui veneranda canitie Chrislianis omnibus sumroo in honore erat, atque hospitalitatis ofQcio Lot sui temporie appellari meruit. Tales habuit Hieronymus hortatorcs translationum suarum ex Hebrseo.

A Libros quoque Salomonis ex Hebraica veritate conversos, Sanctis episcopis Chromalio et Heliodoro dedicavit: quorum deinde postulationibus acquiescens, librum Tobiœ Chaldreo sermone scriptum Latine interpretatus est. Mirari non desino, ejus sunt verba, exactionis vestrx insiantiam: exigitis enim ut librum Chaldxo sermone conscriptum ad Latinum stylum lraham...feci satis desiderio vestro, non tarnen meo studio. Arguunt enim nos Hebrxorum siudia, et imputant nobis contra suum Canonem Latinis auribus is ta transferre. Sed melius esse judicans Pharisxorum displicere jndicio, e4

В episcoporum jussionibus deserviré, institi ut potui, etc. Sophronius, vir apprime eruditus, inter eos etiam numerandus venit, qui Hieronymum litteris impellebant ad hujusmodi translationes Latinas. Unde ad eumdem Sophronium de occasione versionis Psaltern ex Hebrreo scribens, hsec in prrefatione comminiscitur: Quia igitur nuper cum Hebrxo disputons, quxdam pro Domino Salvatore de Psalmis testimoniaprotulisti: volensque Ule te illudere, per sermones pene singulos asserebat non ita haberi in Hebrxo, ut tu de Septuaginta Interpretibus opponebas, studiosissime postulasti, ut post Aquilam, et Symmachum,

С et Theodotionem, novam editionem Latino sermone transferrem. Aiebas enim te magis interpretum varietale turbari, et amore quo laberis, vel translatione, vel judicio meo esse contentum. Unde impulsus a te, cui et quae possum negare non possum, rursum me ob— trectatorum latraiibus tradidi: maluique te vires meas, quam volunta tern in a »i ici lia quxrere, Certe confidenter dicam, et mullos hujus operis testes citabo, me nihil duntaxat scientem de Hebraica veritate mutasse. Invitus denique et coactus Pau I re matris ac Eustochii virginis quolidianis exactionibus, prophetarum tarn majorum, quam minorum

D volumina latinitate donavit : id enim expresse conqueritur prrefatione in Jcremiam, quam his verbis definitam esse voluit: Pro his omnibus maledicta ab xmulis prxsto— ¡antes, quibus me necesse est per singula opuscula responderé. Et hoc patior, quia vos cogitis. Cxterum ad compendium malirectitts fuerat modum fur or i eorum silentio meo poneré, quam quotidie novi aliquid scripii— tantem, invidorum insaniam provocare. Hue usque de tantis ac talibus exactoribus Hiero nymianarum versionum dixisse sufficiat, ut ratum sit omnibus summara in Ecclesia Dei fuisse semper auctoritatem voluminum Hebraicorum veteris Instrument^ quod Latine redditum Ecclesiis dedicatum est, procurante ancillarum Christi, virorum doctorum, ac sanctissimorum episcoporum agmine.

Jam quod oppugnatores earumdem translalionum spectat, si Augustinum excipias, nemo eorum qui non, stimulante invidia, sanctum opus capere et Hieronymo detrahere studuerit. Ideo prrcfatione in Ezram de suis am u lis aiebat : Accedunt ad hoc invidorum studia, qui omne quod scribimus reprehendendum pu laut; et interdum contra se, conscientia repugnante, publice lacérant quod occulte legunt : in tantum ut clamare compellar, etdicere (Psal. cxix, 2.): Domine, libera animant meam a labiis iniquis et a lingua dolosa. Nihil est quod manifestais invidorum illorum vesaniam prodiderit, quam ea quae leguntur ad finem libri secundi Apologia adversus Rufinum, ubi de supposita Hieronymo epístola abunde satis disputatur: Scribit trater Eusebius, Inquit S. Hieronymus, se apud Afros episcopos; qui propter ecclesiasticas causas ad comitatum vénérant, epistolam quasi meo scriptam nomine reperisse: in qua agerem pœnitentiam, et me ab Hebrœis in adolescentiam inductum esse ut testarer, ut НеЬгага Volumina in Latinum verter em, in quibus nulla sit vertías. Quod audiens obstut>ui... Qui hoc ausus est faceré, quid aliud non audeat? Bene quod malitia non habet tantas vires, quantos conatus. Perierat in~ nocentia, si semper nequitix juncta esset potentia; et Шит quidquid cupit calumnia^ prxvaleret. Et iterum : Ecquid in homine tut um sit, si innocentia criminosa est f Durmiente patrefamilias, inimicus homo {inania superseminavit. (Matth., xiii, 25.) Exterminavit vineam aper de silva, et singularis férus depastus est earn (Psal Lxxxi. 14). Ego laceo, et litterœ поп тех loquuntur contra me. Ignoro crimen, et crimen in toto orbe confiteor. Heu mihi, mater mea, ut quid me genuisti, virum, qui judicer et discernar omni terrx I His inflammati in vidi ее facibus, ас nequitke artibus instructi, nebulones quidam oppugnabant translationes Hebraicas Hieronymi. Signifer eorum fuit Rufinus, etsi juraret se epistolam non scripsisse ad Afros sab nomine Hieronymi, in qua iste confiteretur inductum esse a Jadeéis ut mendacia transferret. Inter gregales ejuedem Rufini, oppu

A gnatorem quoque habuit Palladium Hieronymus; nam hujus ipse meminit procemio Dialogorum adversus Pelagianos, dicens: Palladius, servilis nequitix, eamdem hxresim instaurare conatus es, et novam translationis Hebraicx mihi calumniam struere, etc. O felices S. Doctoris labores, qui nunquam hareticis parcens, omni egit studio, ut hostes Ecclesiee, ejus quoque hostes fièrent 1 Ñeque vero tot calumnias excogitarent Origenista ad exitium sancti viri, nisi prius illorum errores publice redarguisset, scriptisque fregisset ipsorum superbiam. At licet hydra sibilaret, victorque Sinon incendia jactaret:

В magis sanctorum virorum charitate provocabatur ad Studium, quam invidorum detractione et odio deterreretur. Tanto autem livore torquebantur propter translationem Hebraicam, tum Judai, tum malevoli Christiani, ut Hieronymum de medio tollere voluissent. Hinc Beda in sua epístola apologética ejusmodi invidiee recordatus, ait: Quippe qui in tam necessaria divinx Scripturx translatione, pene a Latinis sitnul et Hebrxis est lapidibus oppressas. Ab Hebrxis quidem, quod eis irridendi Chrisiianos, et calumniandi pro codicibus mendosis occasio foret ablata : a Latinis autem, quod eis nova et in

C sólita, tametsi meliora, pro veteribus ingererentur et solitis. Quibus consonant ista qua leguntur apud ipsum Hieronymum prafatione in librum Josue: Qux enim audientis vel legentis utilitas est, nos laborando sudare et alios detrahendo laborare; doleré Judxos, quod calumniandi eis et irridendi Christianos sit ablata occasio ; et Ecclesix homines id despicere, into lacerare, unde adversarii torqueantur?

Diverso prorsus ferebatur studio S. Augustinus, cum ab interpretatione Hebreeorum voluminum aliquando Hieronymum deterruit, eo scilicet animo, qui oculis Dei in fraterna

D dilectione non displicet. Quid igitur causa exstiterit ad deterrendum Hieronymum ab incepto opere Hebraica translationis, amicissime ipsi suggerebat idem Augustinus cpist. 71, ubi ait: Ego sane te mallem Grxcas i>otitts canónicas nobis intcrpretari Scripturas, qux Septuaginta Interpretum perliibcntur. Perdurum crû enim, si tua interpretatio per multas Ecclcsias frcquentius cxperit lectitari, quod a Grxcis Ecclesiis Latinx Ecclesix dissonabunt ; maxime quia facile contradictor convincitur Grxco prolate libro, id est, linqux

« PoprzedniaDalej »