Obrazy na stronie
PDF

digne exprimat tria aut quatuor scelera Damasci, et Gazœ, et Tyri, et Idumseae, et filiorum Ammon et Moab, et in séptimo et octavo gradu Judae et Israel? Hie loquitur ad vaccas pingues, quœ sunt in Samaris monte, et ruituram domum majorem minoremque testatur. Ipsecernit fictorem locustas et stan1 Lern Dominum super murum litum vel adamantinum еЛтсшит pomorum, attrabentem supplicia peccatoribus et famem in ten-am : non famem panis, nee sitim aqua?, sed audiendi verbum Dei.

Abdias, qui interpretatur Servus Dei, personat contra Edom san^uineum terrenumque bominem; 1'ratris quoque Jacob semper eemulum hasta percutit spirilali.

Jonas, columba pulcberrima, naufragio suo passionem Domini praefigurans, mundum ad pœnitentiam revocat, et sub nomine Ninive gentibus salutem nuntiat.

MicHiKAS, de Morastbi, cohieres Christi, vastationem aununliat (Filis latronis, et obsidionem ponit contra earn : quia maxillam percusserit judicis Israel.

Nahum, consolator orbis increpat civitatem sanguinum, et post eversionem illius loquitur :\Ecce super montes pedes evangelizantis et annuntianiis pacem (Nah. i, 15). •

Habacuc, luctator fortis et rigidus, stat super custodiam suam et figit gradum super mur.itionem, ut Cbristum in cruce contempletur, et dicat : Opérait cirios gloria ejus, cl taudis ejus plena est terra. Splendor ejus ut lux evil, cornua in manibus ejus : ibi abscondita est fortitude ejus (Habac. in, 3, 4).

Sophonias, speculator et arcanorum Oei cognitor, audit clamorem a porta Piscium et ejulatum a Secunda, et contritionem a collibus. Inilicit quoque ululatum habitatoribus Pila?, quia conticuit omnis populus Chanaan, disperierunt universi qui involuti erant argento.

Agg-eus, festivus et laetus, qui seminavit in lacrymis ut in gaudio meieret, destructum tomplum aedilicat, Deumque Patrem inducit loquentem : Adhuc unum modicum, et ego commovebo cœlum et terram, et mare, et aridam, el movebo omnes gentes, et véniel desideralus cunctis genUbus (Agg. 1*7, 8).

Zacharias, memor Domini sui, multiplex in prophetia, Jesum vestibus sordidis iudutum et lapidem oculorum septem, candelabrumque aureum cum totidem lucernis quot oculis, duas quoque olivas a sinistra lampadis cernit et a dextris : ut post equos nigros, rufos, albos, et varios, et dissipates quadrigas ex Ephraim, et equum de Jerusalem, pauperem regem vaticinetur et praedicet, sedentem super pullum, filium asinae subjugalis.

Malachias aperte, et in fine omnium prophetarum, de abjectione Israel et vocatione gentium : Non est mihi, ait voluntas in vobis, dicit Dominus excrciluum; et munus non suscipiam de manu vestra. Ab ortu enim nolis usque ad occasum magnum est notnen meum in gentibus: et in omni loco sacrißcatur et offertur nomini meo ablatio munda (Malach. i, 10, 11).

Isaiam, Jeremiam, Ezechielem et Danielem quis potest vel intelligere, vel exponere? Quorum primus non prophetiam mihi videtur texere, sed Evangelium; — secundus virgam nnceam et ollam succeosam a facie Aquilonis (lerem, i, 11, 13), et pardum spoliatum suis coloribus et quadruplex diversis metris nectit alphabetum; — tertius principia et finem tantis habet obscuritatibus involuta, ut apud Hebraeos istae partes cum exordio Geneseos ante annos triginta non legantur;— quartus vero, qui et extremus inter quatuor prophètes, teraporum conscius et totius mundi <p:Xi<mup, lapidem pra?cisum de monte sine manibus et régna omnia subvertentem (Dan. n, 34), claro sermone pronuntiat.

David, Siuionidcs noster, Pindarue, et Alcaeus, Flaccus quoque, Catullus, atque Serenus, Christum lyra personat, et in decachordo psalterio, ab inferís excitât resnrgentem.

Salomon, pacificus et amabilis Domini, mores corrigit, naturam docet, Ecclesiam jungit et Christum, sanctarumque nuptiarum dulce canit epithalamium.

Esther, in Ecclesiae typo, populum libérât de periculo et interfecto Aman, qui interpretatur iniquitas parles conviva et diem celebrem mittit in pósteros.

Paralipomenon liber id est, Instrumenti Veteris етито[хт), tantus, talis est, ut absque illo si quis seientiam Scripturarum sibi voluerit arrogare, seipsum irrideat. Per singula quippe nomina juneturasque verborum et pr,utermissœ in Regum libris tanguntur historie;, et innumerabiles explicantur Evangclii qu.-pstiones.

Esdras et Nehemias, adjutor videlicet, et consolator a Domino, in unum volumen coaretantur, instaurant templum, muros exstruunt civitatis; omnisque illa turba populi redeuntis in patriam et descriptio sacerdotum, Levitarum, Israelis proselytorum, ac per singulas familias murorum ac turrium opera divisa, aliud in cortice prasferunt, aliud retinen! in medulla. Cernis me Scripturarum amore raplum, excessisse modum cpistol«, et tarnen non implesse quod volui. Audivimus tantum quid nosse quid cupere debeamus, ut et nos quoque possimus dicere : Concupivit anima mea desiderare justificationes tuas in omni tempore (Psal. cxvin, 20). Casterum illud Socraticum impletur in nobis, Hoc tantum scio, quod nescio.

Tangam et Novum breviter Testamentum.

Matthäus, Marcos, Lucas et Joannes, quadriga Domini et verum Cherubim, quod interpretatur sciential multitude, per totum corpus osculati sunt, scintillas emicant, discurrunt fulgura, pedes babent reclos, et in sublime tendentes, terga pennata et ubicuo vulitantia, teneut se mutuo sibique perplexi sunt, et quasi rota in rota volvuntur, et pergunt quoeunque eos flatus Spiritus saneti perduxerit.

Paulos Apostolus ad septem scribit Ecclcsias : octava cuira, ad Hebk/eos, a plerisquo extra numerurr. ponilur. Timotheum instruit ас Titum et Philemonem pro fugitivo fámulo deprecatur. Super quo melius tacere puto quam pauca scribere.

Actus Apostolordm nudam quidem sonare videntur bistoriam et nascentis Ecclesiae infantiam texere; sed si noverimus scriptorem eorum Lucam esse medicum (Coloss. и, 14), cujus laus est in Evangelio, animadverteraus pariter omnia verba illius animœ languentis esse medicinara.

Jacobus, Petrus, Joannes, Judas, seplem Epístolas ediderunt, tarn mysticas quam succinctas, et breves pariter ас longas : breves in verbis, longas in sententiis : ut rarus sit qui non in earum lectione cecutiat.

Apocalypsis Joannis tot habet sacramenta quot verba. Parum dixi et pro mérito voluminis laus omnis inferior est. In verbis singulis multíplices latent intelligent^. Oro te, frater cbarissime, inter hose vivere, isla meditan, nihil aliud nosse, nihil quaerere. Nonne tibi videtur jam hie in tewisregni cœlestishabitacuInm? Nolo offendaris in Scripturis Sanctis simplicitate, et quasi vilitate verborum, quae vel vitio interpret'jm, vel de industria, sic prolata sunt, ut rustieam concionem facilius instruerent, et in una eademqua sententia aliter doctus,aliter audiret indoctus. Non sum tam petulans et bebes, ut hœc me nosse pollicear et eorum fructus capere quorum radices in cœlo fixae sunt ; sed velle fateor. Sedenti meprœfero : magistrum i-enuens, comilem spondeo. Petenti datur, pulsanti aperitur, quaerens invenit. Oiscamus in terris quorum scientia nobis perseveret in cœlo. Obviis te manibus excipiam,et (ut inepte aliuuid ac deHermagoree tumiditate effutiam) quidquid quaesieris, tecum scire conabor. Habes hic amantissimum tui fratrem Eusebium, qui litterarum luarum mihi gratiam duplicavit, referens honestalem rnorum tuorum, contemptum saeculi, fidem amicitiae, amorem Christi. Nam prudentiam et eloquii venustatem etiam absque illo ipsa epístola praeferebat. Festina, quœso te, et hœrentis in salo navículas funem magis praecipe quam solve. Nemo renuntiaturus saeculo bene potest venderé qucRContempsit ut venderet. Quidquid in sumptus de tuo tuleris, pro lucro computa. Antiquumdictum est, Avaro tam deest quod habet quam quod non hahet. Credenti totus mundus divitiarum est : iníldelís autem etiam obolo indiget. Sic vivamus, tanqnam nihil bebentes, et omnia possidentes (// Cor. vi, 10). Victus et vestitus divitiae Christianorum sunt. Si habes in potestate remtuara, vende ; si non habes, projice. Tollenti tunicam, et pallium relinqoendum est (Matth. v. 40). Scilicet nisi tu, semper recrastinans, et diern de die trahens, cunte et pedetentim tuas possessiuneulas vendideris, non habet Christus unde alat pauperes suos. Toturn Deo dedit, qui seipsum obtulit. Apostoli navem tantum et retia reliquerunt [Mattk. iv, 20; Luc. v, 11). Vidua duo era misil in gazopbylacium, et prœfertur Crœsi divitiis (Luc. xxi, 2, 3). Facile oontemnit omnia, qui se semper cogitât esse moriturum.

S. EUSEBIÍ HIERONYMI

STRIDONENSIS PRESBYTERI,

DIVINE BIBLIOTHECLŒ

PARS PRIMA,

Quae complectitar Canonem Hebraica: veritatis, cum annotationibus marginalibus Hebrsei cujusd.-im qui tempore Rabani Mauri in scientia Legis celebratissimus fuit.

ORDO PRIMUS, LEGIS.

PRiEFATIO S. HIERONYMI IN PENTATEUCHUM1,

AD DES1DERIUM.

Desiderii* mei desideratas aeeepi epístolas, qui A tus estnomen, obsecrantis (Dan. ix, 23), ut transquodam pries agí o futurorum', cum Daniele sorti- latum in Latin a m linguam de Hebraeo sermone

• Exegimus banc epistolam ad tres mss. codices: 'Hie ille Desiderius videtur, ad quem epístola спит collegii Romani PP. Soc. Jesu, et duos qui in nostra

nunc 8untVaticanasbibliothec8ä,alterum Palatinum 3 Iisdem fere verbis eum compellat in modo lau

sub n. 3 data ad

Pentateucheum, nostrorum auribustraderem.Peri. Д, mento legimus, qufe in nostris codicibus non ha

culosum opus certe, et obtrectatorum meorum • latratibus païens, qui me asserunt in Scptuaginta Interpretum suggillationem nova pro veteribus cudere , ita ingenium quasi vinum probantes'; cum ego eaepissime testatus sim, me provirili portions in tabernáculo Dei offerre quae possim \ nee opes alterius aliorum paupertatc fœdari. Quod ut auderem, Origenis me Studium provocavit, qui editioni antiquae translalionem Theodotionis miscuit, asterisco %£, et obelo * -r, id est, Stella et veru 5 opus omfie dislinguens : dum aut illucescere6 facit quae minus ante fuerant, aut superfina quaeque jugulât, et confodit : maximeque quee evangelistarum7 et aposlolorum auctoritas

[ocr errors]

promulgavit : in quibus multa de Veteri Testa- p Isaia (cap. Lxiv, vers. A), Quod multi ignorantes,

sub п. 3, alterum Urbinatem. In his Prologus, sive Prsefatio in Pentateuchum inscribitur : quod ipsemet Hieronymus hac ipsa pra;fatione innuit, quanquam lib. n contra Rufïnum, n. 25, Prologum inGenesim vocat eumque ab initio ad flnem totidem verbis replicat.

nostra resensione 47 ab Hieronymo data est. Quotus ille quantusque fuiTit, ex eadem intelliges, ubi scienliae ao pietutis, maxime vero eloquentioe laudibus effertur. Nobis etiam aliquaodo visusest Romas in-presbyteri gradu meruisse : isque idem esse, cui et S. Paulinus epist. 43 et Severus S. Martini Vitam inscripsit.

data ad eumdem epist. : » Hoc nominis vaticinio in te prœdestinatum est; legimus enim sanctum quoque Danielem appellatum deeideriorum virum (Dan. ix, 23) et amicura Dei, quia mysteria ejus scire desideravit.

* Illud meorum in laudata contra Rufinum Apologia S. Pater non agnoscit.

* Kos carpit qui libros annis aestimantnon suis meritis. Vina enim aetateexquiisit areddunturrlibri non item. Hoc sensu ad Augustinum aiebat, epistol. 89 : « Bibat vinum vêtus cum suavitate, et nostra musta contemnat. » Mart.

* Ita canon Memmianœ bibliothecae, qui tarnen retinet in margine lectionem alteram, nempe, pro viliportione ; utlegendum putavit Haimomonachus, qui commentaries edidit in Genesim, et in Deuteronomium, quos habeo in códice ma. perantiquo. Hie igitur scriptor prolog preesentis singula verba dum explicaret sic de illa lectione seimonem habuit : Pro vili portione, seu paupertate mea. In alia enim praefatione dicit quod in tabernáculo Dei alii ofierrent aurum, lariides onychinos. byssum, coccum et purpurara (Exod. xxxv, 5) : sibi vero sufficere si saltern pilos caprarum ofTerat (¡bid. 6). Hanc dicit vilem portionem humiliando se, cum tamen magna ipse offerret in tabernáculo Dei,hoc est in Ecclesia. » Praefatio quam isto loco Haimo citavit, est prologus Galeatus libris Samuel*et Malachim preeflxus. Qunre idem Hieronymus, lib. и Apologix adversus Rufinum, his verbis ejus imperitiam redar#uit : « Vidn quanto contra Septuaginta Interpretes lumeamsupercilio.ut illos aurum, et pretiosos lapides et purpuram; me pelles et pilos caprarum in tnhernaculo Dei obtulisse profiteer. » Legimus tanien hie loci cum canone Memmiano, et aliis quibusdam mss. antiquioribus, pro virili portione, sive pro virili parle, ut scriptum infra invonies pnefatione in Josué, ubi se ipsum explicat Hieron. Mart.

-- Nostri omnes codices pro tili legunt sicque olim lectum vulgo est : et vilia quidem se pro vi

rium tenuitate offerrc, excusarit Hieronymus. Verior tamen impressa est lectio, quam probat etiam in Commentariis in Ezechielem 1. xxiv : « In tabernáculo quoque factum legimus, ut pro varietate virium(hoc nempe oei, pro virili parte) alius aurum, alius argentun., coccum, byssum, etc. : alii pelles et caprarum offerant pilos, » etc. (Ezech. xxxvii, 16-18).

4 Alias Obelisco. Audi jam Ieodorum: « Obelus, id est virgula jaceas, apponitur in verbis, aut sententiis, superflue iteratis, sive ubi lectio aliqua t'alsitate notata est, ut quasi sagitta jugdlet supervacua, et falsa cont'odiat: sagittaenim Grace ¿6eXè; dicitur. a Hesychio dicuntur paoSoi irEpitsei¡¿evoi тоТ;- 'Ofiripou uri/otç, Virgulx versibus Humeri appositx. Vide si lubetet Gicer. epist. ad Dolabellam.

5 Canon Memmianus, Stella et virgula; in marC gine autem notât alibi veru. Hoc modo innúmeras

variantes lectiones observatas retinet idem manuscriptus codex Memmianus, quo nescio an sit praestantior in orbe Chrietiano. Mart.

e Nuperus qiiaestionum Hieronymianarum auctor con tendit pro illucescere verbo, hic rescribendum illusiria : quemadmodum in Apologia contra Rufinum Erasmus et Victorius excuderunt. Sed videnlur illi mutasse earn voeem ex ingenio, ut elegantius pro arbitrio Btio legerent. Cestera enim optime habet, estque ad omnium mss. fidem, illucescere: atnue illud, illusiria, textu nihil mutato commode subintelligitur post vocem fuerant, id est. facit illucescere qux minus ante fuerant (illustria). Hieronymo autem non insolens loquendi modus hie est, quem simillimo ¡isdemque fere verbis exemplo asseram. Scrihit nempe in prfet'atione ad Paralip.: Asteriscis désignons, qux minus ante fuerant, id est, designata. J) 7 Restituimus ad Palatini atque alterius codici fidem, tuum ad earn, quae in Apologia durât lectionem, maximeque qux erangelist'irum, etc., sensu nunc demum perspicuo не verissimo. Hoc nimirum ait Hieronymus, Ut hanc interpretationem ex Hebraeo aggrederer. Origenis me sUidium provocavit, maximeque ea, qux evangelistarum el apostolorunt auctoritas promulgavit, etc., qua; deinde récitât testimonia. Veteres editiones.in quibus erat maximeque evangelistarum, et Marlianœus rescribens, maxime qux evangelistarum, aut nullum, aut plane f'alsum, et S. Doctoris menti contrarium sensum reddunt, ut videretur dixisse de Origene, quod inter superflua jugularit maxime quae evangelistarum et apostolorum auctoritas promulgavit, et in versione ex LXX non erant. 8 Alibi ascendit, juxta Gracum àveêj).

apocryphorum deliramenta sectantur ' ; Et Iberas nœniae' libris authentiois projferunt. Caueas errons non est meum exponere. Judasi prudenti factum dicnnt esse consilio, ne Ptolcmaeus unius Dei cultor, etiam apud Hebrœos duplicem divinitatem deprebenderet. Quod maxime idcirco faoiebant, quia in Platonis. dogma cadere videbatur *. Denique ubicunque sacratum aliquid Seriptura testatur de Pâtre et Filio et Spiritu sancto, aut aliter interprétât! sunt, aut nmnino tacuerunt; ul et régi eatisfacerent et arcanum fidei non vulgarent. Et nescioquis primus auetorseptuagintacellutas* Alexandria» mendacio suo exstruxerit, quibus divisi «¡idem scriptitarent, cum Aristeas \Al. Aristauis] ejusdem

Ptolemœi • únepaaititrcifií, et multo post tempore Josepbus 6, nihil tale retulerint; sed in una basilica oongregatos, contulisse soribant, non prophetaese. Aliud est enim vatem, aliud esse Interpretern '. Ibi Spiritus ventura prœdioit: hic eruditio et verboram copia, ea quœ intelligit, transfert. Nisi forte putandus est TuliiusUEconomicum Xenophontis, et Platonis Protagoram 8, et Demosthenis pro Ctesiphonte, afflatus rhetorico spiritu transtulisse. Aut aliter de eisdem libris per Septuaginla Interpretes 9, aliter per apostólos Spiritus sanctue testimonia texuit, ut quod il 11 tacuerunt, hi scriptum essementiti sint. Quidigitur? Damnamusveteres? minime: sed post priorum studia, in domo

1 Aesumptionem sive Eliae Apocnlypsin spuriain nensis multarum originem explicans haereseon, et intelligit propter ultimum Epistolœ Pauli lastimo- ß maxime Onosticorum, qui per Marcum /Egyptium,

nium, de quo ita scribit ad t-ammaohium, lib. de Optimo aenere interpretandi: « Solent in hoo loco apocryphorum quidam deliramenta sectari, et dicere, quod de Apocalvpsi Eliœ testimonium sumptum sit, cum in Isaia juxta Hebraicum ita legatur, A sœculo non audierunl, etc. (ha. Liv, 4). Intelligirnus unde sumptum sit testimonium ; et tarnen Apostolus non verbum expressif e verbo; sed теараQpxTctxâi; eumdem sensum aliis serrronibus indicavit. » Idem intelligis et de aliis Scripturae testimoniis, maxime de eo quod e Proverbiis sumptum a Joanne refertur, ubi sensum indicat aliis verbis S. evangelista. Mart.

— Apocryphos libros, quorum titulus Ascensio Isaioe, el Apocalipsis Elise, notât, ex quibus Gnostici et Basilidis discipuli depromptum putabant Pauii locum hune ad Corinth, quod ipse Hieronymus tum epist. 57, ad I'ammaehium do Optimo genere interpretandi, cum luculentius in commenlario in с Lxiv Isaiœ, mox adducendo testimonio prodit.

* Idem Ilieronymus ita scribebat: El Iberas »гагnias /€gyptiaque pórtenla seclari. Ad Hedibiam, quaest. 10, Iberas nxnias appellari putanl nonnulli portentosas nu:;as, quod apud Iberos, ut et Thessalos, marica miracula narrentur. Naeniœ sunt etiam querimoniœ flentium muliercularum pretioadduclaг-иШ a parentibus defunclorum. ut ineptas laudes morluis persolvant.Hic usus obtinel hodie apud incolas montium Pyrenasorum, e quibus, si Dionysio eredimus, Ibères populi profecti in Asiam, sedes in Iberia posuerunt. At hoc loco, ni tailor, aliud voluit Hierooyrnus, fabulamenta scilicet librorum apocryphorum, in quibus de Goget Magog multa forsitan narrabantur. Gog et Magog cum Iberis sibi junctis adversus sánelos et civiiatem sanctam pugnaturi

[ocr errors]

credebantur a Chiliastis tum Juda?is, tum Christia-
nis, lüomm opinionem vocat S Doctor, Judaicas et rj intérpretatione, congregasse
anile» fabulas. Eos vero, <|ui somninhant diabolum
cum omni exercitu suo aliquando Jerusalem cœle-
stem oppugnaturum, mullo pejores n,vnias fingere
aeeerit, lib. xi Comment, in с. xxxvni Ezeehielis.
Mart. — Non alia de causa vocnt Iberas n¡fnia%,
quam quod illi ¡idem hœretici, qui apocryphorum
Asceneionis Isaiœ et Apocalypsis Kliae deliramenta
«ectabantur, in Iberia, sive Hispauiarum etLusita-
nia; regionibue ilia .jactabant. Luculentissime hoc
prodit in c. Lxiv Isaia?, ubi de hoc loco Pauli dispu-
taos ex authenticis Isaia? libris nssumpto, • Unde,
ioqait. apocryphorum deliramenta conticeant, quae
ex oecaaione hujus tostimonii ingeruntur Ecclesiis

Christi Asceneio enim Isaiœ, et Apocalysis Eliœ

hoe habent testimonium, et per hanc occasionem, muitaque hujusmodi Iiispaniarum el Lusitaniœdecepts sunt muliercul.-e... de quibus diligentieeime Tir apostolicus scribit Irenœus episcopus Lugdu

Paralipomenon libros ox Graeco versos, ubi sentit de Septuaginla interpretibus, quod Spiritu sancto pleni ea quT, vera fuerant, transtukrinl.

8 Pylhagoram, loco Protagoram, legimus in mss. omnibus: sed hoc soriptorum inolevisse imperitia, nulli erudito dubium esse potest, hi enim manifestiora et mngis trita vocnbula scribunt pro iis quae ignorant. Juda v. g. pro Jehu. Isalas olim pro Asaph, uti monet Hieronym. in cap. 1 Osee, et in cap. xni Matth. Mart.

— Falso nostri etiam mss. Pylhagoram legunt. Ciceroni» autem versiones illas omnes interciderunt.

9 Vocem interpretes nostri mss. sufficiunt.qua? et in Apologia recitatur.

Domini quod possumus.laboramus. Illi interpretati A. sunt ante adventum Christi, et quod nesciebant, dubiis protulere sententiis. Nos post passionem et resurrectionem ejus, non tarn prophetiam quam historiam scribimus. Aliter enim audita, aliter visa narrantur. Quod melius intelligimus, melius et proferimus. Audi igitur, aemule; obtreetator, ausculta: non damno, non reprehendo Septuaginta, sed confldenter cunctis illis apostólos prœfero. Per istorum os mihi Christus sonat ', quos ante prophetas inier spiritalia charismata pósitos lego (/ Cor. xii, 28; Ephes. iv, 11): in quibus ultimum pene gradum interpretes tenent. Quid livore torqueris?

quid imperilorum ánimos contra me concitas ? Sicubi in translatione tibi videor errare, interroga Hebraeos, diversarum urbium magistros consulc. Quod illi habent de Christo, tui codices non habent. Aliud est, si contra se postea ab apostolis usurpata testimonia, probaverunt 2, et emendaliora sunt exemplaria Latina quam Graeca, Graeca quam Hebraea. Verum haec contra invidoe. Nunc te precor, Desideri charissime, ul quia ' tantum opus me subiré fecisti, et a Geneei exordium capere, orationibus juves: quo possim eodem spiritu quo scripti sunt libri, in Latinum eos transferre sermonen).

1 Minus recte legebatur antea, Per ülorum. Mss. runt. Id profecto est, quod omnis S. Doctorisconnostri cum Apologise leclione castigant. textus intendit; vixque ego dubito.quin scriptum ab

'Imo econtrario inferendum videtur mihi,repro- g eo fuerit hoc sensu, reprobaverunt; minor autem baverunt: id est, Hebraai contra se usurpata ab editores et criticos hue animura non advertisse. apostolis testimonia rejeeerunt, suisque e codici- * Unus Palatin, ut qui, pro quia, seque bene,

bus vel eraserunt, ve! subdola lectione adultera

TITULI LIBRI BRESITH, ID EST GENESISl.

I. De creatione mundi, et plasmatione hominis. De interdictione arboris, et praevaricatione et sententia Dei.

II. Tunicia pellicas indutum Adam et uxorem, et custodiam ligni vilae, etnativitatem Cain et Abel. De muneribus eorum.et parricidio Cain in Abel, et Catalogue vita? Patrum.

III. Corrupta terra per i mmunditiam hominum. Dominus ad Noe dicit ut arcam sibimet fabricaret, et univers» carnis seminario reservato,diluvium superinducit.

IV. Noe »dificat altare Domino, et Dominus ргоmittit super terra m ultra diluvii aquas non missurum. Signum foederis arcum ponitin nube,et ubi Noe vineam plantat,redactis fructibus inebriatur, atque nudatus, nuditatem patris Cham impie ridens, jugum servitutis incurrit.

V. Catalogue filiorum Noe quemadmodum disseminati sunt super omnem terrain. De aedificationc turris et confusione linguarum, et nativitate Abran».

VI. Dicit Deus ad Abraham, egredere de terra tua et de eognatione tua. Descendit in ¿Egyptum, et Saram uxorem suam sororem visusest appellare, et propter earn flagellavit Dominus Pharaonem. Et divisionem Lot et Abraham.

VII. Reges gentium congregati contraSodomaminirc certamen. Lot deprasdatumAbraham cum vernaculis suis una cum praeda revocat. De Melchisedec sacrificio futuri temporis praesagante.

1 Horum titulorum seriem descripsimus excanone Memmiano, longo satis tempore post editum Genese* librum, quem haberaus mutilum prioribus septem vel octo foliis in exemplari nostro SanGermanensi. Hinc contigit ut priores numéros titu

VIII. Ubi Abraham dicit quod absque liberis sit, et vernaculum adoptât haeredem, atque ad annum audit de utero ejus futurum illi esse haeredem. Et sacrificio oblato rursum in terra non sua semen ejus peregrinum pronuntiat futurum, et quarta

'generationeauctum conscendere,etterraspromissionis, exstinctis gentibus, possidere.

IX. Sara stcrili permanente, ejus oratione ad Agar ingressus est. De fuga Agar et apparitione angelí ad earn. De promissionibus ad Abraham faclie, et mutatione nominis ejus.

X. Ubi Abrahse pnecipitur ut seipsum et omnes másenlos dom us sua; eircumcisionesignaret,etimmntatione nominis Sarai, et quod illi centenario promitteretur nasciturus ex nonagenaria filius.

XI. In valle Membre in tribus viris Abrahœ apparuit Deus.

XII. Ubi Dominus de interitu Sodoraorum cum Abraham colloquitur : et gradatim de numero justorum Abraham interrogat, et de salvationeLot atque eversione illarum civitatum.

XIII. Ubi Lot mansit in monte, et de conceptu duarum filiarum ejus ex eo.

XIV. Abraham peregrinatus Geraris, et Abimelech regem, quando Saram tulerat, ot ad moni tío Dei facta est ad earn ne contingeret earn.

XV. Ubi Sara concepit et peperil filium nonagenaria Isaac centenario Abraham, et Sara dicit: Ejice ancillam et filium ejus. Et juramento Abi

lorum apponeremus divinando in libro Genesis, et ita in nonnullislocisfalleremur. Nullum igiturmoveat dispar aliquando numerus marginalis ab ista titulorum congerie, quia causam erroris indicamus. Mart.

« PoprzedniaDalej »