Obrazy na stronie
PDF

eos oneribus: eadificaveruntque urbes tabernacn- A Hebraeam mulierera,quae nutriré posait infantulum?

lorum Pbaraoni ', Phithom et Harnesses. Quantoque opprimcbaDt eos, tanto magia multiplicabantur et crescebant: oderantque iilios Israel /Egyptii, et affligebant illudentes eis * : atque ad amaritudinem perducebant vitam eorum operibus duris luti et latería, omnique famulatu, quo in terrae, operibus premebantur. Dixit autem rex ¿Egypti obstetricibus Hebreeorum: quarum una vocabatur Sephora [In h. Sipbra], altera Phua, praecipiens eis : Quando obstetricabilis Hebraeas, et partus tempus advenerit, si raasculus fuerit, interficite ilium; si femina [Vulg. add. fuerit], resérvate. Timuerunt autem obstétricos Deum, et non feoerunt juxta praeceptum regis /Egypti, sed

Respondit ei: Vade. Perrexit puella et vocavit matrem ejus '. Ad quam locuta filia Pbaraonis; Accipe, ait puerum istum, et nutri mihi : ego tibi dabo mercedem tuam. Suscepit mulier, et nutrivit puerum :adultumquetradiditûliae Pbaraonis. Quem illa adoptavit in locum lilii, vocavitque nomen ejus, Moses, dicens: Quia de aqua tuli eum.

[C. III.] In diebus ill i s postquam creverat Moses, egressus ad fratres suos, vidit afflictionem eorum, et virum /Egytium percutientem quemdam de Hebraeis fralribus suis. Cumque circumspexisset buc atque illuc, et nullum adesse vidisset, percussum /Egyptium abscondi t sábulo. Et egressus die altero conspexit duos Hebraeos fixantes ; dixitque ei qui

conservabant mares. Quibus ad se accersitis, rex g faciebat injuriam: Quare percutís proximum

tu urn ? Qui respondit : Quis te constituit principen)
et judicem super nos?num occidereme tu vis, sicut
occidisti heri ¿Egyptium? Timuit Moses, et ait:
Quomodo palam factum est verbum istud ? Audi-
vitque Pharao sermonem hune, et quaerebat occidere
Moaen : qui fugiens de conspectu ejus, moratus
est in terra Madian, et sedil juxta puteum. Erant
autem sacerdoti Madian septem filias, quae venerunt
ad bauriendam aquam, et impletis canalibus ada-
quare cupiebant gregespatrissui.Supervenere pa-
stores, el ejecerunt eas : surexitque Moses, et, de-
fensis puellis, adaquavit oves earum. Que cum
avertissent ad Rahuel patrem suum, dixit ad eae:
Cur velocius venistis sólito? Responderunt : Vir
, ¿Egyptius liberavit nos de manu pastorum : insu-
'per et bausit aquam nobiscum, potumque dedit
ovibus. At ille: Ubi est? inquit: quare dimisietis
hominem ? vocate eum ut comedat panem. Juravit
ergo Moses quod habitaret cum eo. Accepitque
Sephoram filiam ejus uxorem *: quae peperit ei
(ilium, quem vocavit Gersom, dicene : Advena fui
in terram aliena '.[T.II, C. IV.] Post mullum tern-
poris mortuus est rex ¿Egypti: et ingemiscent«»
fllii Israel propter opera, vociferati sunt : ascendit-
que clamor eorum ad Deum pro [Vulg. ab] operibus.

ait : Quidnam est hoc quod faceré voluistis, ut pueros servaretis ? Quae responderunt: Non sunt Hebraeae sicut ¿Egypti« mulieres : ipsaa enim obstetricandi habent scientiam, etpriusquam veniamus ad eas, pariunt. Bene ergo fecit Deus obstetricibus, et crevit populus, confortatusque est nimia. Et quia timuerunt obstétricos Deum, aedificavit illis domos. Praecepit ergo Pharao omni populo suo, dicens : Quidquid masculini sexus natum fuerit, iu flumen projicite : quiquid feminei, resérvate. [С. II, Cap. IL] Egressus est post haec vir de domo Levi, accepta uxore stirpis suae. Quae concepit, et peperit (ilium, et videns eum elegantem, abscondit tribus mensibus. Cumque jam celare non posset, sumpsit fiscellam scirpeam, et linivit earn bitumine ac pice:posuitque intus infantulum, et posuit eum in carecto ripae lluminis stante procul sorore ejus et considerante eventum rei. Kcoe autem descendebat filia Pharonis, ut lavaretur in ilumine, et риеПзз gradiebantur per crepidinem alvei. Quae cum vidisset fibcelam in papyrione, misit unam e famulis suis, et allatam aperiens, cernensque in ea parvulum vagientem, miseria ejus, ait: De infantibus Hebrœorum est hic. Cut sóror pueri: Vis, inquit, ut vadam, et vocem tibi

1 Legerit S. Pater, ПТЗЭШП 'ТУ pro n:J2DD f\y, sive W pro D, tabernaculorum pro thesaurorum, quod Cbaldaeus praefert, etRabbini, aliique passim interpretes.

* Addunt hie looi mes. quamplures, el invidentes, sed frustra. Mart.

8 In Hebraao tnatrem pueri habet, quod tollit omnem ambiguitatem librorum editorum, qui tnatrem suam legunt. Mart.

— Melius in Hebraeo ^ЬтП DM, tnatrem pueri: Vulgata editio, malrem tuam.

* Palatin, ms. tacet uxorem mox Qersan cum Urbinate et vulgatis legit pro Gerton.

* Editi libri ac manuscript) quamplures addunt ista : Alterum vero peperit, quern vocavit, Eliezer, dicens : Deus enim patris met adjutor meus eripuil me de manu Pharaonis. In aliis tum Grœcis, tum Latinis exemplaribus hoc modo legitur : Alium vero vocavit Eliezer, etc. Horum autem verborum nihil exstat in Hebraico contextu, neque in Sa mar ¡tan о: absunt similiter in LXX edit. Rom. manusoripto Alexandrino, et in Paraphrasi Chaldaica. Mutuata

D

videntur e capite deoimo octavo ejusdemExodi vers. 3 et 4, ubi de Eliezer eadem prope legimus. Deinde codex Bibliorum ms. 8. Germ, a Pratie num. 3, tntam hano perioopem exhibet in margine: coder autem Regius optimae notae, num. 3563, extra seriem ac numerum linearum habet eadem verba in ora inferiori minutis characteribus descripta. In uno denique Gorb. me., num. 1, haec tantum leguntur intra textum: Et eripuil me de maw Pharaonis. Cetera uianus recentior supplevit ad oram inferiorem libri. Ex hac lama exemplarium varietate satis exploratum habemus, que de Busier dicuntur primum adnotatain margine, виссевви teinporis in corpore posita fuisse a librariiiMart. . ..

— Addunt nostri ms.etquos Martian, consuluit, éditique libri, Alterum vero peperit, quern vocanl Eliexer, dicens: Deus enim patris mei adjutor mm, et eripuit me de manu Pharaoais. Qu» cum originales textus non babeant, in Hexaplis tarnen sub asterisco fuisse descripta, (idem facit Coislinian. m», penes Montfauoonium.

[ocr errors]

ris quod pepigerat eum Abraham, Isaac et Jacob. Etrespexit Dominus fîlios Israel,et cognovit [Vulg, add. eo9].

[C. V, Cap. III.] Moses autern pascebat oves Jethro cognati [ Vulg. socerij sui, sacardotis Madian. Comqae minasset gregera ad interiora deserti, venit ad montera Dei Horeb. Apparuilque ei Dominus [b.apparuitque angélus Domini] in Папина ignis de medio rubi, et videbatquod rubus arderet, et non comboreretur. Dixit ergo Moses : Vadam.etvidebo Tigionem banc magnara,quarenon comburaturrubaa. Gernens autem Dominus quodpergeret ad videndum, vocavit eum demedio rubi, était: Moses Moses. Qui respondit: Adsum. At ille : Ne appro

ram Chananasi et Hettbaci, et Amorrhaei Pherezaei, et Hevsi, et Jebuzaei, ad terram fluentem lacté et •nolle. Et audient vocem tuam : ingredierisque tu, et séniores Israel, ad regem /Egypti, et dicetis [Vulg. dices] ad eum : Dominus Deus Hebrseorum vocavit nos : ibimus viam triura dierum per solitudinem, ut immolemus DominoDeo nostro. Sed ego scio quod non di mittet vox rex /Egypti, ut eatis, nisi per manum validam. Extendara enim manum mearn, et percutiam /Egyptumincunctis mirabilibus mois, qua?facturus sum in medio eorum : post haec dimittet vos. Daboque gratiam populo huicrorara /Egyptiis, et cum egrediemini, non exibitis vacui : sed postulabit mulier a vicina sua et ab

[ocr errors]

tais : locus enim, in quo stas, terra sancta est. Et ait: Ego sum Deus patrie tui, Deus Abraham Deus Isaac, Deus Jacob. Asbcondit Moses faciera suam: non enim audebat respicere contra Deum. Cui ait Dominus : Vidi afllictionem populi meiin /Egypte, elelamorem ejus audivi propter duritiam eorum qui prssunt operibus: et sciens dolorem ejus, desoendi ut liberarem [Vulg. liberem el educam] eum de manibna .¡Egyptiorum, eteduceremde terra illa in terram bonam et spatiesam, in terram quae finit lacté et melle, ad loca Chanan.ei, et Hetthsei, et Amorrhnci, Pherezœi, et Hevai, et Jebusœi. Clamor ergo flliorum Israel venit ad me: vidique afllictionem eorum, qua ab jEgyptiis opprimuntur. 6ed veni, mittam te ad Pharaonem, ut educas po

ponetisque eas super Alios et filias vestras, et spoliabitis /Eçyptum.

[Cap. [IV.] Respondit Moses et ait: Non credent mihi, ñeque audient vocem meam ;sed dicenl : Non apparuit tibi Dominus. [В. Ill, G. VI. ] Dixitergo ad eum : Quid est hoc quod tenes in manu tua ? Respondit: Virga. Dixitque Dominus: Projice earn in terram. Projecit, et versa est in colubrum, ita ut fugeret Moses.Dixitque Dominus: Extende manum tuam, et appréhende caudam ejus. Extcndit, ettenuit, versaque est in virgam. Ut credant, inquit. quod apparuerit tibi Dominus Deus patrum suorum '. Ueus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob. [C. VII. ] DixitqueDominusrursum :Mitte manum tuam in sinum tuum.Quam cummisisset in sinum,

pnlam meum, Alios Israel de /Egypto. Dixit Moses С protulit leprosara instarnivis. Retrabe,ait, manum

ad Deum : Quisego sum,utvadam ad Pharaonem, et educam Alios Israel de jEgypto? Qui dixit ei: Ego ero tecum, et hoo habebissignum, quod miKrim te:Cum eduxeris populum [Vulg.add. meum] de/Egypto, immolabis Deo super montera istum. Ait Moses ad Deum: Ecce ego vadara ad Alios Israel et dicam eis: Deus patrum vestorum misit ire ad vos. Si dixerint mibi : Quod est nomen ejus? quid dicam eis ? Dixit Deus ad Mosen: Ego earn qui sum. Ait : Sic dices Alus Israel : Qui est, misit me ad vos. Dixitque iterum Deus ad Moses : Haec dices Aliis Israel :Dominus Deus patrum vestorum, Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob, misit me ad vos ; hoc nomen mihi est

[Vulg add. tuam] in sinum tuum. Retraxit, et protulit iterum, et erat similis carni reliquat. Si non orediderint, inquit tibi, nequeaudierint sermoneen eigni prions, credentverbo signi sequentis. IG.JVIII.] Quod si noo duobusquidem his signiscrediderint, ñeque audierintvocem tuam, sume aquamfluminis, et effnnde earn super aridam, et quidquid bauseris de fluvio, vertetur in sanguinem. Ait Moses : Obsecro, Domine, non sum eloquens ab heri et nudiustertius, et ex quo locutuses ad servum tuum, impeditioris et tardions linguœ sum. Dixit Dominus ad eum : Quisfecit os hominis? autquisfabricatus est mutum aut surdum, vklentemetcœcum? nonne ego? Perge igitur, et ego in ore tuo: dooeboque

in rternum, et hoc memorials meum in generatio- •> te quid loquaris. At ille ; Obsecro, inquit, Domine, nem et generationem. Vade, congrega séniores mitte quemmissuruses1. IratusDominusin Mosen, Israel et dices ad eos : Dominus Deus patrum ve- ait : Aaron frater tuus Lévites, scio quod eloquens strornra apparuit mibi, Deus Abraham, et Deus sit/ ecce ipse egredietur in oecursum tuum, viUaac, et Deus Jacob, dicens : visitons visitavi vos, densque te, lœtabitur corde. Loquero ad eum, et et vidi omnia quœ acciderunt vobis in /Egypto. Et pone verba mea in ore ejus, et ego ero in ore tuo.

1 Loco, patrum suorum, omnes mss. codices legant, patrum tuorum : quod perperam imitate est ■veraio Latina textus Samaritani, cum in Samaritanornm ac Hebreeorum voluminibus scriptum reperiatur олэм avoiham, id est, patrum eorum vel tuorum Mart.

— Et nostri, et quos laudat Martian, ms. tuorum,

pro suorum legunt.

• Ita ex Hebreo vertendum docet Hieronymus lib. m Comment, in Isai cap. vi. Post reoitatam enim e LXX interpretibus banc lectionem: Obscro. Domine, non sum digitus, provide alium quern miltqs, subjungit aliam dicens: Sine ut in Uebrxo legilur, mitte quem missurus est. Mart.

et in ore illius, et ostendam vobia quid agere de- A beatis. Ipse loquetur pro te ad populum, et erit 08 luum : tu autem eris [Vulg. add. ei] in his qu;c ad Deam pertinent. Virgam quoque hanc sumes [Vulg.. sume] in manu tua, in qua facturus es signa. [С. IX.] Ábiit Moses, et reversus est ad Jethro cognatum [Vulg. socerum] suum, dixitque ei : Vadam, et revertar ad fratres meos in Mgyptum ut videam, ei adhuc vivunt. Cui ait Jetb.ro: Vade in расе [T. Ill, С. X.] Dixit ergo Dominus ad Mosen in Madian : Vade, et reverteré in .lEgyptum, mortui enim sunt omnes qui quœrebant animam tuam. Tulit ergo Moses uxorem suam, et filios suos, et imposuit eos super asiuum, reversusque est in LEgyptum, porlans virgam Dei in manu sua. Dixitque ei Dominus revertenti in /Kgyptum: Vide ut n omnia ostenta, quœ posui in manu tua, facias coram Pharaone : ego indurabo cor ejus, et non dimittet populum. Dicesque ad eum : Hœc dicit Dominus : filius primogenitus meus est Israel. Dixi tibi ; Dimitte filium mourn, ut serviat mihi, et noluisti dimittere eum : ecce ego interflciam filium tuum primogenitum. Cumque esset in itinere, in diversorio occurrit ei Dominus, et volebat occidere eum. Tulit illico Sephora acutissimam petram, el circumcidit prœputium filii sui, tetigitque pedes ejus, et ait: Sponsus sanguinum tu mihi es. Et dimisiteum postquamdixerat; Sponsus sanguinum, ob circumcisionem '. [C. XL] Dixit autem Dominus ad Aaron ; Vade in occursum Mosi in desertum. Qui perrexit eiobviam inMontem Dei, et osculatus est eum. Narravitque Moses Aaron omnia verba" Domini, quibus miserai eum, etsignaquœmandaverat. Veneruntque simul, et congregaverunt cunctos séniores filiorum Israel. Locutusque est Aaron omnia verba, quœ dixerat Dominus ad Mosen, et fecit signa coram populo, et credidit populus. Audieruntque, quod visitaeset Dominus filios Israel, et quod rexpexisset afflictionem eorum, et proni adora verunt.

[C. XII] Post hœc ingressi sunt Moses et Âaron, et dixerunt Pharaoni : Hœc dixit Dominus Deus Israel • : Dimitte populum meum ut sacriiicet mihi in deserto. At íHe respondit : Quis est Dominus, ut audiam vocem ejus, et dimittam Israel? nescio Dominum, et Israel non dimittam. Dixerantque:

Deus Hebrasorum vocavit nos, ut Minus viam trium dierum in solitudinem, et sacrificemus Domino Deo nostro : ne forte accidat nobis pestis aut gladius. Ait ad eos rex /Egypti : Quare, Moses et Aaron, sollicitât is populum ab operibus suis? ite ad cmera vestra : Dixitque Pharao : Multus est populus terra? .• videtie quod turba succreverit; quanto magis si dederitis'eis requiem ab operibus? Prascepit ergo in die illo praefectis operum et exactoribus populi, dicens : Nequáquam ultra dabitis paleas populo ad conficiendos lateres, sicut prius: sed ipsi vadant, etcolligant stipulas. Etmensuram laterum, quos[Ku¡¡7. quam] prius faciebant, imponetis super eos, nee minuetis quidquam ; vacant enim, et idcirco vociferantur, dicentes Earn us, et sacrificemus Deo nostro. Opprimantur operibus, ef expleant ea, ut non acquiesçant verbis mendacibus. lgitur egressi prœfecti operum et exactores, ad populum dixerunt : Sic dixit I'harao : Non do vobis paleas ite, et colligile sicubi iuvenire poteritis, nee minuetur quidquam de opere vestro. Dispersusque est populus per omnem terram /Egypti ad colligendas paleas. Prœfecti quoque operum instabant, dicentes ; Complete opus vestrum quotidie, ut prius faceré solebalis,quando dabantur vobis palees. Flagellatiquesuntqui prœerant operibus filiorum Israel, ab exactoribus Pbaraonis, dicentibus : Quare non impletis mensuram laterum sicut prius, nee heri nee hodie? Venerunlque propositi iiliorum Israel, et vociferati sunt ad Pharaonem dicentes : Cur itaagiscontraservos tuos ?Paleae non dantur nobis, et lateres similiter imperantur en famuli tui flagellis cœdimur, et injuste agitur contra populum tuum. Qui ait : Vacatis otio, et idcirco dicitis : Eamus, et sacrificemus Domino. Ite ergo, etoperamini, pale» non dabuntur vobis, et reddetis consuetum numerum laterum. Videbantque se praepositi filiorum, Israel in malo, eo quod diceretur eis: Non minuetur quidquam de lateribus per singulos dies. Occurreruntque Mosi et Aaron,qui stabant exadverso, egredientes [ Vulg. egredientibus] a Pbaraone, et dixerunt ad eos: Videat Dominus, etjudicet,quoniam festere fecistis odorem nostrum coram Pharaone et servis ejus, et prabuistis ei gladium, ul occideret nos. Reversusque est Moses ad Dominum, était: Domine,

1 Canon Hebr. ver. ас mss. antiquiores addunt

Íiost vocem, sanguinum ut in praecendenti versicuo, lu mihi es. Sed absunt hœc verba in fonte Hebraico, et notariorum incuria in mss. libro fluxisse non dubium est. Млвт.

— Addit Palat. ms. pluresque alii penes Martian, hic ut in prœcedenti versículo, tu mihi es. Ac sunt qui velint, ea censuisse Hieronymum repetenda, tametsi in Hebraico archetypo desiderentur.

'Pro deo Israel, in Ganone Hebr. ver. ас in altero optima; notœ ms. códice S. Germani a Pratis, num. 3, legitur Dominus Deus Hebrxorum, ut pluries infra dicitur in totoExodo. Id vero in primis notandum, hoc toto in canone fuisse deletum

]) nomen Israel, et pro eo appositum verbum Hebreeorum cum isto signe/un margine, quo docere nos voluit ita scriptum legi in Hebraeo. Restât igitur ex hac observatione, in aliquot saltern exemplaribus Hebraicis olim scriptum : Dominus Deus Hebrosorum : contrarium tarnen manifeste tuadet unus omnium interpres tum cum hodierno Hebraeo consensus : neenon Pharaonis responsio subnexa: Nescio Dominum, et Israel non dimittam. [taque hœc suspensus hœreo. Mart.

'In pluribus mss. codieibus scriptum est,«' dederimus. Hoc vero mutuatum videtur a Grœcis, qui legunt in prima persona, xaxa7raujw[xtv, id est, cessationem demus, vel quiescere faciamus. Mart.

cur afflixisti populum istum ? quare misisti me? Ex eo enim quo ingressus sum ad Pbaraonem ut loqaerer in nomine tuo, afflixit populum tuum, et Don liberasti eos.

{Cap. VI). Uixitque Dominus ad Mosen: Nunc videbis quae facturus sim Pharaoni; permanum enim fortem dimittet eos, et in manu robusta ejiciet illos de terra sua[C. XIII.] LocutusqueestOeus ad Mosen dicens :Ego Dominus,quiapparuit Abraham, Isaac, et Jacob, in Deo omnipotente, et nomen meum Adonai non indioavi eis. Pepigique cum eis fœdus, ut darem illis terram Chanaan, terra m peregrination is eorum, in quafueruntadvenee. Ego audivigemitum filiorum Israel, quo ¿Egyptii oppresserunt eos, et recordatus sum pacti mei. Ideo die filiis Israel: Ego Dominus, qui educam vos de ergastulo /Egyptiorum, et eruam de Servitute, ас redimam in braobio excelso, et judieiis magnis. Et assumam vos mihi in populum, et его vester Deus : et scietie quod ego sim Dominus Deus vester, qui eduxerim vos de ergastulo ¿Egyptiorum, et induxerim in terram, super quam leva vi manum raeam, ut darem earn Abraham, Isaac, et Jacob daboque illam vobis possidendam, ego Dominus. [T. IV.] Narravit ergo Moses omnia filiis Israel, qui non acquieverunt ei, propter angustiam Spiritus, et opus durissimum. Locutusque est Dominus ad Mosen, dicens: Ingredere et loquere ad Pharaonem regem ¿Egypti, ut dimitlat filios Israel de terra sua. Respondit Moses coram Domino : Ecce filii Israel non me audiunt, et quomodo audiet Pharao, praesertim cum sim incirenmeisus labiis ? [G. XIV.] Locutusque est Donimus ad Mosen et Aaron, et dedit mandatum ad filios Israel, et ad Pharaonem regem ¿Egypti, ut educerent filios Israel de terra ¿Egypti. [B. IV.] isti sunt principes domorum per familias suas. Filii Roben primogeniti Israelis: Enoch et Pballu, Bsron et Charmi. Ha? cognationes Ruben. Filii Simeon : Jamuel, et Jamin, et Ohad [Vulg. Ahod]. Jachin, el Soar, et Saul filim Chananitidis. Haa progenies Simeon. Et haec nomina filiorum Levi per cognationes suas : Gerson, et Caath, et Merari. Anni autem vitas Levi. fuerunt centum triginta septem. Filii Gerson [h.] Libeni et Semei, per cognatiooes suas. Filii Caath : Amram, et Isaar, et Hebron, et Oziel, annique vita: Caath, centum tri

— In Palatin, ms s., si dederitis ei.

1 Urbinas ms tacet ei : tum cnm Palatino post Moysen addit et Mariam ex LXX editione.

s Septuaginta addunt hoc loco, ei Mariam sororem eorum. Навс quoque leguntur in textu HebraeoSamarilano, in quem non pauca Quxisse e LXX interprelibus, constans est virorum doctorum sententia. gyrus cum aliquot mss. exemplaribus Latinorum legit quidem, et Mariam; sed non habet, sororem eorum. Quae, omnia adscititia esse salis manifeste demonstrat canon llebr. veritalis, ubi erasis in corpore hujusmodi verbis, scholion istud e latere appositum legitur : h. non habet Mariam, id est, Hebraeus non habet, Mariam. Huic adjungendi Chaldaeus et Arabs, apud quos nihil reperias

A ginta tres. Filii Merari : Mooli [h. Mahali] et Musi. Нее cognationes Levi per familias suas. Accepit autem Amram uxorem [h.] Jochebed patruelem suam, quae peperit ei ' Aaron et Mosen ä. Fuerunt que anni vilae Amram, centum triginta Septem. Filii quoque Isaar : Core, et Nepheg, et Zechri. Filii quoque Oziel : Misael, et Elsaphan, et Sithri. Accepit autem Aaron uxorem Elisabe s, filiara Aminadab, sororem Naasson, qua? peperit ei Nadab, et Abiu, Eleazar, et Ithamar. Filii quoque Core: Asir, et Elcana, et Abiasaph. Пае sunt cognationes Coritarum. At vero Eleazar filius Aaron accepit uxorem de filiabus Phutiel; quai peperit ei Phinees. Hi sunt principes familiarum Leviticarum per cognationes suas. Iste est Aaron et Moses,

ß quibus prseoepit Dominus, ut educerent filios Israel de terra /Egypti per lurmas suas. Hi sunt, quiloquuntur ad Pharaonem regem ¿Egypti, ut educant Alios Israel de ¿Egypto: iste Moseset Aaron, in die qua locutus est Dominus ad Mosen, in terra /Egypti. [C. XV.]Et locutus est Dominus ad Mosen, dicens: Ego Dominus: loquere ad Pharaonem regem ¿Egypti, omnia quae ego loquor tibi. Et ait Moses coram Domino :En incircumcisuslabiissum, quomodo audiet me Pharao?

[Cap. VII]. Dixitque Dominus ad Mosen: Ecce constituí te Deum Pharaonis : et Aaron frater tuus erit propheta tuus. Tu loqueris [Vulg. add. ei] omnia quae mando tibi : ille loquetur ad Pharaonem, ut dimittat filios Israel de terra sua. Sed ego indurabo cor ejus, et multiplioabo signa et ostenta

"mea in terra ¿Egypti, et non audient vos: imraittamq-ue manum meam super ¿Egyptum, et educam exercitum et populum meum filios Israel de terra ¿Egypti perjudioia maxima. Et scient ¿Egyptii quod ego sim Dominus qui extenderim manum meam super ¿Egyptum, et eduxerim filios Israel de medio eorum. Fecit itaque Moses, et Aaron sicut praeceperat eis {Vulg. tacet eis] Dominus : itaegerunt. [C. XVI.] Erat autem Moses octoginta annorum, et Aaron octoginta trium, quando locuti sunt ad Pharaonem. Dixitque Dominus ad Mosen et Aaron: Cum dixerit vobis Pharao, Ostendile signa, dices ad Aaron: Tolle virgam tuam, et Projice earn coram Pharaone, ас vortetur in colubrum. lngressi

D itaque Moses et Aaron ad Pharaonem, fecerunt si

quod Mariam spectat ; sed ñeque in codieibus Latinis melioris notae. Mart.

» In Hebraeo legimus yiWON hoc est, Elisabe, non Elisabeth, ut habent LXX interpretes, quos sequuntur editi, et nonnulli codd. mes. recentiores. Porro nomen Elisabe in exemplaribus Graecis fuisse corruptum probari potest non solum e canone Hebraicae veritatis, aliisque mss. codd. Latinis antiquioribus ac melioris notae; sed ex libris etiam Hebraicorum nominum, ubi 8. Hieronymns de Exodo noc nomen recensens legit Elisabe, quoi interpretatur Dei mei juramentum, etc.. Hoc ve;e non esset, si Elisabeth leperetur, M*rt.

— Palatin шв,, Helsabee.

cut pneceperat Dominus, tulitque Aaron virgam A. Dixitque Dominus ad Mosen ; Dio ad Aaron: Ex

tende manum tuam super fluxios et super rivos ac paludes, et educ ranas super terram ¿Egypti. Et extendit Aaron manum super aquas ¿Egypti, et ascenderunt rann fin h. rana], operueruntqueterram ¿Egypti. Fecerunt autem maleflci per incantationes suas similiter, eduxeruntque ranas super terram jEgypti. Vooavit autem Pharao Mosen et Aaron, et dixit eis : Orate Dominum, ut auferat ranas a me et a populo meo: etdimittampopulum ut sacrificet Domino. Dixitque Moses Pharaoni: Constitue mihi quando deprecer pro te, et pro servis, tuis et pro populo tuo, ut abigantur ranae a te \ et a domo tua: et tantum in Ilumine remaneant. Qui respond it : Gras. At ille : Juxta verbum, inquit, tuum faciam: ut scias quoniam non est sicut Dominus Deus noster. Et recèdent ranee, a te, el a domo tua, et a servis tuis, et a populo tuo: tantum in ilumine remanebunt. Egressique sunt Moses et Aaron a Pharaone; et clamavit Moses ad Dominum pro sponsione ranarum quam condixerat Pharaoni. Fecitque Dominuj juxta verbum Mosi, et mortuee sunt ran« de domibus, et de villis, et de'agris. Congregaveruntque eas in immensos aggeres, et computruit terra. Videns autem Pharao quod data esset requies, ingravavit cor suum, et non audivit eos, sicut dixerat [Vulg. prœceperat]. Dominus. [T. V, 3 Plaga.] Dixitque Dominus ad Mosen: Loquero ad Aaron : Extende virgam tuam, et percute pulverem teme :et sint ciniphes in universa terra /Egypti. Feceruntque ita. Et extendit Aaron manum, virgam tenens : percussitque pulverem terree, et facti sunt ciniphes in hominibus, et in jumentis: omnis pulvis terrea versus est in ciniphes per totam terram /Egypti. Feceruntque similiter malefici per incantationes suas, ut educerent ciniphes, et non potuerunt : erantque ciniphes tarn in hominibus quam in jumentis. Et dixerunt malefici ad Pharaonem : Digitus Dei est boo [Vulg. hic], induratumque est cor Pharaonis, et non audivit eos sicut locutue est [Vulg. praeceperat] Dominus. [4 Plaga.] Dixit quoque Dominus ad Mosen: Consurge dilueulo, et sta coram Pharaone, egredietur enim ad aquas : et dices ad eum: Heec dicit Dominus : Dimittepopulum meum ut sacrificet mihi. Quod si non dimiseris eum, ecce ego

coram Pharaone et servis ejus, quea versa est in
colubrum. Vocavit autem Pharao sapientes et ma-
lencos : et fecerunt etiam ipsi per incantationes
/Egyptias et arcana qusedam similiter. Projece-
'runtque singuli virgas suas, quae versee sunt in
dracones ; sed devoravit virga Aaron virgas eorum.
Induratumque est cor Pharaonis, et non audivit
eos, sicut [h.] dixerat Dominus. [1 Plaga.] Dixit
autem Dominus ad Mosen :Ingravatum est cor Pha-
raonis, non vult^dimittere populum. Vade ad eum
mane, ecce egredietur ad aquas : et stabis in oo-
cursum ejus super ripum fluminis: et virgam,
quae conversa est in draconem, tolles in manu tua.
Dicesque ad eum : Dominus Deus Hebraeorum mi-
sit me ed te, dicens : Dimitte populum meum, ut
mihi sacrificet in deserto: et usque ad praesens
audire noluisti. Haec igitur dicit Dominus: In hoc
scies quod Dominus sim: ecce percutiam virga,
quae in manu mea est, aquam fluminis, etvertelur
in sanguinem : Pisces quoque, qui sunt in fluvio,
morientur, et computrescent aquae, et affligentur
/Egypti, bibentes aquam fluminis. Dixit quoque
Dominus ad Mosen : Die ad Aaron: Tolle virgam
tuam, et extende manum tuam super aquas /Egy-
pli, et super fluvios eorum, et rivos ao paludes, et
omnes lacus aquarum. utvertantur in sanguinem,
et sit crúor in omni terra ¿Egypti tarn in ligneis
vasis quam in saxeis. Feceruntque ita Moses et
Aaron, sicut preeeeperat Dominus: et elevans
virgam, perenssit aquam Auminis coram Pharaone
et servis ejus ; qua versa est in sanguinem. Et С
pieces, qui erant in flumine, mortui sunt : compu-
truitque fluvius, et non poterant ЛЗгурШ bibere
aquam fluminis, et fuit sanguis in tota terra M-
gypti. Feceruntque similiter malefici jEgyptiorum
incantationibus suis : et induratum est cor Pha-
raonis, nee audivit eos, sicut [h.] dixerat Dominus.
Avertitque se, et ingressus est domum suam, nee
apposuit cor etiam hac vice. Fodcnmt autem om-
nes ^Egyptii per cirouitum fluminis aquam, ul bi-
berent : non enim poterant bibere de aqua flumi-
nis. Impletique sunt septem dies, postquam per-
cussit Dominus fluvium.

[B. V, Cap. \lll,2Plaga.] Dixit quoque Dominus ad Mosen : Ingredere ad Pharaonem, et dices ad

eum :Heec dicit Dominus : Dimitte populum meum, D ¡mmiUam in te, et in servos tuos, in populum tuum.

ut sacrificet mihi : sin autem nolueris dimitiere, ecce ego percutiam omnes términos tuos ranis. Et ebulliet fluvius ranas ; quae ascendent, et ingredienlur domum tuam, et cubiculum lecluli tui, et super stratum tuum, et in domos servorum et in populum tuum, et in furnos tuos, et in reliquias eiborum tuorum, et ad le, et ad populum tuum, et ad omnes servos tuos, intrabunt ranae.

1 Legunt hie, post LXX, editi Latinilibri, ut abigantur ranx a te, et a domo tua, et a servis, tuis, et a populo, tuo ; et tantum etc. At in Hebrœo, cui consentit canon Heb. veritatis, legitur ut nos edi

ct in domos tuas, omne genus muscarum : et implebuntur domus .Egyptiorum muscis diversigeneris, et universa terra in qua fuerint. Faciamque mirabilem in die ilia terram Gesen, in qua populus meus est, ut non sint ibi musc», et scias quoniam ego Dominus in medio terrai. Ponamque divisionem inter populum meum et populum tuum : eras erit Signum istud: Fecitque Dominus ita. Et venit mu

dimus. Mart. — Addit idem ms. cum editis libris, juxta Graecum, et a servis tuù, et a populo tuo, tantum, etc.

« PoprzedniaDalej »