Obrazy na stronie
PDF

GXXII. Ubi Jacob cum uxoribus a Laban proficis

citur. CXXIH. Ubi Jacob vidit consilium Dei. CXXIV. Ubi Jacob cum angelo luotatur. CXXV. Ubi Jacob Esau frater occurrit. GXXV1. Ubi filia Jacob rapta esl. CXXVII. Ubi fllii Jacob Alios Sicem interfecerunt. CXXVI1I. Ubi Jacob idola dieperdit. GXXIX. Debbora mortua. CXXX. Deus ad Jacob in Bethel. CXXXI. Ubi Rachel moritur. GXXX11. Ruben cum uxore patrie concubuit. CXXXIII. Nomina íiliorum Jacob. GXXXIV. Jacob ad patrem venit. CXXXV. Isaach reddit [supple spiritual]. CXXXVI. Progenies Esau. CXXXVII. De Joseph. GXXXVIII. De Juda uxorem accipiente. GXXXIX. De Thamar.

1 Videtur legendum, sepultura : Martianaeus tarnen mutari mavult postremum verbum, jure in jurejurando. Notatque insuper omissum esse ab scriptore ms. codicie Vaticani capitulum ultimum, in quo pars ultima libri Geneseos repraesentari debet in hunc aut similem medum : Ubi Joseph

[ocr errors][merged small][merged small]
[merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small]

congregationesque aquarum appellavit Maria. Et Д terram, et universa ligna quae habent in semetipsis

vidit Deus quod esset bonum. Et ait: Germinet terra herbam virentem et facientem semen, et lignu m pomiferumfacienslructum juxta genus suum cujussemeninsemetipsositsuperterram. Et factum est ita. Et protulit terra herbam virentem, et l'erentem [Vulg. Tacientem] semen juxta genus suum, lignumquefaciensfructum,ethabensunumquodt[ue semen [Vulg. sementera] secundum speoiem suam. Et vidit Deus quod esset bonum. Factumque est vespere et mane, dies tertius. |B. IV, С IV.i Dixit autem Deus: Fiant luminaria in firmamento cœli, ut [Vulg. et] dividant diem ac noctem, et sint in signa, et témpora, et dies et annos, et [Vulg. ut] luceant in firmamento cœli, et illuminent

sementem generis sui, ut sint vobis in escam, et cuDctis animantibus terrai,omnique volucri cœli, et univereis quae moventur in terni, et in quibua est anima vivens, ut habeant ad vescendum. Et factum est ita. Viditque Deus cuneta quae fecit [Vulg. fecerat], et erant valde bona. Et factum est vespere et mane, dies sextue.

[В. VII, G. VU, Cap. II.] Igitur perfecti sunt cœli etterra,etomnis ornatuseorum.GomplevitqueDeus die séptimo opus suum quod fecerat.et requievit die séptimo ab universo opere quod patrarat.Et benedixit diei séptimo, etsanctiíicavit ilium : quia in ipso cessaverat ab omni opere suo quod creavit Deus ut faceret. [G. VIII.]Istae generationes [Vulg. intersent

terram. Et factum estila. Fecitque Deusduo magna n sunt] cœli et terree, quando creata sunt in die,quo

luminaria: luniinare majus,ut prœessetdiei,etlurninare minus, ut praeesset nocti, et Stellas. Et posuit ea Deus in firmamento cœli, ut lucerent super terram, et preeessent diei ac nocti, et dividerent lucem ac tenebras. Et vidit Deus quod esset bonum. Et factura est vespere et mane, dies quartus. [В. V, G. V.] Dixit etiam Deus: Producán! aquae reptile animas viventis, et volatile super terram sub firmamento cœli.Creavitque Deue cete grandia, etomnem animam viventem atque motabilem,quam produxerant aquae in species suas, et omne volatile secundum genus suum. Et vidit Deus quod esset bonum. benedixitque eis, dicens: Crescite, et multiplicamini, et replete aquas marie : avesque multiplicentur super terram. Et factum est vespere et mane, dies quintus [В. VI, С. VI.] Dixit quoque Deus: Producat terra animam viventem in genere suo, jumenta.et reptilia,et bestias terrae secundum species suas. Factumque est ita. Et fecit Deus bestias terras juxta species suas, et jumenta et опте reptile terrae in genere suo. Et vidit Deus quod esset bonum, et ait: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostrara.etpraesit piseibus maris, et volatilibus cœli, et bestiis, universaeque terra;, omnique reptili quod movetur in terra Et creavit Deus hominem ad imaginem suam: ad imaginem Dei creavit illum, ma^culum et feminam creavit eos.Benedixitque il 1 is Deus, et ait: Crescite, et multipücamini, et replete terram, et subjicite eam, et domiuamini piseibus maris, et volatilibus cœli, et universis animantibus

fecit Dominus Deus cœlumetterram : et omne virgultum agri antequam oriretur in terra,omnemque herbam regionis priusquam germinaret: non enim pluerat Dominus Deus super terram, et homo non erat qui opernretur terram; sed fons ascendebat e terra, irrigansuniversam superficiem terrae. Formavit igitur Dominus Deus hominem de limo terrae, et inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae, et (actus est homo in animam viventem. Plantaverat autem Dominus Deus Paradisum voluptatis a principio, in quo posuit hominem quem formaverat.Produxitque Dominus Deus de humo omne lignum pulchrum visu, et ad vescendum suave: lignum etiam vit»in medio paradisi, lignumque scientiœ boni et malí. Etfluvius egrediebatur de loco voluptatis ad irrigandum paraC disum, qui inde dividitur in quatuor capita: Nomen uni Phison: ipse est qui circuit отпет terram Evila ',ubi nascituraurum.Etaurum terrae illius optimum est : ibique invenitur bdellium ', et lapis onychinus. Et nomen fluvii secundi Gion [Vulg. Gehon] : ipse est qui circuit отпет terram ¿Ethiopiae. Nomen vero fluminis tertii, Tigris : ipse vadit contra Assyrios. Fluvius autem quarlus, ipse est Euphrates. [C. IX.]Tulit ergo Dominus Deus hominem, et posuit eum in paradiso voluptatis, ut operaretur el custodiret ilium : praecepitque ei dicens: Ex omni ligno paradisi comede: de ligno autem scientiœ boni et mali ne comedas; in quoeunque enim die comederis ex eo, morte morieris. Dixit quoque Dominus Deus : Non est bonum e -se hominem solum:

quae moventur super terram. Dixitque Deus : Ecce n faciamus * ei adjutorium simile sui [Vulg sibi]. dedi vobis отпет herbam afferentem semen super [В. VIII.] Formatis igitur, Dominus Deus, de humo cunctis animantibus terrae, et univers'is volalilinus . gnovissent ее esse nudos, consuerunt folia ficus,et

1 Non Evila, sed Evilat, et Eveilat legitur apud LXX Interpretes.In plurimisquoqueLatinismes.codicibus mendose scriptum repeiimus llevilal, vel Evilath. At exploratum omnino nobis est HieronymumlegisseA>!Ïa,ulno3 cmendavimus juxta fidem exemplarium cauonis Hebraicas veritatis : nam de hoc nomine Evila, abunde dissent, lib. de locis Hebraicis. Favet quoque emendationi nostras vox ПТП hhtilh in Hebraico, quam veteres Evila legebant. Eumdem denique retinet lectionem textus Hebraeo-Samaritanus; ac versio etiam LXX Interp return aliquot in locie, puta Genes, cap. x et xxv.

— Linus Palatin. Evilath. Impressa lectio ad Hebraum textum, et meiioris notas manuscriptorum est fidem.

1 Ante Hieronymum legebant hoc loco Latini juxta LXX interpretationem : Ibi est carbunculus et lapis prasinus; sed, inquit Hieronymus, lib. Quasst. Hebr , pro carbúnculo el lapide praiino, ßSD.Xiov el i'vu^a. alii transiulerunl. Hujusitaque interprtitationisalios ante se agnoscit auctoree, quos postea ex Hebrœo vertens ipse secutus est. Mart.

— Videtur BoiXX'.ov et XiQouç ô'vu^aç ab Aquila. Symmacho et Theodotione aeeepisee.

» In Hebrœo hodierno scriptum est nnjM Bese, fa

cceli, adduxit eaad Adam, ut videret quid vocaret ea: omne enim quod vocavit Adam anima- viveDtis,ip8um est nomen ejus.AppellavitqueAdam nominibus suis cuneta animantia.et universa volatiüa cœli, et omnes bestias terrœ.

Adam [Vulg. Adaej vero non inveniebatur adjutor eimilisejus.Immisitergo Dominus Deus soporemin Adam : cumque obdormisset, tulit unam de costis ejus, et replevit carnem pro ea. Et aedificavit Dominus Deus coslam, quam tulerat de Adam, in mulierem, et adduxit earn ad Adam. Dixitque Adam : Hoc nunc, os ex ossibus meis, et саго de carne mea, haec vocabilur Virago, quoniam de viro sumpta est. Quamobrem relinquet homo patrem suum et matrem, et adhaerebit uxori suée, et erunt

fecerunt sibi perizomata. [C. XI.] Et cum audissent vocem Domini Dei deambulaatis in paradiso ad auram post meridiem, abscondit se Adam et uxor ejus a facie Domini Dei in medio ligni paradisi. Vocavitque Dominus Deus Adam, et dixit ei: Ubi es ? Qui ait : Vocem tuam uudivi in paradiso, et timui eo quod nudus essem, et abscondi me. Cui dixit : Quis enim indicavit tibi quod nudus esses, nisi quud ex ligno de quo praeceperam tibi, ne comederee, сошеdisti? Dixitque Adam: Mulier quam dedisti sociam mihi, dedit mihi de ligno, et comedí. Et dixit Dominus Deus ud mulierem: Quare hoc fecisti? Quae respondí*. : Serpens deeepit nie, et comedí. [В. IX.] Et ait Dominus Deus ad serpentem; Quia fecisti hoc, maledictus es inter omnia animantia, et bestias

duo in carne una. [С. X.] Erant autem uterque В terras: super pectus tuum gradieris, et terram co

nudi ', Adam scilicet et uxor ejus, et non erubescebant.

[Cap. III.] Sed et serpens erat callidior cunctis animantibus terrae, quae fecerat Dominus Deus. Qui dixit ad mulierem : Cur prœcepit vobis Deus ut non comederstis de omni ligno paradisi ? Cui respondit mulier : De fructu lignorum, qua sunt in paradiso vescimur !; de fructu vero ligni, quod est in medio paradisi, praecepit nobis Deus ne comederemus, et ne tangeremus illud, ne forte moriamur. Dixit autem serpens ad mulierem : Nequáquam morte moriemini.Seit enim Deus quod in quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicutdii, scientesbonum et malum. Vidit igiturmu

lier quod bonum esset lignum ad vescendum, et С nomen uxoria suae Eva
pulchrum oculis, aspectuque delectabile, et tulit de ctorum vivenlium. (T.
fructu illius, et comedit: deditque viro suo, qui со.
médit. Et aperti sunt oculi amborum, cumque со-

ciam. Singulari itidem numero legunt Samaritani et
csBteri Orientales: Septuaginta vero habent itoiijiu)-
[icv.undefluxitinllieronymitranslationemLatinam,
faciamus; nisi forte post LXX interpretes sanctus
Hieronymus legerit in suo exemplari Hebraico, ut
supra, cap. i, v, 26, ГТОУ2 naase, id est faciamus, in
plurali. Mart.

— Hie quoqueimitalus sit Aquilam,quiito'.7¡iju>¡j.cv vertit plurium numero.Hebrœua autem in singulari habet nuyx, faciam.

1 Ita mss. omnes codices antiquiores, ac melioris not«. Abeodemetiam versu iniliumsuum ducit capitulurn sequens tarn apud LXX interpretes,quam in codicibus Lalinis mes. Mart.

— Vulgata editio, Erat autem uterque nudus (Gen. и, 25).

1 Plur.?smss. Bibliorum codiceslegunt,pcíc(inmr; cui lectioni suffragari videtur Ьэкз, Sockel, Hebraei atque Samaritani contextúe. Фхуоб^чЪя similiter,id est edemus, habent LXX Interpretes, quos sequuntur Chaldxuset Syrus. Sed quis nesciat apud Heb. futurum usurpan solitum pro pressenti indeterminate, Mart.

— Quidam, quos Martianaeus laudat,mss.,tie«cemur, cui lectioni suffragari utcunque aitHebr. Ьэм et prater alias antiques Versiones, Grœcus <рауои

'Pro i/ßse: legitur ipsa in omnibus fere codicibus mss. At Hieronymus, tum ex Hebraico fonte, tum e

[ocr errors]

D

medes cunctis diebus vitae lux. Inimicitias ponam inter te et mulierem, et semen luum et semen illius; ipse conteret caput tuuui ', et tu insidiaberis calcaneo ejus. Mulieri quoque dixit: Multiplicabo œrura nas tuas et conceplus tuos : in dolore paries Alios, et sub viri potestate eris *, et ipse dominabitur tui. Adae vero dixit: Quia audisti vocem uxoris Um;, et comedisti de ligno ex quo praeceperam tibi ne comedores, maledicta terra in opere tuo, in laboribus comedes eam {Vulg. ex ea) cunctis diebus vitae tuae. Spinas et tribuios germinabit tibi, et comedes herbam terrae. In sudore vultus tui vesoeris pane, donee revcrlaris in terram de qua sumptus: quia pulvis es, et in pulverem reverteris.El vocavit Adam eo quod matcr esset eunXII). Fecit quoque Dominus Deus Adam (fulg. Adae) et uxori ejus tunicas pellicias, otinduiteos, et ait: Euch Adam (actus

Septuaginta,legit ipse in suis Quxslionibiit Hebraieis. Idem ergo nie aeeidit librariorum lapsu quod tempore ejusdem saneti Doctoris, ut et ipse conqueritur in epist. ad Lucinium : « Unde, inquit, si puragrammata repereris, vel minus aliqua descripla sunt,qua; sensum legentis impediant, non mihi debes imputare, sed tuis, et imperítiae notaiiorum, librariorumque incurias, qui scribunt non quod iuveniunt, sed quod intelligunl, et dum alíenos errores emendare nituntur, ostendunt suos. » Exstat etiam ms. codex perantiquus in bibliotheca Saneti Germani a Pratis, ubi prima manu scriptum superest ipse, licet alia recentiori sit additus apex litte ra; e, ut esset ipsa, pro ipse. Deniquc curiosum leclorem non cclamus.scripsisseolimveterespronomina, et adverbia terminate ¡n<r, per diphthongum ae; ut est illud, ipsx dixit et facta sunt [Psal. Cjlviii, 5). Et, superbse loqueris, slultx cgisli,clc.Ex. hoc scribendi modo retineri facile poluit ipsa, pro ipse, sive ipsx. Chaldaeus interpres hujus vocis ac sententias tollit ambiguitatem dicens: Inter ßlium tuum et inter filium ejus; ipse, etc. Mart.

— Unus Palatinus cum Vulgata Edilione ¿/>sa.Veten autem ac translatitiae queestioui de hujus lectione pronominis, non est hie locus. Adito interpretes atque ipsum comprimís Hieronym. in Question. Hebraicis.

* Addit Hebrœus tcxlus pronomrn lui, id est est quasi onus ex nobis, sciena bonura et malum : A fuit paterbabitantium in tentoriis atque pastorum.

nunc ergo ne forte mittat manum suam, et sumat

etiam de ligno vitae, et comedat, et vivat in a;ter

num. Et emisit eum Dominus Deus de paradiso

voluptatis, ut operaretur terram, de qua suniptus

est. Ejicitque Adam, et collocavit ante paradisum

voluptatis Cherubim el flammeum gladium atque

versatilem, ad custodiendam viam ligni vitae.

[B. X, G. XIII, Cap. IV.] Adam vero cognovit Evam uxorem suaiu, quae concepit et pep. rit Cain, dicens : Possedi hominem per Deum. Rursumque peperil fratrem ejus Abel. Fuit autem Abel pastor ovium,et Cain agrícola. Factum est au le in post multes dies ut offerret Cain de fructibus terrae muñera Domino. Abel quoque obtulit de primogenitis

Et пошеп fratrie ejus Jubalripse fuit pater canentium oithara et órgano. Sella queque genuitThubal Cain,qui fuit mnlleator et faberio cuneta operaaeris et ferri. Sóror vero Thubal Cain, Noema. Dixitque Lamech ux. ribus suis, Ada? et Sellae : Audite vocera meain uxores Lamech, auscultate sermonem meum : quoniam occidi virum in vulnus meum, et adolescentuium in livorem meum. Septuplum ultio dabilur de Cain : de Lamech vero septuagies septiee. [B. XI. С XV.] Cognovit quoque adbuc [Pulg. lac. adhuc] Adam uxorem suam, et perperit fllium, vocavitque nomem ejus Seth, dicens: Posuit mihiDeua semen aliud pro Abel, quem occidit Cain. Sed et Seth natus est filius quem voeavil

[ocr errors]

minus ad Abel, et ad muñera ejus. Ad Cain vero, et ad muñera illius non respexit : iratusque est Cain vehementer, et coneidit vultus ejus. Dixitque Dominus ad eum : Quare iratus es ? et cur coneidit faciès tua ? Nonne si bene egeris, reeipies? sin autem male, statim in foribus peccatum aderil? sed sub te erit appetitus ejus, et tu doniiuaberis illius [C. XIV.] Dixitque Cain ad Abel fratrem suum : Egrediamur foras'. Cumque essent in agro, consurrexit Cain adversus Abel fratrem suuni, et interfecit éum. Et ait Dominus ad Cain : Ubi est Abel frater tuus ? Qui respondit, Nescio. Num cutos fratrie mei sum1? Dixitque ad eum : Quid l'ecisti '.' vox sanguinis fratris tui clamât ad mc de terra. Nunc igiturmaledictuseris super terram,quae

[С. XVI, Cap. V.] Hic est liber generations Adam. In die qua ercavit Deus hominem, ad similitudinem Dei fecit ilium. Masculum et feminam ereavil eos, etbenedixit il lis, et vocavit nomen eorum Adam, in die quo creati sunt. Vixit autem Adam centum trigiala annis, etgenuitad imaginem et simililudinem suam,vocavitquenomenejus Seth. Et facti sunt dies Adam, postquam gennit Seth, octingenti anni : genuitque filios et Alias. Et factum estomne tempus quod vixit Adam anni nongenti triginta,et morluus est. Vixit quoque Seth centum quinqué annis, et genuit Enos. Vixitque Seth postquam genuit Enos,octingentisseptem annis,genuitque (ilius et filias. Et facti sunt опте» dies Seth nongentorum duodeeim annorum, et mortuus est.

aperuitossuum.etsuscepitsanguinemfratristui Je С Vixit vero Enos nonaginta annis et genuit Cainan

manu tua. Cum operatus fueris earn, non dabit tibi froclus suos: vagus etprofugus eris super terrain. DixiqueCain ad Dominum : Major est iniquitasmea, quam ut veniam merear.Ecce ejicis me bodie a facie terrae.et a facie tua abscondar, et его vagus et profugus in terra:omnia igiturqui invenirit me occidet me. Dixitque ei Dominus : Nequáquam ita liet, sed omnisquioccideritCainseptulum punietur. f'osuitqueDominus Cain signum ', ut non eum interûceret omnis qui invenisaet eum. Egressusque Cain a facie Domini babitavit in terra profugus ad orientalem pla^am Edem. Cognovit autem Cain uxorem suum, quae concepit et peperit Enoch, et œdilicavit civiUtem, vocavitque nomem ejus ex nomine filii sui En

Poat cujus ortum vixit octingentis quindecim annis, et genuit filios et tilias. Factiqucsuqt omnes dies Enos nongentorum quinqué annorum et mortuus est.Vixit quoque Cainan septuaginta annis, et genuit Malaleel. Et vivit Cainan postquam genuit Malaleel, oclingentis quadraginta annis genuitque filios et filias. Et facti suut omnes dei Cainan nongenti decern anni, et mortuus est. Vixit autem Malaleel sexaginta quiuque annis, et genuit Jared. Et vixit Malaleel postquam genuit Jared, octingentis triginta annis, et genuit filios et et Lilias, tit facti sunt omnes dies Malaleel ootingenti nonaginta quinqué anni, et mortuus est. Vixitque Jared centum sexaginta duobus annis, el genuit Enoch- Bt vixit Jared post

ocb. Porro Enoch genuit Irad, Irad genuit Maujael, jj quam genuit Enoch octingentis annis, et genuit fiet Maujael genuit Mathusael, Mathusael genuit lios et tilias. Et facti sunt omnes dies Jared nonLamech. Qui aeeepit duas uxores, nomen uni Ada, genti sexaginta duo anni, et mortuus est. [C. XVII.] et nomen alteri Sella. Genuitque Ada Jabal, qui Porro Enoch vixit sexaginta quinqué annis, et ge

« Deeunt verba haec in Heb. exemplari, et superflua ab Hieron. declarantur. Locum tarnen propter vestutatem retinet in sua veraione, ut {idem tacit pbraeia ipsi familiaris : Egrediamur foras : nam in veteri Vulgata legebat : Transeamus in campum. Mart.

—Vide Qusestiones Hebraic, in nunc locum,quem tametsi ibi au perdu urn pronuntiet, ex AquiU tamen bio videtur retinuisae.

* In aliquot msa. scriptum est, Nunquid cusios

Patrol. XXXVIII.

fratris mei sum ego? quod habetur apud LXX Мапт.

—Palatin, mss. nunquid; allii addunl praeterea ego.

3 Aliter mss. plures codd. qui legunt, Posuitquc Dominus Cain in signum, sed in librariia additum est; in Hebrseo enim legitur yoh Lecain, id est, Cuino, sive, super Cain. Mart.

—Cod. Urbinas, in Cain, propius ad Hebraeum

pb.

7

nuit Malhusalem.et ambulavil Enoch cum Deo post- A. terra coram Deo, et repleta est iniquitate. Cum

quam genuit Mathusalem1, trecentis annis, et genuit filios et filias. Et facti sunt omnes dies Enoch trecenti sexaginta quinqué anni. Ambulaviquecum Deo, et non upparuit : quia tulit eum Deus. Vixit quoqueMathusala cenlum octoginta Septem annis * et genuit Lamîch.Et vixit Malhusala, postquam genuit Lamecb, septingentis octoginta duobus annis, et genuit filios et filias. Et facti sunt omnes dies Mathusalae nongenti sexaginta novem anni, et muríaos est. Vixit autem Lamech centum octoginta duobus annis, et genuit iilium, vocavitque nomen ejus Noe, dicene : Iste consolabitur nos ab operibus manuum nostrarum, in terra cui maledixit Dominus. Vixitque Lamech postquam genuit Noe, quin

qué vidisset Deus terram esse corruptam (omnis quippe caro corruperat viam suam super terram), dixit ad Noe : Finia universa? carnis venit coram me, repleta est terra iniquitate a facie eorum, et ego disperdam eos cum terra. Fac tibi агент de lignis lœvigatis*, mansiuneulasin arca faciès,et bitumine unies intrinsecus et extrinsecus. Et sic faciès earn: Trecentorum cubitorum erit longitude arete, quinquaginta cubitorum latitude, et trigita cubitorum altitude ill i us. Fencstram in arca faciès, et in cubito consummabis summitatem ejus ostium autem arca? pones ex latere deorsum, cœnacula et tristega faciès in ea. Ecce ego adducam diluvii aquas super terram, ut interficiam отпет carnem, in

gentis nonaginta quinqué annis et genuit filios et n qua spiritus vitae est subter cœlum [Pulg add. et]

filias. Et facti suntomnes dies Lamecb septingenti septuaginta septem anni, et mortuus est.

[T. III, B. XII, G. XVIII, Cap. VI.J Noe vero cum quingentorum esset annorum, genuit Sem, Cham et Japheth. Cumque cœpissent homines multiplicari super terram, et filias procréassent, videntes fîlii Dei filias hominum quod essent pulchrae, acceperunt sibi uxores ex omnibus, quas elegerant.Dixitquc Deus : Non permanebit* spiritus meus in hominein sternum, quia caro est : eruntque dies il. lius centum viginti annorum gigantes autem erant super terram in diebus illis; postquam enim ingressi sunt filii Dei ad filias hominum, illaeque genuerunt, isti sunt potentes a sœculo viri f'amosi. Videns autem Deus quod multa malitia hominum

universa qua? in terra sunt consummentur. Ponamque fasdus meum tecum, et ingredieris arcam tu, et filii tui, uxor tua, et uxores filiorum tuorum tecum. El excunctis animantibus universa? carnis bina iuduces in arcam, ut vivant tecum, masculini sexus et feminini. De volucribus juxta genus suum, et de jumentis in genere suo, et ex omni reptili terra? secundum genus suum: bina de omnibus ingredientur tecum ut possint vivere. Toiles ¡gitur tecum ex omnibus escis, quœ mandi possunt, et comportabis apud te, et erunt tarn tibi quam illis in cibum. Fecit ergo Noe omnia quae praeceperat illi Deus.

[Cap. VIL] Dixitque Dominus ad eum Ingredere tu, et omnis domus tua in arcam, te

—« T— — . . — —'

esset in terra, et cuneta cogitatio cordis intenta ^ enim vidi justum coram me in generatione

esset ad malum omni tempore, pœniluit eum quod hominem fecisset in terra. Et tactus dolore cordis intrinsecus : Delebo. inquit,hominem, quem creavi a facie terra?, ab homine usque ad animantia, a reptili usque ad volucres cceli : peenitet enim me fecisse eos. [G. XIV.] Noe vero invenit gratiam coram Domino. Ha? [Vulg. addit sunt] generationes Noe: Noe vir Justus atque perlectus fuit in generationibussuis, cum Deo ambulavit. Et genuit tres filios Sem, Cham et Japheth : corrupta est autem

1 Inlerserit Vulgata. interpres et vixit, quae Hebraeus textus verba non agnoäcit.

1 Apud LXX legimus : Centum sexaginta septem annos, quem errorem in numeris redarguit Hiero

hac. Ex omnibus animantibus mundis tolle septena et septena, masculum et feminam; de animantibus vero non mundis duo, masculum et feminam. Sed et de volatilibus cœli septena et septena, masculum et feminam, ut salvelur semen super faciem universa? terra?. Adhuc enim et post dies septem ego pluam super terram quadraginta diebus et quadraginta noctibus, et delebo отпет eubstantiam quam feci , de superficie terra? . Fecit ergo Noe

—Vulgata? huic lectioni in Qu ees t. praefert judieabit. Hebrasum tarnen "flv etiam anliqua? versiones permanendi significatu donant.

* LXX, in £'jxwv TETpafiiviuv, de lignis quadrulis

nymus, testaturque se reperisse eamdem prorsus r, Gum dixisset Hieronym. proquadratis lignis, in He

Chronologiam in Samarinatorum volumine, et in libris Hebraeorum. Constat igitur textum HebraeoSamaritanum, qui totus hodie diversus abit ab Hebrœo, in annis chronologicis fuisse labefactum atque corruplum post Hieronymi eetatem : aliquot tarnen exemplariaSamarit. jam ante Hieron. fuisse depravata, colligi potest ex Chron. Euseb. apud Syncel. Mart. 3 In hodierno Hebr. texlu, et in Samaritiano рт?

iadon legimus, quod santus Hieronymusin Qusest. Hebr. interpretatur, judicabis, elsi versionem LXX eecutus retineat vocem, permanebit : rrji ialon autem, sive yb"1 ialin, id est, pernoclabit, permanebit, scriptum erat forte in exemplari Hebraico LXX seniorum. Mart.

Ьгазо legi bituminata, hallucinatum eum putarunt nonnulh et legisse in Hebraico contextu 1S2 copher, pro 1ЭД gopher. At pace bujusmodi scriptorum asserere fas sit, Hieronymum legisse copher . ct optime ex НеЬгаэо fuisse interpretatum,df lignis Ыtumin-Alts : nam ГтПЭЗ gophrilh. genus est gummi el bituminis^ivemateriaeculphuroses.Rabbini quoque inter species cedri pommtmis-yy est-Schemen, arborem pinguedinis; e lignis vero cedrinis factam arcam multi volunt. Gopher igitur est species arboris bituminata?, et stillantis resinam aut picem, ut abies, pinus, etc. Mart.

—Mavult in Hebraic. Qusest. interpretan bituminatis.

« PoprzedniaDalej »