Obrazy na stronie
PDF

mus: tum in altero San-Germanensi, qui varia opuscula A incompacta continet : tametsi in utroque non de Assumptione, sed de Nativitate beatæ Mariae Virginis, qui pristinus ejus est titulus, inscribatur. Denique et in aliis libris sub ejusdem auctoris nomine, teste Oudino, invenitur. Etiam sermo 208 in Appendice S. Augustini, qui in Lovaniensium plerisque, ut ipsi observant, mus. eidem Fulberto tribuitur, magna ex parte iisdem atque iste laciniis, verbisque totidem constat : ut facile appareat, priorem illam episcopi Carnotensis homiliam fuisse (quod solemne est id genus elucubrationibus) pro interpolatorum dicentium ad populum arbitrio et captu mutilatam, inque alias subinde formas abire jussam.

EPISTOLA X. :• De Assumptione B. Virginis Mariæ.

I. Scientes, fratres dilectissimi, auctori nostro

admonita quod audivit, meruit sanctificata quod credidit. Denique tantum sese ad coeli fastigium sublevavit, ut Verbum in principio apud Deum, id est Dei Filium, de summa coeli ara susciperet. Cumque se per mysticum divinitatis arcanum carni nostræ fragilitatique commisceret, latuit in homine divinitas, ut divinitate humanitas non periret : et sub [Al. dum sub] velamento assumptæ carnis absconditus, pretiosius redemit perditos, quam si defensaret ab imminente hoste captivos. Immensa pietas, et supra quam fari possit prædicanda majestas, viscera puellæ aura sancti Spiritus implebantur : innupta virginis vulva , Werbi semine crescente, turgebat. Iteplebantur, inquam, arcana viscerum sacri Spiritus fecunditate repleta, et erat spes in partu,

multum nos debere conditos, plus redemptos, redemp- B quia non erat voluptas in coitu. Stupebat pretiosis

tionis nostræ commercium veneremur, et sacratissi-
mum uterum, ex quo homini Deus umitus apparuit,
et si nequimus meritis, saltem celebremus obsequiis :
scientes erroris nostri tenebras, partim ejus fulgore
dispersas: quia quæ homines per protoplastorum ne-
gligentiam, primæ matris contumaci tam arrogantia,
quam gula [Al. regula] perdiderant, hujus sacræ Vir-
ginis partus, non solum restauravit diruta, sed dona
contulit sempiterna : et ideo cunctis præconiis vene-
remur salutis auctricem, quæ dum auctorem suum
concepit ex cœlo, nobis redemptorem ostendit in sæ-
culo : et quia ad vicem ejus, matris nostræ Ecclesiæ
forma constituitur, ipsa eam inter procellas sæculi
frequenter aspiciat, ipsa inter incursus mundiales
continua oratione confoveat. Neque enim dubium C
est, illam quae meruit pro liberandis ferre pretium
posse, impartiri suffragium liberatis : nostra inter
hæc oratio jugis ad Dominum dirigatur, ut qui pro
honore nominis sui, viscera illa quæ sanctificaverat
intravit, quæ etiam nos ipsi sedulitate debita vene-
ramur, prosit nobis ad remedium, quod per eam se
nobis dedit pretium.
Il. Merito igitur beata Maria singulari a nobis præ-
conio attollitur, quæ singulare commercium mundo
præbuit : merito inter feminas tunc etiam lætabatur,
cum singularein medicinam pudico alvo gestabat.
Sciebat quidem pondera ventris, qnae pudorem non
perdiderat castitatis. Mirabatur partus insignia, quæ
nulla noverat viri contagia. 0 bene fecunda virgini-
ias, quæ novo inauditoque genere et mater dici pos-
set et virgo. Peperit enim a quo concepit, portavit a
quo creata exstitit. Siquidem ipse est auctor Mariæ
qui est ortus ex Maria. Sic inenarrabiliter beata
Maria mater et virgo est, quæ dum fructum praegna-
tionis extulit, integritatis dispendium non incurrit :
apud quam ita coelestis providentia negotii ipsius
conditionem disposuit, ut magis obedientiam exhi-
beret in mandato, cum honorificentiam suam cogno-
sceret ex angelo. Neque enim fidem derogat nuntii,
quæ dignitatem intelligit nuntiantis, angelo ei di- •
cente : Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Al-
tissimi obvmbrabit tibi : ideoque et quod nascetur eae te
sanctum, vocabitur Filius Dei (Luc. 1, 55), Credidit

[ocr errors]

sima genitrix, et apud se tacita rerum novitate mirabatur. Urebatur æstu cogitationis ab igne, et perculsa [Al. percussa] rerum novitate obstupescebat mirabiliter. Sciens enim suam integritatem, mirabatur ventris ubertatem felix Maria, 0 genitrix gloriosa, o puerpera sublimis, cujus visceribus auctor cœli terræque committitur : felicia oscula labris impressa lactentibus, cum inter crebra indicia reptantis infanliæ, utpote verus ex te filius tibi mater alluderet, cum verus ex Patre Dominus imperaret. Nam auctorem tuum ipsa concipiens, edidisti in tempore puberem, quem habueras ante tempora conditorem. Pelix puerperium, lætabile angelis, exspectabile sanctis, necessarium perditis, congruum profligatis: qui post multas assumptæ carnis injurias, ad ultimum verberatus flagellis, potatus felle, patibulo affixus, ut te veram matrem ostenderet, verum se hominem, patiendo tormenta monstravit. Tu ergo, beata gloriosaque Maria, inter ista laudabilis, quæ sic meruisti donum fecunditatis, quae virginitatis non amisisti suffragium. Tu es enim benedicta inter mulieres. Tu prærogata cunctis virginum catervis. Tu sequeris Agnum quocumque perrexerit. Tu virgineos choros et ab incentivæ carnis illecebris alienos, per albentia lilia rosasque vernantes, ad fontem perennis vitæ invitas. Tu in illa beatorum felicissima regione, primi ordinis dignitatem adepta es, plantis roscidis oberrans, inter paradisi amoenitates et gramine05 choros tenero poplite pergens, felicique palma violas immarcescibiles carpis. Tu concinentibus sine fine angelis conjuncta, archangelisque sociata, indefessa clamitare voce, sanctus, sanctus, sanctus, non desiuis. lII. Sed quid dicam pauper ingenio, cum de te

quidquid dixero, minus profecto est quam dignitas tua meretur? Si matrem vocem gentium, præcellis : si formam Dei appellem, digna existis : si nutricem coelestis panis vocitem, lactis dulcedine reples. Lacta ergo, mater, cibum nostrum, lacta cibum angelorum,

lacta eum qui talem te fecit, ut ipse fieret in te :

qui tibi munus fecunditatis attulit conceptus, et decus

virginitatis non abstulit natus: qui priusquam na

sceretur, te matrem creavit, ex qua nasceretur, u!

illinc procederet tamquam sponsus de thalamo su0,

quo mortalibus oculis posset videri. Quanta fuit hæc dignatio, ut crearetur ex te, quam creavit : portaretur manibus, quas formavit : sugeret tua ubera, quæ ipse implevit ! Quas itaque laudes charitati Dei dicemus, quas gratias ei agemus? qui nos ita dilexit, ut propter nos homo fieret , ut matrem hominis eligeret, ut uterum nostræ conditionis intraret, ut contumelias nati infantis subiret , atque cuncta humanitatis necessaria sustineret. Agentes ergo, quantum sufficimus, Creatori nostro gratias, Assumptionem gloriosissimæ Dei genitricis cum gaudio celebremus. Dignum namque est cum summa ei gratulatione famulari, per quam insignia virginitatis pullularunt : siquidem ipsa Virgo exstitit ante conjugium , virgo in conjugio, virgo praegnans, virgo pariens, virgo lactans : et dicta merito mater, non de marito. Sanctæ quippe Matri omnipotens Filius nullo modo natus virginitatem abstulit, quam nasciturus elegit. Exsultent ergo virgines, virgo peperit Christum : nihil ex eo quod voverunt putent exterminatum , quia mansit virgo post partum [Al. abest haec pericope usque ad agnovit]. Exsultent viduæ festum virginis celebrantes : Anna vidua virginem maurem agnovit. Exsultent conjugatæ solemnia heatæ matris frequentantes : Elizabeth conjugata a virgine matre salutata est Domini. Exsultent et pueri con tinentiam voventes puero. Ipse integritatem pueritiæ consecravit, qui suæ matri fecunditatem attulit, virginitatem non abstulit. Ipsi gloria per infinita sæcula sæculorum. Amen.

MONITUM IN EPISTOLAM SEQUENTEM.

Incerti est auctoris, quam nec licet eae breviore isthoc dictato internoscere, nec videtur, si liceat , facturus operæ pretium, qui studiosius inquirat. Cætera tam evidens est, ut ait Erasmus, styli discrimen, ut cujuscumque sit, Hieronymi videri non possit. EPISTOL A XI.

De honorandis parentibus.

1. Parentum meritis subjugans filios omnipotens Deus, serviendi legem in officiis posteris dedit, ut hoc divino cogantur facere imperio, quod debuit pietas suadere : dicente illo in libro Exodi, in quo ita scriptum est : Honora patrem tuum et matrem tuam, sicut præcepit tibi Dominus, ut bene sit tibi : et sis longæ vitæ super terram , quam Dominus Deus tuus dabit tibi (Exod. xx, 12). Audite, filii, salutiferam jussionem : et præcepta legis affectu debiti amoris implete. Servite patribus, futuri patres : et matres vestras tenera diligite pietate , ut et vestræ conjuges mereantur matrum nomine nuncupari. Nemo patrem asperis verbis lædat, non fiat amara dulcedo. Hoc sit inter parentes et filios, quod jubente Domino, natura continuit. Affectum sonet quidquid linguæ dixerint liberorum. Inter charas conjunctasque personas, pietatis jura serventur. Hoc liliorum ora loquantur, quod parentes delectat audire. Præbeatur patribus amori mixta formido, qui primi nobis sunt causa nascendi. Exliibete patribus, filii, quod vos potestas paterni nominis cogit,

A quæ adeo est eorum meritis attributa, ut ipsa de vobis exigat quod natura jubere nou potuit. Matribus quoqtte debitam impendite reverentiam, quae vobis uteri labore servientes, pondus vestri corporis lolerant, atque ignotam portantes infantiam, famulatum quemdam exhibent nascituris. Illo tempore non sibi tantum mater esurit, nec acceptos sola digerit cibos. Materno victu alitur et ille qui latet, ejusque membra alterius comestione pascuntur : ut homo futurus, alienis morsibus saturetur. Quid ipsa memorem nutrimenta, et teneræ infantiæ dulces injurias, quas nutritoris affectus de suis parvulis suumit ? Quid cibos in matre confectos, qui femineis manantes ex membris, lacteum solvuntur in succum , et fauces invalidas liquido sapore perfundunt. B Cogente natura , sumunt infantes de matre quod bibant, et dente non nato, hoc sibi currentibus labris eliciunt, quod non sit mecesse mordere. Serviunt materna posteris pectora, serviunt ipsis incunabulis, manus et terga membris devota lactentium gratos artus accipiunt. 0ptat mater parvulum crescere, oplat cito videre majorem, eumque numeris juvenum miscere feslinat, numquam sibi forsitan serviturum. lIis tot tantisque præcedentibus factis, parentibus, matri tota debet alacritate serviri. Reddatur naturæ debitum, reddatur et posteris quod debetur. Exsolve, fili, quod debes, et officia debita qualicumque exhibe [aimulatu, quia parentibus nemo potest reddere quod debetur. Humilitas talibus oblata personis, vivendi tempus extendit : et morte dilata, multum nostram C prorogat vitam, vicemque facientibus reddens, officia nostra, Domino jubente, commendat : qui intantum nomen parentum diligit, ut seipsum Patrem jusserit dici. II. Irreverens autem filius, quid de Domino ipso mereatur, Salomonis dicta testantur : Contumcliis afficiens patrem, et contemnens senectam matris, confundetur, et in opprobriis erit. Filius derelinquens custodire disciplinam patris, meditabitur sermones malitiae. Maledicenti patrem et matrem exstinguetur lumen , et pupillæ oculorum ejus videbunt tenebras (Pror. xix). Audi , fili , patrem qui te genuit : nec contempseris quia senuit mater tua. Pareat patri lingua, quam genuit, et matrem suam nemo crudeli verbo percutiat. Sic te rapiat, fili, juvenilis ætatis D auctoritas , ut noveris unde sis natus. Memenlo Scripturae sententiæ [Ms. Ambros. sanctae], ubi, Spiritu sancto loquente, dictum est : Quia qui maledixerit patri aut matri, mortc moriatur (Lev. xx, 9). Memento ergo parentum esse quod talis es: quorum manibus crementa sumpsisti. Fauces tuae necdum lacteuim perdiderunt saporem , quem tibi pia mater infundens, linguam istam pavit potu corporis. Impende debitum patri matrique servitium : qui numquam tuos vagitiis horrentes, totum in te lambebant osculis corpus. Sit tibi grata salus ipsorum, quibus charior est tua vita quam propria. Redde amoris vicem colendae pietatis. Facta parentum iuis cnnabulis commoda , officiis propriis exsolve. Pareutcs reparari non possunt : et cum eos lex naturæ subtraxerit, nec patrem tibi alterum poteris invenire, nec matrem. Mutato conjugio nec vitricus pater est, nec noverca potest nomen matris implere. Nullus igitur filiorum auctorem lucis suæ cædat injuriis. Nemo parentibus optet adversa , qui liberos [Ms. Ambros. livores] suæ saluti anteponunt. Intolerabile nefas est, ex illo ore protervum audire sermonem, aut illis pulsari manibus, quas ainor diligit [Duo mss. diluit]. Oculorum vestrorum timete sententiam, quam Dominus promisit ingratis. Meretur enim cæcitatis suæ subire supplicium, qui parentum vultus vel torvo visu despexerit, et elatis oculis læserit pietatem. Si quidquam sapitis, filii, eo animo videte venerabiles facies, quo vos ipsæ conspiciunt, et e0rum labris dulcibus osculis inhærete, quia eorum oscula adhuc habetis in membris. Senibus servire perfacile est, quos nemo potat, nemo nutrit succo corporis sui. Foveatur itaque parentum senectus, et factis eorum vicissitudo reddatur. Habet enim quamdam senectus infantiam. Videant liberi vestri quid faciant, vobis vicem similem reddituri. Imilamini filium Machabæum , qui matri mortem suadenti servivit, et durum imperium gratanter aggressus est, ne offenderet genitricem (II Machab. 1). Maluit fratrum sociari funeribus, quam voluntali matris obsistere. Ita enim matris suadentis voluntas perfecta est, ut Deo filium faceret martyrem, et fratrum coronis comparticipem. Denique obsequium suum melius, morte probans, suasionem sermonis matris implevit : et lucem istam moriendo contemmens, consors martyrum factus est, ut illa germamitas æterno collegio firmaretur. Ecce quid præstitit animus matri subjectus. Devotus filius obediendo promotus est, qui nolens maternam aliquatenus lædere pietatem , perpetuam vitam passione suscepit : qui Dominum confitendo, meretur cum fratribus a Domino coram angelis coronari.

enim ideo debent haberi dulciores, quia per alios A cum episcopum Narbonensem, in quibu$dami nullius

MONITUM IN EPISTOLAM SEQUENTEM.

Eruditum prorsus et lectu dignum opusculum, sed quod, ut nihil aliud accedat, non esse Hieronymi, et $tyli discrepantia jam constet. Prodit etiam se auctor, scquiorum esse temporum, quod ea, Isidoro Hispalensi, qui septimo ineunte sæculo floruit, nonnulla mütuatur: iìt sunt illa, quæ ex libro vii 0riginum cap. 12, totidem fere verbis ud ostiarios retulit: Ipsi enim tenentes clavem, omnia intus, extraque custodiunt: atque inter bonos et malos habentes judicium , fideles recipiunt, respuunt infideles; tumi illa quæ ad quintum gradum, seu diaconos : Sicut in sacerdote consecraiio, ita in diacono ministerii dispensatio habetur. Enim vero hæc Isidorum a nostro accepisse, quod facile opponi posset, veri tantam speciem non habet, proaime autem ab illo nostrum ætate abfuisse, puta ipso seplimo ad finem vergente, vel demum octavo sæculo, facile adducar ut credam. Ac sane Hincmarus Rhemensis, qui saeculo subsequente scripsit, non solum epistolam hanc laudat, sed et pro Hieronymiana habet : eae quo colligas, jamdiu antet fama scriptorum invaluisse. Laudat et Micrologi auctor, et subseculis temporibus alii. 1* mss. exemplaribus, Erasmo teste, variat titulus. In *enmullis ed Damasum inscripta est, in aliis ad Rusti

habet nomen. Deinde in aliis codicibus habetur integra, in aliis mutila. Postremo non est veri simile , divum Hieronymum, si de re tanta, tantum scripsisset librum, non alicubi citaturum fuisse, cum multo breviores et lerioris argumenti tam frequenter citet.

EPISTOLA XII. SEU OPUSCULUM DE SEPTEM ORDINIBUS ECCleSIÆ.

Sufficere quidem fidei tuæ arbitror conversationem sanctam, quam habes in Christo Jesu ad sacerdotalis ordinis dignitatem, arctam tibi et angustam intellectus viam in Domino reserare, quia praecedentibus meritis ac virtutis insiguibus, ad hoc officium electus a Deo es. Licet in multis gratia Christi sine operibus comprobetur, et cessante merito conversati0B nis ac vitae, sola Dei dona fructificient. Tamen quia tu præ cæteris electus a Deo ob hoc comprobaris, qui et legis opera impleas, et commoraris in gratia usque ad supereminentem scientiæ charitatem, intellectu Dei tecum loquente, festiuamter existentibus cogitationibus insignibus, hoc vis nosse quod factus es. Totius tibi Ecclesiæ prout præcipis sacramenta reserabo : doctrinæ ordinem et locum custodiens, et quid qualiter observare debeas docens: si modo ad injuriam non revoces novelli exhortatoris industriam ac te non pudeat paulisper minorem esse dum discis: quia seposito, ut vides, privilegio dignitatis,habes de nobis amplius quod quæras. Et id quod jam pridem in consecratione consecutum le esse credis, restat ut capias: ne minor inveniaris in Christ0,

C quam in mundo interim nominaris ac si falsi voca

buli inutilis pastor existas, cum hæc quæ in Domino latent sacramenta nescires. Nos tamen tenentes in omni disputatione rationem, ac tecum simpliciter fabulantes, verum te episcopum animarum debere esse monstrabimus: ut factus tibi ipse judex, hoc quod l0quimur implere festinans, et nobis consentiens, verecundia et confusione rejecta, eligas abjectus esse in domo Dei magis quam habitare in tabernaculis peccatorum. Sic enim Jesus ait : Reges gentium dominantur eorum, et qui potestatem habent, Domini v0cantur; vos autem non sic: sed qui major est vestrum, fiat sicut minor, et qui princeps est, fiat sicut minister. Quis enim major est, qui recumbit, cn qui ministrat? In gentibus quidem qui discumbit, major est : inter vos autem non sic, sed qui ministrat. Ego aulem in medio vestrum sum sicut qui ministrat. Et vos quia estis permanentes mecum in tentationibus meis : ego dispono vobis sicut disposuit mihi Pater meus regnum , ut edatis et bibatis in mensa mea in regno mco, et sedatis super sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel (Luc. XXII, 25, seq.). Et alibi : f{ectorem posuerunt te, noli extolli, sed esto tamquam unus et ipsis. Et alibi : Non ut domineris clero, sed ut forma sis omnibus [I Pet. v, 5]. Et alibi : Templum Dei eslis, et Spiritus Dei habitat in vobis. Si quis autem templum Dei violaverit, disperdet illum Deus. Templum enim Dei sanctam est, quod estis vos. (l Cor. iir, 16 seq.). Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia,

ipsi gloria in sæcula: unus enim Deus noster et Pater Domini nostri Jesu Christi, ex quo omnia, et nos in ipso, et unus Dominus Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum (Rom. xi, 56; I Cor. viii, 6.). Sed non in omnibus est scientia. Cæcitas enim contigit ea parte in Israel; donec plenitudo gentium intraret, et sic ommis Israel salvus fieret. Conclusit ergo Deus omnia sub peccato, ut omnium misereatur (Rom. xi, 25 32.). Ante omnia humilitatem dilige: quia superbia apostatare facit a Deo: et initium omnis peccati, superbia est. Deus enim noster formam servi accipiens, humiliavit se usque ad mortem, mortem autem crucis (Phil. i, 8.). Oimnes Scripuiras mente percurre, totum Canonem lege: atque habens ante oculos exempla sanctorum , imitare quod bonum est, æmulare quod sanctum est. Faciusque tibi Jerosolyma cœleslis, Deo vota restitue. Domum in te, et templmm Salomonis ædifica, tabernaculum fabrica, et diligentius exornare festina. Intra Sancta sanclorum, indeficiens lumen accende, perfectionem in omnibus tene. Pone custodiam ori tuo, el ostium circumstantiæ labiis tuis. Non des in tentationem animam tuam, et non obdormiet qui custodit te. Exalta vocem tuam, et dic: 0mnis caro fenum, et omnis gloria hominis ut flos feni. Aruit fenum et flos decidit : verbum autem Domini manet in aeternum (Isa. xl, 6, 7, 8). Sacerdos enim Domini qui de ore suo profert justitiam, et exquirentibus annunciat veritatem , angelus Dei omnipotentis est. In omnibus causis serva justitiam. Peregrinantem, et orphanum, et viduam, et pauperem, vel pupillum, vacuo gremio non dimittas. Ibique thesaurum tuum, ubi et cor tuum est, conde. Cum omnibus fratribus tuis, sicut scriptum est, pacem habe. Consilia impiorum fuge: ne dum judicas, condemiieris. Sic enim scriptum est: Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum , et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilentiæ non sedit. Sed in lege Domini fuit voluntas ejus, et in lege ejus meditabitur die ac nocte (Psal. 1, 1, 2). Polentum personas, divitum notitias, salutantium obsequia ita accipe, ut pauperem non contristes, nec ulli fastidium excusationis inducas. Non recedat liber legis, ut scriptum est, de manu tua, sed meditare in eo die ac nocte. Sic enim scriptum est : Sine offensione estote Judæis, et Græcis, et Ecclesiae Dei: sicut et ego omnibus per omnia placeo, non quærens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant (ICor. x,52,35). Priusquam audias, ne judices quemquam : atque ante probationem accusationis illatæ, neminem a tua communione suspendas: quia non stauim qui accusatur reus est, sed qui convincitur criminosus.Nec præstandum odiis singulorum est, ut innocentum fratruin dominetur injuria : quinimmo timor Domini ante oculos semper est habendus : et totum quod agitur, Deo et Christo scias esse praestandum,non tempori. Nam præterit figura liujus mundi, et Deo inagisobedire convenit quam hominibus, qui scit præterita, et de futuris æstimat. Uno enim sermone tota lex adimpletur: 0mne quod tibi fieri nolueris, alii ne feceris(Matth. vii, 12). Domi si fieri potest postposita per

A sonæ tuæ cura officiiquereverentia, servum servis esse te convenit : atque ita Israel in omnibus perdocere : ut quicuuique te audiunt, conversatione tua magis, quam sermone proficiant. Sic enim scriptum est : In sapientia ambulate ad eos qui foris sunt (Col. iv, 4). Non te extollat salulatio plurimorum. Munera divitum et obsequia te non vincant : quia munera, ut scriptum est, excæcant oculos judicum. Nec plus sit apud te matrona nobilis et dives, quam professa pauper alque mendica, aut vidua maritali auxilio destituta , æqualis ei, quæ habet virum potentem in saculo, videatur. Alienum te a personis omnium reddendum judica; ac propter injustitiam in judicio pauperem non defendas, nec propter gratiam diviti indecenter assistas. Aut si hoc non potes facere, coB gnitionem respue causarum. Sola esto tibi lectione et oratione contentus. Neminem enim, ut scriptum est, diligit Deus, nisi eum qui cum sapientia habitat, ac nullum lædit (Eccl. iv, 15). Ista si feceris, Deo utilis in omnibus comprobatus, perfectum sacerdotium [Al. tacet sacerdotium] in te retentabis. Expelle de templo Christi, oves et boves et columbas vendentes, et nummulariorum everte mensas; quia domus Patris nostri, domus negotiationis esse non debet, sed orationis. Et quod judicio Dei projicitur, desiderari propter damnationis sententiam non oportet, ne reprobi iuveniamur in Christo. Sicque fiet ut in veritate consislens, septiformis Ecclesiæ sacramentum nosse merearis, quod in omnipotentia Dei cum sua veneratione consistit, id est, in Patre, et in Filio, et in Spiritu sancto, in archangelis, in angelis, in sapientia, in hominibus. Quæ omnia si diligenter aspicias, totius in his dispositionibus Ecclesiæ catholicæ fundamenta cognosces. Et per hos gradus, si universa observaveris quæ scripta sunt, Deus erit iu muemoria tua, et tu in domum tuam reverteris. I. De primo gradu Ecclesiae, qui Fossariorum ordo est. Primus igitur in clericis fossariorum ordo est : qui in similitudinem Tobiæ sancti, sepelire morluos admonentur, ut exhibentes visibilium rerum curam , ad invisibilium festinent : et resurrectionem carnis credentes in Domino, totum quod faciunt, Deo se præstare, non mortuis cognoscant. Tales ergo fossarios esse Ecclesiæ convenit, qualis Tobias propheta fuit : ejus fidei, ejus sanctitatis, ejus scientiæ atque virlulis. Non ergo putes parvum esse officium fossariorum, aut sicut cæteri sacerdotes in famulis Dei despicias sacramentum, ac plus diversorum servis deferas vel amicis, quam Christi in templo, cum preces fundis, cujus membra venera. ris, cum omnibus participare te convenit, non solum in altari, sed et domi, cum omnibus esse convivam, atque inter domesticos parietes simpliciter residere. Si amas Tobiam prophetam, et si ejus imitaris exemplum, si imples quod scriptum est : Qui recipit prophetam in nomine prophetæ, mercedem prophetæ accipiet (Matth. x, 41): cave ne huic officio per superbiam tuain aliqua irrogetur injuria, quam laiaus, qui minor est Tobia, non inoretur. Te A enim iua de Dei membris oportet habere judicium, ut intelligas Ecclesiae sacramentum. Religionis enim et sanctitatis est, quod episcopus diceris, non Romani consulatus aut juris. Si hoc vis esse quod factus es, serva ordinem tuum, locumque custodi. Defer prophetae, ut propheta serviat tibi. Dilige mysteria Dei, ut ameris a Christo. Noli aliquetn contristare illicite, aut injusto odio prosequaris : quia sicut tu Christi es, sic et illi Christi sunt: et nemo potens est in hoc sæculo, qui aliquem servo- rnm suorum velit ab aliis conculcari. Tu ipse qu0que, si libenter accipias, quod dicturus sum, cunctorum famulis propter eos, quibus serviunt, honorem defers : atque unumquemque prout potens est ejus Dominus, veneraris. Dic mihi, quæso, quis major est Christo? aut cui tantum debes, qui pro te sanguinem suum fudit, et qui te Ecclesiæ suæ præposuit, et qui te honoravit in cunctis, qui omnium tibi divinorum sacramenta concessit? Numquid meretur Dominus Deus tuus, ut cum haec præstiterit propter bonitatem et misericordiam suam, conservos tuos deprimas, deroges Christo, ac nullum nisi te solum putes ad Dominum pertinere : tibi tantum existimes reverentiam deferendam, ac famulos Christi in conversatione tibi creditos,non in ministerio ut liberos habeas, sed ut servos in dominatione possideas? Haec enim præ cæteris Deus damnat, et nihil gravius fert, quam ut, cum scias hominibus deferendum, Deo ipse non deferas : cum servum principis atque ejus militiae deputatum persequi et C lacessere non audeas, eos qui veri Dei servi sunt, et vero Christi charactere censiti, ac per baptismi gratiam liberi, et per clericatus officium militantes, abjectioni putes et ignominiæ deputandos: ut plus interduin apud conscientiam tuam, si injuriam non faciat nostra correptio, servis quam clericis parcas: et in his aliquem vernaculum diligas, illos velut alienos despicias, et malis mundo placere quam Christo. Pro fide, pro religione, pro proposito sanctitatis deferre interdum clericus servo cogitur: et ad ign0miniam non ferendam, vilis judicatur in mundo, qui summus in cœlo est. líecte hæc repudias, recte ista non servas, si episcopus esse non vis, si cœlorum regna contemnis, si nullum cum Deo cupias habere consortium. Certe si electum te a Deo gratula- D ris, si factum te pastorem gregis, si te creatuin sacerdotem clericis recognoscis, laborare debebis, ne tibi tua membra displiceant, ne id quod Christi est reprobetur. Sic enim ait Apostolus : Numquid potest caput pedibus dicere : Non desidero opera vestra? Unum enim corpus et multa sunt membra (I Cor. xxxii, 2). Si tu caput es, pedum tibi officia necessaria sunt : pertinere ad honorem tuum atque ad substantiam corporalem pedes, ipse cognoscis : sine his, ut ipse nosti, ambulare non potes. Ili te sustinen1, hi totum corpus promovent, hi dirigunt caput, hi primum te esse faciunt. Perditis his, contemneris

[ocr errors]

a cunctis fidelibus : ac tibi ipse odibilis fac amaram vitam in saeculo retentabis. II. De secundo gradu Ecclesiæ, qui Ostiario ordo est. — Secundus ostiariorum locus est, qui ves regni cœlorum tenent, quae patriarchis danl quoniam praesunt portis Jerusalem, atque inter num et malum habentes judicium, aperiunt qu nemo clandit, et claudunt quod nemo aperit. J hic considerare te convenit, quæ circa ostiarios | debet esse diligentia, quanta his membris atque o ciis reverentia per te deferenda sit. Intrare templi nisi per hos non potes. Hi enim sunt ordinati 1 vices suas, ut omnia quæ intus sunt, extraque c stodiant, atque perfecti in omnibus fideles recipiai respuant infideles. III. De tertio gradu Ecclesiae, qui Lectorum ordo ei — Tertius lectorum ordo est, qui Deo, Christo, prophetis datur, secundum quod scriptum est: Era ta rocem tuam, et dic: Omnis caro fenum, et omni gloria hominis sicut flos feni : aruit fenum, et flos d. cidit, verbum autem Domini manet in æternum (1sa xl, 6, 7, 8). Denique Dominus noster legens in tem plo, formam lectoris assumpsit. Hi sunt ergo lecto res, qui cantant canticum Moysi et Agni : hi sunt qui sequuntur immaculatum Agnum quocumque ierit, qui cum mulieribus se non coinquinaterunt , virgines enim sunt (Apoc. xiv, xv). Horum numerus est angelorum : et nomen Angeli convenienter sacerdoti adaptatur, qui usque adeo æquales tibi sunt per hæc oflicia sanctitatis, sicut scriptum legis : Sacerdos qui de ore suo profert justitiam, et exquirentibus annuntiat veritatem, angelus omnipotentis Dei est (Malach. ii, 1). IV. De quarto gradu Ecclesiæ, qui Subdiaconorum ordo est. — Quartus ecclesiasticæ dispositioiiis in subdiacono est ordo, qui in Esdra Nathinnei appellantur, in humilitate Domino servientes. Propter hoc in Evangelio Joannis Jesus ad Nathanael ait : Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Cui respoiidens Nathanael dixit : Magister unde me nosti ? Et ait Jesus: Antequam Philippus te vocaret ; cum esses sub ficu novi te (Joan. i, 47, 48). Quod propterea scriptum est, ut tu ejus locum dispositionemque cognoscas. Propterea Dominus noster formam servi accipiens, humiliavit se usque ad mortem, mortem autem crucis. Propter quod semper genu flexo orare mandamur. 0mnis enim qui se humiliat, exaltabitur; et qui se exaltat, humiliabitur (Luc. xxiv, 11). Propter hoc Ægyptus competentibus plagis percutitur a Domin0. Hæc dies profectionis ex Ægypto, pascha Domini nuncupatur ; ut quia pascha nostrum immolatus est Christus (I Cor. v, 7), plenitudinem totius mysterii atque sacramenti, in rerumjofficiis recognoscas, nec per arrogantiam non ferendam, despicias eos qui aut oblationes in templo Dei suscipiunt, aut secretorum omnium testes, participes etiam passioiium sunt et c;etera. Hi enim primi desideria nostra suscipiunt, hi probant in nobis optimas voluntales, hi repudiant malas, hi ut a Deo suscipiamur, assislum', quorum tibi sicut visibiliter ministeria adesse c0

« PoprzedniaDalej »