Obrazy na stronie
PDF

pides, qui volvuntur super terram, læves, politi et A absque amictu lineo incedere, sed pretium linearnm

rotundiiate sua rotarum cursibus similes sunt. De talibus Propheta jubet tolli devia, ne ambulantium in eos offendant pedes. Ibi autem ambulantes viatores, et prætereuntes intelligendi sunt, qui per istud sæculum ad supernam habitationem transire festinant. Reprehensibilis est qui secretam volens agere vitam, cum clausus cellula, corpore lateat, lingua per orbem-vagatur. Caveat religiosus ibi vivere, ubi necesse habeat quotidie aut perire, aut vinci. Securius est enim perire non posse, quam juxta periculum non perisse. Inter epulas et illecebras voluptatum etiam ferreas mentes libido domat. Difficile enim inter delicias servatur pudicitia. Nitens cunctis sordidum ostentat animum. Monacho si clericus aut sæcularis dixerit, cur pergis ad eremum, sta in acie, adversariis armauus obsiste, ut postquam viceris, coroneris. llle respondeat, fateor imbecillitatem meam, nolo spe pugnare victoriæ, ne perdam aliquando victoriam. Si fugero gladium, devitavi : si stetero, aut vincendum mihi est, aut cadendum. Quid autem necesse est certa dimittere, et incerta sectari ? aut scuto, aut pedibus nors est vitanda.Tu qui pugnas, et superare potes et vincere. Ego cum fugio, non vinco in eo quod fugio, sed ideo fugio, ne vincar. Nulla securitas est vicino serpente dormire. Potest fieri ut me non mordeat, et tamen potest fieri ut aliquando mordeat. Idcirco urbium frequentias declinamus, ne facere compellamur, quæ nos non tam natura cogit facere quam voluptas. Luxuria mater libidinis est, ventremque distentum cibo, et vini potionibus irrigatum voluptas genitalium sequitur. Atque ut ita dictum sit, pro membrorum ordine ordo vitiorum mutandus est. Nobilitas et divitiæ non habentibus sed contemnentibus magna sunt, sæculi homines suscipiunt eos, qui his pollent privilegiis. Nos autem laudamus eos qui propter Salvatorem ista despiciunt et mirum in modum quos liabentes parvi pendimus : si habere noluerint, praedicamus. Inter hostium manus, et captivitatis duram necessitatem nihil crudelius est quam parentes a liberis separare. Hoc frequenter, jubente gratia Christi, quodammodo contra jura naturæ propria fides imperat. Immo gaudens appetit, et amorem filiorum majore in Domino amore conlemnit. Lasciviens adolescentis caro crebris ac duplicatis est frangenda jejuniis : melius est enim stomachum dolere quam mentem. Numquam de ore monachi turpis aut lascivus sermo egrediatur: his enim signis libidinosus animus ostenditur et per exteriorem hominem interioris hominis vitia demonstrantur. Mensura religionis est si pauperes et peregrini, et cum illis Christus conviva esse noscatur. Quisquis perfectam vult agere vitam, negotiatorem clericum, et ex inope divitem, et ex ignobili gloriosum, quasi quamdam pestem fugiat voluptatum. Corrumpunt enim mores bonos fabulationes pessimæ. Wesles pollutas [Al. pullas] æque vitemus ut candidas : ornatus enim et sordes 'pari modo fugienda sunt, quia alterum deliciis, alterum gloria redolet. Non

non habere laudabile est : alioquin ridiculum et plenum dedecoris est, referto marsupio, quod sudarium, orariumque non habeas, gloriari. Nec rusticus el tantum simplex frater ideo se sanctum putei, si nihil noverit: nec peritus et eloquens in lingua aestimet sanctitatem;' multoque melius e duobus imperfectis rusticitatem sanctam habere, quam eloquentiam peccatricem. Quidquid inebriat ac statum mentis evertit, similiter fugiamus sicut venenum. Nec hoc dico quod a nobis creatura damnetur, siquidem et Dominus vini potator appellatus est, et Timotheo do!enti stomachum modicum vini sorbere laxatum est. Ætatis et valetudinis et corporum qualitates exigimus in potando. Quod si sine vino ardeo, et ardeo

B adolescentia et inflammor calore sanguinis, et suc

culento, validoque sum corpore, lil)enter carebo poculo, in quo sumptio vini est. Pinguis venter non gignit sensum tenuem; tantum tibi jejunicrum impone, quantum ferre potes. Sint pura, casta, siimplicia, moderata, non superstitiosa jejunia. Quid prodest oleam non vesci, et molestias quasdam difficultatesque ciborum quærere : caricæ, piper, nuces, palmarum fructus, simila, niella, pistacia, tota hortorum cultura vescatur, ul cibario non vescamur pane. Alios fer contra rerum hominumque naturam aquam non bibere, nec vesci pane, sed sorbitiunculas delicatas, contrita olera, betarumque succos non calice sorbere, sed conca. Fortissimum jejunium est panis et aqua; sed quia gloriam non habet, et omnes

C de pane et aqua vivimus, quasi publicum jejunium

nuncupatur. Cave ue rumusculis hominum aucuperis, ne offensam Dei [ Ms. niei] populorum laude commutes, si adhuc, inquit Apostolus, hominibus placerem, Christi servus non essem. Desit placere hominibus qui servus factus est Christi. Per bonam et malam famam, a dextris, et a sinistris Christi miles graditur, nec laude extollitur, nec vituperatione frangitur, non divitiis tumet, non conurabitur pauperlate, et lætitiam contemnit, et tristitiam. Sol per diem non urit eum, neque luna per nociem. Quid facis, monache, in paterna domo, ubi vallum, ubi fossa, ubi hiems acta sub pellibus? Ecce de cœlo tuba cauit, ecce cum nubibus debellaturus orbem imperator armatus egreditur. Ecce bis acutus gladius, ex regis ore procedens obvia quæque metit, et tu de cul)iculo ad aciem, de umbra egrederis ad solem. Corpus assuetum tunicæ, loricæ onus non suffert. Caput opertum linteo galeam recusat, molles otio manus durus exasperat capulus, et ideo licet sparso crine, et scissis vestibus, ubera quibus nutrierat, mater ostendat : licet in limine pater jaceat, per calcatum perge patrem, siccis oculis ad vexillum Crucis vola, pietatis genus est in hac re esse crudelem. Veniet, veniet postea dies, quo victor revertaris in patriam, quo cœlestem Jerusalem vir coronatus incedas.Tunc municipatum cum Paulo capies, tunc cum parentibus ejusdem civitatis jüs petes. Tunc et pro me rogabis, qui ut vinceres incitavi. Scriptura præcepit Christum amat, perdet animam suam. Facile rumpit haec vincula amor Christi, et timor gehennæ. Gladium tenet hostis, ut me perimat, et ego de lacrymis matris cogitabo : propter patrem militiam desero, cui sepulturam Christi causa non debeo, quantum omnibus ejus causa debeo. Aries iste pietatis, quo fides quatitur, Evangelii retundendus est mucrone : Mater mea et fratres mei hi sunt qui faciunt voluntatem Patris mei qui in cælis est (Luc. viii, 21). Si credunt in Christo faveant mihi pro ejus nomine pugnaturo: si non credunt, mortui sepeliant mortuos suos. Adversarius noster tamqua:m leo rugiens aliquem devorare quærens circuit : et tu frondosæ arboris tec;us umbraculo molles somnos futurus præda carpis. Inde avaritia conatur irrumpere, inde venter meus vult mihi Deus esse pro Christo. Compellit libido ut habitantem in me Spiritum sanctum fugem, ut templum Dei violem : persequitur me, inquam, hostis, cui nomina mille et mille nocendi sunt artes; et ego iufelix victorem me putabo dum capior. Perfectus servus Christi nihil praeter Christum habeat : alioquin perfectus non est; et si perfectus non est, cum se perfectum fore Deo pollicitus sit ante, mentitur : os autem quod mentitur occidit animam (Sap. 1, 11). Monachus in sua patria non habet honorem, et ul)i honor non est, ibi contemptus est : ubi contemptus, ibi frequens injuria, ibi et indignatio : ubi et indignatio, ibi quies nulla : ubi quies non est, ibi mens a prcposito sæpe dedueitur. Ubi autem per inquie

parentibus obsequendum, sed quicumque eos supra A rat: tamdiu scito sanguinis copulam, quamdiu ille

suum noverit creatorem. Dolendum est non quaerere homines bona æterna, quae certa sunt, et sperare in incerta temporalia, quæ multos non habere videas, et cum habuerint perdidisse. Quod si dixerit quis, cui dimitto tantas divitias : respondeo, Christo qui mori non potest. Quem habeo, inquis, hæredem, ipsum quem et Dominum : Contristabitur pater, sed l.vtabitur Christus : lugebit familia, sed angeli congratulabuntur. Faciat pater quod vult de substantia sua : non es ejus cui natus es, sed cui renatus, et qui de grandi pretio redemit sanguinis sui. Non quæruntur in Christianis initia, sed finis. Paulus male coepit, sed bene fiuivit : Judæ laudantur exordia, sed finis proditione damnatur. In servo Dei non corporis

B cultus, sed animæ vigor quæritur, qui carnis infir

mitate fit fortior. Nihil sic inflammat corpora, et titillat membra genitalia, quomodo indigestus cibus, ructusque convulsus : quidquid seminarium voluptatum est, ut venenum vitandum est. Parcus igitur cibus, et venter semper esuriens triduanis jejuniis præfertur: multum melius est quotidie parum, quam raro satis sumere. Pluvia illa optima est, quæ sensim descendit in terras; subitus et.nimius imber in præceps arva subvertit. Quando comedis, cogita quod statim tibi orandum, illico legendum sit. Non quæras in monacho linguæ nitorem, sed animæ puritatem. Apud religiosos enim solæcismus magnus et vitium, turpe aliquid vel narrare vel facere. Venerationi habenda est non verbosa rusticitas, sed

tudinem aliquid aufertur ex studio, minus fit ab eo C sancta simplicitas. Stadium est hæc vita mortalis :

quod tollitur: et ubi minus est, perfectum non potest dici. Ex hac supputatione illa summa nascitur, monachum perfectum in patria sua esse non posse. Perfectnm autem nolle esse, delinquere est. 0 desertum Christi floribus vernans! 0 solitudo in qua illi mascuntur lapides, de quibus in Apocalypsi civitas magni regis exstruitur. 0 eremus familiari Deo gaudens ! Quid agis, monache, in sæculo, qui major es muiido : quamdiu te tectorum uinbræ premunt, quamdiu fumosarum urbium earcer includit. Paupertatem times, sed beatos pauperes Christus appellat. Labore terreris, sed nemo athleta sine sudoribus coronatur : de cibo cogitas, sed fides famem non sentit : et super nudam metuis humum exesa jejuniis membra

hic contendimus, ut alibi coronemur. Non quærit diabolus homines infideles, non eos qui foris sunt. et quorum carnes rex Assyrius in ossa succendit, sed de Ecclesia rapere festinat. Escæ ejus secundum Abacuch prophetam electæ sunt. Job subvertere cupit, et devorato Juda, Apostolorum expetit potestatem. Non sinascogitationes crescere in corde tuo : nihil in te Babylonium, nihil confusionis adolescat. Dum parvus est hostis, interfice. Nequitia elidatur in semine, quod impossibile est in sensu hominis non oriri, noto medullarum calore. Ille laudatur, ille praedicatur beatus, qui cum cogitationes suas incoeperint, interficit, et elidit eas ad petram, petra autem erat Christus (I Cor. x, 4). Monachus si ceciderit,

considore, sed Dominus tecum jacet. Squalido ca- D orabit pro eo sacerdos. Pro sacerdotis lapsu quis

pitis horrore, et inculta cæsaries, sed caput tuum Christus est. Infinita eremi vastitas terret, sed tu in paradiso mente deambula : quotiescumque illuc cogitatione transcenderis, toties in eremo non eris. Scabra sine balneis attrahitur cutis, sed qui in Christo semel lotus est, non illi necesse est iterum Javari : et ut breviter ad cuncta Apostolum audias respondentem : Non sunt condignæ passiones hujus temporis ad futuram gloriam quæ revelabitur in nobis (Rom. vim, 18). Delicatus miles es, si hic vis gaudere in sæculo, et postea regnare cum Christo. Honora patrem tuum, sed si te a vero Patre non sepa

rogaturus? Detrimentum pecoris, pastoris ignominia est. Beatitudinis tuæ interrogatio, disputatio fuit, sic quæsisse quærenda, ut via sit dedisse quæsitis. Perdet auctoritatem dicendi, cujus sermo opere destruitur. Innocens absque sermone conversatio sacerdotis, quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet. Latratu enim canum et baculo pastoris luporum rabies terrenda est. Violentia impiorum et comessatorum est, non sacerdotum. In vino enim luxuria, in luxuria voluptas, in voluptate impudicitia est. Non moriturus quis victurus occiditur,

ADMONITIO DE SUBSEQUENTE REGULA.

Auctorem ipsa præfert inscriptio, Lupum de Olmeto Hispalensem, qui ex Hieronymi scriptis ad propriam familiam instatirandam fideliter feliciterque sententias expressit. Fuit ille sub initium decimi quinti sæculi, ut se dicit ipse, Frater monasterii S. Mariæ de Guadalupe Ordinis S. IIieronymi professus : deinde in priorem generalem, ut vocant, assumptus. Laborem hunc suum, quo quidem apposite congruenterque, quæ ad Monachos pertinent, dicta S. Patris insigniora connexuit, Flores, ut videtur, ipse inscripsit. Summus pontifex Martinus V, eo advivente, sub l{egulæ Monachorum S. Hieronymi nomine suis litteris comprobavit. Post Erasmi autem ct Victorii editiones, recensuit Fr. Pius Rubeus de Placentia, ediditque Comi anno 1621 sub Florum titulo, multis assutis et integro capitibus, nonnullisque aliis truncatis, quæ sibi ab Hieronymianis aliena videbantur. 0pein eo aliquod pretium fecit, quod allegationes singulis quibusque capitulis ad sententiarum loca indicaiida subjecit : qua quidem opera et nos usi aliquamdo sumus, eum tamen locum et numerum secuti, quem in editione nostra obtinent scripta S. Patris genuina, non supposititia : quorum non eamdem rationem habuimus. Proposuimus autem nobis recognoscendum restituendumque, non illud quod diximus tot locis a Rubeo interpolatiim,

sed quod hactenus in postremum Hieronymianorum %# tomum exemplar ejus Regulæ ex Lupi Olmetani

studio est ascitum. Quod quidem et cum ms. codice paucis sane locis emendamus.

ibliothecæ Trinitatis Montium de Urbe coniulimus, nec

REGULA MONACHORUM

, EX SCRIPTIS HIERONYMI PER LUPUM DE a OLMETO COLLECTA.

PROLOGUS.

Fratres charissimi, non queo, quem mente con- A Werum quia memoria labitur : omnium quæ dixeWeslrum itaque est, ut voluntatem sequatur effec- A ipsum Domino dederis, et Apostolica virtute perfec

cepi ore proferre sermonem, et cordis lætitiam lingua non explicat; hoc autem non solum ego patior, qui cupio narrare quæ sentio, sed etiam, et vos mecum patimini, plus exsultantes in conscientia, quam in eloquio proferentes. Nihil Christiano felicius, cui promittitur regnum coelorum : nihil laboriosius, qui de vita quotidie periclitatur: nihil fortius, qui-vincit diabolum : nihil imbecillius, qui a carne superatur. Utriusque rei exempla sunt plurima. Latro credii in cruce, et statim meretur audire : Amen dico tibi : hodie mecum cris in paradiso. Judas vero de apost0latus fastigio in perditionis tartarum labitur, et nec familiaritate convivii [Al. communi), nec intinctione bucellæ, nec osculi gratia frangitur, ne quasi hominem tradat, quem Filium Dei noverat. Nos quidem parva dimisimus : grandia possidemus, centuplicato fenore Cliristi promissa redduntur. Hæc dicimus, non tam tibi quam aliis sub tuo nomine, ut prima te, fili, fronte doceamus magna coepisse, et excelsa sectari, etadolescentiæ immo pubertatis incenliva calcantem, perfectæ ætatis gradum scandere. Scis enim dogma nostrum humilitatis tenere vestigium, et per ima gradientes ad summa nos ascendere. Igitur sanctus mihi invocandus est Spiritus, ut hoc suo sensu ore meo defendat. Non quidem campum rhetorici desideramus eloquii, non dialecticorum tendicula, et Aristotelis spineia conquirimus : sed ad sanctarum Scripturarum gravitatem confugimus : ubi vulnerum vera medicina est: ubi dolorum certa remedia.

[ocr errors]
[ocr errors]

rimus desideras Commentariolum fieri, ut oblivionem lectio consoletur: ideo pauca quæ tibi reor fore necessaria, credidi subnectenda. Illuc enim nostra tendit oratio : ut quorum unus est labor, unum et præmium sit. Navigantes namque Rubrum mare, in quo optandum nobis est, ut verus Pharao mergatur cum suo exercitm : multis difficultatibus atque periculis ad urbem b maximam perveniunt ; utroque littore gentes vagæ immo belluæ habitant ferocissimæ. Semper solliciti, semper armati, totius anni vehunt cibaria : latentibus saxis vadisque durissimis plena sunt omnia. Quorsum ista, perspicuum est. Nam si sæculi negotiatores tanta sustinent, ut ad incertas perveniant B periturasque divitias, et servent cum animæ discrimine, quæ multis periculis quæsierunt : quid Christi negotiatori faciendum est, qùi, venditis omnibus, quærit pretiosissimam margaritam : qui totis substantiæ opibus emit agrum, in quo reperiat thesaurum, quem nec fur effodere, et latro non possit auferre. Nosse igitur oportet quid jussum sit : quidve prohibitum : ut scientes utrumque servemus. Alioquin ante scientiam mandati impossibile est nosse quid fiat. Et hæc ego non integris rate vel mercibus, quasi ignarus fluctuum, doctus nauta præmoneo : sed nuper naufragio ejectus in littus, timida navigaturis voce denuntio. Cuncti tamen mei sensus affectu vobis vaco : sed [Al. vacant. Itaque] obsecro vos, ut conatus meos orationibus adjuvetis, ut D0minus et Salvator pro causa e respondeat.

ad Rusticum. c Interserunt alii, suo sensu, ore meo.

tus. Meum est ut velim : Obsecrationum vestrarum est, a ut possim : sed ipsum meum sine Dei semper auxilio non erit meum : Deus semper largitur, semperque donaturus [Al. donator] est : nec mihi sufficit quod semel dedit, nisi semper dederit. Si enim duri judicis sententiam crebra mulieris flexit petitio: quanto magis paterna viscera interpellatione sedula moliuntur? Scitote tamen ante omnia [Al. tac. ante omnia] nobis esse nihil antiquius, quam Christi jura servare, nec patrum transferre terminos : semperque meminisse Romanam fidem apostolico ore

laudatam. CAPUT PRIMUM.

De 0bedientia.

Accipe ergo, fili, doctrinam nostram, ea simplicitate et veritate, qua didicimus [Al. dicimus], quia non quærimus hominum gloriam (Deus testis est), nec ad hoc loquimur, ut humanas amicitias aucupemur, ne nostræ adulationis sermone, et nos, et alios de&ipiamus: nec ut apud homines aliquid videamur, sed ut apud Deum homines magna mereantur. Hoc est itaque totum, quod apprehensa manu insinuare tibi cupio. Et [Al. add. revera], ut simpliciter motus mentis meæ;fatear, nunc monachi incunabula moresque discutimus. -

Si ris igitur ad vitam ingredi, serva præcepta: hoc

est, ab omni illicito, quo prohiberis, recedas, et ad Omne bonum, quod juberis, promptus accedas. Respice sanctum virum Pammachium, et ferventissi

tus, sequi coeperis Salvatorem, tunc intelliges, ubi fueris; et in exercitu Christi, quam extremum [Al. extraneum ] tenueris locum. Præpositum itaque monasterii timeas ut Dominum, diligas ut parentem. Credas tibi salutare, quidquid ille præceperit; nec de majoris sententia judices, cujus officii est obedire, et implere, quæ jussa sunt, dicente Moyse : Audi Israel, et tace. Nec ipse te doceas, • et absque doctore ingrediaris viam', quam numquam ingressus es. Nulla ars absque magistro discitur. Etiam muta animalia, et ferarum greges ductores sequuntur suos. In apibus [Al. opibus] principes sunt; grues unam sequuntur ordine litterato; imperator unus; judex unus in provincia;

B Roma, ut condita est, duos fratres simul habere re

ges non potuit, et parricidio [ Al. fratricidio] dedicatur. ln Rebeccæ utero Esau et Jacob bella gesserunt : singuli Ecclesiarum episcopi, singuli archi presbyteri, singuli archidiaconi, et omnis ordo ecclesiasticus suis rectoribus nititur. In nave unus gurnator, in domo unus dominus, in quovis grandi exercitu unius signum exspectatur. Et|ne plura replicando fastidium legenti faciam, per hæc omnia ad illud tendit oratio, ut doceam te non tuo arbitrio relinquendum [Al. dimittendum], sed vivere debere in monasterio sub unius disciplina patris, consortioque multorum : ut ab alio discas humilitatem, ab alio patientiam ; hic te silentium, ille doceat mansuetudinem; non facias quod vis; comedas, quod

mae fidei Paulinum presbyterum : qui non solum C juberis; vestiare, quod acceperis: operis tuis pen

divitias, sed seipsos obtulerunt, qui contra diaboli tergiversationem, nequaquam pellem pro pelle, sed carnes, et ossa, et animas suas Domino consecrarunt: qui te, et exemplo, et eloquio, id est, et opere, el lingua possint ad majora perducere. Nobilis es? et illi, sed in Christo nobiliores. Dives, et honoraius? et illi, immo ex divitibus, et honoratis, pauperes et inglorii, et idcirco ditiores, et magis inclyti, quia pro Christo pauperes et inhonorati. Contemnis aurum: contempserunt, et multi philosophi. Non enim est satis perfecto et consummato viro opes contemnere, pecunias dissipare, et projicere qu. d in momcnto, et perdi, et inveniri potest. Fecit hoc b Crates Thebanus, fecit Antisthenes, fecerunt

sum persolvas; subjiciaris, cui non vis : lassus ad stratum venias, d ambulansque dormites, et necdum expleto somno, surgere compellaris. Tantis occupatus negotiis, nullis vacabis cogitationibus : et, dum ab alio transis ad aliud, opusque succedit operi, illud solum mente retinebis, quod agere compelleris. Nam omni oblatione et hostia pretiosior est obtemperantia mandatorum, dicente Propheta : Ecce obedientia melior est quam sacrificium, et auscultatio quam adeps arietum (I I{eg. xv, 22). Et alibi: Initium boviæ [Al. vitæ], facere juxta quæ præcepta [Al. jussa quæ accepta] sunt apud Deum, magis quam immolare hostias (Prov. xvi, 5). Et alibi : Qui conservat legem, multiplicat oblationem : Sacrificium salutare

plurimi, quos vitiosissimos legimus. Plus debet D est, attendere mandatis et discedere ab omni iniquitatem, et colloquium Dei, unius pomi cupiditate su- A audiat capite, sin autem vertat tergum, signum est

[merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small]

peratus, perdidit Paradisum. Et quia per transgressionem unum habere praesumpsit, multa simul bona amisit. Sic uxor Lolh, post angelorum obsequia, contra a interdictum retroaspiciens, in figmentum salis repente mutata est. Quis hic præsumptionis spiritus, qui tantam in animo nostro operatur audaciam, ut cum sanctos homines de levibus etiam culpis videamus esse punitos, et nos quotidie in majoribus, et pluribus delinquentes, b intactos in media damnatione fore credamus ? Quamquam leve numquam sit Deum etiam in exiguo contemnere ; qui non tantum ad qualitatem peccati respicit, sed etiam ad personae contemptum: propter quod homini non solum intendendum est, quale sit, quod jubetur, sed quantus sit ille, qui jubet. Excluditur lioc loco vulgaris illa sententia, qua mihi suo judicio religiosi, et qui sapientes sibimet videntur, dicere solent: sufficit nobis, ut non criminalia peccata, et majora faciamus. Facilis est enim omissio minorum delictorum: qui dum animali sapientia occupant animos, spiritualem intelligentiam, et consuetudinem divinae legis ignorant, quae sæpe peccatum ostendit, quod nobis non videtur esse peccatum; et quæ illic impietatem facit, ubi nos opus pietatis ostendimus. Saul et Josaphat reges fuerunt Israel, et dum misericordiam his, quos Deus oderat, praestiterunt, Dei offensam in opere [ Al. ope] pietatis incurrunt (III Reg. xv). Econtrario, Phinees, filiique Levi gratiam Dei humana cæde et suorum parricidio meruerunt. Wides, quantum ab humanis sensibus per nostram imperitiam discrepat divina sententia, ut nobis interdum coelestis judicis dispensationem nescientibus, injusta videantur, quæ per causarum scientiam juste satis et recte facta probantur. Et rursum: Ea quae nostro judicio recte probantnr apud Deum plerumque reproba et ingrata videntur. Quis hodie patris Abrahæ exemplo innoxium volens filium trucidare (Gen. xxii), humano judicio non crederetur insanus? Econtra, quis in tactu arcæ Domini imitatus Ozam (II Reg. vi), hominum sententia damnaretur? Consideremus igitur, quantus casus sit temere contemnentis, cum tanta ruina esse dieitur in negligentia obsequentis; vel quam damnationem excepturos credimus esse indevotos, cum tantam reprobationem devotus exceperit. Tepidum discipulum non amat Christus. Qui vult meus esse discipulus, ait, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me. Beatæ itaque sunt illæ animæ, quæ dorsum suum curvaverunt, ut suscipiant sessorem verbum Dei super se, et frena ejus patiantur, ut quoeumque ipse voluerit, flectat eas, e et agat habenis præceptorum suorum. Quando enim magister præcipit, obedientis indicium est, si dimisso contra

° Male apud Martian., contra interitum.

b ln aliis libris, æternos.

* Omittunt alii editi libri, et agat habenis præceptorum suorum.

contemnentis. CAPUT II. De tribus generibus monachorum in AEgypto commorantium.

Et quoniam monachorum fecimus mentionem, et te scio libenter audire, quæ d sancta sunt, aurem paulisper accommoda. Tria sunt in Ægypto genera monachorum. Primum cœnobitae, quod illi Sauses gentili lingua vocant, nos, in communi viventes, possumus appellare. Secundum anachoritae, qui soli habitant per deserta, et ab eo, quod procul ab hominibus recesserunt, nuncupantur. Tertium genus est, quod Remoboth, dicunt deterrimum [ Al. teterrimum ], atque neglectum, et quod in nostra provin

B cia, aut solum, aut primum est. Hi bini, vel terni,

nec mullo plures simul habitant, suo arbitrio ac ditione viventes : et de eo, quod laboraverint in medium partes conferunt, ut habeant alimenta communia. Habitant autem quamplurimi [Al. quampluriiuum] in urbibus et castellis: et quasi ars sit sancta, non vita, quidquid vendiderint, majoris est pretii. Inter hos sæpe sunt jurgia: quia suo viventes cibo, non patiuntur se alicui esse subjectos. Revera solent certare jejuniis, etrem secreti, victoriæ faciunt. Apud hos affectata sunt omnia, laxæ manicæ, caligæ follicantes, vestis crassior, crebra suspiria, visitatio virginum, detractio clericorum. Et si quando dies festus advenerit, saturantur ad vomitum. His igitur quasi quibusdam pestibus exterminatis,

C veniamus ad eos qui plures sunt, et in commune ha

bitant, id est, quos vocari cœnobitas diximus. Prima apud eos confoederatio, est obedire majoribus, et quidquid jusserint facere. Divisi sunt per decurias atque centurias : ita ut novem hominibus, præsit decimus: et rursum decem præpositos sub se centesimus habeat. Manent separati, e et sejunctis cellulis : usque ad horam nonam, ut institutum est, nemo pergit ad alium, exceptis his decanis quos diximus: ut, si cogitationibus forte quis fluctuet, illius consoletur alloquiis. Post horam nonam in commune concurritur, psalmi resonant, Scripturae recitantur ex more : et completis orationibus, cunctisque residentibus, medius quem Patrem vocant, incipit disputare. Quo loquente, tantum silentium fit, ut nemo alium respicere, nemo audeat exscreare. Dicentis laus est in fletu audientium. Tacite volvuntur per ora lacrymæ : et ne in singultus quidem erumpit dolor. Cum vero de regno Christi, et de futura beatitudine, et de gloria coeperit annuntiare ventura, videas cunctos moderato suspirio et oculos ad cœlum levantes inter se dicere: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam (Psal. liv, 7)? Post hæc concilium solvitur, ~et unaquæque decuria cum suo pa

d Antea, quæ facta sunt : male. e Rubeus, sed junctis cellulis : quemadmodum et Victorius.

« PoprzedniaDalej »