Obrazy na stronie
PDF

ductile de auro mundissimo. De cujus vecte calami, A bus suis, capitacolumnarum,et tota operis cælatu

scyphi, sphærulæ ac lilia procedebant: sex in utro que latere, tres calami ex parte una, et tres ex altera ; tres scyphi in nucis modum per calamos singulos, sphærulæque simul et lilia et tres scyphi instar nucis in calamo altero, sphærulæque simul et lilia. Æquum erat opus sex calamorum, qui procedebant de stipite candelabri. In ipso autem vecte erant quatuor scyphi in nucis modum, sphærulæque per singulos simul et lilia. Et sphærulæ sub duobus calamis per loca tria, qui simul sex fiunt calami procedentes de vecte uno. Et sphærulæ igitur, et calami ex ipso erant, universa ductilia ex auro purissimo. Fecit et lucernas septem cum emunctoriis suis, et vasa, ubi quæ emuncta sunt exstinguantur, de auro mundissimo: talentum auri appendebat candelabrum cum omnibus vasis suis. Fecite!, altare thymiamatis de lignis settim, habens per quadram singulos cubitos, et in altitudine [Vulg. latitudine] duos: e cujus angulis procedebant cornua. Westivitque illud auro purissimo, cum craticula ac parietibus et cornibus.Fecitque ei coronam aureolam per gyrum, et duos annulos aureos sub corona per singula la tera, ut mittantur in eos vectes, et possit altare portari. Ipsos autem vectes fecit de lignis settim, et operuit laminis aureis. Composuit et oleum ad sanctificationis ungnentum, et thymiama de aromatibus mundissimis, opere pigmentarii. [Vap. XXXVIII.] Fecit et altare holocausti de lignis settim,quinque cubitorum per quadrum, et trium in altitudine cujus cornua de angulis procedebant : operuitque illud æneis laminis. Et in usus ejus paravit ex ære vasa diversa, lebetes, forcipes, fuscinulas, uncinos et ignium receptacula.Craticulamque ejus in modum retis fecit æneam, et subter eam in altaris medio arulam. fusis quatuor annulis per totidem retiaculi summitates, ad immittendos vecles ad portandum : quos et ipsos fecit de lignis settim, et operuit laminis æneis : induxitque in circulos, qui in altaris lateribus eminebant. Ipsum autem altare non erat solidum, sed cavum ex tabulatis, et intus vacuum. Fecit et labrum æneum cum basi sua de speculis mulierum, quæ exeubabant in ostio tabernaculi. Fecit et atrium, in cujus australi plaga erant tentoria de bysso retorta, cubitorum centum, columnæ æneæ viginti cum basi

* Libri mss. plures hic legunt, Et capita columnarum cælatea argentea; sed lofige præstát editorum et aliorum mss. lectio, ut videre est ex isto capite xxxviii, vers. 10 et 17, ubi eadem verba scripta reperiuntur. MaRt. — Verba et tota operis cælatura. Urbinas ms.ignorat, ptoque his habet Palat. caelat duntaxat. THebræus ad terram, capitella vero columnarum , et cincturæ earum erant ex argento. * Ita canon Hebraicæ veritatis et codd. mss. castigatiores. Sensus est quod inter utrumque latus columnarum, et pendentium cortinarum ingressus erat in tabernaculum. MART. — Vulgati, Quia inter utraque introitum taberna

B

ra, argentea. Æque ad septentrionalem plagam, tentoria, columnæ, basesque et capita columnarum, ejusdem mensuræ, et operis, ac metalli erant.In ea vero plaga, quæ Occidentem respicit, fuere tentoria cubitorum quinquaginta, columnæ decem cum basibus suis æneæ, et capita columnarum, et tota operis cælatura,argentea 1. Porro contra Orientem,

quinquaginta cubitorum paravit tentoria, e quibus quindecim cubitos columnarum trium cum basibus suis, unum tenebat latus, et in parte altera quia utraque introitum tabernaculi facit *) quindecim

æque cubitorum erant tentoria, columnæ tres, et bases totidem. Cuncta atrii tentoria byssus retorta texuerat. Bases columnarum fuere æneæ, capita autem earum cum [Vulg. add. cunctis] cælaturis suis argentea ; sed et ipsas columnas atrii vestivit

argento. Et in introitu ejus opere plumario fecit tentorium ex hyacintho, purpura, vermiculo, ac bysso retorta, quod habebat viginti cubitos in lon

gitudine; altitudo vero quinque cubitorum erat,

juxta mensuram, quam cuncta atrii habebant ten

toria. Columnæ autem in ingressu fuere quatuor cum basibus æneis, capitaque earum et cælaturæ argenteæ.Paxillos quoque tabernaculi et atrii per gyrum fecit æneos. Hæc sunt instrumentatabernaculi testimonii, quæ numerata suntjuxta præceptum Mosi in cæremoniis Levitarum per manum Ithamar filii Aaron sacerdotis: quæ Beseleel filius Uri filii Hur de tribu Juda, Domino per Mosen jubente,

compleverat,juncto sibi socio0oliab filio Ahisamach de tribu Dan : qui et ipse artifex lignorum egregius fuit, et polymitarius atque plumarius ex hyacintho, et purpura vermiculo et bysso. Omne aurum quod expensum est in opere sanctuarii, et quod oblatnm est in donariis, viginti novem talentorum fuit, et septingentorum triginta siclorum, ad mensuram sanctuarii. Numerusautem argenti de donariis populi centum talentorum et mille septingentorum septuaginta quinque siclorum ad mensuram sanctuarii medium siclum per capita singulorum. Oblatum est autem ab his qui transierunt ad numerum a viginti annis et supra, de sexcentis tribus millibus et quingentis quinquaginta armatorum. Fuerunt præterea centum talenta argenti, e quibus conflatæ sunt bases sanctuarii, et introitus ubi ve

D lum pendet. Centum bases factæ sunt de talentis

culi fecit.

s fntegrum hoc loco restituimus versiculum ad fidem cânonis Hebr. verit. et alterius manuscripti codicis S. Germani a Pratis, num. 3. Porro quod sequitur immediate, oblatum est autem, etc., non refertur ad aurum, sed ad argentum, cum numerandus quilibet Israelita solveret dimidium siclum. Hinc apparet nonnihil Scripturæ deesse in editis,ac sensum non unquam esse disturbatum et confusum. Quod planum erit contendenti hanc editionem cum vulgatis exemplaribus Bibliorum, ubi insupervers. ' 8 ärgentum pro auro ponitur, et de columinis dicuntür, quæ proprie pertinent ad earum capitella. MART.

[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors]

centum, singulis talentisper bases singulas suppu- A fortiuscopulata, quosjungebatvitta hyacinthina, ne mensis, eriges tabernaculum testimonit, et pones in A ordinatis coram propositionis panibus, sicut præ

talis. De mille autem septingentis et 8eptuaginta quinque siclis [Vulg. tnc. siclis], fecit capita columnarum, quæ et ipsa vestivit [h.] auro. Æris quoque oblata sunt talenta septuaginta duo millia, et quadringenti supra sicli, ex quibus fusæ sunt bases in introitu tabernaculi testimonii, et altare æneum cum craticula sua, omniaque vasa, quæ ad usum ejus pertinent, et bases atrii tam in circuitu quam in ingressu ejus et paxilli tabernaculi atque atrii per gyrum.

(Cap. XXXIX.) De hyacintho vero et purpura, vermiculo ac bysso, fecit vestes ad ministrandum in sanctuario ', et vestes sanctas,quibus indueretur Aaron (quando ministrabat in sanctis), sicut prece

pit Dominus Mosi. Fecit igitur superhumerale de B

auro, hyacintho, et purpura, coccoque bis tincto, et bysso retorta, opere polymitario : inciditquo bracteas aureas, et extenuavit in fila, ut posssent torquericum priorum colorum sublegmine,duasque 0ras sibi invicem copulatas in utroque latere summitatum, et balteum ex iisdem coloribus, sicut præceperat Dominus Mosi. Paravit et duos lapides Onychinos, astrictos et inclusos auro, et sculptos arte gemmaria nominibus filiorum Israel; posuitque eos in lateribus superhumeralis, in monimentum filiorum Israel, sicut præceperat Dominus Mosi. Fecit et rationale opere polymito juxta opus superhumelaris, ex auro, hyacintho, purpura, coccoque bis tincto,el bysso retorta, quadrangulum, duplex, mensuræ palmi. Et posuit in eo gemmarum ordines quatuor. In primo versu erat sardius, topazius, smaragdus. In secundo, carbunculus, $apphirus, jaspis. In tertio, ligurius, achates, amethystus. In quarto, cbrysolithus, onychinus, beryllus, circumdatiet inclusi auro per ordines suos. Ipsique lapides duodecim, sculpti erant nominibus duodecim tribuum Israel, singuli per nomina singulorum. Fecerunt in rationali et catenulas sibi invicem cohærentes, deauro purissimo, etduos uncinos, totidemque annulos aureos. Porro annulos posuerunt in utroque latere rationalis, e quibus penderent duæ catenæ aureæ, quas inseruerunt unicis, qui superhumeralis angulis eminebant Hæc et ante et retro ita Conveniebant sibi, ut superhumerale et rationale mutuo necterentur, stricta ad balteum, et annulis

— Versiculum hunc integrum, quem Martian. antea restituit, nostri quoque mss. asserunt: parque est opinari ob ejusdem vocis Sanctuarii recursum, fuisse solemni lapsu a Latinis amanuensibus prætermissum ; quæ enim post eam vocem in finé versiculi subsequuntur, miedium siclum per capita singulorum, neque Urbinas, neque Palatin. Inss. habent.

* lidem manuscripti codices istum locum emendant, leguntque ut nos posuimus. Verum quod sequitur, quando ministrabat in sanctis, superfluum est, quia totus contextus Hebræorum fontium absque his verbis snfficienter expressus invenitur; ideó et nos quæ superflua videbantur lineolis sive uncinis claudimus, id tantum lectorem mo

PATaoL. XXVIII.

laxa fluerent, et a se invicem moverentur, sicut præcepit Dominus Mosi. Fecerunt quoque tunicam superhumeralis totam hyacinthinam, et capitium in superiori parte contra medium, oramque per gyrum capitii textilem ; deorsum autem ad pedes mala punica ex hyacintho, purpura, vermiculo, ac bysso retorta, et tintinnabula de auro mundissimo, quæ posuerunt inter malogranata, in extrema parte tunicæ per gyrum : tintinnabulum autem aureum, et malum punicum, quibus ornatus incedebat pontifex quando ministerio fungebatur,sicut præceperat Dominus Mosi. Fecerunt et tunicas byssinas opere textili Aaron et filiis ejus, et mitras cum coronulis suis ex bysso : feminalia quoque linea, byssina ; cingulnm vero de bysso retortat, hyacintho, purpura, ac vermiculo bis tincto*, arte plumaria, sicut præceperat Dominus Mosi. Fecerunt et laminam 8acræ venerationis de auro purissimo, scripseruntque in ea opere gemmario, Sanctum Domini, et strinxerunt eam cum mitra vitta hyacinthina, sicut præceperatDominus Mosi.Perfectum estigitur omne opus tabernaculi, et tecti testimonii : feceruntque filii Israel cuncta quæ præceperat Dominus Mosi.Et obtulerunt tabernaculum, et tectum, et universam

supellectilem, annulos, tabulas, vectes, columnas

ac bases,opertorium de pellibus arietum rubricatis,

et aliud operimentum de ianthinis pellibus, velum,

arcam, vectes, propitiatorium, mensam cum vasis

suis et propositionis panibus : candelabrum, lucer

nas, et utensilia earum cum oleo, altare aureum, et unguentum, thymama ex aromatibus, et tentorium in introitu tabernaculi, altare æneum, retiaculum, vectes, et vasa ejus omnia : labrum cum basi sua: tentoria atrii, et columnas cum basibus suis, tento.

rium in introitu atrii, funiculosque illius et paxillos. Nihil ex vasis defuit, quæ in ministerium tabernaculi , et in tectum fœderis jussa sunt fieri. Vestes quoque ad ministrandum in sanctuario, et vestes sanctas quibus sacerdotes utuntur, Aaron [Vulg. quibus sacerdotes utuntur in sanctuario Aaron] scilicet et filii ejus, obtulerunt filii Israel, sicut præceperat Dominus. Quæ postquam Moses cuncta vidit expleta, benedixit eis.

[merged small][merged small][ocr errors]

eo arcam, demittesque ante illam velum, et illata mensa, pones super eam quæ rite præcepta sunt. Candelabrum stabit cum lucernis suis, et altare aureum in quo adoletur incensum, coram arca testimonii.Tentorium in introitu tabernaculi pones, et ante illud altare holocausti : labrum inter altare et tabernaculum, quod implebis aqua. Circumdabisque atrium tentoriis, et ingressum ejus. Et assumpto unctionis oleo, unges tabernaculum cum vasis suis, ut sanctificentur : altare holocausti et omnia vasa ejus : labrum cum basi sua : omnia unctionis oleo consecrabis, ut sint sancta sanctorum. Applicabisque Aaron et filios ejus ad fores tabernaculi testimonii, et lotos aquaindues sanctis vestibus, ut ministrent mihi, et unctio eorum in sacerdotium proficiat sempiternum.Fecitque Moses omnia, quæ præceperat Dominus. (T. XVIII, C. CXXXVIII.) Igitur mense primo anni secundi, in prima die mensis, collocatum est tabernaculum. Erexitque illud Moses, et posuit tabulas ac bases et vectes, statuitque columnas, et expandit tectum super tabernaculum, imposito desuper operimento, sicut Dominus imperaverat. Posuit et testimonium in arca, subditis infra vectibus, et oraculum desuper. Cumque intulisset arcam in tabernaculum, appendit ante eam velum, ut expleret Domini jussionem. Posuit et mensam in tabernaculo testimonii ad plagam septentrionalem extra velum,

[blocks in formation]

Explicit liber Elle Smoth, id est Exodus.

TITULI LIBRI VAIECRA, ID EST LEVITICI.

I. Ubi lex holocaustorum de immundis animalibus C VIII. De viro fluxum seminis sustinente, vel de iis,

vel avibus Domini promulgatur. II.Sacrificium pro peccato per ignorantiam admisso. Jubetur de ignorantia pontificis pro errore populi, pro actu immundi, et recordatione peccati, et temere curantibus. III. De sacrificio eorum qui per errorem sanctificata comedunt,et de negante et pejerante,et libamentis. IV. De oblationibus sacerdotum, quas pro se offerre debeant, vel quid de oblationibus consequantur, de adipe et sanguine. V. Quomodo initiandi sunt sacerdotes, vel quibus vestibus induendi. De unctione tabernaculi et vasorum ejus. Ubi Moyses sicut pontifex accipit portionem Aaron sacerdotis: filii Aaron illicite ignem offerentes percussi sunt. VI. Sacerdotibus præcipitur vinum non bibere, cum templum ingrediuntur. De mundis et immundis amimalibus et avibus comedendis. VII.De muliere pariente, et immunda.De lepræ contaminatione vel discrimine. De lepra vestimentorum. De mundatione lepræ. De divitis et pauperis lepra, et mundatione domorum.

quæ per somnum contingere solent. De menstruis mulierunt, vel profluvio. IX. De duobus hircis, et de duobus vitulis pro populo et pontifice immolandis. X. Præcipitur, ut omnis victima, quæ in agro mactatur, ut primitiæ ex eadem Domino offerantur, et ne sanguinem quis comedat, vel morticinum, vel captum a bestia. XI. Timor Dei imperatur : timendum patrem : idola non facienda, et cætera, quæ ad legem et justificationes pertinent. XII. Præcipitur nullum ex Israel et sancti serninis idolo consecrandum. De mæchis et adultera : quæ sunt personæ, quibus liceat conjugio sociari. XIII. Præcipitur sacerdos neminem lugere, neque viduam, aut repudiatam uxorem accipere:et corpora. libus vitiis maculatum sacrificium non offerre : nullum alienigenam Sancta sanctorum attingere. XIV. De victimis pacificorum, quæ sint Domino consecranda. De solemnitate azymorum, et consecratione spicarum in Pentecoste. XV. De mense septimo, jejunio, et feriis tabernacupanibus duodecim super altarejugiterimponendis XVI. De blasphemo legis lapidato: et ingressi qualiter terram promissionis obtineant. De attenuato Bebræo vendente possessionem suam. De ædibus

lorum. Oleum ad luminaria offerendum. Et de A

Levitarum: de venditione ingenuorum: deadventis. Benedictiones servantium legem, et maledictiones contemptoribus legis Dei. De votis,et sacrificiis, et æstimatiorue sacerdotis.

BREVES

I. De decem generibus oblationum absque fermento, et melle solo, admiscendis sale.

II. De aliis decem generibus oblationum pro ignorantia, vel oblivione, vel immunditia, et errore atque contemptu.

III. De ritu sacerdotalium hostiarum, {et cæterorum sacrificiorum, et de sanguine non edendo.

IV.De consecratione Aaron et filiorum ejus,omniumque vasorum, et de hostiis immolatis. V. D præsentia gloriæ Domini super tabernaculum, et holocaustis divino igne consumptis, ubi Nadab et Abiu ignis occidit. VI. De mundis et immundis animantibus, et de mulieris purificatione post partum. VII. De diversitate lepræ, ejusque mundatione. VIII. De passionibus vel immunditia tam viri, quam feminæ. IX. De observatione introeuntis in sancta pontificis:

LIBRI LEVITICI.

X. De turpitudinibus et sacrilegiis gentium exsecrandis et de constitutione præceptorum. XI. De magis,et adulteris,et de turpitudinibus. De pythonibus non sequendis, et de sacerdotibus, atque omni clero, ut in toto vitiis careant, et sanctum immundi non comedant.. XII. De sacrificiis absque macula offerendis, et de alienigenarum oblationibus reprobandis. XIII. De quinque solemnitatibus anni celebrioribus, et de oleo lucernarum, et de panibus proposition1S. XIV. De filio mulieris Israelitidis, qui blasphemavit nomen, et oculum pro oculo, et ut terra anno septimo sabbatizet,et de remissionibus anni jubilæi, et Dominus ad Judæos: Terra inquit, mea est et vos advenæ et coloni. XV. De prosperitatibus quas Dominus pollicetur, si

fiat quod præcepit, et de vindicta ob transgressionem septemplici.

etde duobus hircis sorte discretis: et de die affli- C XVI. De diversis votorum pretio redimendorum stactionis, et sanguine non edendo. tutis.

CAPITULA LIBRI WAIECRA, ID EST LEVITICI.

I. Locutus est Dominus ad Mosen de tabernaculo testimonii, et de sacrificiis. II. Quid offeratur pro delicto ignorantiæ a sacerdote, vel populo, dicit Deus Mosi. III. Quid pro negligentia offerendum sit. IV. De commendato et invento : si mentiatur aut juret injuste. V. De holocausto. VI De sacerdote uncto, quid offerat. WII. Hostiam pro delicto. VIIl. Adipem et sanguinem, et a fera comestum non mandacundum. IX. De sacrificio salutari. X. Lavit Moses Aaron et filios ejus, et induit eum vestem sacerdotalem. XI. Unxit Aaron et filios ejus, et vestivit, et obtulerunt holocausta et sacrificia,etdescenditignis consumens omnia. XII. Nadab et Abiu offerentes ignem alienum, igne cælesti consumpti sunt.

* In Palatin. mss., ad altare.

XIII. Jubet sacerdotes, cum accedunt ad Deum 1,vinum non bibere. XIV. De sacrificio quod remanserit, sacerdotes cum suis * præcepit manducare. XV. De pecoribus manducandis. XVI. De viscibus qui manducentur.

XVIl. De volatilibus non manducandis.
XVIII. De pecoribus non manducandis.
XIX. De reptilibus non manducandis.
XX. De muliere quæ masculum pepererit.
XXI. De ea, quæ puellam pepererit.
XXJI. De tactu lepræ.
XXIII. Mundatum a lepra ostendi sacerdoti, et sic
intrare in castra.
XXIV. De macula lepræ in domo.
XXV. De viro, cui fuerit fluxus ex corpore.
XXVI. De muliere, quæ fuerit in fluxu sanguinis.
XXVII. Non debere Aaron assidue ingredi interius
in Sancta.

* Idem, cum suis sacerdotibus.

XXVIII. Septimo mense,decimo die mensis jejunan- A LXII.Si quis manserit cum nutu sua, ambo morian

dum. XXIX. Sacrificia per Dei sacerdotes offerenda. XXX. Sanguinem, et per se mortuum non manducandum. XXXI. Morticinum et a fera captum non comedendum. XXXlI. Cum omni domestica generis non dormiendum. XXXIII. Non adulterandum. XXXIV. Sanctos esse debere, qui ad Deum accedunt 1, et parentes diligere. XXXV. Reliquias messis pauperibus dimittendas. XXXVI. Non furandum nec mentiendum, nec perjurandum, neque delaturam faciendam. XXXVII. Proximum non lædendum. XXXVIII. Mercedem mercenarii non detinendam • XXXIX. Non maledices surdo. XL. Ante coecum non pones offendiculum. XLI. Dominum Deum tuum timebis. XLII. Non judicabis injuste. XLIII. Personas non accipies. XLIV. Non ambulabis dolose. XLV. Non insistes in sanguinem proximi tui. XLVI. Non oderis ? fratrem tuum, nec vindicabis te ipsum. XLVII. Diliges proximum tuum tanquam te. XLVIII. Jumenta tua non sines coire diverso generi. XLIX. Veste, quæ ex discoloribus est, non indueris. L. Si quis dormierit cum ancilla desponsata viroLI. Non augurandum vel auspicandum. LII. Non profanabis filiam tuam in moechiam. LIII. Ventriloquos et incantatores non audiendos. LIV Seniores et presbyteros honorandos. LV. Advenam diligendam. LVI. Pondera et mensuras æque habendas. LVII. Quicunque dederit filiam suam principi Moloch, morte moriatur. LVIII. Quicunque secutus fuerit ventriloquos aut præcantatores, pereat de populo. LIX. Qui maledixerit patri aut matri, moriatur. LX. Adulteri pariter moriantur. LXI. Cum uxore patris qui dormierit, ambo moriantur.

' Ms. Palatin., qui ad Deum pertineant. * Idem mss., non occideris, pro oderis. * Integrum hocce capitulum 66 Palatin. ms. ne.

tur. LXIII. Quicunque manserit cum masculo coitu femineo, ambo moriantur. LXIV. Quicunque acceperit mulierem et matrem ejus, igni cremabuntur. LXV. Quicunque dederit concubitum in quadrupedem, moriatur, et quadrupedem occidetis. LXVI. Quæcunque mulier ad aliquod pecus accesserit causa coitus, occidatur *. LXVII.Quicunque acceperit uxorem sororem suam*, exstirpabuntur de populo. LXVIII. Si quis cum menstruata coierit, vel cum uxore patris, vel avunculi, vel fratris sui, morte moriatur. LXIV. Ventriloquam et incantatorem lapidandos. LXX. Sacerdotes in nullo inquinari, sed esse sanctos. LXXI. Filia viri sacerdotis, si prostituatur ad fornicandnm, igne cremabitur. LXXII. Homo in quo fuerit macula, 'non accedet offerre dona Deo. LXXIII. Sacerdotem, in quo fuerit immunditia, et sic accesserit ad sancta, exterminari a Deo, et de sanctis extraneus non manducet. LXXIV. Maculosa et vitiosa non offerenda. LXXV. De sacrificio orationis. LXXVI. De Sabbato observando. LXXVII. De Pascha et Azymis. LXXVIII. De primitiis messis offerendis. LXXIX. De mense septimo.

C LXXX. Ad lumen lucernæ oleum inferendum.

LXXXI. Eum qui blasphemaverit, lapidandum. LXXXII. Eum qui occiderit, occidendum, et de Jubilæo. LXXXIII. De fratre paupere. LXXXIV. De fratre venumdato et comparato. LXXXV. Idola non facienda. LXXXVI. Sabbata observanda. LXXXVII. Bellum abfuturum, si mandata custodiantur. LXXXVIII. In tribulationibus,et fame, et plagis malis castigandos, si prœcepta non servantur. LXXXIX. Votum masculi vel feminæ pretio offerendum, in pecudibus vero non mutandum.

scit. * Sufferimus ex palat. ms. uæorem, quod nomen deerat.

« PoprzedniaDalej »