Obrazy na stronie
PDF

Vincat igitur duellum hoc charitas : quæ ipsum in- A bus auxiliantur, sibi invicem administrant pietatis et

vincibilem vicit, ut immortalis moreretur pro nobis. Werum frustra hæc speratur victoria in tanta imp0ssibilitate naturæ, nisi devotæ orationes filiarum adsint : quibus Deus paruit in tantum ab antiquo, ut etiam eum poeniteret eorum quæ primitus minando spoponderat, quamvis pœnitere non p0SSit.

CAPUT PRIMUM. * De Churitate et Unitate servanda.

Quis autem in monasterio constitutis sororibus primus sit arripiendus modus Deo vivendi et regula, ipse solus Christus hujus propositi inceptor et doctor, in unius responsione instruit universos: Si vis, inquit idem magister hæc petenti, ad vitam ingredi,

charitatis obsequia. Sed certe si fratres aut sorores simul in unum non habitent : non jam bonum, sed malum est. Nihil bonum divisum. Omne etiam secundum philosophos in tantum habet bonitatis, in quantum unitatis attinens suæ naturæ. Quod si singulum unum in tota mundi machina per se creatum est bonum : non tamen est optimum, nisi cæleris nexum. Propterea in exordio mundi vidit Deus, quod cuncta quæ fecerat, erant valde bona. Idcirco, charissimæ, in apostolica vita vobis de sæculo adunatis per corpora, sit cor unum, et anima una in Domino, velut de apostolis et de ipsis apostolicis viris in Actibus eorum legitur: Multitudinis enim credentium erat cor unum et animia

serva mandata. Quod si forte quæratur quæ sint, illico B una in Domino. Nulla vita pro certo est deterior,

sicpercunctantiexposuit: Diliges Dominum Deum tuum et toto corde, mente, et viribus tuis, et plus quam teipsum: et proximum tuum sicut teipsum (Matlh. v,45). ln his duobus præceptis pendet quidquid est legis, quidquid etiam prophetæ et sancti viri perscrutati sunt. Et attendife sollicite, quæso, charissimæ, quæ ingredi non solum totis affectibus cupitis ad vitam, quæ vere vita est (nam viventibus in mundo vita nou est, sed mors), sed jam Dei auxilio estis iter ingressæ, quod sine præceptis charitatis non ingreditur quisquam ad Deo vivendum. Propter hoc enim apostolus Paulus non gloriatur in linguis angelorum et hominum, non in cognitione mysteriorum Dei, non in spiritu prophetiæ, non in asperitatibus car

quam simul degere corpore et non mente. Et vere infelices sunt, quibus non inest una, sed diversa voluntas. Sit itaque vobis semper unus affectus, una voluntas, una fraternitas, una proportio morum, una jucunditas, una tristitia : ne quod alteræ placet, displiceat alteræ : quo gaudet altera, tristetur et altera. Et sic habere poteritis religionis propositum, si unanimes in domo Dei habitetis. Hæc vera vita Dei, non diaboli : vere monasterium, non infernus: vere vita religiosa, non diabolica.

CAPUT II.' De non habendo aliquid proprium.

nis, non etiam in eleemosynarum operibus, quam- C Ante mentis vestræ oculos semper evangelicum

quam ad omnia pietas valeat, dummodo charitas non desit. Hæc itaque sola reddit hominem Deo viventem, hæc religiosos, hæc monachos facit: sine hac monasteria sunt tartara, habitatores sunt dæmones. Cum hac vero sunt paradisus in terris: et in eis degentes sunt angeli. Ideoque, mihi dilectæ filiæ, licet longa vos macerent jejunia, abjecta et nigra vestis deformet, longa officiorum et operum texatur series: si intus desit charitas, ad infimum nondum religionis gradum perventum est. Propterea, charissimæ, hic incipiendum est iter, ad apostolicæ perfectionis apicem. Si vero relativa est charitas, et ad unum non po

test proprie dilectio fraterna dici : idcirco est ne- D

cesse quod plures sint, qui se mutuo ex charitate diligant, ut dicatur juxta prophetam : Bonum et jucundum est habitare fratres in unum (Psal. cxxxii, 1). Quod satis approbat Sapientia dicens : Frater qui simul juvatur a fratre, quasi civitas firma (Prov. xviii, 19). Et iterum : Si fuerint duo simul, fovebunt se mutuo : sed si unus gradiatur et cadat, soli, qu0niam sublevantem non habet (Eccles. iv, 10). Propterea solitariorum vita quam satis expertus sum, periculosissima est et ardua : et si bona et quampluries Deo vicina, non tamen æque secura est, ut simul habitantiuum in vinculo dilectionis et charitatis affectu. Qui sibi invicem per tentamenta deficienti

PATaoL. XXX.

illud appareat stolidissimi viri illius exemplum : qui ædificium suum quod summopere fecerat, ingruentibus fluminibus, flantibus ventis, et imbribus inun dantibus pluviarum, totum amisit in casura : qu0niam ædificatum erat in sabulo. Nec mirum, charissimae ; firmum enim quid aut stabile, in mobili diu manere non potest. AEdificat fatuus ille in sabulo, qui in vita apostolica et religionis proposito appetit temporales divitias. Hic attendite, filiæ, diligenter : hic periculum omne est, hic interitus, hic mors 3eterna. Qui jam renuntiaverunt omnibus quæ possident : qui, relictis omnibus quæ habebaut in sæculo, ad Christum imitandum pauperculum, qui ubi caput reclinet, non habet, concurrentes ex voto, sub juramenli pollicitatione promiserunt, nihil temporale, mihil terrenum præter Christum solum, non solum possidere, sed nec etiam appetere, quæ jam dimiserunt, tenere vel quærere debent. Hinc Christus apostolis non portare sacculum, neque peram, neque æs in zonis mandat: ut ex hoc intelligant eorum vitæ sectatores, quod nihil propriumin monasteriis licet habere. Certe non tunicam, nisi quæ ex necessitate portatur: non caligam, nec aliud minimum quodque. Verum et si Christus et apostoli aliqua quæ sibi dabuntur, propter necessitatem tenebant, nulli singulorum licebat aliquid ex his contingere tamquam suum : sed pessimus ille proditor atque ,latro, fc13

mens loculos, omnia portabat in eis veluti totius con- A sic, quibus hie pietatis injunctus est labor, ut sinad modicum parens, humana mens se extollere : et A gentes pro victu captando vilissimo, et vix raris fabis

gregationis communia : et minister communis, singulorum necessitatibus providebat. Et ex hoc edocti apostoli et fideles post Christi ascensionem nihil omnino suum esse dicebant : sed erant illis omnia communia : et singulis dividebatur prout unicuique opus erat. Sic et vos, charissimae filiæ, et si liceat habere aliquid temporale, ut victum et tegumentum, quae duo plene sufficiunt Christiano : nihil horum alicujus sit vestrum , sed commune quodcumque etiam minimis puellulis quibusque distribuatur ut decet. - CAPUT IJI.

De eligendo sorores ad recipiendum et administrandum bona monasterii.

Itaque obtestor vos omnes et singulas coram Deo ot Christo Jesu, qui judicaturus est omnes, ut aurum et argenlum, atque cito transiens pecunia, nulla cor vestrum ratione seducat : ut nitatur aliqua vestrum cum Anania et Sapphira mentiri Spiritui sancto, quem nihil latet: retinendo apud se aliquid quantumcumque minimum temporale, ultra ea quæ ex necessitate portantur : nec tamen hoc, nisi de licentia a!)l)atissæ. Semper eorum mortis judicium terribile vos terr at. Nam legitur quod ex eorum morte, factus est timor magnus in universa Ecclesia : et omnes qui audierunt, timueruut. Nudus Jesus nudas quærit amicas et sponsas. Quod si ipsum sequi temporale aliquid appetens seu desiderans forte volueris, onerata gravedine nudum sequi non poteris. Hinc beati pauperes dicuntur spiritu : ut ex hoc sciatur quod non sufficit cuncta temporalia in mundo relinquendo ad monasterii paupertatem accedere, si mens misera appelit quæ reliquit. Magis enim contemplantur oeuli Domini affectum quam censum. Melius est enim in sæculo cum cæteris divitibus, divitiis insistere , quam in monasterio pauper ipsas appetere. Propler quod volo, hortor, et moneo vos, charissimæ, ut hæc perpetuo in vestro monasterio observnuio maneat : quod nulla scilicet omnino tangere, aut aliqualiter retinere audeat per horam censum , aut obolum, aut aliquid quantumcumque minimum, quamquam a matre aut sorore mittatur. Eligantur aut juxta apostolorum ritum communi volo abbatissæ •t c;eterarum singulis annis : aut si decens videbitur et ntile, confirmentur duæ aut plures ex sororibus, ])oni testimonii, plenæ Spiritu sancto et sapientia : quibus injungatur hoc opus, ut quoscumque provenius tam domus quam singularum sororum recipiant, et ex his sororibus necessaria fideliter administrent. Caveant quoque ne aut ex parcitate murmur, aut ex abundantia tumor in sororibus habeat locum : sed juxta apostolorum vitam, non plus cuiquam aut minus tribuatur : juxta quod exigit necessitas, non voluntas, tribuatur : ut non jam altera sit egens, altera abundans : sed unaquæque ex provisione condecenti moveatur ad Dei laudem. Provideant insuper

gulis mensibiis, aut hebdomadis sive diebus paratæ sint, tam de his quæ proveniunt, quam de his quæ expenduntur in capitulo coram abbatissa et conventu sororum sigillatim reddere rationem. Quod fiat sallem semel in mense, ne et ipsæ apud sorores furti sint suspectæ : et eis ex negligentia, male exsequendi materia detur.

CAPUT IV. De Commnnitate et Humanitate servanda.

Sic, sic, Dei sponsae, sponsum Jesum astringite mentibus mundis a terrenorum contagione : qnoniam secum in habitatione nihil patitur esse terremum. Sic, sic, aposlolicæ feminæ, projicite peras et

B sacculos : ut meque marsupia ex latere pendeant,

neque opus sit clavibus : ut jam ex ipsis monstretur exteriorum indiciis, quod nihil habetur intrinsecum præter Jesum : quod nihil est clausum, quod esu deditum usibus omnium. Westimenla duplicia sunt ex Evangelio prohibita vobis : ut discatis ea solum habere, quæ naturæ tantum subveniant : et non quæ nutriant tineas. Si qua vero supersunt, uno claudantur in loco : ut ex his quæcumque soror eget, indui possit. Nulla umquam in vestibus pretiositas, nulla melioritas, alteram dominam, alteram ancillam ostentet : sed in omnibus æqualitas exislat, quæ uni sponso nuptæ, communi voto professæ sunt. Non quaerat, obsecro, filia regis filiæ militis præemi

C nere pompis terrenis, in Christi et apostolorum

consortio. Non enim Petro vili piscatori Bartholomaeus nobilis anteponitur a Christo : immo piscatori totius mundi monarchiæ traditur principatus. Dignitatibus carnis spiritualis vita non eget : et carnis arrhas Christus in suo non quaerit conjugio. In saeculo nubant paribus filiæ regum, filiæ militum præemimentias quærant et honores. ln monasterio vero oblitæ populi sui et domus suae, in Domino solum gloriam quærant : et exsultent, quod de majori præcipilio montis sumt ad vitam apostolicam sumptæ. Propter quod admolieo vos, filiæ, ut quæcumqne officia vobis domus a matre momasterii imposita, libenti animo expleatis : Hilarem enim datorem diligit Deus (lI Cor. ix, 7). Nec verecundentur in vilibus

D nobiles, nec illa recusent, sed audianu sapientem :

Q.tanto major es, humilia te im omnibus. Audiant et Christum quid apostolis de hujusmodi pompis in ultima coena humana mente disceptantibus definiverit : Reges gentium dominantur eorum : et qui potestatem habent super eos, benefici vocantur. Vos autem nom sic : sed qui major est in vobis, fiat sicut minor : et qui præcessor est, sicut ministrator (Luc. xxii, 25). Verum me doctoris doctrina, ex contraria operatione vilescat : statim subinfert ex similitudine quadam cum interrogatione concludens : Nam quis major est : qui recumbit, am qui ministrat? Nonne qui recumbit ? Ego autem in medio vestri sum, sicut qui ministrat (Ibid., 27). Erubescat siquidem stercus vilissimum, et vapor

domus officia abnuens, a cæteris sororibus sibi velle serviri. Nam Christus, cujus generationem quis enarrare non potest, non venit ministrari, sed ministrare. Et in ultima coena discipulorum abluens pedes, hoc suis reliquit humilitatis exemplum.

CAPUT V. i De Simonia vitanda in recipiendo sorores.

Detestabilem hæresim simoniæ, quam communi pravitate diaboli moniales assuetæ committunt, etiam in auditu horreat vestra societas. Hiezi pœna, et Simonis vos terreat pravitas. Vox Petri Christi vicarii ad Simonem, numquam de vestris exeat auribus : Pecunia tua tecum sit in perditionem. Existimas enim

donum Dei haberi pecunia : Donum Dei est Spiritus B;

sanctus (Actor. viii, 20). Communis mercatorum habet usus, ut venditio commutetur in melius. Asserit quippe simoniacus, pecuniam esse præstantiorem dono Dei, cum idem in ipsam commutat. Ad vos venientes sorores, ad sanctas Christi suscipite nuptias gratis : præponatur sanctitas pecuniæ : exquiratur bonitas vitæ : non generositas carnis, non utilitas mundi. Nulla omnino pactio, nulla opinio, quæ mentis puritatem perturbat, præveniat. Beatum sapientia clamat, qui excutit manum ab omni munere : et qui post aurum non abiit, nec sperat in pecunia, quæ subvertit judicium. Si qua sororum inopiam ex sua abundantia supplere desiderat, juxta apostolicum ritum, omnia quæ habet in sæculo ante sororum pedes ponat ; et cunctis quae habebat in sæculo, renuntians intratura, fiat sicut uiua ex minimis : et sublato dominio cum affectm, omnia quæ portantur, electis administratricibus domus præbeantur, ut ex his tribuant prout unicuique opus est. Nec murmuret quidem, quæ sua monasterio tradidit, si sibi non majori sumptu administretur quam cæteris, quæ ex paupertate venerunt. Nec extollatur, et cervice erecta more femineo improperet cæteris, se tantum ex suis facultatibus attulisse: plus enim attulit soror paupercula, si ingrediens affectum habendi dimisit, quam quæ multa afferens dona, superbiam tulit. Glorietur autem potius, quoniam divitiæ quæ solitæ sunt possessores praecipitare in mortem, non prævaluerunt adversus

et rapis cum rudi et hordeaceo pane saturantur. Cum vero ad Christi mensam accedunt, et militiam Christi suscipiunt, suæ egestatis obliti, lautiora quærunt quam milites, qui sunt assueti magnificis. '

Hæc igitur omnia in Christi et apostolica vita locum non habeant. Omnes ex ministerio sint contentae, ne ex murmuratione pereant. Si abundanter sibi tribuant administrantes : recipiant siquidem naturæ necessaria : necessitatum limites non excedant. Si vero modicum, discat cum Apostolo servire Domino in fame et in siti, et in egestate nuditatis et frigoris : ita ut accepta cruce gradiatur post Christum abnegans semetipsam.

CAPUT VI. De 0bedienlia exhibenda prælatis.

# Wolo autem vos mortuas sæculo , vitiis et concupiscentiis, carnem crucifigere cum Christo : et quæ jam cœperunt proprio sese voto castrare sub perpetuæ virginitatis et castitatis proposito: in monasterio velut in duritia lapidis, fore cum Christo sepultas : atque juxta decretum summi post Christum pontifieis Petri , qui ligandi solvendique tenet principatum a.Domino, resuscitandarum in gloria cum Christo sic devotione firmetur vestrum propositum, ut fides et spes sit tota in Deo. Castigent animas in obedientia charitatis et fraternitatis, amore simplici et corde invicem se diligentes attentius. Nihil, ut puto, stultius, nihil intolerabilius, quam

C peregrinos et advenas præcipere civibus : et in loco

non solito se ostendere directorem itineris, et de semitis, et de securitate itineris, et de brevitate tramitis, juxta voluntatis libitum velle docere. Monstraretur quippe portentum navigatoribus : et pro certo numquam veniretur ad portum, si de directione et gubernatione navigii, quicumque remigator ordinaret ad votum. Non civitas, non regnum, non minima domuncula diu maneret in rure : si cujus voluntati pareretur, deesset. Propter quod ipse papa Petrus, qui religionis apostolicæ vitam volebat instruere, sicut a magistro didicerat : ut magis intelligatur qualiter anima castigetur in obedientia charitatis et fraternitatis amore, •xponit apertius : 0mnes, inquit, honorificate, frater

eam: et quæ communi usu sunt malæ, ex subventione D n itatem diligite, Deum timete, regem honorificate (I exquiras et teneas : nisi major pars discretarum filia- C

sororum sibi factæ sunt bonæ. Alioquin melius fuisset sibi cum parva pœna, cum suis divitiis in mundo permanendo damnari , quam ipsas relinquendo monasterio, exorta superbia, ad infernum cum majori pœna deduci. Humilientur etiam pauperes: quæ ex paupertaté niliil subventioni domus potuerunt contribuere, sicut et illae. Et gratias Deo in humilitate retribuant : quod quæ prius in mundo vivere non poterant, ex alienis laboribus habent quæ sibi sufficiunt, sicut et divites. Mirum quidem de infelici conditione plurium hominum. Sunt enim nonnulli viles et abjecti in sæculo, qui quotidianis laboribus se ultra vires affli

Petr. II, 47). Et ne excusationis arripiatur scutum : sub particulari nomine præeminentis dignitatis, generaliter infert omnibus: Servi, subditi, inquit, estote in omni timore dominis (Ibid., 18). Et ne prælati in medium perducatur pravitas, quæ plerumque subditis præstat causam magni casus: Non tantum, inquit, bonis et modestis, sed etiam dyscolis. Werum ne forte videatur grave humanæ voluntati se abnegare, et crucem tollere: obedientiæ proponit meritum, quo omnis labor dulcescat etiam gravis. Hæc, inquit, est gratia. 0 felix et abundans gratia! In obedientia summa virtutum clausa est. Nam simplici gressu hominem ducit ad Christum : et non solum mens excusatur ad reddendam Deo rationem de subditis: sed nec etiam obligatur reddere de se ipsa. 0 summa libertas, qua obtenta vix possit homo peccare.

CAPUT VII. (De regimine Abbatissæ.

Attende diligenter, mi domina charissima Eustochium, quam gravis imponitur sarcina huiiìeris tuis : quæ de subditarum animabus, de corpore, de verbis, de moribus obligaris apud divinum examen reddere rationem. Cave, quæso, ne de te etiam levis suspicio in malo possit oriri: ne dispergas, quas conaris educere. Sic ordinata, sic rationi conformia mandata sororibus proferas, ut etiam depravatæ superbæque mentes animentur ad obedientiæ semitas. Sic dulcis, sic mitis sit sermo, ut duritiæ furorem non suscitet, sed frangat exortum. Sic erga inobedientes, virilis et constans sit animus : ut omnis muliebris mollities discedat e medio. Excidantur in ortus primordio vepres, ne nimium excrescentes, germina seminum suffocent. Nihil quippe in rectore periculosius est, quam vana humilitas ad correctionem erga superbos protervosque subditos. Singularum sororum voluntates in re difficili pertractanda semper avide audias : nec tamen cujuscumque voluntati innitaris. Verumtamen si quidquam utile prodatur : non attendatur persona quæ protulit. Elegit enim Deus infirma mundi : ut fortia quæque confundat (I Cor. i, 27). Tuam vero in rebus gerendis communibus non tantum voluntatem

rum id communi voto collaudet. Superbarum insensatarumque mentium est, suo tantum uti consilio. Non audiatur cujusquam voluntas sub verborum murmure et loco abscondito : sed palam cunctis præsentibus cum omni charitate liceat dicere et audire. Si conceptui proprio major pars sororum dissidet : non velis sola omnibus contraire. In exercendis furor, odium, invidia, seu derisio sic penitus discedat, ut non nisi pax, charitas, amor, et alterutruin supportatio cognoscatur : quatenus fiendorum solus Spiritus sanctus auctor meliora inspiret. Non sit inter vos quas charitas simul unit, feminalis quædam abusio : ut undique cachiniiis et vocibus aer resonet, et

A in æternum : ut tamquam peregrinæ et advenæ abstineatis vos ab omnibus desideriis carnalibus, quæ militant adversus animam : subjicientes vos in omni obedientia et timore, et reverentia præpositæ matri vestræ : ut jam omnino nihil aliud velle vel nolle alicui liceat, nisi quæ abbatissa domus mandaverit facienda : nihil grave, nihil importabile videatur, si jussu propriæ non concordet voluntati. Vere obediens, et qui pro Christo caret omui arbitrio voluntatis, nihil novit difficile, nihil injustum.

Mementote, charissimæ, quoniam Christo in ve

stræ religionis ingressu, dimisistis omnem volendi et nolendi licentiam, nisi quæ ejus vices gerentes ordinarent de vobis. Obeditis enim Christo firmissime, cum præpositæ matri vobis parere studetis. Tunc

B enim sponso Christo, cui desponsatæ fidem totam vovistis : præter quem nullum ultra amatorem admittere in disponsatione jurastis : magis placentes estis, citiusque meremini duci ad thalamum, uicum omni jucunditate dulcibus amplexibus astringamini; cum ejus studueritis in vicaria parere mandatis. Wicarii enim honor redundat in Deum. Sic jubet lex conjugii, ut sponsa sub lege sit sponsi. Æmulamini $emper inter vos hac Dei æmulatione : certatiiu adinvicem altera conetur excedere alteram in obedientia. Non igitur est monasterium, non religiosi, non monachi, ubi subditis obedientia deest erga prælatum. Destructioni est corpus expositum, cum mémbra discordant a capite.

CAPUT IX.

De correctione facienda et generali accusatione criminum in sexta feria. Contumax, præsumptuosa ac superba mulier, in sancto vestro consortio, quæ dedignatur esse subjecta, ac suis litibus et jurgiis scandalum præbet quieti sororum , et eis inobedientiæ demonstrat exemplum, arduis crebrisque jejuniis castigetur, cum resistit mandalis impositis. Si jejunia non castigant superbiam, edometur verberibus, contumeliis et gravibus disciplinis : ut jam discat cum Petro, quod nisi prælato, immo Christo in eo obediat, partem cum Christo in regno Christi et Dei non habebit : quamquam imposita videantur extranea, nec consona rationi. Sed si nec indomita superbia studuerit obedire,

audientium aures præ strepitu terreantur : sed cum D cum apostatis angelis expellatur : quæ partem non

omni modestia stantes, una loquente, cæteræ sileant. Nec altera alteram ex aviditate loquendi interrumpat, et præbeat impedimenta dicenti.

CAPUT VIII. De reverentia et subjectione erga abbatissam.

Propter quod hortor, moneo et oro vos, charissimæ et dilectissimæ filiæ, quæ jam mortuæ estis et sepultæ cum Christo: quæ jam carne contempta cum ejus gloria, cognito quod omnis caro fenum, et ejus gloria flos feni (Isai. xl, 9), ad novitatem vitæ spiritus estis renatæ : non ex corruptibili semine, sed incorruptibili, per verbum Dei viventis et permanentis

habebit in regno. 0 infelix superbia vitæ, ut pro implendis voluptatibus carnis, renuntiet hæreditati coeli, quam fuerat assecutura per Christum. Nondum Deo vivit : nondum religionis semitam Christique nuptias attigit, quæ non efficitur ita simplex et pura, ut quidquid sibi mandatum fuerit per præpositam matrem, angelico putet ore transmissum. Tunc unaquæque cæteris se beatiorem existimet, cum in laboribus præponitur reliquis. Non pudeat singulis hebdomadis sexta feria, quo die Salvator opprobria et morlem pro homine ab homine pertulit, unamquamque sororum, suam wimissis contra præcepta et regulam, se proprio ore criminari ac disciplinam subire : quatenus stipulata mens cogitationis, stimulo accusationis ac verborum, caveat accusanda pudendaque committere. Nec tamen propter hoc occulta cogitamina cordium prodantur, nec occulta peccata, quæ solis debent sacerdotibus confiteri : sed solum quæ præceptis obviant publicis : et exempla peccandi sororibus præbent. Si vero vel tumore vel verecundia seipsam accusare neglexerit, liceat unicuique propalare tale crimen alterius : ut nullatenus radices inobedientia et superbia in sancto hortulo vestro arripiant non evellendas de facili. Werum si quippiam juxta feminarum modum, quæ nihil retinere norunt absconditum, immo ante

garrulando manifestant, quam sciant, aliquid de his B

extra cœnobii limites prodiderit, subeat gravissimam pœnam : ut doctrina tacendi doceatur in pœna.

CAPUT X. De vita mirifica sanctorum Patrum, quos in eremo reperit.

Referam vobis quaedam non minus imitanda per opera, quam audienda de aliquibus sanctissimis viris, ut bonorum exempla, obedientiæ humilitatem : qua earente, in ædificii spiritualis structura, fundamento virtutum quidquid ædificatur, est vanum : vestras mentes doceant, et crebra memoria sanctorum gestorum vitæ religionem instruant et virtutem. Dum igitur per eremorum antra septem annis sanctos Pa

ures degentes, ibidem in terris velut in cœlis angelos C

assistentes assiduo labore itineris, arduisque vivendi incommodis, cæterisque innumeris calamitatibus peragrando visitarem : de quorum vita moribusque mirificis, quæ luculenter ipse perspexi, libellum compegi, qui vobis sit ut lucerna in candelabro ad meditationem religionis et vitæ. Nihil ita carum , ita studiosum appetebatur a monachis, (quam quod in eis qui juberet, posset inveniri. Protecto non taceam tantam charitatem, tantamque humilitatem, quam sanctæ illæ mentes habebant : ut hæc cernens, omnis laboris et gravedinis oblitus itineris, eremos humanæ naturæ tam delestabiles et ingratas, in paradisos putarem pene conversas. Mirum auditu, sed felix obtentu : sic sancto

[merged small][ocr errors]

De vanitate scientiæ mundialis. "

0 sancta fatuitas, quæ natos ad labores homines in mundo, mereris transvehere ad gloriam ereptos de pœnis! Non hanc fatuitatem doctissimam Athenis Plato didicit, non Aristoteles, non Anaxagoras, non cæterorum stultorum mandi sapientium turba percepit. Non certe miser ego Hieronymus fatuorum sapientium imitator, antequam sancta verbera luerem. Quamquam ut meas miserias detegam, me antequam vicesimum annum ætatis attingerem, urbs Roma in summum præelegerat magistrum in omnibus pene liberalibus artibus. Nondum sancti Spiritus scholas intraveram : nondum cæcutiens pervenire ad sanctæ veritatis poteram disciplinam. Non Academiæ, non certe Romæ hujus doctæ fatuitatis resonavere gymnasia, quæ sancta retinet eremus.

Verum non sine labore didicisti tuam sapientiam fatuam, Plato : quem mundus retinere non poterat, mundi sapientiam insequentem, per diversarum nationum, et gentium, regionumque partes, infinitis ærumnis innumerisque peragrando laboribus. Nec tamen fatuissimæ sapientiæ finem, qui est summum bonum, ad quod te naturæ movebat intentio, in orbe universo reperire scivisti : quem sancti hi rustici hanc fugientes invenerunt in eremis latitantes. Attende et tu, fatuorum sapientium princeps, Aristoteles : etsi fueris, absque dubitatione, prodigium grandeque miraculum in tota natura : cui pene videtur infusum, quidquid naturaliter est capax humanum genus : quoniam sapientia mundi, stultitia est apud Deum (l Cor. m), si charitas non informat : si intellectus non captivatur ad fidem: si cor ad Christi servitutem non inclinatur, qui Judæis est scandalum, paganis stultitia : nobis vero credentibus honor et gloria: in quo solum gloriatur Apostolus : Qui gloriatur, inquiens, in Domino glorietur (I Cor. 1).

CAPUT XII.
De promptitudine adimplendi mandata.

Nihil honorabilius, nihilve gloriosius, charissimæ, quam servitus Christi. Haec sane præferenda imperatorum fastigio, hæc dignitati regiæ, hæc cuicumque sæculi gloriæ. Hujus servitutis Christi, quidam inter cæteros quos vidi in eremo doctus ex monachis, ex

rum hominum corda charitas transformaverat in D jussu patris senioris, suæ charitatis et humilitatis

creaturas deificas, ut caro pene esset nescia carnis.

Licet per Joannem dicatur : quod quidquid est in mundo, aut est concupiscentia oculorum, aut concupiscentia carnis, aut superbia vitae. Nam sic simplicia et humilia corda, obedientiæ et humilitatis innitebantur vestigiis, ut quasi quorumdam philosophorum videretur in eis verificari opinio : qui unam ponunt in hominibus universis animam solam. Nam abbates et patres nihil omnino velle sciebant, nisi illud quod subditi : et subditi antea conabantur jussa irnplere, quam forent emissa : quibusdam quodammodo indiciis nitebanlur prophetare de voluntate mandantis.

fructum cupiens augere, et obediendi aliis juvenibus tradere normam, pergrandem lapidem humeris hominum procul dubio gravem, bis quolibet die per tria milliaria gestabat in scapulis : nulla alia necessitate coactus, quod jam per octo annos effecerat. Sed si forte quærebatur quid in ejus mente volvebatur : ex hoc quod forte nostræ superbæ menti, quæ nondum ad hujus sanctæ fatuitatis perfectionem advenit, videtur extraneum puerorumque ludus, et otiositatis opus. Testor Deum quod mihi ab eo sollicite percunctanti, tanta simplicitas et humilitas est reperta, quod ex tunc incepi ducere monasticam vitam. Nam

« PoprzedniaDalej »