Obrazy na stronie
PDF

prosperum fecisset Dominus iter swum, an non. \ Postquam ergo [Vuty. autem] biberunt cameli, protulit vir maures áureas, appendentee siclos duos ', et armitlas totidem pondo siclorum decern. Oixitque ad earn : cujus es tilia? indica mihi : est in domo patris tui locus ad raanendum? Quae respondit: Filia Bathuelis sum fllii Melchae, quem peperit, [Vulg. add. ipsi] Nahor. Et addidit, dicens : Palearuaa quoque et l'eni plurimum est apud nos, et locus spatiosus ad manendum. Inclinavit se homo, et adoravit Dominum, dicens: Benedictus Dominus üeus domini mei Abraham,qui non abstulit misericordiam etveritatemsuam a domino meo, et recto ilinere me perduxit in domum t'ratris domini mei. Cucurrit itaque puella, etnuntiavit in domum шаtris su» omnia quœ audierat. Habebat autem Rebecca iratrem nomine Laban, quifestinus egressus" est ad hominem, ubi erat l'ons. Cumque vidisset inaureset armillasin manibussororis suae, et audisset cuneta verba referentis: H se с locutus est mihi homo : venitad virum, qui stabat juxta camelos, et propefontem [Vulg. add. aquae] : dixitque ad eum: ingredere, benedicto Domini : cur foris stas? praeparavi domum et locum camelis. Et intruduxil eum i a nospitium : ас destravit camelos, deditque paleas et fenum camelis [Vulg. tac. camelis], et aquam ad lavandos pedes ejus, et virorum qui vénérant cum eo. Et appositus est in conspectu ejus pañis. Qui ait : Non comedam, doñeo loquar sermones meos. Respondit, ei : Loquere. At ille : Servus, ¡□quit, Abraham sum: et Dominus benedixit domino iaeo valde, magnificatusque est; et dedit ei oves et О Loves, argentum et aurum, servos et ancillas, camelos et asinos. Et peperit Sara, uxor domini mei iilium domino meo in senectute sua, deditque illi omnia quae habuerat. Etadjuravit me dominus meus dicens: Non accipies uxorem lilio meo de liliabus Chananaeorum, in quorum terra habito, sed ad domum patris mei perges, et de cognatione mea accipies uxorem Clio meo; ego vero respondí domino meo, Quid si noluerit venire mecum millier'? Dominus, ait, in cujus conspectu atribulo,

mittet angelumsuum tecum, et diriget viam tuam, accipiesque uxorem tilio meo de cognatione mea, et de domo patrie mei. Innocens eris a maledictione mea cum veneris ad propinquos meos, et non dederint tibi. Vani ergo hodie ad fontem [Vulg add. aquae], et dixi, Domine Deus domini mei Abraham, si direxisti viam meam, in qua nunc ambulo, ecce sto juxla lontem aqua? ; et virgo !, quae egredietur ad hauriendam aquam audierit a me, Da mihi pauxillum aquae ad bibendum es hydria tua, et dixerit mihi, Et tu bibe, et camelis tuis bauriam, ipsa est mulier quam praeparavit Dominus filio domini mei. Dum haec mecum tacitus volverem, apparuit Rebecca veniens cum hydria, quam portabat in scapula, descenditque ad fontem, et bausit aquam. Ы aio ad earn, Da mihi paululum bibere. Quae festiaans deposuit hydriam de humero, et dixit mihi: et tu bibe, et camelis tuis potum tribuam. Bibi, et adaquavit camelos. Interrogavique earn, et dixi, Cujus es filia? Quae respondit, Filia Bathuelis sum, fllii Nahor, quem peperit ei Melena. Suspendí itaque inaures ad ornandam faciemejus, et armillas posui in manibus ejus. Pronusque adoravi Dominum, beuedicens Domino Deo domini mei Abraham, qui perduxit me recto itinere, ut sumerem flliam fratrie domini mei filio ejus. Quamobrem si facitis misericordïam et veritatem cum domino meo, indicate mihi; sin autem aliud placet, et hoc dicite ( Vulg. add. mihi] ut vadam ad dexteram sive ad siuistram. Responderuntque [h. respondit] Laban et Bathuel, A Domino egressus est sermo, non possumus extra placitum ejus quidquam aliud tecum loqui. En Rebecca coram te est, toile eam, profleiscere, et sit uxor fllii domini tui, sicut locutus est Dominus, Quod cum audisset puer Abraham, [Vulg. add. procidens] adoravit in terra Dominum. Prolatisque vasis argenteis, et aureis, ac vestibus, dedit ea liebejcae pro muñere, fratribus quoque ejus matri dona obtulit. Initoque convivio, vescentes pariter et bibentes manserunt ibi. Surgens autem mane, locutus est puer, Dimitte me ut vadam ad domi

1 Pro, appendentes siclos duos legend um videtur semiciclos duos: nam quid aliud nos docent isla Hieromymi ipsius verba in Quxst. Hebraicis? Et tulii vir, inquit, inaurem,auream didrachmum pondus ejus. Baci. quod in hoc loco pro didrachmoicnbitir, semiuncia est: Secel vero, qui Latino sermone siclus corrupte appellatur, unci/e pondus habet. Igitur inaures duae non appendebant duas uncías, id eat duos siclos ; sed unaquaeque habebat pondus semiunciae, sivedimidiumsicli, exHieronymo.Chaldaeus et Syrus legunt in eingulari: litaurem auream appendentem siclum,ve\,pondo sicli unius. Quod f-ivet lectioni Latinorum. Mart.

— Legendum videtur Martianaso, semisiclos pro siclos, ex eo quod trad at Hieron. in Quœst. ad bunc locum, in Hebraeo haberi, Bace, quod pro didravhmo tcribitur, et semiuncia; Secel vero, qui Latino sermone siclus corrupte appellatur, uncise pondus habere. Ostendimus autem nos ibi, ipsius sicli pondas semiunciam fuisse, idque ex ipsiusmet Hiero nymi testimonio, qui siclum quatuor drachmas

penderé non inflciatur, octo vero drachmas unciam conflcere. In commenlario in Ezechiel, cap. 4: Siclus, inquit, id est, stater quatuor drachmas habet, drachmse autem octo Latinum unciam faciunt. 2 Hunc locum adversus Judíeos urget sanctus D Hieronymus in libris Qumst. Hœbraicarum, ostenditque in Hebraeo, pro virgine scriptum esse aalma. Quod quidem et in Isaia habetur: nam in eo loco ubi in nostris codicibus legitur, Eccevirgo concipiet et pariel et Aquila subdole transtulit. Ecce adolescentula concipiet et pariet, in Hebraeo scriptum habet: Ecce aalma concipiet et pariet. Notandum autem ex eodem Ilieronymo, quod verbum aalma nunquam nisi in virgine scribitur; unda disputationem hujus loci ita concludit: Ostendant igitur Judmi in scripturis alicubi positum aalma, ubi adolescentulam tantum, et non virginem sonet etconcedimus eis illud, quod in Isaia apud nos dicitur: Ecce virgo concipiet et pariet: non absconditam virginem, sed adolescenlulam significare jam nuptam. Mart.

[ocr errors][merged small][ocr errors][merged small]

num meum. Responderunt fratres ejus et mater: Maneat puella saltern decern dies apud поэ, et postea proficiscetur. Nul i te, ait, me retiñere, quia Dominus direxit viam meum ;■ dimittite me ut pergnm ad dominum meum. Dixerunt, Vocemus puellam, et quaeramus ipsius voluntatem. Cumquo vocata venisset, sciscitati sunt: Vis irr, cum nomine isto? Quae ait, Vadam., Dimiserunt ergo earn, et nutricem iliius, servumque Abraham, comités ejus, imprecantes prospera sonori sua?, atque dicentes : Sóror nostra, crcscas in mille millia, et possedeat semen tuum portas inimicorum suorum Igitur Rebecca et puellae iliius, ascensis camelis, secutas sunt virum, qui festinus reverlebatur ad dominum suum. Eo tempore Isaac deambulabat per viam quae ducitad puleum, cujus nomem est Viventis Vul(j. add. et] videntis, babitabat euiin in terra australi, et egressus lueratad medita ml um in agro, inclinata jam die ; cumque levasset oculos suos, vidit camelos venientes procul. Rebecca quoque, conspecto Isaac, desrendit de camelo, et ait ad puerum. Quis est il le homo qui venit per agrum in occursum nobis? Dixitque ei, Ipse est dominus meus. At illatollens cito pallium, operuit se. Servus autem cuneta, quae gesserat, narravit Isaac. Qui introduxit earn in tabernaculum Sarae, matris suas, et accepit earn uxorem, et iutantum dilexit eam, ut dolorem, qui ex morte matris ejus acciderat, temperaret.

[T. XVIII, B. XXIV. Cop. XXV]. Abraham vero aliam duxit uxorem nomine Ceturam, quae peperit ei Zamran et Jecsan, etMadan, et Madian, et Josboc, et Sue. Jecsan quoque genuitSuha, et Dadan. Filii Dadan fuerunt, Asurim, et Latusim, et Laomim. At vero ex Madian ortus est Epha, et Epher [Vulg. Opher], et Enoch, et Abida, et Eldaa: oranes hi (ilii Ceturae. Deditque Abraham cuneta quae posséderai Isaac: Л lus autem concubinarum largitus est muñera, et separavit eos ab Isaac, filio suo dum adhuc ipse viveret, ас plagarn orientalem [G. XLV] Fuerunt autem dies vitae Abrahae, centum septuaginta quinqué anni. Et deílciens mortuus est' in senectute bona, proveetaeque

1 Hieronymus libro Quxst. Uebraicarum, dicit male in Septuaginta Interpretibus additum, Et deficiens Abrahum mortuus est, quia non convenit Abrahae delicere et imminui. t-ed tunc ludit in allegoriis, et anagogicos sensus prosequitur ; hic autem verba Scripturae plena tide, ut optimus interpres, expressit. QuareiTO'l VW vaiigva vaiiamoth, quod hodie in Hebrœo logimus, interpretalur, Et deficiens mmtuus est. Addit similiter, dierum, ad yocem phvus; et si in texlu, jniff sabea tantum, id est satur vel plenus. legatur. Confer ista cum Hieronymi commentariis in cap i Sophonire, ubi verba illa probat, quae hic male addita dicit. Mart.

— Hebraeus proprie habet, Exspiravit el mnrluus est. Vide Quxst. Hebraic, et quae nos ibi observamtis.

■ In Vulgala editionc. Et facti sunt anni, etc Hebraeus 41» .T3iO et hi anni, etc.

A aetatis, et plenus dierum: congregatusque est ad populum suum. Et sepelierunteum Isaac et Ismael, filii sui in spelunca duplici, quae sita est in agro Ephron, filli Sobar [Vulg. Seor] Hetthaei, e regione Mamre, quem emerat a liliis Heth : ibi sepultus est ipse, et Sara uxor ejus. Et post obitum iliius benedixit Deus Isaac, filio ejus, qui habitabat juxta puteum nomine Viventis [Vulg. add. et] videntis. [C. XLVI,] Hae sunt generationes Ismael, filii Abrahae, quern peperit ei Agar ^Egyptia, fámula Sarae, et hiee nomina (Riorum ejus in vocabulis et generationibus suis. Primogenitus Ismaelis Nabajoth, deiude Cedar, et Adbeel, et Mabsam, Masma quoque, et Duma, et Masa, Hadar, et Thema, et Itur [Vulg. Jethuri, et Naphis, et Cedma. Isti sunt

_ filii Ismael, et baec nomina per castella et oppida eorum duodeeim principes tribuum suorum. Anni viiœ Ismaelis centum triginta septem s, et deficiens mortuus est, et appositus ad populum suum. Habitavit autem ab Evila usque Sur, quae respicit Л£gy()tumintroeuntibusAssyrios.Coraui(a)cunctis Iratribus suis obiit [С. XLVlI.] Hae quoque sunt generationes Isaac, filii Abraham:Abraham gtmuitlsaac: qui cum quadragintaesset annorum, duxit uxorem Rebeccam, filiam Bathuel Syri de Mesopotamia, sororem Laban. Deprecatusque est Isaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset sterilis: qui exaudívit eum, et dédit conceptum Rebeccae. Sed collidebantur in utero ejus parvuli; quae ait: Si sic mihi futurum erat quid necesse fuit concipereî Perrexitque ut consuleret Dominum. Qui respon

C dens, ait: Duaa gentes in utero tuo sunt, et duo populi ex ventre tuo dividentur.populusque populum superabit, et major serviet minori. Jara tempus pariendi advenerat, et ecce gemini in utero ejus reperti sunt. Qui prior egressus est, rufus erat, et totus in morem pellis hispidue : vocatumque est nomen ejus Esau. Protinus alter egrediens, planlam fratris tenebat manu, etidcirco appellavit eum Jacob. Sexagenarius erat, Isaac quando nati sunt ei parvuli. Quibus adullis, facluaest Esau vir gnarus venandi, et homo agrícola: Jacob aulem vir simplex habitabat in tabernaculis. Isaac amabat

'Locushic ineignis apud Hieronymum in Quaesl. Hebrnicis, ubi totum fere capitulum istud Xlvi recitans, easdem sacri contextúe divisiones secutus D videtur, quas in hoc opere e mss. libris exhibemus ; agnoscit eniin externa esse capituli verba, quae vere hoc loi;o extrema sunt. Ait igitur: Quod autem in extremo hujus capituli juata Septuaginta legimus. Contra Indem fratrum suorum habitavit, vcriun est quod nos posuimus: Coram omnibus I'ratribus suis occubuil, id est. in manibus omnium Sliorum mortuus est, etc. Sed ne lucum taciamus candido lectori, ingenue fatemur capitula indifferenter ab Hieroriymo vorari, quiconque versuunu cola, et commata Scripturarum, quae suis ipse lucubratiunibus intermiscet, ac commentariis illustrât, ul inl'ra in libris Quxst Uebraicarum vocat capitulum, versiculnm 24 capitis xxxvi libri Genesis. Cunsule locum. Mart.

Esau, eo quod de venationibus illius vesceretur ; д taretque ibi: rursumque fodit alios puteos, quos

et Rebecca diligebat Jacob. [B. XXX.] Coxit autem Jacob pulmeotum, ad quem cum venisset Esau de agro lassus, ait : Da mihi de coctione bao rufa, quia oppido lassus sum. Quam ob causam Yocatum est nomen ejus EJoni. Cui dixit Jacob: Vende mihi primogénita tua. lile respondit: En morior, quid mihi proderunt primogénita? Ait Jacob: Jura ergo mihi. Juravit Esau ', et vendidit primogénita. Et sic accepto pane et lentis edulio, et comedit, et bibit, et abiit, parvipendens quod primogénita vendidisset.

[C. XLVIII, Cap. XXVI.] Orta autem fame super terram, post earn sterilitalem quae acciderat in diebus Abraham, abiit Isaac ad Abimelech regem

foderant servi patris sui Abraham, et quos, illo mortuo,.olim obatruxerant Philisthiim; appellavitque eos üsdem nominibus quibus ante pater vocaverat. Foderuntque in torrente et repererunt aquam vivam. Sed et ibi jurgium fuit pastorum Geraras adversum pastores Isaac, dicentium, Nostra est aqua. Quam ob rem nomen putei ex eo quod acciderat, vocavit Calumnian). Foderunt et alium, et pro illo quoque rixati sunt, appellavitque eurn Inimicitiasa. Prolectus inde fodit alium puteum, pro quo non contenderunt, itaque vocavit nomen ejus, Latitudo, dicens. Nunc dilatavit nos Dominus,et('ecitcrescerenossuperterram.[T.XXI.] Ascendit autem ex illo loco in Bersabee, ubi appa

Philistinorum in Gerara. [T. XX, B. XXX.] Appa- „ mit ei Dominus in ipsa nocte, dicens. Ego su

ruitqueei Dominus, était: Ne descendes in .¡Egyptum, sed quiesce in terra quam dixero tibi. Et peregrinare in ea, eroque tecum, et benedicam tibi: tibi enim et semini luo dabo universas regiones bas, complens juramentum quod spopondi Abraham patri tuo. Et multiplicabo semen tuúm, sicut Stellas cceli; daboque poslerie tuis universas regiones has, et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae, eo quod obedierit Abraham voci meae, et custodierit praecepta et mandata mea, et ceremonias legesque servaverit. Mansit itaque Isaac iu Geraris. Qui cum interrogaretur a viria loci illius super uxore sua, respondit: Sóror mea est : timuerat enim conQteri quod sibi esset sociata conjugio, reputans ne forte interikerent eum propter illius pulchritudinem. Cumque pertransissent С auctum benedictione Domini. Fecit ergo eis convi

nt Deus Abraham patris tui, noli metuere, quia tecum sum, et benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham. Itaque œdificavit ibi altare, et invócalo nomine Domini, extendit tabernaculum, prsecepit'iue servis suis ut foderent puteum. Ad qui;m locum cum venisset de Geraris, Abimelech, et Ohuzath [Vulg. Ohozath] amicus illius, et Phichol, dux tnilitum, locutus est eis Isaac. Quid venislis ad me, hominem quem odistis et expulistia a vobis? Qui responderunt: Vidimus tecum esse Dominum, et idcirco nunc [Vulg. nos] diximus. Sit juramentum inter nos, et ineamus fœdus, ut non facias nobis quiddam mali, sicut et nos nihil tuorum atligimus, nee feeimus quod te köderet, sed cum pace dimisimus

dies plurimi, et ibidem moraretur ; prospiciens Abimelech, Philistinorum rex, per fenestram, vidit eum jocantem cum Rebecca, uxore sua. Et accersito, ait: Perspicuum est quod uxor tua sit, cur mentitus es earn sororem tuam esse? Respondit: Timui ne morerer propter earn, ûixitque Abîme» lech: Quare iraposuisti nobis? potuit coire quispiam de populo cum uxore tua, et induxeras super nos grande peccatum.Prœcepitque omni populo, dicens: Qui tetigerit hominis bujus uxorem, morte morietur.Sevit autem Isaac in terra illa, et invenit in ipso anno centuplum : benedixitque ei Dominus. Et locupletatus est homo, et ibat proficiens atque suecrescens, donec magnus vehementer effectua

vium, et post eibum et potum, surgentes mane, juraverunt sibi mutuo, dimisitque eos Isaac pacifiée in locum su um. Ecce autem venerunt in ipso die servi Isaac, annuntiantes ei de puteo quem foderant, atque dicentes. Invenimus aquam. Unde appellavit eum, Abundantiam, et nomen urbi impositum est Bersabee, usque in praesentem diem. Esau vero quadragenarius duxituxores, Judith, (1liam Beeri Hetthœi, et Basemath, filiam Eton ejusdem loci,quae ambas offenderant animum Isaac et Rebeccae.

[T. XXII. B. XXXII, C. XLVIII. Cap. XXVII.] Senuit autem Isaac, et caligaverunt oculi ejus, ut videre non poterat: vocavitque Esau [ilium suum

est : habuit quoque possessiones ovium et armen- ß majorem, et dixit ei: Pili mi ! Qui respondit: Ad

lorum, et familia plurimum.Ob hoc invidentes ei Philistini, omnes puteos, quos foderant servi patris illius Abraham, illo tempore obstruxerunt, implentes humo, in tantum, utipse Abimelech diceret ad Isaac: Recede a nobis, quoniam potentior nostri [Pulg. nobis] factus es valde. Et i I le discedeos, ut veniret ad torrentem Gerara, habi

sum, Cui pater: Vides, inquit, quod senuerim, et ignorem diem mortis meas. Sume arma tua, pharetram et arcum, et egredere foras : cumque venatu aliquid apprehenderis, fac mihi inde pulmentum sicut velle me nosti, et affer,ut comedam, et boned icatlibi anima mea antequam moriar. Quod cum audisset Rebecca, et ¡Ile abiisset in agrum ut jus

[ocr errors][merged small]

sionem patrie expleret, dixit filio suo Jacob: Au- A Isaac atupore vehement]',fit ultra quam credi potest,

divi patrem luum loquentem cum Esau, fratretuo, et dicentem ei : Aller mihi de venations tua, et fac cibos ut comedam, et benedicam tibi coram Domino antequam moriar.Nuncergo, lili mi, acquiesce consiliis meis : et pergens ad gregem, affer mihi duos haedos óptimos, ut laciain ex eis escás pa tri tuo, quibus libenter vescitur, quas cum intuleris et comederit, benedicat tibi priusquam moriatur. Cui ille respondit : Nosti quod Esau, frater meus, homo pilosus sit, et ego lenis: si attreetaverit me pater meus, et senserit, timeo ne putet me sibi voluisse illudere, etinducam super me maledictionem pro benedictione. Ad quem mater: In me sit, ait, isla maledictio, Gli mi, tantum audi vocera

admiraos ait : Quis igitur ille est qui dudum captain venationem atlulit mihi,et coinedi ex omnibus, priusquam tu venires? benedixique ei, et erit benedictas. Auditis Esau sermonibus patrie irrugiit clamore magno, et consternatus ait : Benedic etiara mihi, pater mi. Qui ait : Venit germanus tuus fraudulenter, et accepit benedictionem tuam. At ille subjunxit : Juste vocatum est nomen ejus Jacob: supplaotavit enim me in altera vice, primogénita mea ante tulit, et nunc secundo surripuit benedictionem meam. Rursumque ad patrem : Nunquid non reservasti.ait, et mihi benedictionem?Respondit Isaac : Dominum tuum ilium constituí, etomnes fratres ejus servituti illius subjugavi, frumento et

meam, et pergens affer quae dixi. Abut, et altulit, ,{ vino stabilivi eum, et tibi post heec, fili mi, ultra

deditque malri. Paravil ilia cibos,sicut noverat velle patrem illius. Et vestibus Esau valde bonis, quas apud se habebat domi induit eum : pelliculasque haedorum circumdedit manibus, et colli nuda protexit. Dedit pulmentum ; et panes, quos coxerat, tradidit. Quibus illalis, dixit: Pater mi ! At ille respondit : Audio. Quis es tu, fili mi ? Dixitque Jacob : Ego sum Ësau primogénitas tuus ; feci sicut praecepisti mihi: surge, sede et comede de venatione mea, ut benedicat mihi anima tua. Rursum Isaac ad (ilium suum : Quomodo, inquit, tarn cito inveuire potuisti, fili mi? Qui respondit : Voluntas Dei fuit ut cito mihi occurreret quod volebam. Dixitque Isaac: Accede hue, ut tangam te, fili mi, et probeni ulrum tu sis filius meus Esau, an non. Accessit ille ad patrem, et pálpalo eo, dixit Isaac : С Vox quidem, vox Jacob est : sed manus manus sunt Esau.Et non cognovit eum,quia pilosas manus similitudinem majoris expresseraut. Benedicens ergo illi, ait : Tu es filius meus Esau? Respondit, Ego sum. At ille ; Affer mihi, inquit, cibos de venatione tua, fili mi, ut benedicat tibi anima mea. Quos cum oblatos comedissot, obtulit ei etiam vinum, quo hausto, dixit ad eum; Accede ad me, et da mihi osculum, fili mi. Accessit, et osculatus est eum. Statimque ut sensit vestimentorum illius fragrantiam, benedicens [Vulg. add. illi], ait; Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus. Dei tibiDeus derore cceli, et de pinguedine terrae, abundantiam frumenti et vini. Et ser

quid faciam ? Cui Esau : Num unam, inquit, tantum benedictionem habes, pater? mihi quoque obsecro utbeneiieas. Guirque ejulalu magno fieret, motus Isaac, dixit ad eum: In pioguedine terras et in rore cceli desjiper, erit benedictio tua. Vives in gladio, et fratri tuo servies: tempusque veniet, cum excutias etsolvas jugum ejus decervieibus tuis. [B. XXXIII]. Oderat ergo semper Esau Jacob pro benedictione qua benedixerat ei pater : dixitque in corde suo : Venicnt dies luctus patris mei, et oeeidam Jacob1, fralrem meum.Nuntiata eunthaec Rebecca», quae mittens et vocans Jacob, filium suum, dixit ad eum: Ecce Esau frater tuus minatur ul oeeidat te.Nunc ergo [Vulg. add. mi] fili,audi vocem meam, etconsurgens luge ad Laban,fratretn meum, in liaran : habitabisque cum eo dies paueos, donec quiescat furor fratris tui, et cesset indignatio ejus, obliviscaturque eoruiu quae fecisti in eum: postea mittam, et adducam tc inde hue.Cur utroqueorbabor filio in uno die? Dixit quoque Rebecca ad Isaac: Tœdet me vite теаэ propterfilias Heth ; si acceperit Jacob uxorom de stirpe hujus terrae, nolo vivere. [T. XXIII, G. L., Cap. XXVIII.] Vocavit itaque Isaac Jacob, et benedixit ei, prœcepitque ei dicens: Noli accipere conjugem de genere Chanaan ; sed vade et proficiscere in Mesopotamiam Syria?,ad do~ mumBathuel patris matristuae, et accipe tibi inde uxorem de filiabus Laban avunculi tui.Deus autem omnipotens benedicat tibi, et cresceie te faciat, atque mulliplicet: ut sis in turbas populorum. Et

viant tibi populi, et adorent te tribus ; esto domi- 11 det tibi benedictionem Abraham, et semini tuo

nus fratrum tuorum, et incurventur ante te filii matris tua:; qui maledixerit tibi, sit maledictus; et qui benedixerit tibi, benedictionibus repleutur. Vix Isaac sermonem impleverat ; et egresso Jacob foras, venit Esau, coctosque de venatione cibos intulit patri, dicens; Surge, pater mi, et comede de venatione filii tui ; ut benedicat mihi anima tua. Dixitque illi Isaac ; Quis enim es tu ? Qui respondit; Ego sum iilius tuus primogénitas Esau. Expavit

post te: ut possideas terram peregrinationis tuse, quam pollicilus est avo tuo.Cumquedimisisset eu m Isaac, profectus venit in Mesopotamiam Syria: ad Laban,lilium Bathuel Syri, fratrera Rebeccœ matris suai. Videns autem Esau quod benedixisset pater suus Jacob,et misisset eum in MesopotaniamSyrïae, ut indu uxorem duceret; et quod post benedictionem praecopisset ei,dicens : Non accipias conjugem de filiabus Chanaan : quodqueobediensJacob parentibus isset ' in Syriam : probans quoque quod non A. libenter aspiceret filias Chanaan pater suus : ivit ad lsmaelem, et duxit uxorem, absque iis quas prius babebat, Mabelatb, filiara Ismael, lilii Abraham, iororem Nabajoth. [T. XXIV, G. LI.] Igitur egres3us Jacob de Bersabee pergebat liaran. Cu m que venisset ad quemdam locum, et velletin eo requiescere post solis occubitum, tulit de lapidibus quj jacebant.et supponens capiti suo,dormivitin eudem loco. Viditque in somnis scalam stantera super terrain, et cacumen illius tangens cœlum: angelos quoque Dei ascendentes et descendentes per earn ,et Dominum innixum scalœ dicentem sibi : Ego sum Dominus Deus Abraham patris tui, et Deus Isaac : Terram, in qua dormis, tibi dabo et semini tuo. Eritque semen tuum quasi pulvis terrae *: di- n lataberis ad Occidenlem, et Orientera, Septentrionem, et Meridiem: et benedicenlur in te et in semine tuo cuñete tribus terrae. Et ero custos tuus quocunqueperrexeris,et reducamtein terram hanc: nee dimittam nisi complevero universa quae dixi. Cumque evigilasset Jacob de somno, ait: Veré Dominus est in loco isto, et ego nesciebam. Pavensque, Quam terribilis, inquit, est locus iste 1 non est hie aliud nisi domus Dei et porta cœli. Surgens ergo Jacob mane tulil lapidem quem supposuerat capiti suo, et erexit in titulum, fundens oleum desuper. Appellavitque nomen urbis Bethel,quœ prius Luza vocabatur. Vovit etiam votum, dicens: Si fuerit Deus mecum, et custodierit me in via, per quam [Vulg. add. ego] ambulo, et dederit mihi panero ad vescendum, et vestimentum ad induendum, ^ reversusque fuero prospere ad domum patris mei: erit mihi Dominus in Deum, et lapis iste, quem erexi in tilulum, vocabitur Domus Dei : eunetorumqae quae dtderis mihi, deoimas offeram tibi.

1 Codices mes. antiquiores et LXX legunt ; Ve- Mart. nient dies luctus patris mei, ut occidam Jacob, etc. — Palatin, ms. et occidam.

[B. XXXIV, С LH, Cap. XXIX.] Profectus ergo Jacob venit ad terram Orientalen!.Et vidit puleura in agro, tres quoque greges ovium aceubantes juxta earn : nam ex illo adaquabantur pécora, et os ejus grandi lapide claudebatur. Morisque erat, ut cunctis ovibus congregatis, devolveren! lapidem, et refectis gregibus, rursum super os putei ponerent. Dixitque ad pastores : Fratres, unde estis? Qui responderunt: De Haran. Quos interrogans, Nunquid, ait, nostis Laban, filium Nahor? Dixerunt: Novimus. Sanusne est? inquit., Valet, inquiunt, et ecce Q Rachel, filia ejus, venit cum grege [Vulg. add. suo]. Dixitque Jacob: Adhuc multum diei superest, nec est tempus ut reducantur ad caulas greges : date ante potuni ovibus, et sic ad pastum eas reducite. Qui responderunt: Non possumus, donee omnia pécora congregentur, et amoveamus lapidem de ore putei, ut adaquemus greges. Adhuc loquebantur, et ecce Rachel veniebat cum ovibus patris sui : nam

1 Vulgat. additsuit; Hebr., patri suo et matri suse habet. Levia id genus deinceps satis nobis erit ad libri oram annotasse.

2 In canone Heb. verit., inque plurimis libris mss.

Patrol. XXVIII.

gregem ipsa paseebat. Quam cum vidisset Jacob,et sciret consobrinam suam,ovesque Laban avunculi 9ui, amovit lapidera quo puteus claudebatur. Et adaquato grege,osculatus est earn : elevataque voce flevit, et indicavit ei quod frater esset patris sui, et filius Rebeccae : at illa festinans nuntiavit patri suo. Qui cum audisset venisse Jacob filium sororis suae, cueurrit obviam ei, complexusque cum, et in oscula ruens,duxit in domum suam.Auditis autem [Vulg.tarnen] causis itineris, respondit : Os meum es,et caromea.Etpostquam expleti sunt dies mensis unius, dixit ei : Num quia frater meus es, gratis servies mihi ? die quid mercedis accipias [Vul. accipies]. Habebat vero filias duas, nomen majoris Lia [h. Lea] : minor vero appellabatur Rachel. Sed Lia lippis erat oculis : Rachel decora facie, et venusto aspectu. Quam diligens Jacob, ait: Serviam tibi pro Rachel filia tua minore, septem annis. Respondit Laban : Melius est ut tibi earn dem quam viro alteri, mane apud me. Servivit ergo Jacob pro Kachel septem annis : et videbantur illi pauci dies prae amoris magnitudine. Dixitque ad Laban. Da mihi uxorem meam: quia jam tempus expletum est, ut ingrediar ad illam. Qui, vocatis multis amicorum turbis ad convivium, fecit nuptias.Et vespere fil ¡am suam Liam introduxit ad eum.dane ancillam filiae.Zelpham nomine.Ad quam cum ex more Jacob fuisset ingressus, facto mane, vidit Liam : et dixit ad socerum suum [Vulg. tac. suum] : Quid est quod faceré voluisti? Nonne pro Rachel servivi tibi? quare iraposuisti mihi? Respondit Laban : Non est in loco nostro consuetudinis, ut minores ante tradamus ad nuptias. Imple hebdom.idam dierumhujus copulae : hanc quoque dabo tibi pro opere quo serviturus es mihi septem annis aliis. Acquievit plácito, et hebdómada transacta, Rachel duxit uxorem : cui pater servam Iialam dederat.Tandemque potitus optatis nuptiis, amurein sequentis priori practulit, serviens apud eum septem annis aliis. [T. XXV, C. LUI.] Videns autem Dominus quod despiceret Liam, aperuit vulvam ejus, sorore sterili permanente. Quae coneeptum genuit filium, vocavitqiie nomen ejus Rub*n, dicens : Vidit Dominus humilitatem meam; nunc amabit i .e vir meus. Rursumque coneepit et peperit filium,et ait: Quoniam audivit meDominus haberi contemptui, dedit etiam istum mihi, voeavitque nomen ejus Simeon. Coneepit tertio, et genuit alium: dixitque: Nunc quoque copulabitur mihi maritus meus, eo quod pepererim ei tres fllios, et ideirco appellavit nomen ejus, Levi. Quarto coneepit, et peperit filium, et ait: Modo confitebor Domino, et ob hoc voeavit eum, .Inflam : cessavitque parère.

[С. LIV, Cap. XXX.] Cernens autem Rachel quod infecunda esset, invidit sorori suae, et ait marito

habetur, Eritque germen tuum quasi pulvis terra. Mart. — Paiat. ms., germen pro semen.

[ocr errors]
« PoprzedniaDalej »