Obrazy na stronie
PDF

nipotens, ambula coram me, et eeto perfectus. Po- A paruitautem ei Dominus in convalle Mamre sedenti

in ostia tabernaculi sui, in ipso fervore diei.Cumque elevasset oculos, apparuerunt ei tresviri Etantes propter [Vulg. prope] cum, quos cum vidisset, cucurrit in orcursum eorum de ostio tabernaculi, et adoravit in terrain. Et dixit: Domine, si inveni gratiam in oculis tuis, ne transeas servum luum; sert afleram pauxillum aqr.œ, et lávale pedos vestros, et requiescite sub arbore. Ponamquebuccellam panis, et confórtate cor vestrum, postea transibitis: ideirco enim declinastis ad servum vestrum. Qui dixerunt : Fac ut locutus es. Festinavit Abraham in tabernacuum ad Saram, dixitque ei Accéléra, tria sata similes commisee, et fac subeinericlos panes. Ipse vero ad armentum cucurrit,

namque tœdus meum inter meet te, et multiplicabo te vehementer nimis. Gecidit Abram pronus in faciem. Dixitque ei Deus: Ego sum, et pactum meum tecum, erisque patermultarum gentium. Nec ultra vocabitur nomen tuum Abram, sed appellaberie Abraham, quia patrem multarum gentium constituí te. FacJainquc te crescere vehementissime, et ponam te in gentibus, regesque ex te egredientur. Et statuam pactum meum inter me et te, et inter semen tuum post te in generationibus suis, fœdere sempiterno, ut sim Deus luus, et seminis tui post te. Daboque tibi et semini tuo terram peregrinationis tuae omnem terram Chanaan in possessionem astern am, eroque Deus eorum.

[T. XI.] Dixit Herum Deus ad Abraham: Et tu R ettulit inde vitulum tenerrimum et optimum, de

ergo custodies pactum meum.et semen tuum pos te in generationibus suis. Hoc est pactum meum quod observabitis inter me et vos. et semen tuum post te. Circumcidetur vobis omne masculinum, eteircumeidetis carnem pra;putii vestri, ut sit in Signum foederis inter rre et vos. Infacsocto dierum circumeideturin vobis,omne masculinum in generationibus vestris, tamvernaculus,quam emptitius circumcidettir,et quicunque non fuerit de stirpe vestra critque pactum meum in carne vestra in fœdus œternum. Masculus, cujus praeputii caro circumcise non fuerit, delebitur anima illa de populo suo, quiapactum meum irritum fecit. Dixit quoque Deus ad Abraham: Sarai uxorem tuam non vocabis Sarai, sed Saram. Et benedicam ei el ex illa dabo tibi filium cui benedicturus sum , eritque in nationes, et reges populorum orientur ex eo. Cecidit Abraham in faciem suam, et riait, dicens in corde suo: Putasne, centenario nascetur fi 1 ins ? et Sara nonagenaria parictV Dixitque ad Deum : Utinam Ismael vivat coram te. Et ait Deus ad Abraham. Sara, uxor tua, pariet tibi filium, vocabisquenomen ejus Isaac, et constituant pactum meum il 1 i fœdus sempiternum, et semini ejus post eum. Super Ismael qnoque exaudivi te ecce, benedicam ei, et augebo, et multiplicabo eum valde, duodecim duces generabit, et faciam ilium in gentem magnam. Pactum vero meum statuam ad Isaac, quem pariet tibi Sara tempore isto in anno altero. Cumque finitus esset sermo loquentis eum eo,

ditque puero, qui festinavit et coxit illum. Tulit quoque butyrura et lac, et vitulum quem coxerat, et posuit coram eis; ipse vero stabat juxta eos sub arbore. Cumque comedissent, dixerunt ad eum: Ubi est Sura, uxor tua? ille respondit: Ecce in tabernáculo est. Cui dixit: Revertens veniam ad te temporeisto,vita comité,et habebitfilium Sara uxor tua. Quo audito, Sara risit post ostium tabernaculi. Erant autem senes proveetaeque œtatis, et desierunt Sarae fieri muliebria. Qua? risit occulte, dicens: Postquamconsenui,et dominus meus vetulus est,voluptad operam dabo? Dixit autem Dominus ad Abraham Quare risit Sara, dicens: Num vere pari tura su m anus? Nunquid Deo est quidquam difficile? juxta condictum reverter ud te hoc eodem tempore, vita comité, et habebit Sara filium. Negavit Sara dicens, Non risi, timoré pcrteriita. Dominus autem, Non est, inquit, ita; sed risisti. Cum ergo surrexissent inde viri, direxerunt oculos contra Sodomam, et Abraham simul gradiebatur deducens eos. Dixitque Dominus: Num celare polero Abraham quse gesturus sum, cum futurus sit in gentem magnam, ac robustissimam, et benedicend<B sint in illo omnes nationes terra? ? Scio enim quoJ prœceplurus sit Ullis suis, et domui suae post se, ut custodiant viain Domiui, et faciant justitiam et judicium, ut adducat Dominus propter Abraham omnia qua; locutus est ad cum. Dixit ilaque Dominus •' Clamor Sodomorum et Gomorrteorum multiplicalus est, et peccalum eorum

aseendit Deus ad Abraham. Tulit nutem Abraham ]) aggravatumes tnimis. Descendamet videbo.ulrum

Ismael, filium suum el omnes vernáculos domus su«e, universosque quosemerdt, cúnelos mares ex omnibus viris domus suas, et circunicidit carnem praeputii eorum statim in ipsa die, sicut prasceperat ei Deus. Abraham nonaginta et novem erat annorum quando circumeidil carnem prutpulii sui. Et Ismael filiusejus [Vulg. toe. ejus] tredecim annos impleverat tempore circumcisionis suae. Eudem die circumcisus est Abram et Ismael Alius ejus. Et omnes viri domus illius, tarn vernaculi, quam emptitii et alienígena;, pariter circumcisi sunt.

[T. XII, В. ХХХШ, C. XXXV, Cap. XVIII,] Ap

clamorem qui venit ad me, opere compleverint; an non est ita, ut sciam. Converteruntquese inde, et abierunt Sodomam. Abraham vero adhuc stabat coram Domino. Et appropinquans ait: Nunquid perdes juslum cum impio ? Si fuerint quiquaginta justi in civitate, peribunt simul, et non parces loco illi propter quinquaginta justos, sí fueruntinca? Absit a te, ut rem hanc facias, et occidas justum cum inpio,fiatque Justus sicut inipius.Non est hoc tuum. Qui judicas omnem terram, nequáquam faciès judicium [Vulg. add. hoc]. Dixitque Dominus ad eum : Si invenero Sodomie quinquagintajustos in medio civitatis, dimittam omni loco propter eos. A. qui accepturi erant filias ejus, et dixit: Surgite, abut, et implexit utrum, deditque puerobibere. Et ^ perantes, postquam adoraverimus, revertemur ad

Respóndeos Abraham ait: Quia semel ccepi, loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis. Quid si minus quinquaginta justis, quinqué fuerint? delebis, propter quinqué ', Universum urbem? Et ait, Non delebo, si invenero ibi quadraginta etquinque. Rursumque locutus estad eum: Sin autem quadraginta invcnti fuerint ', quid faciès? Ait: Non percutiam propter quadraginta. Ne, quœso, inquiti indigneris, Domine, si loquar : Quid si inventi fue" rint ibi triginta? Respondit, Non faciam, si invenero ibi triginta. Quia semel, ait, cœpi, loquar ad Dominum meum: Quid si inventi fuerint ibi viginli? Dixit, Non interficiam propter viginti. Obsecro, inquit, ne irascaris, Domine, si loquar

egredimirii de loco isto,quia dclebit Dominus civitatem hanc. Et visus est eis quasi ludens loquiCumque esset mane.cogebant eum angeli, dicentes: Surge, tolle iixorem tuam et duas filias quas habes, ne et tu pariter pereas in scelere civitatis. Dissimulante illo, apprehenderunt manum ejus, et manum uxoris, ac duarum filiarum ejus, eo quod parceret Dominus illi. Et eduxerunt eum, et posuerunt extra civitatem. Ibi locutus est Dominus ad eum3: Salva animam tuam; noli respicere post tergum, nee stes in omni circa regione: sed in monte sdlvum te fac, ne et tu siraul pereas. Dixitque Lot ad eos: Quaeso, domine mi, quia invenit servus tuus gratiam coram le, et magnifi

adbuc semel: Quid si inventi fuerint ibi decern? p casti misericordiam tuam quam fecisti mecum, ut

Et dixit, Non delebo propter decern. Abiit Dominus, postquam cessavit loqui ad Abraham, et ille reversns est in locum suum.

[G. XXXVI, Cap. XIX.J Veneruntque duo angeli Sodomam vespere, sedente Lot in foribus,civitatis. Qui cum vidisset [Vutg. add. eos], surrexit, et ivit obviam eis : adoravitque pronus in terram, el dixit: Obsecro, domini, declínale in domum pueri vcstri, et manete ibi; lávate pedes vestros, et mane proficiscemini in viam vestram. Qui dixerunt: Minime, sed in platea manebimus. Compulit illosoppido ut diverterent ad aum ; ingressisque domum illius fecit convivium, coxit azyma, et comederunt. Prius autem quam irent cubitum, viri civitatis vallaverunt domum a puero usque ad semen, omnis populus

salvares animam meam, ncc possum in monte salvari, ne forte appréhendât me malum, et moriar. Est civitas haecjuxta,ad quam possum iugere,parva, et salvabor in ea; nunquid non módica est, et vivet anima mea? Dixitque ad eum : Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua locutus es. Festina et salvare ibi, quia non potero faceré quidquam donec ingrediaris illud. Idcirco vocatum est nomen urbis illus Segor. Sol egressus est super terram, et Lot ingressus est Segor [C. XXXVII.] Igitur Dominus pluit super Sodomam et Gomorrham sulphur et ignem a Domino de cœlo, et subvertit civitates has, el omnem circa regionem, universos habilatores urbium, et cuneta terrae virentia. Respiciensque uxor ejus

simnl. Vocaveruntque Lot, et dixeruutei: Ubi sunt " post se, versa est in statuam salis. [В. XXIV.]

viri qui introierunt ad te nocte? educ illos hue, nt cognoscamus eos. Egressus ad eos Lot, post tergum occludens ostium, ait: Nolite, quaeso, fratres mei, nolite malum hoc faceré. Habeo duas filias, que necdum cognoverunt virum: educam eas ad vos, et abutimini eis sicut placuerit vobis dummodo viris islis nihil faciatis, mali, quia ingreesi sunt sub umbraculum cuiminis mei. At illi dixerunt: Recede illuc. Et rursus: Ingressus es, inquint, ut advena; nunquid ut judices? te ergo ipsum magis quam hos affligemus. Vimque faciebant Lot vehementissime: jara prope erant [Vulg. jamque erat] ut infringerent fores. Et ecce miserunt manum viri, et introduxerunt ad se Lot,

Abraham autem consurgens mane, ubi steterat prius cum Domino, intuitus est Sodomam et Gomorrham, et universam terram regioois illius, viditque ascendentem favillara de terra quasi fornacis fumum. Cum enim subverteret Deus civitates regionis illius, recordatus est Abrahœ, et liberavit Lot de subversione urbium in quibus habitaverat. [T. XIII.] Ascenditque Lot de Segor, et mansit in monte, duse quoque filias ejus cum eo (timuerat enim rnanere in Segor), et mansit in spelunca ipse, et du¡B filiae ejus cum eo. Dixitque major ad minorem: Pater noster senex est, et nullus virorum remansit in terra qui possit ingredi ad nos juxta morem universas terrai. Veni, ine

clauseruntqne ostium, et eos, qui erant foris, per- D briemus eum vino, dormiamusque cum eo, ut ser

cagserunt Ciccitale a minimo usque ad maximum, ita ut ostium invenire non possenl. Dixerunt autem ad Lot: Habes bio tuorum quempiam? generam, aut Alios, aul filias, omnes, qui tui sunt, ednc de urbe hac: delebimus enim locum istum, eo quod increveril clamor eorum coram Domino, qui misit nos ut perdamus ilium [Vulg. illosj. Egressus itaque Lot, locutus est ad géneros suos,

• Viilgatus interpres [ Propter quadraginta quinqué, disentiente Hebraeo ГТОЯГП.

• Addit et Hebrsus DW, et Vulgat, interpres ¿6t

• Pro hie, Ibi locutut est Dominus ad eum, He

vare pospimus ex pâtre nostro semen. Dederunt itaque patri suo bibere vinum nocte illa. Et ingressa est major, dormivitque cum pâtre; at ille non sensit, пес quando accubuil filia, neo quando surrexit. Altera quoque die dixit major ad minorem : Ecce dormivi heri cum pâtre meo, demus ei bibere vinum eliam hao nocte, et dormies cum eo, ut salvemus semen de pâtre nostro. Dederunt et illa

braeus habet, Et factum est, rum Uli eduxissent eos foras, dixit, etc. Vulgatus quoque interpres abludit, Ibique locuti sunt ad eum dicentes, etc.

node patri vinum ', ingressaque minor filia dor- \ coram vobis est, ubicunque tibi placuerit, habita*

mivit cum eo, et nee tunc quidem sensit quando concubucrit, vel quando ilia surrexerit. Conceperunt ergo duae filis Lot de patre suo. Peperitque major (ilium, et vocavit nomen pjus Moab : ipse est pater Moabitarum usque in praesentem diem. Minor quoque peperit filium, et vocavil nomen Ammon *, id est, Alius populi mei: ipse est pater Ammonitarum usque hodie.

[T. XIV, B. XXV, С XXXVIII, Cap. XX.] Profeotus inde Abraham in terram australem, habitavit inter Cades et Sur, et peregrinatus est in Geraris. Dixitque de Sara uxore sua: Sóror mea est. Misit ergo Abimelech rex Gerars, et tulit earn. Venit autem Deusad Abimelech persomnium noete,

Sara; autom dixit: Бесе mille argénteosdedi fratri tuo; hoc erit tibi in velamen oculorum ad omnes qui tecum sunt, et quoeunque perrexeris : mementoque te deprehensam. Orante autem Abraham, sanavit Deus Abimelech, et uxorem ancillasque ejus.et pppererunt : concluserat enim Dominus отпет vulvam domuB Abimelech propter Saram uxorem Abrahae.

[T. XV, B. XXVI, С XXXVIII, Cap. XXI.] Vieitavit autem Dominus Saram, sicut promiserat, et implevit qua? locutus est. Concepitque et peperit fllium in senectute sua, tempore quo praedixerat ei Deus. Vocavitque Abraham nomen filii sui, quem genuit ei Sara, Isaac: et circumeidit eum octavo

[ocr errors]

listi: habet enim virum. Abimelech vero non tetigerat eam,et ait: Domine, num gentem ignorantem el justara interficies ? Nonne ipse dixit mihi: Sóror mea est, et ipsa ait: Frater meus est? in simplicitate cordis mei et munditia manuum mearum feci hoc. Dixitque ad eum Deus : Et ego scio quod simplici corde feceris, et ideo cuslodivi te ne peccares in me,et non dimisi ut tangeres e m. Nunc igitur redde viro suo uxorem, quia propheta est, et orabit pro te, et vives; si autem nolueris redderc, scito quod morte morieris, tu et omnia qus tua sunt.Statimquedenocteconsurgens Abimelech, vocavit omnes servos suos, et locutus est universa verba hase in auribus eorum, timueruntque omnes viri valde. Vocavit autem Abimelech etiam Abra

audierit, corridebit mihi. Rursumque ait : Quie auditurum crederet Abraham, quod Sara laclarot filium, quem peperit eijam seni? Crevit igitur puer et ablactatus est ; fecitque Abraham grande convivium in die ablactationis ejus. [С. XL.] Cumque vidisset Sara filium Agar ^Egyptiœ ludentem', dixit ad Abraham : Ejice ancillam hanc et filium ejus, non enim erit hsres (ilius ancillœ cum filio meo Isaac. Dure accepit hoc Abraham pro filio suo. Cui dixit Deus : Non tibi videatur asperum super puero, et super ancilla tua, omnia quae dixerit tibi Sara; audi vocem ejus,quia in Isaac vocabitur tibi semen. Sed et filium ancilla; faciam in genlem magnam,

ham, et dixit ei : Quid fecisti nobis? quid peccavi- quia semen tuum est. Surrexit itaque Abraham

mus in te, quia induxisli super me et super regnum meum peccatum grande? quae non debuisti faceré, fecisti nobis. Rursusque expostulans, ait : Quid vidisti, ut hoc faceres? Respondit Abraham: Cogitavi mecum, dicens : Forsitan non est timor Dei in loco isto.etinterficient me propter uxorem meam: alias autem veré sóror mea est, filia patrie mei, et non filia matris meae, cl duxi cira in uxorem. Postquam autem eduxit me Deus de domo petris mei, dixi ad earn : Hanc misericordiam faciès mecum: in omni loco, ad quem ingrediemur, dices, quod frater tuus sim. Tulit igitur Abimelech oves et boves, et servos et ancillas, et dédit Abraham:

mane, et tollens panem et utrem aquœ, imposuit scapulae ejus, tradiditque puerum, et dimisit earn. Qua; cum abiisset, errabat in solitudine Bersabee. Cumque consumpta esset aqua in utre, abjeeit puerum subter miain arborum, quœ ibi erant. Et abiit, seditque e regione proeul quantum potest arcus jacere. Dixit enim; Non videbo morientem ptierum; et sedens contra, levavit vocem su am, et flevit. Exaudivit autem Deus vocem pueri; vocavitque ángelus Dei Agar de coslo, dicens: Quid agis, Agar? nolli timere; exaudivit enim Deus vocem pueri de loco in quo est; surge, tolle puerum, et tene manum illius; quia in gentem magnam faciam eum. Ape

[ocr errors]

1 AdduntHebrsus textueetVulgat. interpres, suo.

* Nomen Amnion excidisse videtur ex Hebraeo hodierno; nam Benammi, quod exetat in Hebraico, non est nomen ipsum, sed in eo quasi causa redditur, cur Ammon vocatus fuerit filius minoría filia Lot. Mart.

— Non est in Hebraeo archetypo hoc nomen, sed tantum habet, 'он ЮЛ 'ПУ-р laiff Nipni : El vocavit nomen ejus Ben ar»mi% ipse est pater, etc. Illud porro Ben-ammi sonat filium populi mei, quae Hieronymi interpretado est. Ilinc autumat Martian, nomen Ammon excidiese ex Hebraeo hodierno, quod tarnen adeo non est verosimile, ut sacro contextui ejusque ingenio linguae repugnet.etymologiam.quas пес tarnen satis bene respondot,vernaculi ejusdem

[ocr errors]

fuit cum eo; quicrevit, et moralusest in solitudine, factusque est juvenis Sagittarius. Habitavitque in deserto Pharan, et accepit illi mater sua uxorem de terra ^Egypti. [С. ХЫ.] Eodem tempore dixit Abimelecb, et Phicbol, princeps exercitus ejus, ad Abraham : Deus tecum est in universis quae agis. Jura ergo per Deum, ne noceas mihi, et postcris mets, stirpiquemeae;sed juxtamisericordiam, quam feci tibi, facies mihi, et terra; in qua versatus es advena. Dixilque Abraham : Ego jurabo. Ei increpavit Abimelecb propter puteum aquae,quem vi abstulerant servi illi us. Responditque Abimelech: Nescivi quis fe--erit banc rem; sed et tu non indica-.fi mihi, et ego non audivi prœter bodie. Tulit

vos. Tulit quoque ligna holocausti, et imposuit super Isaac flltuin suum ; ipse vero portabat in manibus ignem et gladium. Gumque pergerent duo simul dixit Isaac patri suo : Pater mi! At ille respondit ; Quid vis, Pili? Ecce, inquit, ignis et ligna: ubi est victima holocausti? Dixit Abraham ; Oeus providehit sibi victimara holocausti, Ali mi.Pergebant ergo pariter; veneruntque ad locum quem ostenderat ei Deus, in quo bdificavit altare, et desuper ligna composuit; cumque colligasset Isaao filium suum, posuit eum in altari super struem lignorum. Extenditquemanum, etarripuit gladium, ut immolaret fllium suum.Et ecce ángelus Domini de cœlo clamavit dicens ; Abraham ! Abraham ! Qui

¡taque Abraham ovesetboves, et dedit Abimelecb: « respondit, Adsum, Dixitqueei; Non extendas ma

percusseruntque ambo fcedus. Et statuit Abraham septem agnas gregis seorsum. Cui dixit Abimelech: Quid sibi volunt Septem agnae istœ, quas stare fecisti seorsum? At ille, Septem, inquit, agnasaccipies de manu mea, ut sint in testimonium mihi, quoniam ego l'odi puteum islum. Idcirco vocalus est locus ille Bersabee, quia ubi uterque juraverunt.Kt inierunt fcedus pro puteo juramenti. Surrexit autem Abimelech et Phichol, princeps militia; ejus, reversique sunt in terram Pbilistinorum. Abraham vero plantavit nemus in Bersabee, et invoeavit ibi nomen Domini Dei aeterni. Et fuit colonus terra? Pbilistinorum diebus multis.

[T. XVI, B. XXVII, C. XLII, Cap. XXII.] Quae postquam gesta sunt, tentavit Deus Abraham, et dixit ad eum : Abraham! Ille respondit : Adsum. Ait illi : tolle fllium tuum unigenitum,quemdiligis, Isaac1 et vade in terram Visionis, atque offer eum ibi in bolocaustum super unum montium quem monstravero tibi. Igitur Abraham de nocte consurgens, stravit asinum suum, ducens secum duos juvenes et Isaac, fllium suum. Cumque coneidisset ligna in bolocaustum, abiit ad locum quem praeceperat ei Deus. Die autem tertio, elevatisoculis, vidit locum proeul : dixitque ad pueros suos : Exspeetate bic cum asino ; ego et puer i Hue usquepro

1 Ubi nunc dicitur, in lerram Visionig, in НеЬгшо babel, in lerram ГР113Г1 Moria : tpxtns Sam. ПЮЮТ Moraa : N'4^3N7 domouroie, Amorrhaeorum. Syrus legit; LXX interpretuntur lerram T^v 6фт)Хт^, exeelsam, ex Dil rum, ni l'allor : AquMa, t^v хатафдот),

num tuam super puerum, neque facias illi quidquam; nunc cognovi quod timeas Deum, et non pepercisti unigénito filio tuo propter me. Levavit Abraham оси los suos, viditque post tergum arielem inter vêpres haerentemcornibus suis*, quem assumons obtulit holocaustum pro filio suo. Appellavitque nomen loci illius, Dominus videt. Unde usque hodie dicitur; In monte Dominus videbit*. Vocavit autem ángelus Domini Abraham secundo de cœlo, dicens : Per memetipsumjuravi, dicit Dominus : quia fecisti rem hanc, et non pepercisti filio tuo unigénito', henedictam tibi, et multiplicabo semen tuum sicut Stellas cceli, et velut arenan) quœ est in littore maris: possideb it semen tuum portas inimicorum suorum, el benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae quia obedisti voci meae.Reversus est Abraham ad pueros suos, abieruntque Bersabee simul, et habitavit ibi. His ita geslis.nuntiatum est Abraham quod Melcha quoque genuissol Alios Nahor fratri suo: 11 us primogenitum, et Buz fratrem ejus, et Camuel patrem Syrorum, et Chased, et Azau, Pheldas quoque et Jedlaph, ac Batbull, de quo nata est Rebecca : octo istos genuit Melcha, Nahor fratri Abraham. Concubina vero illius nomine Roma, peperit Tabee, et Gaham et Tahas et Maacha.

busllebraicis, longiori usus est cireuitu verborum; sed nostrates Sancti Severi in capitc Vasconiae signifleantiam dictionis sabech, et totam Hieronymi cin.uralocutionem uno verbo exprimunt, vepretum enim vel spinetum, condensa et inter se implexa

[ocr errors]
[ocr errors]

plexum. Subeth igitur Hebraeorum ipsum est pleix, sive pleigs V.isconum. Mabt.

8 Palatin, ins. cum Vulg. interprete hic suis tacet, quod etin spquenti versu faoit post vocem filio : habet econtrario Hebraeus. Cœterum vide Quaest. Hehraic. in hunc locum, et quos nos ibi adnotavimus.

* Lectio hodieina Massorelharum est ЛЮ1 iorue, id est videbi'ur, dro ПХЧ1, ire, hoc est videbit, ut llirronyinus Ipgit. Mart.

—Eaiieni utrr.que in loco Hebrœi lextus est lectio, ta neisi varie nunc Massoretbarum punctis distincte. Reddi potest, Dominus videbilur, vel Dominus providebil.

B Addit Vulg. propter me, juxta Graecum.

[T. XVII, С XLIII. Cap. XXIII.] Vivit autem A servurn seniorem domus sute qui praeerat omnibus

Sara centum vigenti septem annis. Et mortua est in civitate Arbee, quae est Hebron, in terra Cbanaan; venilque Abraham ut plangeretet fleret eam. Cumque surrexisset ab officio funeris, locutus est ad Olios Heth, dicens : Advena eum et peregrinus apuil vos : date mihi jus sepuleri vobiscum.ut sepeliam rnortuum meum. Responderuntque filii Heth, dicentes : Audi nos, domine, princeps Dei es apud nos : in electis sepulcris nostris sepeli mortuum tuum nullusquo te prohibere poterit quin in monumento ejus sepelías raortuum tuum. Surrexit Abraham,etadoravitpopulum terras, flilos videlicet Heth, dixilque ad eos : Si placet animœ vestra? ut sepellam mortuum meum, audite me, et intercedite

quae habebat : Pone manum tuam subter femur meum, ut adjurem te per Dominum Deum cœli et terra;, ut non accipias uxorem filio meo de íiliabus Chananœrorum, inter quos habito: sed ad terram meam'etad cognitionem meam proQciscaris, et inde accipias uxorem filio meo Isaac. Respondit servus :Si noluerit mulier venire mecum in terram hanc, num reducere debeo (ilium tuum ad locum de quo egressus es? Dixit Abraham : Cave nequando reducás illuc filium meum : Dominus Deus cœli, qui tulit me de domo patrie mei, et de terra nativitatis meas, qui locutus est mihi, et juravit6, dicens : Semini tuo dabo terram hanc : ipse mittet angelum suum corum te, et accipies inde uxorem

pro me apud Ephron, filium Sohar [Vulg. Seor], ut „ filio meo; sin autem mulier sequi te noluerit, non

det mihispeluncam duplicem, quam habet in extre ma parte agri sui : pecunia digna tradal mihi eam coram vobis in possessionem sepuleri.Habi'tabat autem Epheron in medio filiorum Heth. Responditque Ephron Hettbaäus* ad Abraham cunctis audientibus qui ingrediebantur portam civitatis illius, dicens: Nequáquam ita fiat, domine mi, sed [Vulg. add, tu] magis aussulta quod loquor : Agrum trado tibi et speluncam quae in eoest : prœsentibus flliie populi mei, sepeli mortuum tuum. Adoravit Abraham coram populo terrae. Et locutus es ad Ephron, circumstante plebe : Quaeso, ut audiasme : Dabo pecuniam pro agro suscipe eam, et sic sepeliam mortuum meum ineo. Respondit Ephron ; Domine mi, audi : Terram quam postulas, quadringentos ar

teneberis juramento : filium tantum meum ne reducás illuc. Posuit ergo servus manum sub femore Abramdoraini sui, et juravit illi super sermone hoc. Tulitque decern camelos de gregibus domini sui et abiit, ex omnibus bonis ejus portans secum, profeclusque perrexit Mesopotaniam ad urbem Naher. Cumque camelos fecisset accumbereextra oppidum juxta puteum aqua; vespere, eo tempore quo soient mulieres egredi ad hauriendam aquam, dixit : Domine Deus domini mei Abraham, occurre, obsecro, mihi hodie, et fac misericordiam cum domino meo Abraham. Ecce ego sto propter fontem aquœ, et filia; habitatorumhujus civitatis egredientur ad hauriendam aquam. Igitur puella, cui ego dixero: Inclina hydriam tum ut bibam : et illa responde

genti siclos valet: istud est pretium inter me te: " rit, bibe; quin et camelis tuis dabo potum; ipsa

est, quam praeparasti servo tuo Isaac : et per hoc intelligam quodfeceris misericordiam cum domino meo. Necdum intra se verba compleverat, et ecce Rebecca egrediebatur, filia Bathuel, filii Melchae, uxorisNahor, fratrie Abraham, habeas hydriam in scapula [fuí<7. adii. sua, juxtaHebr.] : puella decora nimis, virgoque pulcherrima, incognita viro : descendent autem ad fontem,et impleverat hydriam, ac revertebatur. Occurritque ei servus, et ait: Pauxillura mihi ad sorbendum pra?be aquœ de hydria tua. Que? respondit : Bibe, domine mi; celeriterque deposuit hydriam super ulnam suam, et dédit ei potum. Cumque il le bibisset, adjecit: Quin etiam et camelis tuis hauriam aquam, J) doneo cuncti bibant. Effundensque hydriam in canalibus, recurrit ad puteum ut bauriret aquam: et haustam omnibus camelis dédit. Il le autem contemplabatur earn tacitus, scire volens utrum

Ephron appeliatus est Ephran. Mart.

3 Addit Vulg. ejus, quod affixum et Hebrœus novit lSl3.

* Incanone Hebraicas veritatis legimus : In spelunca agri duplicis, qui recepiebat Mamre. Quod non multum recedit ab fiebraeo. Mart.

—Palat. cod. duplicis. Urbinas vero, quiproquo.

»Vulgat. tacet meam, quod tarnen est in Hebraeo ijnN ,

6 Hic quoque Hebraic, et Vulg. addunt mihi rj

sed quantum est hoc? sepeli mortuum tuum. Quod cum audisset Abraham, appendit pecuniam, quam Ephron * postulaverat, audientibus filiis Heth, quadringentos siclos argenti et [Vulg. tac. et] probata; monetae publica;. Confirmatusqueestager quondam Epbronis, in quo erat spelunca duplex, respiciens Mamre, tam ipse quam spelunca, et omnes arbores ejus in cunctis termini's per o'rmitam 3, Abrahœ in possesiooem, videntibus filiis Heth et cunctis qui inlrabant portam civitatis illius. Atque ita sepelivit Abraham Saram uxorem suam in spelunca agri duplici *, qua respiciebat Mamre. Назс est Hebron in terra Chaoaan. Et confirmatus est ager, et antrum quod erat in eo Ab rah аз in possessionem raonumenti a filiis Heth.

[T. XVIII, B. XXVIII,С XLIV, Cap. XXIV.] Erat aulem Abraham senex dierumque multorum : et Dominus in cunctis benedixerat ei. Dixitque ad

1 Tacet Vulg. Helthxus, quae est tamen in Hebrœo, Graeco atque aliis.

• Nostri mss. Ephron. Vid. Quaest. Hebraic, рву Ephran, non Ephron, ut hodie, legebant tempore Hicronymi : quod ipse manifestissime testa tu г his verbis : In Hebrseo, sicul hie posuimm, primum nomen ejus scribitur Ephron.secundum Ephran. Pnstquam enim prelio viclus est, ut sepulcrum venderet argento, licetcogenle Abraham, Vau Huera, qux apud illos pro о leyùur, ablata de ejus nomine est; et pro

« PoprzedniaDalej »