Obrazy na stronie
PDF
ePub

defendant, negant, quod credunt : confilcntes se non- A nitatis philosophicis argumentis exhaurire conaris? dum credidisse dum quærunl.

Si peritiam legis ostendere cupis, lectionum nubila disS. Zeno : Edical mihi perniciosa ista adinventio serena. Doce, eam sibi non esse contrariam : doce tractatus sui, quo proficit pugna? Ne fides, inquit, omnia, quæ canit, esse credenda. Cæterum si ejus parintereat, cum male aut credilur, aut docelur. Quod tem probes, reprobes parlem, quomodo per hanc Fidem malum est ista ratio mox videbimus. Numero vero quæris, quam etiam ipsam infidelitatis ream constituis ? sexto sic habet : Negat quodam modo Deum quisquis Vides bic S. Zenonem cos carpere, qui dolo lideles adserit Deum : defensio enim nonnisi ubecilli præ decipiunt. Quia quem putas vel de ruis ipsis studiis statur, nec potesl eum revereri, qui ingenii sui pulat fidelissimum, hic infidelis est. Hos et carpit S. Ireesse, quod ille suerit æstimatus.

neus: Quoniam nonnulli repudiata verilale, sermones, Tertullianus : Novissime ignorare melius est, ne el genealogius varias inducunt, ac per probabilitatem quod non debeas, noris, quia, quod debeas, nosti. Fi subdole comparatam, seducunt mentes imperilorum. des inquil tua te salvum lecit. Non exercitatio scri Commendat S. Zeno cos, qui in explicandis Scripturarum. Fides in regula posita est. Aabes legem, el pluris simplicitatem sectantur, et contra eos represalulem de observatione legis ; exercilatio autem in cu hendii, qui Scripturas corrumpendo, Fidei contrariositate consistil, hubens gloriam solum de peritiæ B dicunt. Cum magis sil ille fidelis, qui sacra in prædistudio. Cedat curiosilas Fidei; cedal gloria sululi. carione non ulira, quam licitum est aciem suæ lelenCerte aut non obstrepant, aut quiescant adversus re deril mentis : eo enim res deducta est, ut Fides gulam. Nihil ultra scire, omnia scire est.

nostra per Dei requiratur injuriam.... Cum hæc ila S. Zeno : Manifeslissimum pulo, nimis astuto sim sint, cur legem lege distringis ? Cur sub imagine Fidei plicem meliorem, quia simplex omnibus Dei verbis Fidem deponis ?... si peritiam legis ostendere cupis, simpliciter credit; astutus autem nimia sapientia infa lectionum nubila disserena. Doce eam sibi non esse luatus, inquisitionibus vanis semelipsum confundit. contrariam.... Cæterum si ejus parlem probes, repro

En quol uniformies sententiæ diversa sub plirasi in bes parlem, quomodo per hanc Fidem quæris, quam cluduntur: et alias similes nolare cựique liceat. Mibi elinm ipsam infidelitatis ream constituis? Quid est interim persuasum est, quod et aliis persuasum fore 911-sere Fidem per Dei injuriam ; legem lege disirinconlido, ex his tractatibus seu de fide disputatio. gere; sub imagine Fidei deponere Fidem; parlem nibus, nullo pacto conjici posse tempora Ario, ejus- probare et partem legis reprobare; Fidem infidelique sectariis posteriora, cum et Tertulliani ictate hi latis rcam constituere? nisi corruptis adductisque mulli, el Catholicorum, el bæreticorum tractatus perperam Scripturæ lextibus veritati Catholicæ conspargerentur, contra quos multa adeo ipse disserit. Cira ire. Hoc non tanta quidem sermonis clegantia, Qui vero allale sumt sententi:e, in genere contra sed magis obvio sermone arguit S. Irenæus : Eosque curiositalem in Fidei rebus tractandis quibusvis lem depravandis oraculis Divinis, iisque, quæ recta dicla poribus aptari possunt.

sunt, male exponendis captivos trahunt. PhilosopliiAl cor tantummodo de Tertulliano agam, qua-i cas argutias detestatur D. Zeno ; Cur ipsum Fontein ipse unus de eodem disputaverit argumento ? Nonne Divinitatis philosophicis argumentis erhaurire conaris? et de illo antiquiores secundi sæculi P: tres tract: Delestalur ei S. Irenrus. Sermones, el genealogias liones longiores instituerunt? S. Irenæus cerie de varias inducunt, quæ quidem quæstiones polius, ul hac causa quinque suos conira hæreses libros scri Apostolus ail, præstant, etc. Affectationem scientie psisse præfilur. Quoniam (ita Irenæus) nonnulli causalur D). Zeno : Si peritiam legis ostendere cupis. repudiata veritate sermones, el genealogias varias in Idem el S. Irenæus. Scientiæque prætextu mullos ducunt, quæ quidem quæstiones potius, ul Apostolus ail, præstant, quam ædificationem Dei, quæ in Fide Quæ huc usque sunt allatie D. Zenonis sententiæ, est : ac per probabilitatem subdole comparatam sedu quis pulet Arianorum tempora sapere ? Al nec qur cunt mentem imperitorum, eosque depravandis oraculis sumus allaiuri, ea licet limquam præcisa adnotenDivinis, iisque, quæ recta dicta sunt male exponendis, D tur , Arianorum tempora respicere , dicendum est. caplivos trahunt, scientiæque prætextu mullos evertunt. Quod etenim dicit S. Zeno. Novellas sides, seu Trac

Eodem sensu D. Zeno (Serm. 1, n. 4, 1. 1): Igitur tatus venales esse proposilos de largitionibus a Concum possibilitatis humanæ non sit Fidei videre secretli, slantio in eos faciis, qui pro Arianis starent, exponusquam, Fraler, lua curiosilas, nusquam lun proficit nere, sensus eorum vei borum non patitur. Hæc sunt prigna; quia quem pulas vel de tuis ipsis studiis fide verba : Quas , quia vera vix potest inveniri, credo ne lissimum, hic infidelis ; el quem pulaveris infidelem, populi penuria laborarent venales esse proposilas. Obhic fidelis est. Forte in eo se quis existimat fideliorem, vius sensus est : Ne scilicet populi penuria disputa si loquatur argule, cum magis verus sit ille fidelis, lionum , scu tractatuum de Fidi', quam novellam S. qui sua in prædicatione non ultra quam licitum est, Zeno dicit, quia contra Fidem Catholicam, ideo er. aciem suæ letenderit mentis : eo enim res deducta est, positas in foro suisse, ut curiosis emptoribus distraul Fides nostra per Dei requiratur injuriam.... Cum herentur. hæc ila sini cur legem lege distringis ? Cur sub ima Hæc quoque D. Zenonis verba : 0 qunm indefensa gine Fidei Fidem deponis ? Cur ipsum Foniem Divi (Fides) que regum, judicum , divitum, niiquoties qund

[ocr errors]

pejus est gentium desiderat per momenta patrocinia. A Tempus etiam, quo hic D. Zenonis Traclalus scriDo patrocinio suæ ipsorum sectie a Constantin, et plus fuerit, conjicerc sibi posse videntur clarissimi V:Jenle, imperatoribus ab Arianis captalo expunere, Ballerinii (Adn. 38): Quod si cui probetur, jam hic qui ratio est? Nami et post primum Ecclesix saecu primus Tractalus lucubratus fuissel post diem quarlamı lum imperatoribus, ac Romano senatui oblatas Chri Kal. Aprilis anno 364, quo Valens regnare cæpit. Ila stianorum defensiones fuisse constat; et a S. Qua- ipsi. Cum vero alienam eorum viderimus interpret:dralo Athenarurn episcopo, atque Aristide, Chri

tionem, excidit conjectura temporis. sliano Philosopho, Hadriano imperatori : a S. Justino Si vero conjecturis indulgere liceal, poliori jure marlyre primum Antonino Pio, tum Marco Aurelio , ante annum C. 254, quo Origenes obiisse creditur, et Lucio Vero imperatoribus, ac senatui Romano; et vel post ipsius Origenis obilum, Tractatum bunc scria Melitone episcopo Sardensi in Asia, Marco Aurelio plum suisse dicendum erit. Conjecturae hujus rationes imperatori : alijue ab aliis, nempe ab Apollinari epi consideremus. scopo Herapolitano, a Miltiade th'ologo, et aliis. Prima ratio est, quod hic Tractatus epistola poChristianos vero esse eos , qui regum nomine non tius fuisse videtur, quam concio ad populum babita. cupantur, excogitata interpretatio est, nulla vel levi Ila adnotant ipsimet sapientissimi Ballerinii : Unum conjectura suffultia. Sensus quippe proprius alla!o- B illud movebat , ne hunc primum Zenonianis Tractatibus rum verborum est. Tractatus Fidei suum pondus, et accenseremus, quod epistola potius ad quemdam, quem vices emendicare a regibus, a judicibus, a divitibus, Fratrem appellat, tradita , quam Tractalus ad Populum et quod magis urget, ab ipsa gentilium philosophia, habitus videatur ; eum enim perpetuo alloquitur, mulalque fabulis poetarum; quod factum fuisse in re tisque argumentis ab ejusmodi Tractatuum scriprione , ccuisilis pro christianis apologiis in confesso est. quæ plena eral periculi, delerrere, el amovere conatur. Ipse namque S. Justinus martyr, aiente Eusebio (1. Accedit, quod Petrus Galo , Ordinis Prædicatorum , jy Hist. c. 18), defensionem pro Christianis, ubi de qui vixil ineunte sæculo xiv, in mss. colleclạneis apud Christiana Fide agitur, Non solum nostris, id est Di Henschenium tom. 11, Aprilis pag. 76, opera commev'nis, sed etiam gentilium scriptis confirmaverit. Hæc morans S. Zenonis, quæ se vidisse ait « in ms. MoS. Zenonis in allatis verbis interpretatio ipsius con nasterii S. Zenonis de Verona , non ? Tractatus , textui consonal , cum hoc in eodem numero de doc solum a octoginta, , sed el epistolas ) se in eo letrina agat, non de vi per imperatores, prefecios, gisse affirmal. Inter Opera vero-S. Zenonis nulli melius vel judices Catholicis inlala. Nunc scire cupio, Fides epistolæ nomen , quam huic lraclalui convenire potest. ex doctrina constet, an ex credulitate, an ex utroque? Si ergo hic Tracia'us epistola dicenda est, quod a Sin vero ex ulroque Putriarchurum semensa Fides esi, C verosimili nou abhorret, dico hanc epistolam a S. ac per hoc illis conslitulionis nostræ decernendi sunt Zenone Origeni fuisse dalain post annum Christi 232 libri, ul possint esse persecti. O quam misera est Fides, quando degente Alexandriæ Origene lanlis fuit exaquam verba concinnant! ( quam debilis , cujus quo gitatus vexationibus propter errores, quibus ejus lidie dissipantur variis argumentationibus membra ! 0 scatebawl scripla, præcipue opus illud quod Periarquam indefensa , quæ regum, etc. Doctrinam , libros , chon inscribitur, seu de Principiis : quo in libro verba, argumentationes hic enuntiari vides, mulla a Philosopbis Ethnicis muluavit, niultisque ai ma, non mililei, ut in SS. Patrum Testimoniis in relerius erroribus a S. Hieronymo notatur. Si vero adnotatione adductis inspicitur , S. Arubrosii : Pone post Origenis mortcm scriptam fuisse epistolam quis nunc ante conspectum sæcularibus Arianos studiis in opinarelur, alicui Origenis sectatori missam fuisse , tenlos, qui Societalem polentiæ Regalis affectant, ut dicendum erit. Ea enim omnia que contra hos tracar mis militaribus impugnent Ecclesiæ veritulem; S. Wi tatus congerit S. Doctor in librum Periarchon op Jarii : Neque postea præsumant, alque usurpent, el lime congesta videntur, quod hac secunda ratione pulent se consensus cognoscere Clericorum , et inno confirmatur. centes homines variis afflictationibus, minis, violenliis, Nempe loto in eodem traclalu , seu Epistola nihil terroribus frangere, atque vexare.

D de hæreticis nominatim meminit S. Zeno, neque Si vero penitus sancii Zenonis sensum inspiciamus, usquam contra eosdem invehit : quare videtur po. Bon possunt ipsius verba sine manifesta extorsione tius in eo , quem alloquitur fratre reprehendere cude imperatorum Arianorum protectione Arii asseclis riositalem nimiamque sublilitatem in rebus Fidei , prestila intelligi. Ipsi namque imperalores Fidem philosophicamque rationem sequi iis in explicandis. oppugnabant; ac de eo in laudatis lextibus Ambro lloc ex his, quæ superius allalæ sunt D. Zenonis sius, et Hilarius conqueruntur. S. aulem Zeno de sententiis manifestum est, atque tolo ex hujus Tracpatrocinio ab imperatoribus præstando agit, quod lalus contextu evidentius palel. S. etenim Doctor significanı illa verba : Desiderant per momenta patio tolus in eo est, ut ostendal Fidem non addici , ut cinia. Il $. Quadratas, S. Justinus aliique apologia cætere disciplinæ, ideoque internam dicit initio illis rum Scriptores ab imperatoribus, el Senalu expe in verbis : Christianæ Fidelitatis felicitas maxima est lebant, ut a persecutione cessarent, et persecuto Fidei nosse naturam, quæ lalis , ac lanla est, ut uniribiis jndicibus, præsidibus, ministris Christianos cuique homini non ab alio commodetur, sed ex ejus liberos esse juberent.

voluntale nascutur. Neque illo verbo voluntate gratiam

non

excludii (til opportune adnotant celeberrimi Balle- A sunt contenti... ipsi quoque conveniunt el de Fide siti. rinii) (udn. 3, Tr. 1). Quod cum S. Zeno dixil , illud quere simulani. Commemoratur Nicina synodus, et unum in animo habuit, non ul gratiam excluderet, de Arianorum pseudosynodus in secundo ejusdem S. qua lum non agebatur, quamque el paulo post, Athanasii textu. Disceplontesque adversus Nicænam el alibi satis luculenter adstruil, sed ut eos refeln Synodum, multas et ipsi Synodos celebrarunt. Et in S. lerel, qui argumentis, et tractatibus Fidem exponere Hilarii textu de Nicæna Synodo mentio fit, et latoconabantur , ac si ejusmodi industria fides cordibus rum in Synodis anathematum. Conscii enim nobis ininserelur ; Glossemaque illud textui D. Zenonis con vicem sumus, post Nicæni convenlis synodum , nihil tra ms. veritatem intrusum merito abraserunt. Ho

aliud, quam Fidem scribi.... monstruas de Deo Fides mini non ab alio , sed ejus ex voluntate , præveniente decernimus, decretis pænitemus, pænitentes defendi. Spiritus Sancti inspiratione, alque ejus adjutorio nas

mus, defensos anathematizmus. Profecto in hoc S. calur. Internam itaque S. Zeno esse Fidem allirmat, Zenonis tractalu hujusmodi res ne vel per somnium quiu non addisciiur, sed illuminante Deo, ac reve quidem quis legel. Nihil de Ario, quem nusquam Jante concipitur; quare sequitur : Cælerum sit ut quia suis in Tractatibus vel implicite nominal. Nihil de dum putant , docentis pendet ex ore, procul dubio eo Nicaena Synodo; Nihil de Arianorum Synodis, de dem aut cessante, aut aliter docente consumitur. Præ- B anathematibus nihil. Qua ergo conjectura S. Zenonis cipuus itaque sancti Vocioris scopus est , ostendere sermones Arianorum lemporibus conformes ostennon humana arte neque hominum eruditorum

dere quis poterit? Evidentissima siquidem est discientia , ac peritia , fidem haberi , cum errori hu versa scribendi ratio inter S. Zenonis Sermones, admaua mens sil obnoxia , aut aliter docente. Non re

duciosque Athanasii, et Hilarii textus, quam et olsprobal quidem doctrinam : Sed non eo dico, ul in levatis oculis quisque conspicere potest. Fatentur ipgratum faciam doctrinæ beneficium, sed ul sciat unus sin:el Veronenses perspicacissimi adnotalores (Adn. quisque, aliud esse Fidem, aliud esse Tractatum. Nam 36, In eod. Tr. 1, lib. 1), S. Zenonem tractatus nofidem supra naturam esse aperte docet. Igitur cum mine lion accepisse fidei formulas, seu symbola , possibilitaris humanæ non sit Fidei videre secreta , suo sed fusiores expositiones Fidei, in quibus suam quistamen semper argumento inhærens , Tractatuum, que Fidei sententiam urgumentis, et rationibus ad. sive disputationum circa Fidem vitium optime ar struere conatur, ut ex contextu exploratum est. Di Figit; quando videlicet argumentationibus philoso dei Tracialus, seu disputationes ab avo nascentis phicis, et humanis rationibus quis nimis indulget, Ecclesiie in usu fuere; quid erg , S. Zenonis senienmodumque de Fide tractandi fratri quem alloquitur, lie ad solas Arianorum formulas coarctande sunt, præscribit. Vide eumdem Tractatum circa finem C com nulla in iis Arianorum temporum circumstanmum. 5 et 6. Que omnia com tractalibus auctorum, lice inveniri possini? lloc sine aperta vi fieri non quas supra memoravimus secundo, el tertio Ecclesize

possc dicam. Circumstanija namque illa de inultilusæculo cxaraiis conveniani, nulla ratio est hunc D. dine formularum Fidei , eorumque contrarietale inZenonis Sermonem ad fidei formulas ab Arianis

ler Arii sectatores mil quidem revelat. Cum S. Zeno editas amandare. Quin satius videtur illum Origenis ipsis opinantibus Dominis Balleriniis non de brevio. len pore scriptum fateri, vel ipsi Origeni transmis. ribus formulis ad instar symboli, siculi erant sor. sum, qui propter nimium philosophiæ studiuni, lut mulæ Arianorum , sed susioribus Fidei expositionierroribus siia respersil opera. Potuil, el post Ori bus agat. Horum vero tractatuum circa Fidem miuigenis mortem alicui Origenianæ doctrine addicto ludinem sone majorem inter Gnosticos fuisse, et scribi ad illius instructionem.

Valentinianos Ecclesiastica Historia recensel. Saiis Accedit tertia , el ultima ratio : Nullam scilicet itaque superque ostendisse arbitramur, nullam incircumstantiam in hoc S. Zenonis cracialli reperiri, cumbere necessitatem S. Zenonis sententias ad Arianeque in aliis, ut in iis, quæ prolaturi sumus, patebit, norum tempora rejicere : Quin cim Origenis tempoque necessario aplari debeat Arianorum tempo ribus apprime conveniant, Origeni potius direcium ribris.

D hunc primum de Fide Tractalum saniori utique juReperiri putant, et quidem irrefragabiles. Adaola dicio affirmandum est. Cui nibil in hoc Tractalı lores solertissimi Verinenses (Adn. 53, eod. Tr. II, discordans ; quin imo mirum in modum consentire I. 1). Ul autem intelligantur quæ de vago incertoque omnia ex iis, quae dicta sunt, facile est opinari. Fidei Arianorum stalu in loci traduntur, simulque Alia multa profecto sunt, quae tum in hoc, lum confirmelur dilucide hasce S. Zenonis sententias , cum in reliquis S. Zenonis Tractatibus clarissimi Adnohujus lemporis historia probe congruere, adeo ut nihil laiores ad Arianus rahunt, et secundo liorum Trac. simile superioribus sæculis, quibus illum vixisse non talium libro titulum , Contra Arianos, ipsi continnulli existimant , afferri queat, cui illve peræque res gunt. At in iis omnibus eruditionem quidem salis pondeant , recitanda pulamus aliquot insignia Patrum pr:rcipuam; in interpretationibus vero, quæ Arii erloca, quæ cum presenti mirifice concinunt Tum duo

rores, ac tempora concernunt arbitrium potius , allegant S. Athanasii lexlus, et S. Hilarii unum. In quam genuinum D. Zenonis sensum deprehendlet alS. Athanasii adducto textu commemorantur decreta, tenlis lector. et conventus Arianorum. Nec tamen suis decretis ipsi $ XXII. De Zenonis doctrina, quasi Arianismum olens

a Petavio traducla explicatur, defenditur, sana , el A nus hic sensus a Petavio in S. Zenonis allatis verbis Catholica demonstrutur,

notal!il', nempe; Verbum Dei ex omni a lernitate in Maximum vero pondus iis, quæ hactenus disseruj Patris sinu, et essentia, veluli indiscretum , el affixum mus accedit ex eo, quod tantum abest $, Zenonem häsisse, latuisseque... posten vero cum designaram a se Arii erroribus, de quibus eximus, obstilisse, ut co rerum universilatem moliri vellet , eum ipsum ex sese rundem a Petavio reus insimuletur. At Peluvius An

propagasse , ac genuisse. Excludunt, inquam, lemlenicænis aliquo! Patribus male traductis, cum venerit pus in:er Patrem, et Filium, sed non prius, et ad Zenonem episcopum Veronensem, eum, quem posl post; cum Piler in sensu Arii genuerit Filiuin ante Nicænam synodum porentem subindical, niec non ad omine creatuin tempus, ei non videtur adversari l'ersus Aria!os lestimonium dicentem alicubi alleyal, sanc i Zinonis sententia, qua asserit, Filium in una cum Mario Victorino ejusdem sæculi scriplore, ob Deo Patre velall!m, ac delitescentem, lune e corde aliquot ejusdem generis locutiones, in ejusdem erroris Patris prodiisse, cum res omnes procreare voluit, ut suspicionem inducere nihil dubilat. Acrensel nempe Petavius explicat, allatis ejusdem S. Zenonis verbis : Felavius D. Zunonem cum iis Antenicænis Patribus, Cujus ex ore ut rerum natura, quæ non erat, fingequi vo, dignitule, ac potentia superiorem esse retur, prodivil cordis ejus nobilis inquilinus exinde viVerbo Patrem arbitrati sunt, ex quibusdam adduc B sibilis effectus, quia humanum genus visilaturus erat. lis S. ejusdem Patris sententiis, quarum unam al Quapropter eadem semper ambiguitas in D. Zenonis ferre sullicial ex Tractalu v lib. ll i Principium , sensu manei , ejusdemque erroris conjectura. Fratres, Dominus noster incontanter est Christus, Absit tamen, longeque procul absit a nostro D. quem ante omnia sæcula Paler adhuc ulrumque in se Zenone hujusmodi Ariane pestis suspicio. Sana prormelipso Deus beatæ perpetuitatis indiscreta Spiritus sus de SS. Trinitate, ac praecipue de Divinitate Filii plenitudine, nescio qua sua conscientia velatum f'ilii ejus doctrina est : ipsius enim Catholica mens unde non sine asseclu, sed sine discrimine ampleciebutur ; sed magis, quam ex ejusdemmet verbis erui possit, non excogitatarum , ut ordinem instruerent , rerum ineffa video, Proferantur itaque Zenonis sententiic, quibus bilis illa Virtus, incomprehensibilisque Sapientia e re

diserte adeo coæternitatis Filii, i qualitatisque cum gione cordis eructat Verbum , Omnipotenuia se propa.

Patre, ejusdemquc substantiæ, ac in Persona distincgal, de Deo nascitur Deus, lolum Pulris habens, nihil

lionis veritas exlibelur. derogans Patri , etc. Ita D. Zeno cui Sententiie su Quid : perlius de corternilale ? Ilic est Deus noster binfori Petavius : Hic Zeno Verbum Dei cx omni Æterni Dei coæternus Filius (S. Zeno l. 11, Tr. ix, Eternilate in Patris simu, el essentia velut indiscrerum, $ 2). Si co:vternus Filius, non prius Paler, et poset affixum hæsisse, lutuisseque demonstrat; postea vero C sea Filius, sed lola simul in Æternitate com Patre cum designalum a se rerum universitatem moliri vellet, Filius vna in substantia, in Ierso a distinctus a Paeum ipsum ex sese propógusse, ac genuisse dicit ; atque tre. De corternilale non solum Filii, sed et Spiritus hinc primam e duabus esse nativitatibus, quam in se Sancti cum Patre. Hic est Deus noster qui se digessil quentibus sermonibus (nunc tracı. vii et vui) exponii. in Dium. Dic Pater qui suo imanente integro stalui, 10

Nullam vero aliato S. Zenonis lextui lucem al lum se reciprocavit in Filium, ne quid sibimet derogaferre constat, quæ lil pra ripa in dicta disserta rel. Denique alter in altero exultat cum Spiritus Sancti lione 2, cap. 1, § 2, laudatur haec ejusdem S. Doc plenitudine una originali coæterniiale renitens. Ac de loris sententia : Videamus nunc, oprime Christiane, Filio agens et explicans, cur primogenitus ante ome quemadmodum inter Patrem, el Filium lempus inful nem aliain creaturam dicatur, ejusdem cum Palre cins. Recolendum namque est quod supra circa Arii coæternitatem, perinde confirmat. Hic itaque dictus errores noravimus paragrapho nono : Arium videli. est primilivus, quia Palernæ antiquitatis solus est concel primo cum Ebione, Arlema, et Paulo Samosa scius. Si conscius, ergo el coxternus, couscius enim leno asseruisse, Christum ante Mariam non fuisse, est simul sciens, cadem utique notitia, ac Paler, suisseque tempus, quando non fuil. Postea vero cum a suam antiquitatem , seu magis æternitatem novit. S. Alexandro Piitriarcba Alexandrino ab Ecclesia D Coxtergitatem Filii simul cum unilale substiintiæ, ejecus fuerit, hunc errorem correxil, as-erens : et æqualitile cum Patre manisestissime etiam profiFilium ante iempora, el ante sæcula plenuna Dium ex telur. Cum quo (nempe Filii com Paire) originalis lilisse unigenitum , imnulubilem , el antequam gigne- perpetuique Regni una possessio coæternitatis , omnirelur, aril conderetur, aut præfiniretur non suisse : potentiæque una substantia, una aqualitas, una Virtus nam ingenitum non era!. Verba itaque S. Zenonis : majestatis auguslæ. De distinctione quoique Persone Videamus nunc oplime Christiane quemadmodum inter

Filii a Persona Patris in unitate substantie, et coPatrem, el Filium tempus infulcias, lempus exclu ternitate, nil clarius hac , quam subjicimus, excogidunt tanummodo inter Patrem et Filium, qui fuit tari potest sententia. Si enim l'eroum in Deo est, et primus error ab Ario antiquioribus ab hæreticis Deus est Verbum , et hoc est in quo est, quod ille esl, haustis, el evulgalus : non vero excludunt errorem qui inest : Duplex Persona; duplex vocabulum, sed oriab Ario correctum , qua correctione, et ipse Arius ginalis perpetuitatis, el Deilaris est una substantia, DuTempus excludebat inter Patrem et Filium, Anle mino ipso dicente « Ego et Pater unom sumus » quod lempora, el ante Saccula plenum Deum exiilisse. Aria - non utique sit ail, ul in unum duos rediyendo confun

derel , sed ut duorum unam Divinitatis , Polesialisque A distinctionis causa ilerum afferre opporlunum videesse Omnipotentiam nos docerel. (S. Zeno. d. l. 1, lur. Principium, Fratres, Dominus noster incontanter Tr. vii, num. 2.) Personas agnoscil duas, Patrem, et est Christus : quem ante omnia sæcula Paler adhuc ulFilium in una Originalis perpetuitalis ac Deitatis sub cumque in semelipso Deus, Beatæ perpeluilalis indisstantia. Originalem itaque perpetuitatem tam in dis crela Spirilus plenitudine, nescio qua sua conscientia linclione Personarum , quam in unitate substantiæ velatum, Filii non sine affeclu, sed sine discrimine amfatelur D. Zeno.

plectebatur. Sed excogitatarum , ul ordinem instrueret At illud præcipue ad S. Zenonis de SS. Trinitale rerum , ineffabilis illa Virtus, incomprehensibilisyue sinceram discernendam docirivam est afferendum , substantia e regione cordis eructal Verbum. Omnipoquod profert tractalu primo ejusdem secundi libri tenlia se propagat. De Deo nascitur Deus, lotum Patris de equalitate Patris, Filii , el. Spiritus Sancti. Inte habens, nihil derogans Patri , etc. (Juomodo aułem grum exscribimus. Agnoscat lector primis eliam generalus sit, qui processil, dementis est opinari. NamEcclesiic temporibus perfectam de Mysterio SS. Tri. que temperal se propler rerum naturam Filius, ne Ænilalis Doruissc notitiam. Carnalis mentis homines , ternæ Majestalis Dominum non possil mundi istius mefratres dilectissimi, scandalum pariuntur, non studio diocritas sustinere. Cum imperat Paler orbem fieri, noscendæ, sed frustrandæ reritatis, quoties Deus Dei B opus cum diclo completur a Filio. Filius, qui Patris maxima est gloria, æqualis Palri u Secundus testus a Prtavio notatus. Quem (Filium) Catholicis , prædicatur. Denique inde esl, quod legis ante omnia sæcula Paler in profundo suæ mentis arfundamenta lemnenles, versuta disputatione , præter cano insuspicabili ac sibi soli nota conscientia , Filii misso Deo de Deo exeunte , ad communin humanilalis non sine affectu, sed sine revelamine amplectebatur. nomina, quæ possunt argumentis altingi Patris et Filii Igitur ineffabilis illa incomprehensibilisque Sapientia festinant, nec intelligunt, quia in exordio carminis Sa Sapientiam, Omnipotentia Omnipotentiam propagat : cri, Deus de Deo sua sibi el Divinitate, et nomine com De Deo nascitur Deus ; De Ingenito Unigenitus ; De paraliis , omnes humani sensus opinationes excludil, solo solus; De tolo tolus; De vero verus; De per secto quippe cum dicat : « Faciamus hominem ad imaginem persectus : Totum Patris hubens, nihil derogans Pael similitudinem nostram,» non inquit, Fac ad tuam, tri, procedil in nativitatem, qui eral antequam nasceresed ait « Faciamus ad nostram, » ne quam Filius ho tur in Patre. Quibus verbis subinseri Pelavius: Ergo minem indulurus pati videretur injuriam . Videlisne , Filium antequam a Patre gignerelur, in Patre exlilisse Fratres dilectissimi, quia nullus exerle hic alteri jubel significat : yenerulio vero, et nativitas suit cum res om. in opere, nullus oliosus est. 0 Sancta æqualitas, ac nes procreare voluit, quod in secundo sermone declasibi soli dignissima individuæ Deitatis ! Unus homo ad Cral : « Cujus ex ore, ul rerum Natura, quæ non cral duorum imaginem, el similitudinem fingitur, nec tamen fingeretur, prodivit Unigenitus Filius cordis ejus noin ecquid cujus sil invenitur. Si igitur in opere extraneo

bilis inquilinus, ex inde visibilis effeclus, quia huparilas sacra distingui non potest, Deus in alio se infe nianum genus visitaturus erat, etc.) rior esse quemadmodum potest? Quidquid enim uni ex Petavius itaque duas in Christo Domino Nalivilales duobus indiscrele in omnibus sibimel simulantibus de S. Zenonem agnovisse fatelur : primam eundem S. Iraxeris, cui detraxeris nescis.

Doctorem assignasse pulat non æternam, sed cum At ille cui jube!ur, est, inquis, inferior. Quid l'es omnes procreare voluit : sicque Filium ex omni quod inde non esse approbatur inferior, quia unde pro æternitate in Patris sinu , et essentia veluti indiscrecessil Paterni cordis est executor ; non enim minus lum, el affixum hasisse : Indiscrelum videlicet a Paest facere magna , quam dicere. Quamvis, el quod dice tris Persona non distinctum, neque propriam hypostum est a Pa're, vel dici polest, et quod factum est a taşim habuisse ante rerum creationem. Al S. Zeno Filio, vel fieri potest sine dignatione Paterna non est, (ut optime reponunt eximii Ballerinii) primam Verbi quia Filius sine Patre non est ipso dicente..... Si non nativitatem æternam asserit, quod ex ipsius sentenfacio ficta Patris mei, nolile mihi credere : sed si tia luculenter ostenditur. En S. Doctoris verba : mihi credere non vultis, factis crcdile, et cognoscite,

1)

Quapropter duas esse nativitates Domini Nostri Jesu quia in me est Pater, el ego in illo..... Constal ergo Christi necessario scire debet Populus Christianus, ne æqualem esse, quod invicem se capit in Spiritu Sancto. quem pariatur errorem : unam qua natus est, alleram

Tanto rationum pondere, ac Scripluræ auctoritate qua renalus : sed sicut est Spiritualis prima sine malre, æqualitatem in Patre, et Filio demonstrat Zeno : ex ita sine Palre secunda carnalis : hæc miranda, inehac æqualitate demonstrat, et coæternitas, et sub narrabilis illa , Prophela dicente : Nativitalem ejus stantiæ Unilas, necnon el Personarum distinctio ne quis enarrabit? Cur autem sil inenarrabilis Patre locessario emergit. Nemo enim sibi æqualis est, sed quente noscamus. Dominus ipse nos docel. Eructavit alteri.

cor meum Verbum bonum , etc. et apud Salomonem Explicala itaque D. Zenonis mente circa Sanctis hactenus dicens : Ego ex ore Altissimi prodivi ante sima Trinitatis Mysterium, Filiique Divinitatem , omnem creaturam. Prosequilur S. Zeno de eadem nunc ad examen ji sunt revocandi textus, quibus S. prima generatione, seu nalivitale disserens in eodem hujus Doctoris sententia Arium sapere dubitatur. Tractatu : Admirabilis gralia, Fratres charissimi, conUnum: superius attulimus, al cumdem hic majoris spicur veritatis, quæ dum secerni polest, tamen sibi.

« PoprzedniaDalej »