Obrazy na stronie
PDF

aditus : altera sororum libros scribat, ut et manus labore, et mens divino repleatur pabulo. Suat altera cucullas sororum , et tunicas et melotas. Plantas olerum plantet altera in hortulo, ut crescentes vobis præbeant escas. Altera semina jactet. Irrigentur areolæ , ut seminibus aptæ fiant. Inserantur fructiferæ arbores infructuosis : ut ars vim repellat naturae. Ex his resurgat mens propter visibilium horum inspectionem ad meditandum de invisibilibus Dei : oriatur admiratio divinæ potentiæ in semine, quod ex sic parvo, sic arido, tantæ magnitudinis et viriditatis, et pulchritudinis creatura formetur. Ex admiratione crescat devotio, ex devotione elevatio mentis : ita ut jam ipse hortulus fiat oratorium , et creaturæ insensibiles creatoris magnitudinem prædicent. Sed cavendum est potissime, ne manus vestræ quidquam contingere audeant, quod vanis usibus p0ssit aptari.

È CAPUT XXXIX.

De horis vespertinis, et Completorio.

Serpens morum , omnis otiosus sermo expellatur de medio vestri. Numquam risus , numquam cachinnus cor vanum pronuntiet. Sic sancti, sic pudici sint actus corporis cuncti , ut mentis sanctitatem exponant. Homo nempe exterior, interioris index est. Sancto vos in labore, sancto vos in opere debellantes diabolum , vespertina hora reperiat ; qua in Ecclesia sanctis Deus laudetur officiis.

Si festivitatis celebritas, si nimia debilitas communem cœnulam brevemque refocillationem corporis potius quam ad delectationem paratam indulserit: vespertinæ laudes Deo tempestivius persolvantur quam cæteris jejuniorum diebus : ut nec etiam debitæ laudes in ullima hora diei, vel omittantur, vel in aliquo detruncentur ob cœnam. Post peractam coenam, vel si omittitur post aliquam horulam, juxta exigentiam temporis ad ecclesiam sorores campanella vocet : ubi vel de sauctorum gestis vel de aliis mirabilibus Dei lectio devota dicatur. Cui succedant Completorii laudes : ut ex his roboratæ mentes divino pabulo, nocturnis phantasiis occultisque fallaciis diaboli occurrere non formident, nec timeant dimicare : et sic a divinis obsequiis exortus dies, divinis finiatur in laudibus.

Post Completorium vero nihil aliud quam silentium sentiatur , ut sorores quietæ semotæ totaliter corporeis sensibus quæ in præterito tempore divinis audierunt lectionis, ruminent imente, et restringant in corde. IHæc meditans unaquæque suam cellulam adeat, benedictione matris suscepta, et religionis habitum gestans, ut si natura exegerit se in stratu ad quiescendum componat. Si vero dormientem dæmon insequi coeperit quam vigilantem metuerat, si illusiones immiserit, si turpia cogitatui opposuerit, mox ut Dei sponsa persenserit, exsurgat, cedatque ignaviæ et sopori velox excubitus. Inde protinus horrendum et tremendum diabolo signum crucis opponat, sponsi dilecti invocet auxilium, et sponsus zelotypus, qui limio zelo spOiisam custodit , exsur

A get protinus in auxilium sponsæ suæ. Scuto circumdabit eam , ne jam timeat a timore nocturno. Et cadent statim a latere ejus mille, et decem millia a dextris ejus : nec appropinquabunt ad eam. Postremo angelis suis mandabit, ut custodiant eam in omnibus viis ejus, ne forte offendat ad lapidem pe

dem suum.
CAPUT XL.

De charitate servanda erga infirmas sorores.

Balnearum mollitiem, caro sponsæ Dei non suscipiat. Harum usus castis corporibus non competit. Satis nos ipsi experti quotidie quantus in membris nostris libidinis ignis exurat, sentimus, etiam si ignis fomenta auferantur pro posse. Nimis est demens et fatuus, qui materiam præparans igni ad B incendiuin, non vult ut ardeat. lsta decent miserrimas mulierculas, cum periclitantur naufragio partus, Tamen si extrema necessitas infirmanti consuluerit, servato omnis pudicitiæ honore, cum omni modestia fiat. Alias in servis Dei talia cogitare sit nefas, Summopere servetur in vobis, ut erga infirmanles sorores, cum omni sollicitudine, omnis exhibeatur cura hospitalitatis, et præbeantur integræ et totius pietatis obsequia. Si periculum exegerit, medicum sobrium et pudicum, et omni suspicione carentem, protinus consulant: et quæ mandaverit sanitati c0ngrua, omni domus necessitate postposita , benigne fiant. Si vero desunt necessaria : vendantur quæ m0nasterii sunt, ne temporale aliquod misericordiarum impediat opera. C Nulla lex escæ, vel potus aut stratus astringat infirmam vel debilem. Tamen sollicite cavendum est ne ingluvies gulositatis sub infirmitatis velamine, sua commoda quærat, et ne infirmitas sub specie sanctitatis, corpus abstinentiis conterat ultra vites, ne corpus duplici fractum stimulo, apud justum judicem deficiens, impium criminetur coenobium et homicidam. Deputentur custodes infirmantibus discretae et sanctæ sorores , quæ sollicitæ præcaveant pericula, quæ imminere possunt infirmis : ne quid aliqualiter contingat adversi. Onera, quæso, non a£gravent servitrices. Semper Christum cogitent in infirma sorore latentem : semper se cogitent posse in futurum talibus indigere. Semper lex illa naturæ astricta teneatur sinu mentis, hominem debere aliis id exhibere, quod ab ipsis ipse deposceret. Non inficiat, quæso, hospitalitatis opera murmur, sed quod fieri decet, cum omni mansuetudine fiat, juxta Apostolum dicentem : Hospitalitatem sectantes, inricem in charitate sine murmuratione.

CAPUT XLI,

De auctoritate Episcopi et præpositi, circa obsertationes ordinis.

Ecce vobis, mea domina Eustochium, et cæteræ dilectissimae filiæ Christi, apostolicam vitam rudi et crasso stylo his chartulis scriptam, senex pater et propinquus jam morti, utpote centenarius in ætate, devoto affectu transmisit. Hoc speculum æternum, per hoc ænigmate in præsenti vita, felicitatis viam

D

unaquæque filiarum, assidua meditatione cernat. A tur defectus, quæ aliquando correctione non egeat.

Non causet grossities corticis, medullam requirendi contemptum. Non imperitus et rusticamus sermo fastidium generet. Talia decent poeticas fabulas. Non est opus pietatis et totius veritatis legi rhetorum pompis. Hæc omnia juvenum intersunt. Ex hac singulis diebus velut ex delectabili ferculo, singulorum vobis sumite bolum. Hunc non transglutiendo, sed magna morositate masticando, hinc inde transferte per ora, ut sentire valeatis dulcedinem. Fateor enim vobis quod ex his quæ scribuntur, si sedula sit meditatio, exsurgent vobis talia, qualia lingua humana non novit, quamquam et hoc imperfectum sit opus. Nulla enim tam sancta, tam justa, et diu provisa est constitutio, quæ in futurum plurimos non patia

Propterea si quid in hac normula apostolicæ vitæ et religionis, dispensatione, correctione, vel immutatione indiget, episcopo vestro, aut præposito vestro presbytero sancto committo, ut secundum plenitudinemSpiritus sancti dispenset, mutet et corrigat. Sic itaque, charissimæ filiæ, sanctos vivite dies. Sic Christo nuptiali fœdere copulatæ, ut non vacua lampade paratas vos semper media in nocte cum venerit sponsus vocaturus ad nuptias inveniat, nequaquam vobis per exteriora quærentibus oleum, ne tamquam fatuis ex tarditate, thalami negetur introitus. Senectutem vestri devoti Ilieronymi sanctis vestris juvate orationibus.

ADMONITI0 DE SEQUENTI OpUSCULO.

Primus supp0sititiis Hieronymi scriptis Canones istos Pænitentiales Martianæus adjunxit ms. codice S. Andreæ prope Arenionem, qui annos, iu ipse ait, 400 refert. Excerpti autem sunt, quod nemo statim non sentiet, ex tariis Canonum compilâtionibus: conveniuntque interdum zzτὰ λέιν cum iis decretis, quæ falso etiam Eutychiano papæ ascribuntur, tum his quæ alii Paenitentialibus, quos vocant, libris complexi sunt. Non perdet opera* qui hos comparare cum illis, quorum sane ingens est numerus, velit. Martianæus inquit, Canonies isti multis indigent animadversionibus, et castigationibus : hos vero, prout in ms. codice inveniuntur, descripsimus Hoc loco, castigatis solummodo eaescriptoris antiqui erroribus non paucis. Neque vero Canones id genuis sunt tanti momenti, ut diligentius a nobis ea pendendi dc notis illustrandi digni habeantur.

CANONES POENITENTIALES.

De ebrioso Episcopo et de Presbytero et Diacono. B luerit, et non potuerit, iii annis pœniteat. Si quis

Si quis episcopus, aut aliquis ordinatus, in consuetudine vitium habuerit ebrietatis: aut desinat, aut deponatur. Simonachus per ebrietatem facit [Supp!.vomitum], xx dies pœniteat. Si presbyteraut diaconus per ebrietatemvomitum facit, xl dies poeniteat, abstinens sex dies poeniteat. Si vero pro infirmitate, aut quia longo tempore se abstinuerit, et in consuetudine non erit ei multum bibere, vel manducare, aut præ gaudio in natale Domini, aut in Pascha, aut pro alicujus sanctorum commemoratione, et tunc plus non accepit quam decretum est a senioribus, nocet. Si episcopus jusserit, non nocet illi, nisi ipse similiter faciat. Si laicus fidelis per ebrietatem vomitum facit, xv dies pœniteat. Qui vero inebriatus contra Domini

nolens homicidium fecerit v annis poeniteat, iii ex his in pane et aqua. Si quis occiderit episcopum vel presbyterum, regi dimittendum est judicare. Qui occidit monachum vel clericum, judicium episcopi est. Arma relinquat et Deo serviat, vel xii annis pœniteat. Si quis occiderit hominem per iram, x annos pœniteat. Qui vero propter vindictam patris vel fratris, iii annis pœniteat. Si composuerit parentibus, dimidium spatii. Si quis laicus occiderit alterum odio, si non vult arma relinquere, vii annis pœniteat sine carne et vino. Si quis cum rege in prælio hominem occiderit, xl. dies pœniteat. Si mater filium suum occiderit, xv annis, et numquam mittet nisi die Dominica. Si paupercula occiderit

interdictum, si vomitum satietatis habuerit, vi dies C filium suum, vii annis poeniteat. Si quis aliquem per

pœniteat in aqua, vel xx dies sine pinguedine. Si laicus sine vino per nequitiam inebriat alium, xl. dies poeniteat. Qui per satietatem vomitum facit : im. pœnit. Sicut sacrificio, vii dies. Si infirmitatis causa, sine causa est. Si quis homicidium fecerit episcopus, xv annis pœniteat et deponatur, et cunctis diebus vitæ suæ, peregrinando finiat vitam suam. Presbyter xii annis pœniteat, iii ex his in pane et aqua poeniteat et deponatur. Diaconus x, mi ex bis in pane et aqua. Clericus vel laicus vii annis in pane et aqua, et ad honorem sacerdotii ascendere non præsumat. Si vero bene egerit pœnitentiam, reconcilietur. Item si quis ad homicidium faciendum consenserit, et factum fuerit, vii annis

iram percusserit, et sanguinem fuderit, aut debilitaverit, solvat ei opera, et medicum quærat. Et si laicus est, xl dies pœniteat in pane et aqua. Si clericus, duas quadragesimas. Si diaconus, vii menses. Si presbyter, unum annum integrum. Parvuli se invicem percutientes, vii dies poeniteant. Si vero adolescentes, xl dies.Si quis infantem suum oppresserit, iii annis pœniteat, unum ex his in pane et aqua, et abstineat se a luxuria tempore poenitentiæ. Si quis conceptum mulieris deceperit, annis poeniteat ii, unum in pane et aqua. Si qua mulier abortum voluntarie fecerit, iii annos pœniteat. Si nolens, iii quadragesimas. Mulieres quae fornicantur, et partus suos necant, et illæ quæ agunt, ut comceptos excutiant,

pœnileat, tres ex eis in pane et aqua. Si autem vo- D antiqui constituerunt usque ad exitum vitæ; nunc

[merged small][ocr errors]

vero humanius definitum est, ut x annis pœniteant. Mulier quæ concipit, et occidit filium suum in utero, ante xl dies unum annum pœniteat. Si post quadraginta dies, ut homicidium debet pœnitere. Pater aut mater qui necat filium suum ante baptismum, ix annos pœniteat, sed cum consilio. Cujus parvuli per negligentiam sine baptismo moriuntur, in pane ei aqua iii annis. Infans, infirimus, et paganus commendatus presbytero si moritur sine baptismo, presbyter deponatur. Et si negligentia parentum fuerit, i anno pœniteat. Si quis quodlibet membrum sibi voluntarie abscidit, iii pœniteat, i in pane et aqua. Eunuchi, si ab aliis facta fuerint, promoveantur in clero : si certe se absciderint, nullatenus prormoveantur. Et si presbyter absciderit, deponaiur. Si quis ducalum præbet barbaris, xuv aunis poeniteat. Si tamen non occiderit strages Christianorum : sin autem, relictis armis, usque ad mortem mundo mortuus Deo vivat. Si quis fornicaverit sicut Sodomitæ fecerunt, episcopus xv annis poeniteat, v ex his in pane et aqua, et ab omni officio deponatur: peregrinando finiat dies vitæ suæ. Si autem senex fuerit, aut æger, carceribus, tenebris reclusus | oeniteat omnibus diebus vitæ suæ. Presbyter xii annos pœniteal, ii ex his in pane et aqua, et deponatur. Diaconus et monachus vii annos pœniteat, ii ex his in pane et aqua, et deponatur. Peregrinando finiant vitam suam. Clericus et laicus x annis poeniteant, i ex his in pane et aqua. Hi supra scripti numquam cum aliis dormiant, et ad sacerdotii gradum accedere numquam præsumant. Annis pœnitentiæ suæ a vino et carne abstineant. Excepto si infirmitas acciderit, usque ad reparatiorem solvatur. Communionem in finem vitae mereantur. Si autem bene egerint pœnitentiam, reconcilientur et ad communionem. Si quis cum Deo sacrata formicaverit, episcopus xv annis poeniteat, v ex his in pane et aqua, et deponatur, et numquam ad honorem sacerdotii revertatur. Presbyter xii annis pœniteat, iii ex his in pane et aqua, et deponatur. Diaconus et monachus vii annos I œniteant, ut ex his in pane et aqua, et ad honorem sacerdotii nunquam accedant. Posl actam poenitenuiam ad communionem reconcilientur. Si quis cum matre fornicat, xii annis pœniteat, etiam numquam communicet, nisi tantum diebus Dominicis. Si quis cum uxore alterius fornicaverit episcopus, xii annis pœniteat, iii ex his in pane et aqua. Hi supra scripti, a communione priventur: post actam poenitentiam reconcilientur. Nam ad sacerdotii gradus aecedere numquam præsumant.Si quis cum vidua, aut sponsa alterius fornicaverit, episcopus xii annis poeniteat, iii ex his in pane et aqua: et deponatur et episcopus et presbyter, CIericus et laicus v annis pœniteat, ii ex his in pane et aqua, et a communione privetur, et a sacro ordine. Si quis cum cognata, aut sorore, vel matre fornicaverit, episcopus xv annis poeniteat; presbyter xii annis, diaconus et monachus x, clericus et laicus vii : omnes hi in pane et aqua, et a communione priventur, et a sacro ordine. Si quis

A cum ea quam dominus reliquit uxore formicaverit,
episcopus xii annis pœniteat, iii in pane et aqua, et
a communione privetur. Presbyter xti, iii ex his in
pane et aqua. Diaconus et monachus vit annis pœ.
niteat, iii ex his in pane et aqua. Clericus et laicus
v; ii ex his in pane et aqua, et ab honore sacer-
dotii priventur. Si quis cum quadrupedia fornica-
verit, episcopus xii anuis pœniteat, iii ex his in pane
et aqua, et deponatur. Presbyter x annis, iui ex his
in pane et aqua, et deponatur. Diaconus et mona-
chus vii ; iii ex his in pane et aqua, et deponatur.
Clericus et laicus in, i ex his in pane et aqua, et ad
sacerdotii gradum non accedant. Si quis concupi-
scens fornicari, et non potuerit, aut mulier non di-
miserit, episcopus vii annis pœniteat : presbyter v;
B diaeonus et monaehus, ni; i ex his in pane et aqua.
Clericus et laicus h annis poeniteant. Si quis per
semetipsum quocumque ingenio fornicaverit, epi-
scopus iii annis poeniteat, i ex his in pane et aqua.
Diaconus et monachus 1, Presbyter ii, dimidium ex
his in pane et aqua. Clericus et laicus dimidium. Et
si iterum atque iterum eis contigerit, a communione
priventur anno uno. Qui cum pecoribus coierit, x
annos pœniteat. Monachus fornicationem faciens,
vii annos pœniteat. Si in femoribus, itt quod agunt.
Si parvulus oppressus talia patitur, xl dies pœni-
teat. Wel psalmis, vel continentia castigetur. Si quis
uxorem suam invenerit adulteratam, et non vult d-
miutere eam, sed in imatrimonio habere, ii annis
pœniteat, et dimittit pro se servum, aut ancillam
ingenuam. Et pro aliis duobus annis eleemosynas
faciat. Et post vii annis, judicio sacerdotis commu-
nicet. Aut quamdiu illa pœniteat, a matrimonio se
abstineat.
De perjurio.
Si quis perjurium fecerit, episcopus xii annis pœ-
niteat, iii ex his in pane el aqua. Presbyter x, iit e*
his in pane et aqua, et deponatur usque dum com-
pleat poenitentiam, et reconcilietnr. Clericus v an-
nis, ii ex his in pane et aqua. Laicus m annis, ex his
in pane et aqua, 1. Si quis coactus qualibet necessi-
tate aul nesciens perjuraverit, iii annis pœniteat ,
1 ex his in pane et aqua. Si laicus per cupiditatem
perjurat, totas res suas vendat , et det pauperibus.
et conversus in monasterio usque ad mortem ser*
viat Deo. Si dum per cupiditatem, animæ seu mortis
periculum inenrrit, iv annis inermis exsul pœnitea!
in pane et aqua, et abstineat se a carne et vino. §
quis virginem rapuerit, iii annis pœniteat, i ex his in
pane et aqua. Si quis more peccatorum cum propin-
qua sanguinis sua incoeptis nuptiis conjuncti sunt
ante vigesimum aetatis su;e annum, x annis pœniteat;
exactis orationibus tantum incipiat communicari,
Post vigesimum annum vero, ad communionem cum
oblatione suscipiatur. Discutiatur autem et vita eorum
quæ fuerit tempore poenitentiæ. Et ita hanc humani-
tate consequatur. Quod si qui abusi sunt hoe erim*
ne, prolixiore tempore post xx annos uxorem ha-
bentes, hoc crimen incurrerit, xv alque unum pœni-

teat. Et post aetam poenitentiam, ad communionem A secratam, iii annis pœniteat, sine pinguedine, et

orationum admittantur. Et ita post alium qutnquennium ad plenam communionem cum oblatione suscipiantur. Quod si aliqui uxores habentes et post quinquaginta ætatis suæ antios in hoc prolapsi sunt, ad exitum tantum vitæ communionem mereantur. Mulier si duobus fratribus nupserit, abjici eam debere usque ad diem mortis, sed propter humanitatem communione eam in extremis reconciliari. Ita tamen ut si forte sanitatem receperit, matrimonio soluto, ad poenitentiam admittatur. Quod si defuncta mulier fuerit hujuscemodi consortio alligata, dissimilis erit pœnitentia remanenti. Quam sententiam tam mulier quam vir tenere debet. Si quis gentilis dimiserit uxorem gentilem, in potestate ejus erit post baptismum

tunc commuiiicet. Si qnis ab hæreticis ordinatus fuerit, iterum debet ordinari, si irreprehensibilis fuerit; deponi oportet. Si quis a catholica Ecclesia ad haeresim transierit, et postea reversus fuerit, non potest ordinari nisi per longam pœnitenliam, et pro magna necessitate. Ilunc Innocentius papa, nec post pœnitentiam clericum fieri, canonum auctoritate asserit permitti. Qui fecerit pascha cum Judæis quarta decima luna, exterminabitur ab omni Ecclesia nisi pœnitentiam egerit ante mortem. Si oraverit cum illo quasi cum clerico catholico, septimana poeniteat. Si vero neglexerit, xl dies pœniteat. Prima vice si quis hortare voluerit hæresim eorum , et non egerit pœnitentiam, exterminabitur similiter et ille , Do

habere eam, aut non habere. Simili modo si unus B mino dicente : Qui mecum non est, contra me est. Si

baptizatus est, et alter gentilis. Si cujus uxor infidelis est vel geiitilis, et non potest eam convertere, dinuittat eam. Mulier mensibus iii debet abstinere a viro suo, quando concepit, et antequam pariat. Post partum autem xl dies qui nupserit, xx dies pœniteat. Qui nupserit de dominico iv dies poeniteat. Si ab aliquo sua discesserit uxor, et iterum reversa fuerit, suscipiat eam nocte. Et ipsa 1 anno poeniteat. Similiter poeniteat et vir, si et ipse aliam duxerit. Cujus sterilis est, et ille, et illa continentes sunt. Mulier cum muliere fornicando, iii amnis preniieat una pœnitentia. Widuae et puellæ majorem poenitentiam faciant, si hoc peccatum perpetraverint. Quæ virum habuit, si fornicaverit, et qui semen in ea miserit,

quis baptizatus ab hæretico, qui recte Trinitatem non credit, iterum baptizétur. Si quis dederit aut acceperit communionem de manu hæretiei, et mescit quod Ecclesia [Al. tac. Ecclesia] catholica contradicit, et postea intellexerit, anno integro pœniteat. Si hic [Al. autem ] scit et neglexerit, et postea pœnitentiam egerit, x annos pœniteat. Alii judicant vii et humanius v annis. Si quis permiserit hæreticum missam suam celebrare in Ecclesia catholica, et nescit, xl dies pœniteat. Si vero pro reverentia ejus, 1 anno pœniteat. Si pro damnatioiie Ecclesiæ catliolicæ, projiciatur ab Ecclesia sicut hæreticus, nisi poenituerit. Si recesserit ab Ecelesia catholica iii congregationem hæreticorum, et qui aliis persuaserit,

vir annos pœniteat. Hoc pessimum malum : alias ab C xii annis pœniteat, iv annis extra Ecc'esiam, et vii niteant usque ad mortem. Quae in alia provincia, A duxerit, in conscientia populi deponatur. Si adulte

eo aliter judicatum est, ut ambæ usque in finem vitae suæ pœniteant. Wel xii annos, vel vii qui saepe fornicaverit: primus caiion judicavit x annis, secundus canon vii; sed pro infirmitate hominis, vel per concilium, dixerunt aut iii aut vii pœniteat. Si quis cum fratre fiaturali fornicaverit per commixtionem carnis, xv annis pœniteat et ab omni carne se abstineat. Si mater cum filio suo parvulo fornicatione immisceatur, iii annis pœniteat abstincndo se a earne, et unum diem jejunet iu hebdomada usque ad vesperum. Qui illudetur fornicari a cogitatione, pœniteat usque ad dum cogitatio superetur. Qui diligit feminam, mente veniam petat a Deo. Si hic dixerit et de amore et de amicitia, sed non est susceptum ab ea, vii dies pœniteat. Annum integrum et sex menses, si sic voluerit furiiicari, et non potuit. Si quis laicus de monasterio monacham duxerit furtim, aut intret in monasterio, Deo servire, aut huniamum subeat servitium. Pecunia Ecclesiæ furata seu rapta reddatur quadruplum, saecularibus duplicet. Qui saepe furtum fecerit, vni annos poeniteat, vel quomodo sacerdos judicaverit. Idem juxta quod componi debet quibus nocuit. Et qui furtum faciebat, poenitentia ductus, semper debet reeoneil:ari ei quem offendebat, et restituere jnxta quod eum nocuit, et mnltum breviabit pœnitentia ejns. Si vero noluerit, aut non potest constitutum tempus pœnitere per omnia, qui furat admonetur. Det etiam pauperibus. Juratus con

inter auditores, et in extra communionem. De his in Synodo [Al. canone ] dieitur: x anno communionem sive oblationem [Al. sine oblatione] recipiant. Si episcopus aut abbas jusserit monacho suo pro hæreticis mortuis missam cantare, non expedit ei obedire. Si presbytero contigerit, et ibi missam cantaverit, et nomina mortuorum, et simul nominaverit hæreuicos cum catholicis, post missam qui intellexerit, hebdomada jejunet. Si frequenter fecerit, annum totum pœniteat. Si quis hic pro morte hæretici missam ordinaverit, et pro religione sua reliquias de illo fecerit, quia multum jejunavit, et postea intellexerit, pœnitentiam egerit, reliquias debet igne concremare, , et unum annum pœnitere. Si hic scit et negligit, pœ

D nitentia commotus xl. annis pœniteat. Si quis a fide

Dei diseesserit sine ulla necessitate, et post ex toto animo pœnitentiam acceperii, tribus annis extra Ecclesiam, et vii annis in Ecclesia pœniteat inter pœnitentes; et duobus annis adhuc extra communionem, unum inter audientes juxta Nicænum concilium. Qui perjurium faeit in Ecclesia xi aunos pœniteat: qui vero in necessitate coactus sit autem quoddam agere, 1 anno. Qui in manu hominis jurat, nihil est. Si vero juraverit in manu episcopi vel presbyteri aut diaconi, seu in altare, sive in eruce eonsecrata, 1 ann. poeniteat; perjuratoribus vu. De his qui multa mala fecerint, id est, homicidium, adulterium cum muliero et pecca.... et furtum, eant in monasterium, et fœ

quæ ab hoste superatur, rapta fuerint, id est, alio rege superato, tertia pars ejus ad Ecclesiam tribuatur, vel pauperibus. Et xl. diebus agatur pœnitentia, quia jussio regis erat. Qui sanguinem aut semen biberit, iii annis poeniteat. Malarum cogitationum indulgentia est si opere non impleatur, nec consenserit. Duodecim triduanæ pro anno 1 pensanda sunt. Theodorus laudavit. Pusillanimis qui manducat carnem immundam aut morlicinam dilaceratam a bestiis, xl. dies pœniteat. Sienim necessitas cogit, nihil est. Et qui pro necessitate manducat animal quod immundum videtur, vel avem, vel bestiam, non nocet. Pulex si ceciderit in liquorem, tollatur inde, et aspergatur aqua sancta si vivens sit. Si vero mortuus, omnis liquor projicietur foras. Nec homini detur, et mundetur vas. Similiter cibus ille liquidus, in quo mus, vel mustella immersa moritur, purgetur et aspergatur aqua sancta, et sumatur si necessitas fuerit. Si aves stercorantur in quemcumque liquorem , uol!atur ab eo stercus et sanctificetur aqua, et mundus crit cibus. Sanguinem inscius sorbere cum saliva non est peccatum. Qui sanguinet, quocumque modo polluetur. Immundum nihil est, si scit : pœnitentia detur juxta modum pollutionis.

De sacerdotibus qui concupiscentiam habent.

Sacerdos si tangendo mulierem ac osculando coinqninabitur, xi. dies pœniteat. Et si osculatus est feminam per desiderium, xx dies pœniteat. Si per cogitationem fuderit semen, hebdomada jejunet ; irritante manu, xl dies, vel annum. Si pollutus, iit hebdomadas jejunet. Si quis presbyter poenitentiam moribus abnegaverit, reus erit animæ suæ, quia Dominus dicit : In quacumque hora conversus fuerit peccator, vita vivet, et non morietur. Wera enim confessio in ultimo tempore potest esse : quia Dominus noster non solum temporis, sed et cordis inspector est. Sic (latro) in hora ultima, confessione uno momento meruit esse in paradiso. Si monachus cum monacha fornicationem faciens, vii annos pœniteat. Qui per violentiam cogitationis semen fuderit, iii dies poeniteat. Si secunda vice ei contigerit, xi. dies, aut annum pœniteat. Si plus addantur, jejunet vel uno auno, vel quadragesimas iii. Qni se ipsum coinquinat cxl dies pœniteat. Si puer est, xx dies vapuletur. Si cum ordine, in Quadragesimas vel i annum, si frequentaverit. Si quis renuntiaverit sæculum, et postea reversus in sæculum et habitu, si monachus est, et post hæc pœnitentiam egerit, x annos pœniteat. Si probatus fuerit in omni pœnitentia, in lacrymis, in orationibus, humanus curatum episcopus potest facere. Si monaclius non fuit quando recessit ab Ecclesia, vii annis pœniteat. Si quis episcopus vel presbyter aut diaconus fornicationem faciens, degradari debent, et poenitere. Si quis postquam se voverit, sæcularem habitum acceperit, item ad aliquem gradum accedere omnino non debet. Si quis presbyterorum, aut diaconorum uxorem extraneam

rium perpetraverit cum illa, et in conscientia populi devenerit, projiciatur extra Ecclesiam, et pœniteat inter laicos, quamdiu vixerit. Si quis concubinas liabuerit, non debet ordinari. Quicumque enim presbyter in propria provincia, aut in alia, et ubicumque fuerit inventus, commendatum sibi infirmum baptizare noluerit, vel in profectione itineris sine baptismo moritur, deponatur. Similiter qui occidit hominem, vel qui fornicationem facit, deponatur. Si quis viduam acceperit non potest ordinari, sicut bigami. Si quis baptizat per temeritatem, non ordinatus, abjiciendus est ab Hcclesia, et numquam ordinetur. Quibus baptizati sunt ignoralis, non indigent pro eo pœnitentia, nisi quod secundum canones non possunt ordinari, nisi magna necessitas cogat. Qui iterum baptizati sunt : quasi iterum Christum crucifigant, vii annis poeniteant, iv et sexta feria in tribus quadragesimis. Si pro vitio aliquo fuerit, si hic pro munditia licitum putaverit, iii annis pœniteat. Qui operatur die Dominico, vii dies pœniteat, aut vapuletur. Si quis in die Dominico per negligentiam jejunaverit, hebdomada tota jejunet. Et si secunda, xx dies pœniteat. Si quinta Dominica, xl dies poeniteat. Si quis pro damnatione die Dominico jejunat, sicut Judæus abominetur ab omni Ecclesia catholica. Si contempserit, et indicavit jejunium Ecclesia, et contra decreta seniorum fecerit quadragesimas, xl. dies pœniteat. Si intra quadragesimam, unum annum pœniteat. Si frequenter fecerit, et in consuetudinem fecerit ei, exterminabitur ab Ecclesia, Domino dicente : Qui scandalizaverit unum de pusillis istis, qui in me credunt, etc. De communione Eucharistiæ, ut sacrificio. Pœnitentes sccundum canones non debent communicare ante consummationem pœnitentiæ. His pr0 misericordia per annum vel sex menses licentiam damus. Secundnm culpæ modum temperandum est, cito, vel tarde. Qui accepit sacrificium post cibum, vii diebus poeniteat. Omne sacrificium sordida vetustate corruptum, igni comburendum est. Si casu, feræ vel aves devorant, iii hebdomadas jejunet. Si negligens, iii quadragesimas. Si quis vir maritus, vel mulier votum habens virginitatis jungitur matrim0nio, non dimittat illum, sed in annos pœniteat. Millier non licet votum vovere sine consensu viri : sed si voluerit, dimitti potest judicio sacerdotis. Mulier quæ se more fornicationis adulteram conjunxerit, aut vii aut iii annos poeniteat, sicut fornicalor. Sicut et illa quæ semen sui in cibo miscet, ut idem plus amoris accipiat. Uxor quæ pro remedio sanguinem viri sui gustaverit, xviii dies pœniteat. Mulieres menstruo tempore nom intrent in Ecclesiam, neque communicent, nec laicæ nec monachæ; et si ipsum snmpserint, iii hebdomadas jejunent. Similiter pœniteat quæ intrat in Ecclesiam ante mundum sanguinem post partum, xl dies pœniteat. Qui nupserit his temporibus, xxx dies pœniteat. Qui nupserit die D0mnico, tribus diebus pœniteat. Si vir cum uxore sua.

« PoprzedniaDalej »