Obrazy na stronie
PDF
ePub

Pistorij vero, ut supra observavimus, in bymno Præ- A addit et confessoris. Rabanus, quem refert Papebrosulis Sancli commemorabatur martyrium S. Zenonis, chius, de S. Zenone hæc habet : Eadem die in Civitate el nunc quoqne in Oratione et Lectionibus secundi Veronæ, Passio S. Zenonis Martyris. Die vero octava Nocturni. Al hanc correctionem fecisse crediderim Decembris : In Civitale Veronæ Nalule S. Zenonis aliquem Officiorum Ecclesiæ Pistoriensis ignarum, Martyris. Rabanus autem scripsil imperante Ludocujus ignoratio ex eo cognoscitur......... Valeriani et vico Pio. Notkerus quoque pridie Idus Aprilis, el vi quod verba addita : El tempore Gallieni imperatorum, Idus Decembris S. Zenonem mariyrem dicit. Ecel turba Paganorum ad fidem convertil, cum supe clesia quoque Frisingensis tamquam Episcopum et rioribus minime cohæreant. Qua enim ratione bis in martyrem S. Zenonem colit, ut idem Papebrochius anno idem Festum celebrandum sit in eadem Ec aflirmat (In actis SS. mens. Aprilis, die 12, c. 2, n. 3). clesia , utique non constat. Diversum ergo esse de Beda item in Martyrologio pridie Idus Aprilis. Apud bel Feslum mensis Aprilis a Festo mensis Decem Veronensem Civitatem Passio S. Zenonis martyris', de bris; nempe hoc Ordinationis , illud Natalis ; neque quo B. Gregorius in libro Dialogorum refert vi ldus lanlum ritu solemniori vel minus solemni distingui Decembris. In Civitale Verona Natale S. Zenonis debent. Quare perperam adnotavit : Ejus solemnis martyris. Usuardus et ipse in Mariyrologio pridie Festivitas Idus Decembris, elc. Hic error ex ins. B Idus Aprilis : Eodem die S. Zenonis Episcopi, qui irrepsil in aliqua Martyrologia lypis edila , ut videre inter procellas persecutionis Veronensem Ecclesium est in publica et amplissima bibliotheca Eminen mirabiliter rexil, ac lempore Gallieni marlyrio corotissimi Cardinalis Fabroni sumplibus Pistorii con natus est. Nota hic verba Usuardi, quæ eadem sunt strucla, in qua asservalur Martyrologium Florentia ac verba Martyrologii ms. quod hic Pistorii in biblioedilum opera Francisci de Bonaccursiis anno 1486, theca almæ Domus Sapientiæ asservatur , de quo in quo de S. Zenone sic : Pridie Idus Aprilis.... Item diximus capile secundo, ubi de ipsius ms. correcS. Zenonis Veronensis episcopi et confessoris , qui tri tione, seu potius depravatione egimus, quod sentenbus annis Valeriani et Gallieni fide clarissimus, sanc tiam nostram confirmat , delela scilicel fuisse in titale conspicuus Christi Fidem genti suæ serventissime eodem ms. verba illa, Martyrio coronatus est. Vanprædicavit , el magnam lurbam paganorum ad fidem delbertus in suo Martyrologio metrico vi Idus DeChristi converlil. Tamen Festivilas ejus celebralur cembris sic cecinit (Apud Dacherium, l. v Spicisexto Idus Decembris. Mense aulem Decembris ita in

legii) : codem Martyrologio : vi Idus Decembris apud Vero

Has quoque Zenon habet conjuncto nam S. Zenonis ejusdem urbis episcopi et confessoris

Martyr honore. tolius sanctitatis viri. Ubi nihil de Festo Ordinationis, C

Item Petrus Galesinus in notis pridie Idus Aprilis

hæc referl : S. Zenonis episcopi et martyris , ul ex in quo satis aperte liquei Ordinationis, el Depositionis , seu martyrii Festa confundi, que optime in

S. Gregorii testimoniis atque ex omni martyrologio Martyrologio Romano et aliis distinguuntur. Licet

constal, idque pluribus ostenditur in libro, qui de SS. igitur in veteribus monumentis hujus Ecclesiæ Pis

Episcopis Veronensibus nuper in lucem edilus est. lloc

ipso die Marlyrium : vildus Decembris Ordinatio : XII loriensis confusio reperiatur in Officio S. Zenonis de

Kalendas Junii translatio Veronæ celebratur. Ejus ritu martyris et confessoris, lamen evidenter con

Vila a Coronalo Notario conscripta Lobii extat. Tu stat semper illum tamquam martyrem fuisse habi

præterea lege Surium. Constantius Felicius in suo tum ; ita ul continuata traditio de Martyrio S. Zenonis evidentissime demonstrelur, quæ nostris etiam

Kalendario pridie Idus Aprilis vernacula lingua sic temporibus perseverat.

habet, quod nos latine reddimus : Zenon Verona CAPUT III.

episcopus martyr sub Gallieno imperatore. Et vi Idus

Decembris : Zenon Veronensis episcopus miraculis Exlernis auctoritatibus probatur Martyrium S. Zenonis.

admodum clarus tempore Gallieni imperatoris floruit, Sanctus Gregorius Magnus libro tertio Dialogorum,

cujus filiam a Dæmone liberaverat. Caule igitur lecapite 19, miraculum narrans fluvii Athcsis S. Zenonem martyrem dicit : Apud Veronensem urbem flu. D gendus De Aste, qui prid. Idus Aprilis in suis Disvius Athesis excrescens ad B, Zenonis martyris atque

ceptationibus in Martyrologium Romanum adducit

Felicium el Galesinum, utpote qui S. Zenonem con• pontificis Ecclesiam venit : cujus Ecclesiæ dum essent

sessorem non martyrem nuncupaverint : quare tijanuce apertæ , aqua in eam minime intravit. “Paulus

mendum est ne et in aliis auctoribus afferendis faletiam Diaconus, de Gestis Longobardorum libro ter

lalur , sicuti in his fallitur. Falsum est enim quod tio, cap. 23, martyrem, el ipse affirmat, de miraculo Athesis agens ; Destructa sunt itinera, dissipalæ sunt

dicit : Item Vuilford, Bellinus, Galesinus, et Felicius viæ , lantumque Athesis fluvius tunc excrevil, ul circa

omnes uno ore buccinando S. Zenonem episcopum , et Basilicam B. Zenonis martyris, quæ extra Veronensis

confessorem. Quod alienum esse a veritate, ex nuper

allatis Galesini ei Felicii vei bis licet agnoscere. urbis muros sita est , usque ad superiores fenestras aqua pertingeret : licet B. Gregorius post Papa scrip

CAPUT IV. serit in eamdem Basilicam aquam minime introisse. Romani Martyrologii auctoritas Martyris nomen Manuscriplum Modoetiense, ut Muratorius notat

S. Zenoni decernit. (Rer. Ital. l. I, pag. 447) ad illud verbum martyris Hi omnes , quos supra recensuimus, ante Roma

num Martyrologium a Summo pontifice Gregorio A Remigii : Non multo post in pace receplus est. Illa quoXUI, emendatum de martyrio S. Zenonis testantur. que in duobus his codicibus diversitas notanda esi. Eisque idem Martyrologium consentit, in quo fes Nam in codice Remensi legitur S. Zenonem fuisse tum marlyrii a sesto ordinationis S. Zenonis optime ordinatum episcopum Veronensium, de qua Ordistinguitur. Pridie namque Idus Aprilis ita de Mar dinatione in codice Abbatiæ S. Salvatoris Montis lyrio S. Zenonis : Veronæ, Passio S. Zenonis epi Amiati apud Ughellum nulla fit mentio. Vita quoque scopi, qui inter procellas persecutionis eam Ecclesiam S. Zenonis , quæ a Coronalo conscripta dicitur, quam mira constantia gubernavil, et Gallieni tempore Mar. Ughellus refert, ab ea discrepat quæ apud Papelyrio coronalus est. Sexto Idus Decembris : Veronce brochium legitur ( lom. , mens. Aprilis die 12 ). Ordinatio S. Zenonis episcopi. Mariyrologii hujus Quare Tillemontius nullius auctorilatis banc Coronati auctoritas apud æquos judices satis esse deberel. Ne. elucubrationem putat, quod cerijus redditur ex diminem siquidem fugit Romanam Ecclesiam, capul versitate, quam in prædictis duobus mss. adnotaviet magistram cælerarum maxima usam semper esse mus. Non multum itaque Combelisio fidendum qui solertia in inquirendis martyrum actis; iisdemque a codices mss. de Vita S. Zenonis a Coronalo descripla rudium hominum et hæreticorum erroribus vindi non absimiles esse dicit; nam et inserius videbimus, candis. Qua plane solertia semper licet Romana Ec- B eum in referendis auctoribus non satis totum. Hanc clesia usa sit; in Martyrologio tamen emendando eamdem Coronati elucubrationem Tillemontius scripexactiorem præstitit curam , ut in brevi eidem Mar tam pulal post translationem corporis S. Zenonis, tyrologio apposito ipsemel testatur Gregorius: nem quæ ad annum 805, temporc Pipini regis facla fuit. pe ipsum Martyrologium Romanum , ( nonnullis in Certum vero illud est hunc Corona!um Notarium non locis librariorum et typographorum negligentia eadem qua S. Zeno ælale vixisse : narrat enim miramendosum per viros eruditos ad fidem historiæ, quæ culum Athesis, quod S. Gregorii Magni temporibus rerum gestarum, personarum, locorum, lemporum contigisse trecentis, et amplius annis a S. Zenone varielale continetur, adhibitis etiam codicibus velus certum est. Hujus itaque ms. incerta fides est, neque lioribus atque

emendatioribus correctum fuisse.) lot antiquis et certis monumentis, quæ supra rela. Quod autem aliqui veteris Romani Martyrologii auc limus, præferenda. Quin potius ut dubiam rejicientoritate S. Zenonem non Martyrem, sed Confesso dam esse quisquis intelligit. rem fuisse conentur asserere cos errare in rejicien

CAPUT VI. dis contrariis objectionibus demontrabimus (cap. 7).

Explicatur Panvinius, qui libro quarto Antiq. Veron. Et sane mirum est quosdam, qui inter Catholicos connumerari volunt, contra Romanum Martyrolo- C

dicit , Ecclesiam Veronensem antiquitus S. Zenonem gium tam leviter effulire, ita ut ipsum nullius apud

non coluisse uli Martyrem : el Aloysium Lippomase esse auctoritatis ostendant.

num primum fuisse, qui officium S. Zenonis tam

quam Pontificis Martyris ordinaverit. CAPUT V.

Panvinii Veronensis auctoritatem Dupinius TilleQuam fidem mereatur Vila S. Zenonis a Coronalo

montius et alii contra' S. Zenonis Martyrium senquodam Notario conscripta, in qua S. Zeno Con

lientes plurimum laudant, quam hic ex Ughello susfessor dicitur.

cepimus explicandam. Verum quoniam (ut opinor) lis quæ objiciuntur respondendum in præsens. Et de Marlyrii genere non constaret , Ecclesia Veronenprimum de quodam Coronato Notario agendum , qui sis ab initio usque ad nostra sæcula anniversariam S. Zenonis vitam, rudi stylo describens de ipsius de eo tamquam de pontifice confessore commemoramorte hæc habet : Dei voluntale quando placuit in pace tionem fecit. Primus Aloysius Lippomanus Veronenreceptus est. Ita apud Ughellum. (Tom. v Ital. sac., de sis episcopus, testimoniis quæ supra reluli adductus, Veronen. Ep. n. 8, in vit. S. Zen.) De hoc Coronalo nostro tempore ejus solemnem memoriam tamquam meminerunt etiam PP. Congregationis S. Mauri in pontificis martyris in Ecclesia Veronensi fieri instiOperibus S. Hilarii in admonitione ad Psalm. cxxvi, D luit. , Idem asserere Cardinalem Valerium io libro cujus commentarium de vila S. Zenonis initio ope de Præsulibus Veronensibus folio 15, testatur de Asrum ejusdem S. episcopi in bibliotheca S. Remigii le. Al Cardinalis Valerius in dedicatoria operum S. servari dicunt hoc inscriptum titulo: Sermo Venera Zenonis Sixto V nuncupala S. Zenonem martyrem bilis Coronali Nolurii de vita S. Zenonis episcopi et dicit , el in eodem libro SS. episcoporum Veronenconfessoris. In quo sermone prædicatur Zeno a matris sium , ut patet ex Petro Galesino, quem supra reluulero sanctificatus. Et de ejus niorte sic : Non multo limus (cup. 3), idem affirmat. Ipse etiam Panvipost in pace receplus esi. Opusculum hoc ex codice nius S. Zenonem mariyrem probat, licei in ea senædino Abbaliæ S. Salvatoris Montis Amjali lolidem tentia fuerit, ut pulaverit Ecclesiam Veronensem exscripsit verbis Ughellus, et in eo nihil penitus ha Oflicium S. Zenonis tamquam confessoris pontificis bet de sanctificatione S. Zenonis in utero matris : et antiquitus celebrasse. Hoc ex Panvinji verbis Dupiipsa verba de illius obitu variant, ut apud Ughellum nius, et Tillemontius non observarunt, sed id solum, videre est loco supra citato, ubi sic legitur: De volun quod suw ipsorum sententiæ favel , opinatam scilicet Inte quando placuit in pace receptus est. In codice S. quoad titulum Confessoris tradilionem Veronensis

no

Ecclesiæ, ab ea fide desciscentes, quæ si desit, nu- A Ecclesiæ nihil est quod dicamus; die namque octava lat omnis historiæ veritas. Haec tamen quæstio in decembris celebratur sestum ordinationis S. Zenonis, specia ms. verilale facile dissolvitur. Nam ex Vero uti confessoris pontificis, non modo Mediolani, sed nensis, nec non Pistoriensis Ecclesiæ monumentis et Veronæ, et Pistorii, et Pisis. Ita et de cathedra S. supra relatis ( cap. 1 et 2) ex iisque potissimum Petri tum Romana, tum Antiochena Fesium celebraqu:e Pistoriensem Ecclesiam a Veronensi mutualam lur absque ulla mentione martyrii. In Missali tamen esse credendum est , liquido constal in Lectionibus, Ambrosiano jussu Frederici cardinalis Borromei Arin Hymno el in Antiphonis Martyrium S. Zenonis chiepiscopi Mediolanensis edilo, ociava die decemcommemorari. Verum quidem est reliquum Officium bris festuin Conceptionis B. Mariae virginis habetur, festorum S. Zenonis ex communi confessorum pon cum commemoratione S. Zenonis, et in orationibus Lificum ordinalum fuisse ; et ita patet confundi ri S. Zeno martyr et pontifex dicitur. Quod autem, ut lum de martyre el confessore in Officio S. Zenonis, Tillemontius affirmat in Missali Ambrosiano anni ea forte de causa , quia cum solemnis festivitas, lam 1560, nulla fiat commemoratio de mariyrio, mirum apud Veronenses quam apud Pistorienses de S. Ze non est, cum el Veronæ, ut supra (cap. 1) ex Don. none vi Idus Decembris , qui dies Ordinationis est , dorio notaviinus, de martyrio S. Zenonis in sesto orcelebrarelur, unum tantum officium duabus festivila- B dinationis ejus altum silentium. Nunc de Martyroloujbus rudis antiquitas accommodavit, ita ut memoria gio Romano dicendum est. Quaestio autem non est de martyrii S. Zenonis unice serrarelur in Lectionibus, Martyrologio Romano emendato, in quo S. Zeno marIlymno, Antiphonis, et forsitan in Oratione, quæ in lyris titulo decoratur, sed de Martyrologio Romano nostro etiam officio immulala non videtur in præ antiquo, ut Combesisius putat, qui Molani errorem non sens, cum multam prae se ferat antiquitatem. animadvertit, cum illum vel Molanus post editum Hoc igitur præstitisse Lippomanus dicendus est : Usuardi Martyrologium agnoverit. Ipse enim fatetur sustulisse scilicet hanc Officii confusionem, et re in epistola ad lectorem ante Usuardi Martyrologium licto rilli Confessoris Puntificis pro die Festo Ordi se pro Romano Martyrologio usum fuisse Martyrologio nationis, ritum totius Officii de Pontifice Martyre Bellini de Padua, neque ullum alium Martyrologium pro Festo Natalitio S. Zenonis prid. Idus Aprilis des Romanum vidisse. Exlant (ait ipse) alia Romanæ Eclinasse. Illud autem certum est anle Lippomanum clesiæ Martyrologia, quæ non vidi. Cum vero MartyroFestum Ordinationis vi Idus Decembris solemnius logium Romanum tempore Baronii editum vidisset, celebrari solitum Veronæ : post Lippomanum vero tationes suas in Osuardum correxit ac Martyrologio Rosolemniorem Festivitatem die Natalis seu martyrii mano accommodavil; sed morte præventus edere non ibidem celebrari his quoque nostris temporibus prid. C potuit. Ita Iestatur Baronius in prolegomenis de MarIdus Aprilis consuevisse ; et hoc preceptum fuisse a Tyrologio Romano anle suas notationes, capile nono. Lippomano, putaverim, ut Martyrium S. Zenonis ce Præterierunt enim Molanum quamplurima antiqua ms. lebriori memoria ageretur. Lippomanum namque Romani Martyrologii exemplaria , ex quibus quodnam primum fuisse qui memoriam Mariyrii S. Zenonis qualeve esset Germanum ipsum Romanum Martyroloinstituerit, nullo pacto dici polest, cum id veteribus gium intelligere certius potuisset. Tolerabilis quidem, et omnibus monumentis adversetur. Non ergo primus venia dignus error, cum ipse tam longe positus, ea nemartyrii celebritatem instituit Lippomanus, sed ad scierit quæ illi, qui Romæ agunt, vix magno labore, mixta discrevit Orficia , et Confessoris Officium Or

pervigili, diligentia, et summa sunt industria consecuti. dinationi, Martyris Natali S. Zenonis addixit. Gavisus vero non mediocriter fui, cum nuper opportune CAPUT VII.

admodum accincto jam ad secundam editionem lypograDe Martyrologio Usuardi a Molano correcto, et de Mar pho conjecturam suspicionemque hanc meam ex lilleris

lyrologio Romano antiquo, el de aliis Martyrologiis. reverendissimi Domini Henrici Gravi theologi LovaMolanus in adnotationibus ad Martyrologium

niensis minime vacuam aut inanem. suisse coynovi. Usuardi pridie Idus Aprilis, ubi de S. Zenone, hæc

Scribit is enim ad me reverendissimum Dominum Mo

D verba Usuardi sustulit : Ac tempore Gallieni martyrio lanum acceplo jam recens edito Martyrologio Romano coronatus est. Cujus correctionis rationein his verbis nolutiones suas, quas in Usuardum jam pridem scripsereddil ; De Zenone sustuli Usvardi verba, ac tempore ral probe recognitas auctasque eidem Martyrologio atGallieni martyrio coronatus est. Honorari eum ut con

temperasse atque accommodasse ; sed et præmatura fessorem constat ex Romano Martyrologio et officio morte subtracto, minus facere licuisse. Hæc Baronius. Mediolanensis Ecclesice , die octava decembris el Illud quoque est observandum, ipsum scilicet Molaaliunde; exlalque Lobii narratio venerabilis Coronati num in opusculo de Martyrologiis affirmare EccleChristianissimi notarii de Vila S. Zenonis episcopi et siam romanam uti solitam Martyrologio Usuardi confessoris. Gregorius interim tertio Dialogorum cap. aucto, in quo S. Zeno tempore Gallieni martyrio co19, bis eum martyrem nominare maluit quam confes ronalus dicitur. Martyrologium ergo Romanum , sorem, eo quod inter procellas persecutionis multa vi quod idem est ex ipsius sententia, ac Martyrologium rililer pertulerit ; qua eadem causa Juvenalem quoque auctum Usuardi S. Zenonem martyrem esse confiralibi marlyrem nominat. De narratione Coronati nota mat; Martyrologium vero Bellini, quod vidit Molanus, Fii jam dictum est (cap. 5). De officio Mediolanensis S. Zenonem confessorem dicit vi Idus decembris

eo scilicet die, quo festum ordinationis celebralur. A historice martyris litulum aliis largitum esse. Al hos Prid, autem Idus Aprilis nullatenus de S. Zenone calumniarum rivulos e fontibus hæreticorum recenipse meminit. Quare inirandum non est ipsum Belli tiores hi derivarunt. Quanta vero temeritate S. Grenum confessorem pulasse S. Zenonem eo die, quo gorium levitatis arguant, ex eo patel quod ipse sanipsius memoria celebratur officio confessorum. Id cuissimus pontifex Augustino Canluariensi Archieenim, et in hac diæcesi Pistoriensi fii, ubi S. Zeno ut piscopo de cultu alicui tamquam Martyri exhibendo, mariyr colitur usque in præsentem diem ; attamen vi ita præcepit, dum eidem Augustino S. Sixti martyris Idus decembris ini kalendario singulis annis nolalur reliquias indulsit (Epistolarum, lib. II, Ind. 7). Fecitilulo confessoris, ad indicandum scilicet rilum, quo mus quod pelisti, quatenus populus, qui in loco quodam ipsius festum celebratur, licet in oratione el lectio $. Sixti martyris corpus dixerunt venerari , quod quæ nibus secundi nocturni martyrii ipsius memoria re fraternitati, nec verum, nec veraciter Sanctum videtur, colatur. Octava decembris : Ordinalio S. Zenonis certa sanctissimi el probalissimi Marlyris benefcia episcopi et confessoris, patroni et Ecclesiæ cathedru suscipiens, colere incerta non debeal. Mihi tamen videlis litularis. Duodecima vero Aprilis : S. Zenonis epi tur, quia si corpus, quod a populo cujusdam Marlyris scopi el martyris (kalend. Pistorien.). Idem etiam no. esse creditur, nullis ille miraculis coruscat, el neque jandum est in edicio hoc anno 1732 ab illustrissimo B aliqui de antiquioribus existunt, qui se a parentibus et reverendissimo Domino Colunibino Bassi, epi- passionem ejus audisse fateantur, ita reliquiæ quas pescopo nostro Pistoriensi, et Pratensi promulgato, tisti seorsum condendæ sunt, ul locus, in quo præfatum circa translationem quorumdam festorum, ubi festum corpus jacet modis omnibus obstruatur, nec permittatur Immaculata Conceptionis B. M. V. transsertur, eo populus certum deserere, el incertum venerari. Hæcne quod occurrat cum festo ordinationis S. Zenonis, censenda credulitas est, quæ ad Martyris titulum quo in loco S. Zeno litulo confessoris nominatur. alicui tribuendum, populi rumore contemplo, vel miOfficiun conceptionis B. M. V. duplex secundæ classis racula exigit, vel probatam antiquorum traditionem ? recitandum die oclava decembris; quæ dics solemnis Num quod S. Gregorius aliis præscripsit in Martyris sima nobis est ob festum Ordinationis S. Zenonis epi. cultu adhibendo, ipsum non præstitisse credendum scopi et confessoris, patroni el ecclesiæ cathedralis est? Quid habent recentiores hi, quod in tribuendo lilularis, duplex primæ classis. Quod etiam dicendum $. Zenoni martyris titulo $. Gregorium erroris redest de Martyrologio ms. de quo supra ( cap. 2 ), in arguant? Coronati Notarii narrationem ? Incerti eo enim octava die decembris S. Zeno episcopus et auctoris apocryphum opusculum, nulla dignum fide, confessor dicitur. Quin, el ipsum Martyrologium Ro ut ipsimet fatentur, et superius probavimus (cap. 5)? manum correclum cadem die ordinationis S. Zeno. C Ecclesiæ Veronensis contrariam traditionem ? Mania nis lion dicit mariyren; hæc enim habet : Veronce festim Panvinii errorem, ut ex antiquis constat mo. ordinatio S. Zenonis episcopi. Cui vetusta kalendaria numentis. (Cap. 6.) Romani vetcris Martyrologii aliEcclesiæ Pistoriensis supra recensita conveniunt. coritatem? Imprudentem Molani lapsum, qui pro In eo namque, quod primo loco posuimus vı Idus Romano, Bellini Mariyrologium adhibuti (cap. 7). decembris legitur : Natale S. Zenonis patroni nostri, Hæcne sunt argumenta, quibus S. Gregorio fidem licet in eodein kalendario xi kalen. Maii S. Zeno habendam non esse demonstrent? Cujus auctoritas, martyrii titulo illustrelur. Iu alio ms. relato vi Idus et ipsius Veronensis Ecclesiæ , et hujus Pistoriensis decembris S. Zenonis episcopi. Itaque si in aliis etiain traditioni ac velustioribus ms. consonal. (Cap. 1, 2.) Martyrologiis vi Idus decembris S. Zeno confessor Dicent fortasse in laudato S. Gregorii responso, non legalur, hoc ea ratione factum fuisse dicendum est, de solo Martyrii titulo agi, sed de cultu dubiis S. Marquia eadem die S. Zenonis festum ritu confessorum tyris reliquiis tribuendo : neque in dubium verii an celebralur. Quod cum esset præ aliis festis celeber D. Zeno sanctitatis laureola dignus sit, sed id solum rimurn, ab eodem auctores Martyrologiorum confes Confessor ne tantum, an simul etiam martyr habensoris titulum desumebant; ul etiam Felicius in suo dus sit. At ex eo quod S. Pontifex tam prudens et kalendario servavit. Nam prid. ld. Aprilis cum S. D cautus fuit in dubiæ reliquiæ cultu permillendo, num Zenonem martyrem dixisset; vi Idus decembris tam levis esse debuerat, ut Zenonem martyrem priepiscopum solummodo nominavit. Non est igitur cur mus diceret, quem , si martyr non fuisset, universa S. Zenoni martyrii palmam detrahamus, licet in ali Verona tamquam Consessorem venerarelur. Gaudeat quibus Martyrologiis S. Zeno unice nuncupetur. itaque $. Zeno gloriosi sui Martyrii se lanlum habere CAPUT VIII.

Patronum et asserlorem, qui lanto usus consilio est,

tanta prudentia antequam sanctos cultu Martyris diEa expenduntur, quæ contra S. Gregorii aucloritatem

gnarelur, neque Lam cæco impetu acutis suis calamis aliqui auctores, Dupinius præsertim et Tillemontius,

tanti Pontificis auctoritatem hi recentiores proscinobjiciunu.

dant. Cur ea tantum afferunt, sine ullo delectu, quæ Sancti Gregorii auctoritatem (Sæcul. 6, 1. iv, de ita facile incerla et falsa probantur contra Ş. GreS. Greg., loc. cil.), elevare conantur Dupinus el Til gorii probalam fidem ? Cur hæc, quæ in hujus libelli lemontius nimiæ credulitatis ipsum insimulantes, ad tractatione digesta siint, videre neglexerunt, quorum dilque Tillemontius S. Gregorium contra veritatein plura apud Baronium et alios quos laudavimus ay.

clores videre potuissent? A calumniis itaque absti- A bona fide nos agnoscere, nullum nos habere argumenneani, neque Bedam aut alios culpent, si forte tum S. Zenonem tempore Gallieni fuisse. Missalis MeS. Gregorii auctoritate ducli, S. Zenonem martyrem diolanensis meminit, anno 1560, edili, ubi ritu Condixerint. Nonne Verona Urbs est Italiæ præclara, cu fessoris Festum S. Zenonis habetur. At observare jus S. Patronum facile agnoscere poterat Gregorius debuerat, ipsum Festum Ordinationis esse, non marsummus Pontisex, et ipse Italus Romanus, in rebus tyrii, in quo etiam Veronæ nulla de Marlyrio fit menItaliæ versatissimus , lum propter res Italiæ gestas, tio (lib. II, cap. 7). Auctoritate Coronati Notarii Conlum propter Romani pontificatus administrationem? ·fessorem S. Zenonem probat. Unica historia (ait De Paulo etiam Diacono, qui S. Zenonem mar ipse) quam de hoc Sancto habemus, quæ post sanctum tyrem dicit quid dubitant? Qua ratione putant ipsum Gregorium ante nonum sæculum scripta dicitur, ipsum auctoritate S. Gregorii ductum id aflirmasse ? Cum in pace quievisse dicit, nihilque pro Fide eum tulisse ille Patria Aquileiensis ac Desiderii Longobardorum narrat. Eam historiam postea improbat, cum in ea regis, a secretis Veronensem urbem a Papia non S. Zenonem Gallieni tempore vixisse dicitur. Ul. longe admodum silam apprime calluerit. Num igno cumque sit hæc vila a quodam Coronato Nolario comporare potuit, quo cullu Patronum suum Verona cole. sila tol erroribus abundat, ul nullius auctoritatis haret universa ? Hæc pro S. Gregorii auctoritate, qui B benda sit. Alia omillimus de quibus supra egimus. lib. zu Dialogorum, cap. 19, S. Zenonem martyrem Constat autem ex his, quam temere sprelis antiquioasserit, dicta sufficiant. De eo vero, quod Tillemon. ribus auctoribus et monumentis, viam veritatis tius temere admodum affirmat, scilicet S. Gregorium obtrudant, incerlas tantummodo asserentes, falsasque contra verilalem historiæ, alios sanctos Martyres no rationes. Quo enim pacto quis fidem iis adhibeat, minasse, seorsim agendum est.

quæ incerto et nullius auctoritatis scriptore affe

runtur ? Eaque spernat, quæ ipsum Romanum MarCAPUT IX.

lyrologium, Beda , Paulus Diaconus, aliique clarisQuam leviter Dupinius el Tillemontius, S. Zenonem

simi auctores testantur, quorum opera ubique difnon Martyrem , sed Confessorem jactitent.

fusa justa reprehensione non caruissent, si aliquis Cum itaque ea everlerimus, quæ contra S. Zenonis in eis error irrepsisset? At recentiores hi, qui se martyrium objiciuntur, admiratione quidem digna vi præ omnibus veleribus sapere falso putant, et pro detur, Dupinii, Tillemontii ac quorumdam recentio libito auctoritates easdem recipiunt eţ respuunt, nirum securitas, qui antiquitate contempla, novis seni. mia facilitate antiquos carpunt auctores, a quorum per opinionibus præcipites assentiuntur. Hoc vero ut

sententia recedere, in his presertim, quæ ad veteevidenter agnoscas , hic ex Gallico sermone in lali- C rem historiam pertinent, nisi de apertissimo arguan. num ipsorum effata exhibemus. (Dupin, Biblioth.

lur errore, non satis tulum, quin a periculo non Eccl., 1.1, part. 1, Irium prim. sæcul.) Communis

longe procul esse crediderim. opinio est (ait Dupinus) quemdam fuisse Zenonem Ve.

CAPUT X. ronæ episcopum, qui sub imperio Gallieni, Martyrium tulerit. El ipsi sermones quidam tribuuntur a Guarino,

Examinantur reliqua quce Papebrochius refert pridie editi Venetiis et Veronæ prælo excusi anno 1508 el

idus aprilis, quibus S. Zeno Confessor asseritur. 1586, qui poslca in bibliotheca PP. fuere inserti. At Plura apud Papebrochium leguntur, de quibus hujus auctoris, quem prorsus antiquitas ignoravit opera supra opportune Iraclavimus. De Bellino enim et rejiciuntur. Et in dubium vertitur an hujus nominis Molano egimus, cap. 7, item de Ecclesiæ Veronensis Episcopus Veronæ fueril, qui sub Gallieni Imperio traditione, cap. 6. De aliis quæ restant hic dicemus, martyr obierit. Ad hoc probandum, nihil aliud affert, ut omnia quæ novimus, discutiamus. Non proinde quam S. Ambrosii epistolam ad Syagrium scriptam mirum videri debet, quod in Ecclesia Ambrosiana (lib. 1, cap. 11), in qua dicit de Zenone quodam men et in Missali ejusdem Ecclesiæ anni 1522 et 1560, tionem fieri, falso tamen Syagrii decessore. Affert et sicuti et in Breviario S. Zeno Confessor dicatur, cum Molani correctionem ac Pinyinii opinionem de tra- D in eadem Ecclesia solum Festum Ordinationis S. Zeditione Ecclesiæ Veronensis de quibus supra egimus nonis agatur, quod de Confessore Pontifice celebra(lib. 11, cap. 6, 7). Quam vero lurpiter labatur ne. tur, tam in Ecclesia Veronensi, quam Pistoriensi, in gando S. Zenonem tempore Gallieni Veronæ Episco qua, ut observavimus (cap. 7), ad hrc usque tempora pum, manifesto palet ex Mabillonii ms. supra relato idem Festum sub titulo Confessoris Pontificis nolalur (lib. II, cap. 1), qui in Veronensium Episcoporum in Kalendario ad ritum indicandum. Nunc autem ipsa albo, octavo scribit loco Zenonem. Octavis autem Ambrosiana Ecclesia, ul videre est in Missali præEpiscopus Veronæ, nonnisi temporibus Gallieni con dicto anni 1692, S. Zenonem martyrem colit pridie venit. Tillemontius quoque (lom. JV, mon. Eccles, de

Idus Decembris : id autem non leve est argumentum Persecut. Valeriani, nol. 5) adductus rationes, quas ad confirmandam martyrii S. Zenonis veritatem : supra rejecimus, lanti facit, ut nullo alio pacto hanc Cum ipsa Ecclesia Ambrosiana suis in ritibus obsersolvi quæstionem posse pulel, quam si S. Zenonem vandis adeo religiosa, ila antiqua Missalia correxit, tempore Gallieni non vixisse credamus. Ratio faci quod utique non fecisset, nisi certo sibi constitisset lior ab his omnibus difficultatibus se ex/ricandi est, S. Zenonem martyrio coronalum. Si vero S. Zeno.

« PoprzedniaDalej »