Obrazy na stronie
PDF
ePub

/

Sexto, qui in prælo commissis est sextis de Pascha. A lillera Z, verho S. Zeno, ad verbum refert judicium Incipil Præfatio Paschalis. Et vigesimo sexto in Sixti Senensis : de suo hæc addit: Cæterum cum tomo prælo commissis septimo de Pascha. Incipit præfatio.

secundo Bibliothecæ SS. PP. editionis sécundæ extent Et quadragesimo quarto in prælo commissis octavo,

eodem litulo S. Zenonis Veronensis episcopi, el martyris, Præfatio Paschalis. Cum vero ex antiqua Liturgia

el doctoris eximii de pluribus Scripturæ locis, el rerum Gallicana apud Marlene (Tom. v, pag. 86 edit. Pa

Divinarum argumentis. Veronc quoque editi fuere ris., An. 1717) constel, solere ante lectiones Pro anno 1588, quibus polius affirmare videtuir sermones phetarum, et Apostolorum legi præfationem ad co esse S. Zenonis, quam negare. De Bellarmino jam hurlandam plebem, ut debita religione sacris inter vidimus (Cap. 8) quid in illis sermonibus repréhenessel; has forsitan præfationes in eum vel similem dat, et cum ad Baronii censuram lectorem remittat, usum composuit, vel dictavil S. Zeno , idque verisi. pro S. Zenone sentire videtur. Miræus, in Auctario mile esse colligi ex eo potest, quia in his parvis sermo de Scriptoribus Ecclesiasticis, cap. 25, bæc habet : nibus de Mysteriis agitur quæ eo die celebrantur.

S. Zeno Veronensis episcopus sub Gallienó InperaNam, et in excusis quidanı sermones breves inscri tore Martyrium fecit; ejusque meminit Gregorius Mabuntnr : Invitatio fontis, vel Invilatio ad fontem, qui gnus, lib. II, cap. 19, in Dialogis. Sub zjus nomine bus Catechumenos baptizandos alloquitur. Alii quo- B edili sunt sermones varii primum Venetiis 1508, et postque incepli sermones esse possunt, quos non scripse

ea emendalius 1586 Veronæ. Horum non paucos ex rit D. Zeno, sed dum verba faceret, eos exceperint Basilio, Hilario, el aliis posterioribus Auctoribus Iranipsius discipuli, neque postea absolverint, imper- scriptos esse nolant Sixtus Senensis, Molanus, Bellarfeclosque reliquerint. Quapropler aliqui sermones

minus et alii. Preter hos, el Baronius in notis ad Mareadem habent, qu:e alii, quia, ul puto, plures erant, lyrologium consuli poterit. Non omnes igitur sermoqui sermones exciperent, et sensum retinentes alii nes D. Zenoni præripit Miræus, sed eos tantum qui verbis aliis exponerent.

apud alios reperiuntur, præsertim cum adstipuletur

Baronio, qui dempris quibusdam, re um sermoCAPUT IX.

num S. Zenonem falctur auctorem. Fallitur etiam Philippi Labbe de S. Zenone disserlatio expenditur. Labbeus in numero sermonum, quos nonaginta re

Philippus Labbe de S. Zenone agens aliena opera censet. Sunt autem qualuor et centum. Quæ contra el parum sincera in hac concinnanda dissertatione affert de sermonibus S. Basilii ct Hilarii, de his suusus est. Quæ enim contra S. Zenonis sermones con pra (Cap. 3, cap. 6, cap. 7). Item de styli diversitate. De gerit non omnia cum relatis conveniunt auctoribus. sermonibus contra Arianos nihil addendum his, quæ Falso tribui S. Zenoni sermones de quibus agimus, C supra diximus. Suam tamen sententiam de sermoniprimum asserit, snæque astipulari sententiæ plures bus S. Zenonis non videtur lulisse Labbeus : Initio putat, eosqué recenset. Ila sentiunt, inquit, ex Catho enim Baronium consulenduin monel ; tum Joannis licis Auctoribus Sixius Senensis , Baronius, Molanus, Marie judicium refert in expurgatorio indice, cujus Possevinus, Bellarminus, Miræus, eorumque simii Co hæc verba sunt : Joannes vero Maria in expurgatorio cus, Rivelus, similesque novatores critici; ut oleum indice nihil videtur velle affirmare. Cæterum, inquit, operamque apud idoneos Judices perdidisse videatur his pro assertioné sermonum S. Zenonis obstantibus Raphael Bugalla et Baptista Pereltus, qui adversus non magnis conjecturis, nonnullos non esse illius exisSixli Senensis doctissimam censuram, cos saltem om timal Baronius, præsertim quibus Ariana hæresis connes , Zenoni Veronensi episcopo sub Gallieno martyrium futatur. Mulias rationes et optimas conjecturas ad id passo vindicare voluerunt. Al fallitur dum pro se ad probandum se habere profitelur. Mihi tamen Baronio ducit Baronium, ui ipse Tillemontius observat (Toin. :issenuiri videtur Joannes Maria , cum aperte dicat iv, nol. 6, de persecut. Valer.) Baronius namque quos conjecturas contra sermones S. Zenonis non essc dam tanium sermones ex iis, quorum Auctor dicitur, magni ponderis. His pro assertione sermonum S. ZeS. Zeno, eidem adscribendos negal; reliquos D. Ze nonis obstantibus non magnis conjecturis. Quod de11 onis proprios agnoscit, et quorumdam loca in An- D mum ad Peréttum et Bagittam spectat, utrumque nalibus habet, ut supra nolatuin est. (Cap. 5). Neque omnes serniones nomine S. Zenonis inscriptos eidem Bagallam el Perettum oleum et operam perdidisse tribuisse videtur affirmare Labbeus. Ut oleum opeputat, qui eos suis in annotationibus (Prid Id. April.)

ramque apud idoneos judices perdidisse videatur Raad Martyrologium Romanum commendat. Plura au

phael Bagalla, el Baptista Perettus, qui adversus Sixti tem eodem argumento erudile notata habes in præfa Senensis doctissimam censuram eos, saltem omnes, Zelione Operum S. Zenonis (htec Bagallæ et Peretti noni Veronensi episcopo sub Gallieno martyrium passo est), quæ jussu el diligentia Illustrissimi, el Reveren vindicare voluerunt. Ut conslet quid Bagatia et Pedissimi Augustini Valerii cardinalis amplissimi episcopi rellus circa eosdem sermones affirmare voluerint, Veronensis nuper suni edita. Probamus quidem ea ul eorum verba ex prælatione superius allegata exscrimullo studio egregic curntum opus. Licet in aliquibus, hemus. Quod aulem tres sive quatuor sermones in his ut diximus, in his quæ ad verilatem quorumdam ser reperiantur, quos S. Zenoni aliqui putant adscribi non mionum spectant , non æque eidem assentiamur. Mola

posse; nempe, qui inscribitur de præcepto, Allende libi; nun son vidi.Possevinus, lomotertio Apparalus sacri, Sermo de Evangelio secundum Lucam de triplici ionia

tionum specie. Sermo de livore el invidia, el sermo de À cima Aprilis de Martyrio S. Zenonis agens palinojejunio, qui inter S. Basilii homilias græce scripli re diam canit. Ex quo autem, ul accepimus, non acciperiuntur, quamvis argumenta non desint, quibus pro pii Veronensis Ecclesia duos Zenones, a priori vostra bare liceret, eos quoque sermones ad S. Zenonem nos sententia haud inviti recedimus. Hoc animadvertit Irum pertinere, cum etiam plurimos summo studio el Tillemontius, non tamen animadvertit Ughellus, nec gravissimis laboribus in Græcia multo ante S. Basilium Papebrochius, qui Baronium citant pro assertionc prædicando ad Christum converleret, tamen ea in re duorum Zenonum. Sola namque S. Ambrosii allala contentiosi esse nolumus. Ad id vero quod Auctor Bi epistola duos admillere Zenones, vel priorem tembliothecæ Sanctæ scribil , nempe seplem sermones in pore Gallieni, de medio tollere, ut Dupinius et alii Psalmos, quos enumeravit, esse descriplos ex S. lila contra historiam el traditionem Veronensis Ecclerii commentariis, dicimus illum quoad numerum er sive contendunt, arduum sane est. Baronius enim, rasse. Sermones enim in Psalmium LXXIX, el in Psalmum qui S. Ambrosii epistolam viderat, ejusque auctoric, in commentariis S. Hilarii non reperiuntur. Quoad lale litem componi de sermonibus S. Zenonis posse reliquos quinque, cum duo sermones de Psalmo cxxx, putarat, cum audivit Veronensem Ecclesiam unum in his sermonibus legantur, secundus vero sit certis qui tantum recipere Zenonem, ab opinione duorum Zebusdam vocabulis, et iisdem fere sententiis similis priori, B nonuin recessil. Verba autem S. Ambrosii, hæc sunt qui quidem prior in commentariis S. Hilarii non repe (Lib. vi, cap. 46): Tu autem (ad Siagrium episcopum ritur, eum etian, secundum scilicet, dicimus a S. Ze Veronensem scribit) sine alicujus fratris consilio hoc none more suo fuisse aliqua ratione repetilum, et prop- judicium tibi solus judicandum putaris, in quo tamen terea ad illum pertinere ; sed in commentariis S. Bila ante judicium præjudicium feceris, ut puellam Zenonis rii ab aliquo fuisse insertum, quemadmodum videmus S. Memoriæ judicio probatam, ejusque sanctificatam inter Opera Hieronymi, Augustini , el aliquorum SS. benedictione, post lot annos sine auctore criminationis, PP. conciones et libellos non ignobilium auctorum ir sine accusatore, sine professore delationis in periculum repsisse. All vero reliqui qualuor eadem ratione fuerint rentus deducendam arbitrarere. Nihil aliud de Zein iisdem commentariis inserii, aliorum sil judicium. none subditur in tota hac Epistola, neque in sequenti Si ergo aliorum judicio stare non renuunt, et de his ad eumdem Siagrium Veronensem cpiscopum. Quide quibus dubitatur sermonibus nolunt esse conten bus in verbis, ut patet , S. Ambrosius Zenonem epi. tiosi : non ea igitur Bagatte et Perelti mens est, scopum non dicit, ut Tilleniontius affirmat, quamvis ut probent omnes seriones S. Zenoni esse tribuen ex probata, ac benedictione sanctilicala Indicia (si dos.

benedictio pro solemni consecratione intelligaCAPUT X.

Ciur , quod alioruin judicio relinquo ) Episcopum

fuisse Zenonem conjicere liceat. At illud certum est, De Dupinio el Combe fisio.

a S. Ambrosio hunc Zenonem, nec Veronensem dici, Dupinus more suo temere admodum de D. Zenone

neque Siagrii decessorem. Itaque ex iisdem S. Amin hac sermonum controversja judicat. At nihil ha

brosii verbis error manifestus apparel Ughelli (Tom. bet quod ab aliis non muluetur. Nam quod circa er

v Ital. Sacr. de Epist. Veron.), Papebrochii (In Actis rores Arii sermone quinto de nativitate a Baronio ac

SS. Aprilis duod. die, cap. 1, n.2), Labbei, Combelicepit, jam supra capile sep!imo evidenter apparet

sii, qui Siagriuin successorem Zenonis ponunt auc. ipsius Baronii testimonio, etiam ante S. Zenonem,

toritate S. Ambrosii male percepla, ut in verbis su eoque magis ante Arium, errores ipsius Arii fuisse

pra relatis constat. Nam ex eadem Epistola, si bene Jamnalos. Sermones qui apud SS. Basilium et li

inspicialur, contrarium potius videtur intelligendum. larium reperiuntur, ut ipse Dupinius ex Sixto Senensi

Tunc enim ille Zeno, quem S. Ambrosius nomivat, et Bellarmino notat, reliquis sermonibus S. Zenonis

Veronensis Episcopus putari possel, si Indicia virgo nihil obesse diximus capite tertio. Errorem annorum

a Zenone probata, et benedictione sanctificata fuisset in sermone de continentia cum Baronio corrigendum

Veronensis ejusdem Zenonis subdita. Indiciam vero agnovimus capite quarto. Ila de Combefisio dicendum,

D

non fuisse Veronensem apertissimis conjecturis evincum et ipse nihil afferat, de quo supra actum non

citur ex eadem epistola D. Ambrosii. Primo namique sit. Videndum remanet an alter S. Zeno vere extile.

S. Ambrosius Siagrium arguit, quod sine præcedenti rit, cujus opus Sermones, de quibus controversia est

inquisitione Indiciam virginem inspectioni subjecerii. esse possint.

Tu autem sine alterius fratris consilio hoc judicium tibi CAPUT XI.

solus judicandum putaris. Si Veronensis fuisset IndiUnus est S. Zeno Veronæ Episcopus.

cia, consilio minime indiguisset, cum sibi nota foret Duos fuisse Zenones et ipse Baronius credidit, ut tamquam subdita : si ergo ita eum reprehendii, hoc videre est in adnotationibus ad Martyrologium Ro facit eo quod Indicia non erat subdita episcopo Vemanum lértia Maii, ubi agens de S. Juvenale Nar. ronensi ; quod magis conslat ex illis verbis : Tibi soli niense Episcopo, Veronensem Ecclesiam in exem judicandam putaris. Non enim hoc potest intelligi de plum adducil, quæ duos Zenones habuerit, ut ct in asciscendis sibi in judicio Sacerdotibus VeronensiNarniensi Cathedra duos Juvenales sedisse probabile bus, qui judicandi potestatem non habebant, quæ reddat. In notis autem cjusdem Martyrologii duode penes Siagrium lola erat in diæcesi Veronensi, scd

de aliis episcopis. Nam pluribus in locis degit Indi- A Indiciæ mores. Si vero Indicia Veronensis non eral, cia, ut inferius videbimus. Si autem sibi subdilain neque qui eam benedictione Deo sacraverat Zeno a judicasset Siagrius, quem alium in judicando colle S. Ambrosio laudatus Veronensis putandus est: eique gam ei fuissel opus adhibere ? Num de imperitia no S. Zenonis Episcopi Veronensis sermones adscrilare Siagrium Ambrosius voluit, quasi assessore in bendi non sunt. digeret? Doctissimus fuit Siagrius, ut Ughellus tes Quare Godefridus in Vita S. Ambrosii, lib. 1x, cap. talur. Dicendum est itaque quod licel Verona 8, hanc Indiciam nulla ratione adductus vel auciocominissum stuprum diceretur, lamen virgo, ut pu ritate Veronensem dixit. Caulius Tillemontius egit, labalır stuprata, Veronensis non erat, el ea de causa qui eam Veronensem asserere non est ausus. Caripsius episcopum esse consulendum, ut de Indicia thaginensem forle potius dicendam puto. Nam cuin ejusque moribus haberetur notilia. Ex

quo

etiam con Ambrosii lestimonio earn Romæ domi suæ fuisse jicitur, neque Mediolanensem fuisse Indiciam, cum constet, el Paulinus Ambrosii Vilæ scriptor alias ipse S. Ambrosius ab aliis noliliam de ea quæsierit. duas virgines simul cum sorore ejusdem Ambrosii Præsertim cum hoc judicium nostrum cum fratribus et virginitatem coluisse dical, quas inter Indiciam fuisse consacerdotibus nostris participarum processerit. Epi optime conjicit Baronius in Vita Ambrosii. Aliæ item scopos autem fuisse eos, a quibus consilium exquisie- B Virgines se illi junxerunt, inter quas fuit Indicia. Haril, ipsemet dicit in fine epistolæ. Die ipso, qui dictus rum vero alleram, duin Paulinus scriberet, Carthaerat cognitioni, subirarerunt se episcoporum conventui. gine confectam ætale degere ipsemel testatur : eam Quod autem subdil de benedictione el probatione Carthaginenseni pritare minime quidem a veritate Zenonis, si Verouæ probata el sanctificata suisset alienum videri potest. II:ec sunt Paulini verba. PostIndicia, cerle hoc non relicuissel Ambrosius; quare ea vero cum adolevisset, el esset (Ainbrosius) in urbe videtur hanc Siagrio præbuisse externam notitiam ad Roma constitutus cum malre vidua, el sorore, quoc culpate Virginis defensionem. Hoc vero lantum dicit

Virginitalem jam fuerat professa comite alia Virgine, Indiciam Veronæ fuisse tempore suspecti partus, et cujus Virginis soror Candida, et ipsa ejusdem proses opinati stupri. Hic vero cum editus partus, et exposi sionis, quæ nunc Carthagine degil jam anus.Fateor latus, vel necatus (dum invidiæ magis quam probalioni men ex verbis allatis, non satis constire an Canconsulitur) dissipatus sil per aures universorum, stran. dida, vel cjus soror, Carthagine suisse dicatur : at gulala est liberlas calumniarum. Si peperil nempe Ve cum sorores eas fuisse affirmet Paulinus, communem ronæ fuit. Visebalur frequenter a virginibus et mulie amborum patriam putare lutius videtur. Neque al ribus, in honore semper eral. Visebatur a sacerdotibus hac me removel opinione, quod Indicia sororem mapropler pudicitiæ reverentiam, el gravitatis speculum. C trimonio junctam Verone babuerit, cuin el tertiam Quomodo ergo poluil occulere crimen, quod se vel specie sororem habere poluerit, et inter exteros non raro sui proderet? Quomodo lexit ulerum? Quomodo partu matrimonia jungantur : neque illud quod Ambrosius riens vocem repressil ? Sed hoc non patilur dolor. Cum addit, scilicet Indiciam Romæ ipso absente domi suæ vero altius repetit de conversationc Indiciæ, non Ve fuisse. Habilasse eam Romæ in domo noslra nobis ubronenses adhibel lestes Ambrosius, sed sororem sentibus. Absentiam namque suam indicasse Ambro. suam, ibidem affirmans Indiciam Romæ habitasse. sium ea ratione putandum esi, ne videatur Indicia Habitasse eam Romæ in domo nostra nobis absentibus, propter Ambrosii præsentiam virtutem, castitatem. nulli eam se virorum familiaritali dedisse. Aliam adhi que coluisse : non vero credendum est dum adhuc bet lestem, quam filiam vocat, forte quia Mediola adolescens Romæ fuit Ambrosius in ejus domo, eo nensis eral, ideoque sibi subdila. Palernam quoque etiam præsente non habitasse : cum Paulini testifiliam nostram interrogavi. Diu autem Romæ fuisse monio constel alias virgines e lempore cum Marputandum est, parvi enim temporis mora ad vitæ cellina Anibrosii sorore fuisse. mores discernendos salis esse non poterat. Et hanc Graviori eliam errore labuntur Dupinius cl Tille. Romie moram anle Episcopalum S. Ambrosii fecisse montius, qui penitus divinando Zenonem tempore conjicitur ex eo quod ipse dicat nobis absentibus. Si D Gallieni extitisse negant. Id namque cerluin redditur enim sui Episcopalus tempore Romæ fuisset Indicia, ex Veronensi historia et traditione non modo, sed ex superfluum videretur ipsum suam hanc absentiam veteri ms. quod refert Mabillonius suis in Analeclis, indicasse. Ut vero totam Indiciæ vitam liaberel in in quo S. Zeno episcopus Veronensis ponitur octavo spectam, ab ejus nulrice testimonium quærit. Nulri loco, quod el omnes affirmant. Oclavus autem epicem quoque liberæ condilionis interrogavimus, cui el scopus Veronensis lemporibus S. Ambrosii aplari mislalus haud quaquam degeneri servilio obnoxius liber. nime potest; Ughellus enim, qui secundum Zenonem lalem vera falendi daret, el fides, atque ælas ad veri inter Veronenses episcopos numerat, decimo octavo latem adstipularetur, et officium nutricis ad cogni loco illum local, nulla tamen auctoritate subnixus, tionem secreti. Cum itaque S. Ambrosius non Vero nisi Ambrosii, ex qua hoc affirmari non posse de. nensibus testibus vitæ, el conversationis Indiciæ pro. monstravimus; et Baronii, qui a sua sententia debet innocentiam, utique dicendum est, eam Veronen. scivit. Erravit namque Papebrochius, qui successiosem non fuisse. Perperam enim exteros testes in nem undecim primorum episcoporum Veronensium duxissel Ambrosius, quibus noti csse non poterant incertam existimavil, cum ea cx ms. Mabillonii certa

probelur. Unus itaque est S. Zeno, octavus Vero- A adductus Dupinius suerit rationibus ostendemus) (Vide nensis episcopus, qui circa Gallieni tempora illam in fine notationes in Dupinium); Tillemontium quoque regebat Ecclesiam.

miror aliosque potissimum heterodoxos S. ChrysosCAPUT XII.

como homilias delrahere, ut huic Joanni adscribant,

quem ipsi levis tincturæ hominem falentur. S. ZeNulli alii sermones, de quibus agitur, quam S. Zenoni

noni antem se tam præbeant infensos, ut ea solumn sunt adscribendi.

referant quæ ad suos illi sermones detrahendos faCum itaque lot sæculis, ut supra demonstratum cere videantur. Tam vero multa prætereant, ut supra est (cap. 2), lauda los sermones S. Zenonis nomine vidimus de Dupinio et Tillemontio tractantes, qui inscriptos, eidem D. præsuli Exteri, et Veronenses

ipsum S. Zenonem horum sermonum auctorem dcadscripserint, non video cur sint aliis recentioribus,

monstrant. Ab iis itaque tamquam ab iniquis judiciquorum ignorantur nomina tribuendi, demptis his

bus malisque rerum æstimatoribus caveamus, qui quos supra recensuimus : (cap. 3) potissimum vero,

sententiam suam vel non inspecta vel occultala vecum ea, quæ temporibus D. Zenonis minime con

rilale lemere proferunt, tantaque fiducia, quasi e gruere videbantur, sublala fuerint, neque styli diver

tripode oracula et responsa divinitus darent. Potiori sitas obstel. (Cap. 4, 5 et 7.) His ergo sermonibus S. B itaque veritatis jure eorum cavillationes negligamus. Zenonis nomen inscribendum, eosdemque pro D. Quo namque pacto fides illis habenda est, qui negant Zenonis genuino parlu habendos esse quis negel? subdole veritatem, eamque impudentissinie asperMiror equidem tam facile a Dupinio Joannem Nesleu nanlur? Missos itaque faciamus eos, qui nobis contam, seu Jejunatorem fuisse scriplores inter Eccle

traria senserunt, et S. Zenonem auctorem fuisse siasticos recepsitum, ipsique aliqua attributa opera sermonum, de quibus egimus, fateamur. veteribus prorsus incognita (quam levibus vero

LIBER II.
DE MARTYRIO SANCTI ZENONIS,

EPISCOPI VERONENSIS,
CAPUT PRIMUM.

genere Martyrii S. Zeno occubuerit ignoralur , illum Probalur S. Zenonis Martyrium ex veteribus

tamen Martyrem esse dubitari non debet ; cum eum Veronensis Ecclesiæ monumentis.

S. Gregorius Papa libro tertio, capite decimo nono Exstat Yeronæ, in monasterio S. Zenonis, in veleri C

Dialogorum, Marlyrem vocel; el Ecclesia Veronensis ms. rythmica quædam de civitale Veronensi narra

illum semper uti Martyrem coluerit. Accedit, quod maHio, cujus partem tam præviam operibus S. Zenonis jus est , auctoritas Martyroloyii Romani, ut plures

scriplores omiliamus de S. Zenone martyre verba saVeronæ in lucem editis, quam in bibliotheca PP.

cientes, in quibus Paulus Diaconus, libro xvin de Gestis videre quisque potest, et in ea S. Zeno martyris ti

Romanorum in Maurilio. Martyrem quoque fuisse tulo decoratur. Oclavus Pastor Consessor Zeno, Martyr

S. Zenonem ex lectionibus , quæ in ejusdem oslicio inclytus. Hanc narrationem clarissimus vir Ludovicus Antonius Muratori suo in celeberrimo Opere de Scrip- antiquitus legebantur, Pereltus et Bagalla testantur

in compendio Vitæ S. Zenonis, quod in bibliotheca toribus rerum (Tom. II, p. 2) Italie elucubratam

PP. ad opera ejusdem habetur appositum : idemque putat anno 790, integramque refert ex Mabillonio (Tom. Yuri Analect., edit. Paris., an. 1675, p. 375), qui

confirmat Joseph Dondori Ordinis Cappucinorum , illam ex Laubiensi autographo exscripsit , eamque

(Pietà di Pistoia, p. 2, Vita di S. Zeno) qui eas lectiones dicit a Ratherio Veronensi episcopo, ibi fuisse appo

vidit tam in lectionario Ecclesix Pistoriensis (quod sitam, imperante Pipino, Caroli Magni Filio anno, ut

jam periit ) quam Veronensis. Hujus Viri diligentiæ

multa nostræ Civitatis antiqua monumenta debemus, Muratorius putat, 970. Philippus quoque Ferrarius Ordinis Servorum in suo Catalogo Sanctorum Italize o quæ solerti cura quæsila publici juris fecit. Observat

etiam eximius hic Auclor tria Festa de S. Zenone duodecima Aprilis ex officio antiquo S. Zenonis parlem Hymni refert , in quo eliam S. Zeno Martyr di

Veronæ celebrari. Solemnius Festum Ordinationis vi

Id. Decembris, quo nullam de Martyrio S. Zenonis citur.

Veronæ mentionem fieri dicit. Mariyrii prid. Id. Apri-
Martyr Excelsi fuit, el sacerdos
Gentes effrenas penetrans marinas.

lis. Translationis 12 Kal. Junii. Quod Festum unice lude Veronam Deus hunc ad urbem

celebralur : Feslum vero Ordinationis et Martyrii Miutere curat. Qua Deo mullum populum lucralus

Pistorii quoque colitur. Constat itaque antiquitus
Instruit verbis, solidavit actis.

Veronæ S. Zenonem habitum fuisse martyrem. Per-
Pro Deo tandem paliendo mortem
Vivit in ævum.

petuaque atque continua traditione hoc titulo decoInleger exstat inter opera D. Zenonis Veronæ im ratum lestalur etiam card. Valerius episcopus Veropressa cujus initium præsulis Sancli. Hæc quoque nensis in Epistola nuncupatoria Operum S. ZeFerrarius ad vitam S. Zenonis adnotat. Eisi quo nonis ad Şistum V. P. M. Ea vero quæ contra hanc

20 PATROL. XI.

Veronensium traditionem objiciuntur diluemus infe- A sancti hujus Præsulis recolitur. Cum vero antiquum rius, cap. 6.

officium non viderim, hoc affirmare non ausin). Ex. CAPUT II.

tal in eodem Archivio aliud ms. de Divinis Orliciis Monumenta Ecclesiæ Pistoriensis S. Zenonem Ecclesia Pistoriensis recentius eo de quo superius. Martyrem demonstrant.

In hoc enim disponitur ordo Officii pro Festo S. FranCathedralis Ecclesia Pistoriensis, quæ prius S. Mar

cisci; in illo aulem Sanctoruin antiquiorum Officia linum episcopum titularem venerabatur, qua de causa tantum ordinantur, et mea quidem sententia ad deciS. Zenonem patronum, mutato litulo, colendum sus mum sæculum conscriplum est. Hoc itaque recentius ceperit , conjici potius polest quam demonstrari. ms. Orlicium solummodo notal pro Festivitate S. ZeExstat apud Joseph Dondori ( Pietà di Pistoia p. 1, nonis mense Decembri. De martyrio tantuni ad Vesdella Chiesa Cattedrale) quedam notitia, qua innui peras et Laudes meminit; ubi indicat Hymnum tur post miraculum Athesis, qui suis aquis ad valvas Præsulis Sancti, in quo S. Zenonis Martyrium comEcclesiæ S. Zenonis Verona substitit , neque intus memoratur (vid. in cap. 1): reliquum vero Officium, effluxit, cæpisse Pistorienses hunc S. præsulem ve et Missa de confessore pontifice est. Hoc namque nerari : et procedente lempore in patronum electo Festo Ordinatio S. Zenonis celebralur. In alio ms. ecclesiam Cathedralem ipsius nominis titulo decorasse. B in eodem Archivio pariter asservato , cujus tiPerantiquam vero fuisse hanc tituli mutationem tulus est : Liber Hymnorum et Kalend. Ecclesiæ in Ecclesia Pistoriensi ex Martyrologio ei Kalenda Pistoriensis , hæc habentur : Sexlo Idus Decembris rio dignoscitur, quæ in vetusto codice mis. Archivii S. Zenonis episcopi. Mense vero aprilis nihil de S. Zecapituli ejusdem Cathedralis habentur simul cum li none. In supradicto Martyrologio ms. ejusdem Archibro canonicæ vitæ jussa Ludovici Pii imperatoris vii, quod ut ex Sanctis recensilis conjicitur ad deedito in conventu episcoporum Aquisgrani habito cimum sæculum conscriptum est, sexto Idus decemanno 816, ut initio ejusdem libri legitur (Baronius bris ita legitur : Eodem die Natali S. Zenonis episcopi tamen hunc conventum ponit anno 817). Hoc in Ca. et confessoris. Duodecimo vero Kal. Maii nihil habelendario de S. Zenone martyre fit mentio lamquam tur in textu de Festo S. Zenonis. In margine tamen hujus ecclesiæ Patrono, ut inferius videbimus. Quem diverso atramento et longe recentiori charactere : admodum, et in alio ms. quod inscribitur Ordo de Item eodem die Depositio S. Zenonis Episcopi, et.... Divinis Officiis secundum Pistoriensis Ecclesiæ con Patroni nostri : ubi post verbum el interponitur citra suetudinem, cujus vetuslalem licet conjicere ex ti quædam significans Confessoris. Al rasa viderur littulo de reconciliatione poenitentium ab Episcopo pu iera ubi cifra est, et ut pulo M., quæ Marlyris diceblice facienda seria quinta in Cæna Domini; in eo C bat, quia locus angustus tolum verbum Confessoris auleni vi id. Decembris, hæc de Festo S. Zenonis le scribi minime patiebatur. Cifram appositam dixerim gunlur. In Feslo S. Zenonis Patroni nostri nostra ab aliquo qui S. Zenonem confessorem putabat. Ecclesia devotius et accuratius quam in aliis Festivita Idem observare licet in alio Martyrologio ms. setibus solemnizal. Pistoriensem vero Ecclesiam S. Ze culo decimo, quod Pistorii extat in publica Bibliononem tamquam martyrem antiquis temporibus vc theca almæ domus Sapientiæ, in quo sic legitur : neratam esse ex iisdem mss. constat. Nam in præ Pridie Idus Aprilis........ ...... et Confessoris Eodem dicio Kalendario ms. 11 Kal. Maii, quo die S. Ze dic S. Zenonis episcopi , qui inter procellas persecunonis nalalitia celebrabanlur, hiec habentur : Depo tionis Veronensem.. ...... Valeriani , et Urbem sitio S. Zenonis Patroni nostri Veronensis martyris. mirabililer rexit , et tempore Gallieni imperatorum, el Sexto tamen Idus Decembris sic habelur in eodem

turba pa...ganorum ad fidem convertit : tamen 'ejus Kalendario. Natale S. Zenonis Patroni nostri. In alio

depositio celebratur Pistorii xu Kal. Maii. Ei ejus ms. cujus supra mentionem fecimus , quod inscrip solemnis l'estivilas vi Id. Decembris , ut ibi dicirur. tum est : Ordo de Divinis Officiis secundum Pistoriensis

Verba el Confessoris adjecta sunt diverso charactere Ecclesiæ consueludinem. Sexto Idus Decembris ad el arramento, sicuti et illa Valeriani et. Post nomen Laudes, el in Vesperis adnotatur Hymnus Præsulis

D

Gallieni rasum est aliquid tanto spatio , quantum Sancii, cujus supra parlem retulimus (cap. 1), in apte capit hiec verba , mar!yrio coronatus est , quoquo martyrium S. Zenonis commemoratur. Totum rum loco haec eodem diverso charactere sunt scripta vero officium est de confessore pontifice. At in Fe imperatorum , el Turba pa... reliqua vero eodem sto mensis Aprilis antiphonaad Laudes de Martyribus charactere in margine. Quod autem rasa sint verba tempore Paschalinolanlur, scilicet Sancti Tui, Domine. martyrio coronatus est, lum ex spalio abraso, tum ex Ad Benedicluis antiphona Acceptum, quæ est propria eo quod verbum confessoris superadditum sit , evi$. Zenonis, vel Lux perpetua, quæ est de Marlyribus. denler palet. Ad Primam antiphona In cælestibus regnis, quæ pa Hic vero error irrepsit , quia solemnior festivitas riter est de comuni Marlyrum tempore paschali. In S. Zenonis vi Idus Decembris Verona agebatur, et Vesperis antiphona Sancti tui, Domine, de communi Pisiorii nunc quoque agitur; qui dies Ordinationis Martyrum tempore paschali. In aliis Antiphonis et est, et Officium legitur de consessóré pontjlice præResponsoriis quæ ex historia S. Zenonis desumun sertim Verona, ubi, ut observat Dondori ( Loc. cit. tur, neque integrie ponuntur , forsitan martyrium cap. 1), de martyrio S. Zenonis nulla fit mentio.

« PoprzedniaDalej »