Obrazy na stronie
PDF
ePub

aliile requiescens prodil num. 8, in ea basilica, in A populari rumore suscepta et veris immista cognosqua primo post mortem conditum fuerat, el Vita ab centur, simulque palam fiet, quam pusilla auctoriipso scripta invenitur in Remensi codice, quem exa. late nilanlur, qui cx hoc monumento Gallieno imperalum ante sirculum ix, in generali præfatione osten ratori cox vum S. Zenonem inculcani. dimus. Cum porro miraculum Athesis inundationem II. Hæc, quam Coronalus scripsil, S. Zenonis Vila spectans a S. Gregorio Magno descriplum referal, ul primum app:ruit in lucem, novitate sua rapuit slaquod contigit anno 589, seprimo vel octavo sæculo tim el illexit hominum animos, qui nihil ad id usque eum floruisse cum P. Henschenio staluendum est : lempus de S. Episcopo literis consignatum legerant, Venerabilis nuncupatione donatur non tam in ms. et proinde illam judicarunt dignam, quam non solum Remensi. quam iu Lobiensi, quem Molanus vidit; el in lectionaria referrent, ex eaque antiphonas sacroin hoc postremo Christianissimus præterea appellatur, rum officiorum decerperent, sed quam cliam quissicut et a Joanne Veronensis Ecclesie presbytero el piam ignotus scriptor exponeret Rhythmo, quem, Mansionario, qui in manuscriptie Imperialis Historic nullo licel versuum discrimine, in ms. Capitulari sæ1. , ejus meminit bis verbis : Coronalus, vir christia culi noni reperium communicavit Bartholomæus nissimus, Veronæ claruil, qui Vitam beati Zenonis me Campagnola ejusdem capituli cancellarius, a quo diocri stylo composuit. Hirc Vita antiquis lectionariis B alia item e m=s. Capilularibus ostensa nobis fuerunt. inserta legitur, uti in Tridentino capitulari membra Hic autem Rhythmus cum eadem repetal, quæ Coronaceo el in duobus Vallicellanis, nu et vii, eaque in nalus, Auctorquc eadem sæpe Coronali verba in usu eral, aniequam locupletiorem Vitam scriberet kliyihmi formam deflectens, parum felici calamo Monachus Zenonianus, de quo mox dicemus plura. usus sil, amanuenscingue sit soriiius valde negligenMolanus in annotationibus ad Usuardum eam Lobii lem, qui nonnulla corrupisse videlir, el duas forse vidisse testalur : Lobii exslal narrativ venerabilis Co lassis etiam strophas (juol desunt, ul loridem stroronati, christianissimi nolarii; et forle eo allata fuit a phæ totidem litteris alphabeti sibi ab Auctore in Ratherio episcopo Veronensi, qui sæculo x, Lobii se Rhythmo lucubrando prestituti respondeant); his, in: se recepit. Equidem com hic scripla a nobis fuissent, quam, de causis in generis Rhythmus haud impri. venerunt a Lobio lillera ad Sci; ionem Masfeium, mendus videbatur. Allt manisestuin fial, quæcumque quibus in codice ipsa ejusdem Ratherii manu exaralo de Gallieni ævo Zenonem atingente prodila sunt litinter mulia Sermo de Vila S. Zenonis episcopi conti leris, ea a Coronato excepla suisse; omillendum hoc neri traditur. Petrus Calo eamdem in sua Collectanea antiquum ignoluin hactenus documentum non putaviconjecerat, uit P. Henschenius in ms. Birberino an- . mus, cujus auctor Coronatum adamussim secutus apnotavil, pag. 73. Boninus Mombritius viginti circiter c parebit, ut id ipsum de aliis quoque sequioris ævi annos ante sæculi xvi initium primus illam edidit monumentis sit judicandum. Ignotas Parrias legendum lom. 1 Vilarum SS. Deinde an. 1653, lom. v Italia apud Coronalum, ut ex Remensi codice edemus, hic sacre ex ms.Abbatiæ S. Salvatoris Montis Amiati eam hymnus probat. Juverit etiam quxdam Italicae lingua de mrecusit Ferdinandus Ughellius. Tandem e mss.

semina ibidem deprehendere, uti particulam perque, septem [clvi] P. llenschenius ipsam inseruil tom. II quam ltalice perche efferimus. Notanda prælere: erunt Aprilis pag. 70. Nos Remensis codicis antiquissimi quædam precipua, uti cum imperii, imperium, etc., lectionem secuti plerumque sinus. In hoc autem ms. pro imperatoris. imperator constant's scribitur. sicut et in Lobiensi per Ratherium scripto, hec Vila ]clvii] III. Sequelur historia. Translationis S. Zeinscribitur Sermo, sed minus proprie. Coronali vero nonis, quæ nono incunte sæculo peracta fuit. Hujus ælale parum admodum de S. Zenonis vita,

historiæ lclor, qui S. Zenonis Viiam primisit, moantiquiore documento prodita fueral, universim co nachum se prodere videtur, qui aliquamdiu in ipso gnitum, ac populorum memoria conservatum fuisse S. Zenonis monasterio vixerit; inquit enim paulo salis superque probat illud, quod ille nibil fere de post initium Vitæ : Neque prætereunda sunt quæ reZenone scribat nisi miracula quædam pauca, et hæc ligiosi viri, quibuscum stetimus, fidelibus oculis videipsa vulgari traditione prolata, ut ex annotatione 3 D runt; el binc etiam perilum se in iis documentis ossalis colliges : unde paucis vix aliactis primo numero lendit, quæ non nisi in eodem nionasterio legerc pode vila Sancti, stalim ad miracula fit transitns, his luerat : nec alia forie de causa in ejusdem cænobii sub ejusdem numeri finem perscriptis : Audiant po. laudes eum excurrisse credibile est, quam quod id puli omnes, qui ejus cupiunt miracula; et rursum in plurimum ad se pertineret. Solum verba quibuscum line ex mss. llenschenii, Ughellii, et Mombritii : Ecce slelimus, et locus ille, quibus ipsum S. Zenonis mode mullis ejus miraculis ego inutilis Coronalus Notarius nasterium intelligit, suspicionem ingerunt eum, quod compertum tenui, etc., quæ iamen, uli a populo cum hæc scriberet, eodem in monasterio amplius conservata el relata, additiliis sæpe fabellis insaria non fuisse : quæ tamen conciliari cum supcrioribus esse solent. Dum antiquiora et magis genuina non apimadversionibus ea ratione possunt, si dicamus suppetunt documenta, boc omitiendum nobis non fuisse quidem eum monasterii Zenoniani monachum, fuerat. Postremo annotationes, quas in procemio diss. at subinde in aliqna eidem monasterio subjecta cæIII nos huic Vite apposituros recepinius, paucis da. nobiola migrasse, ubi hoc opusculum lucubrarii. Nis untur, ex quibus incredibilia quedam, vel falsa cx autem argumentis ducli, opusculi memorhli anco.

quæ nullo

c#,

qua ea

ren, ill distingueremus, Zenonianum monachum A divisa apparet : in ms. autem monialium ordiappellandum censuimus, il ne tamen hac de re, si

nis S. Francisci in lectiones novem Vila, el in quis contra sential, velimus laborare. Ad statuendum lolidem Translatio disperlita legitur : ubi tamen advero hujus auctoris tempus, duo characteres manu verlendum est, in id generis libris omisso auctoris ducunt. Nostros Imperatores primo appellans, si Ve prologo, qui in aliis mss. legitur, Vilæ initium aliud ronæ opusculum scripsit, ut probabiliter credimus, esse in ms. monialium, in ms. Compagnolie aliud, vixisse se prodit cum Verona sub imperatorum di illud autem, quod prostat in ms. monialium, idem lione essit, a qua subducta fuit sub finem sæculi xil. omnino reperiri in alio lectionario Brixiano, cujus Dein postremum miraculum narrans, mentionem fa meminit Scipio Maffeius, pag. 316 Hist. Diplomaticil inventi Manlux sanguinis Christi, qui bis inven

necnon in

lectionario Vallicellano signato lus Traditur, primum an. 804, et rursus an. 1049. num). III, quod sculo xiii scriplum existimatur, alVide Donesmondi Hist. Eccl. Mant., lib. vii, pag. 139 que in pervelusto lectionario membranaceo, quod in el seqq., et pag. 195 et seq. Cum autem ad pri

archivio capituli Ecclesiæ Tridentinæ servatur : muin tempus, quo forte S. Zenonis translatio non quæ tamen tria leccionaria S. Zenonis Vitam a Codum contigerat, illud miraculum post Translationem ron:lo, non autem a monacho scriplam exhibent. patratum pertinere nequeat, et minus multo Mona- B llanc monachi Viļam eadem e Coronato repetentem chi ulas, qui plurium iinperatorum dona post Pipi

recudere nimium esset molestum. Satis ilaque erit num S. Zenonis monasterio tradila memoral; jam monere, quæ monachus præler Coronalum adjecit. alteram sanguinis inventionem postremum illud mi- Non Gallieni imperatoris solum, sed S. Dionysii Ro

mani pontificis etiam temporibus Zenonem florenlem raculum spectat. Equidem idem miraculum auctor

prodit, et miraculum referens quo filia Gallieni a narrans, meminil excelsæ turris, qure ædificubatur : hujus autem tirris edificari ceplæ tempus perspicue

dæmone liberala fuit, nonnulla fusiori calamo addocet inscriptio in ejusdem turris calce posila, in

dit, uti illud trium piscium , quos S. Episcopus e anno 1045 inchoala nolatur, quod cum

piscando redux, legatis ab imperatore missis dono an. 1049, dum adhuc ædificatio procederei, optime

dedit, et quarti per eosdem sublati, qui cum cæle

ris coqui non potuil. Morluum fluvio abrepluin vitæ congruil. liaque monachi ætas inler medium si sic

reddilum memorat, cujus miraculi, a Coronalo licet culum, el anle linem xui collocanda est. Quod si postremum sallem illud miraculum ex illis fuil, que re

praetermissi, testimonium profert Anonymus Pipi.

nianus, ut nos ex duobus mss. restituimus. Tum ligiosi, quibuscum steteral, suismet oculis viderunt;

Sanctum inducit loquentem, descriplo pro prima æquius in linem sæculi xı ipsius :elas referenda videlur. Hæc quidem duo monachi opuscula descripta C concione toto tractatu 32, lib. II, et fragmento Iracta

Tus 42 ejusdem libri, pro sccunda autem inițio et leguntur ms. lectionario sæculi sii, quod Bartholo

fine Iractalus 6 lib. 1. Tandem mulla sub vitæ eximæus Compagnola S. Caecilie archipresbyter possi

tum ab eo ad suos dicta fuse commemorat, eumdemdet. Quod si Zeno ille præposilus monasterii, quem ob religionis et sapientire meritum Salomonem agnomi que, quem Gallieno supparem fecit, obiisse prodit ex

editione Maffciana pridie Idus Aprilis anno Domini nabant (uit in uno e miraculis proditur) est ille Salo

lercentesimo primo ; quae tamen anni annotatio cum mon, qui memoratur in inscriptione basilice S. Ze

in codice Bartholomæi Compagnola necnon in Munonis sculpta an. 1178, ac sita in pariete, ubi insigne

selliano desit, in Pompeiani autem margine apposita vas prophyreticum servalur; sequior aliquanto hujus monachi atas collocanda esse!, At alius a Ze posteriori manu legatur, eam non ab ipso monachio

auctore scriplam, sed ex margine in textum aliquonone præposito hic Salomon esse potest; el si in ordinem temporum miracula ab auctore prodila sunt, rum mss. irrepsisse satis credibile est, uti legitur in Zeno Salomon ab hoc memoratus, ante an. 1049,

eo quo Maffeius est usus, necnon in Yalicano 1233. cum Mantuæ Christi sanguis inventus est, postre Hic vero annolare obiler libct, quod si eliam ab muirque Zenone intercedenle miraculum contigii, aliis hæc annotatio adjecta fuil, ut probabilius videvivere debuit. Sed de monachi ætate salis. Transla- D lur, et in aliis etiam aliorum inferioris ætatis quidem lionis historiæ auctor vitam S. Zenonis præmisit, auctorum codicibus eam nos legisse meminimus (uti in quæ e Curonalo Notario in partem maximam sumpla, opere mis. Saibanteo 658, quod Blasius Rosselus de in mss. S. Zenonis, et in scris officiis pro Coronati Episcopis Veronensibus ad Petrum Lippomanum inVila locuni fere occupavil. Legitur scilicet multis in scripsit, ubi in Zenone hæc babel : Obiit egregius mss. post sermones [CLVI] S. Zenonis in Tolentina pontifex et pater patrice die sabbati, pridie Idus ApriZenoniano, Pompeiano, ac in duobus ilem Vatica

lis anno a Christo nato ccci, et similiter in antiquiore le, mis 1233 et 123i, quorum notitiam nuper habuimus, ms. monasterii S. Zenonis scripto circa medium XV

sæculum, in catalogo SS. episcoporum Veronensium ac præterea in mss. alterius generis Musellino, Saibanteo , Maffeiano, et, ut mittamus alios codi.

hæc alterius posterioris monus annotatio legitur : ces, in lectionario Bartholomei Campagnolæ, ac in Moritur an. 301, cujus corpus requiescit in ea, non altero monialium S. Mariæ de campo Martio. omnino constans igitur exstilit de ætate S. Zenonis In lectionario Campagnole, cum ad marginem ocio Gallieni imperium allingentis sententia, quin alii

aliter senserinl. llinc etiam in ms. Bibliotheca Munumeri appositi cernantur, Vita in octo lectiones

sliane, qui inter calera Ferreli carmen continet, A Zenonem pertineat, fragmentum illud, quod tria liike quod exinde in Rerum Italicarum lom. IX edilum est, miracula continet, subjiciemus. CLx) Hunc autem JaS. Zeno Veronensis Ecclesiæ episcopus octavus circa cobum presbyterum auctorem esse seculi sv manisesannum 322 vixisse traditur ab auclure operis, [clix] tum fit ex secundo, quod afferremus, miraculo , ubi quod ducentarum urbium brevem notitiam exhibet; mentionem facit litis, quam quidam Veronensis apud ubi cum Irenæi Pacifici (non illius veleris archidia Senatu Venelum prosecutus, in ea victoriam obliconi, ul nonnulli crediderunt, sed alterius mullo nuit : hinc enim Vironam jam id temporis sub Veposterioris, quem mansionarium Ecclesiæ majoris Ve netic Reipublicæ dilione suissc liquet, quod non ronæ appellat) Lexicon quoddam, el Chronicon alle nisi sæculo xv accidit. Ex his eliam conjici potest gatur; lum vero non satis perspicilir utrum quæ Benedictum el Catharinam Saracenam, quos lerde Zenone traduntur ad ipsius testimonium ex Lexico lium miraculum memoral, csse parentes, vel con: ibidem recitatum pertineant, necne. Præterea duos sanguineos ejus Antonii Zenonis Sarraceni, quem ex sæculi xv auctores reperimus, qui S. Zenonem quarto Veronensi clerico Sixtus iv archidiaconum clegil an. serulo viventem, 't Ambrosii coævum prodidere, 1475, ex documento apud Ughellium pag. 945. Jacobi nimirum Flavium Blondum, qui in Italia Illustrata porro integrum carmen constans ex versibus 244, in regione 9 illius scripta Ambrosianam, quam imitatus B tabula inscriplum olim fuerat; lum a Patre Cherubino est, eloquentiam redolentia pronuntiat, et S. Bernar Lazzaronio editum in libro, cui lilulus Pastor Verodinum Senensem, qui serm. 47, art. 2, cap. 3, nensis, necnon ab llenschenio tom. 11 Aprilis, pag. 76. pag. 214 lom. I, edit. Lugdun., lepidum quoddam V. His monumentis ad vitam et miracula S. Zenoexemplum recitans, quod S. Zenoni attribuit, hunc nis pertinentibus subjiciemus Missas et alia ad diurS. Ambrosii clericum (a) ante episcopatum vocat: quæ num nocturnumque officium spectantia, quæ S. Ze. duo testimonia etsi Zenonem quam par est juniorem nonis propria in liturgicis libris reperimus, de qui esliciant; ad ostendendum lamen, seculi xv de S. Ze bus indicare quædam necesse est. Missas sex nacii nonis ætale sententiam non eam fuisse, quæ illum sumus. Prima legitur in tribus mss. vetustis libris G:lieno imperante vixisse prædicat, mullum conse Sacramentorum Veronensis Ecclesiæ in Capilulari runt. Sed ut ad Zenonianuni monachum revertamur, bibliotheca custoditis, quorum unus inter cæleros si quis eii, quæ paulo ante indicavimus, ei apud Co integer et perdiligenter elaboralis, cum in quadam ronalum non leguntur, penes ipsuin monachum le 0:alione Regem nostrum Othonem nominct, ante ung're cupiat, adire poterii Historiam Diplomaticam decimum sæculum scriptus agnoscitur, missamquc Maffeii nostri : qui hujus monachi opusculum Zeno S. Zenonis primo loco, el aureis litteris elegantissime nis Vilam ac translationem cemplectens, inter ali- C descriptam exhibet. Eadem missa, at sine præfatione quot monumenta integrum edidit, omissis postremis et oratione ultima, invenitur etiain in alio libro S:1miraculis quæ ab Henschenio ex Peiri Calo collec cramentorum cujusdam scholie S. Mariæ de Domo taneis edita fuerant. Nos solam translationis histo nuncupatir, pag. cui, die xii Aprilis, qui liber ex nonrim, quæ in Coro:rato deesi, cum duobus mss. Nu nullis characteribus exaratus apparet sæculo XI. selliano el Pompeiano collatam el suppletam dabi Etenim pag. n describitur paschalis tabula, quir cum mus. De hac translatione fusius dictum nobis est

incipiat ab anno 1061, circa eumdem annum scripla diss. Jii, cap. 3, ubi monachus antiquiori aliquo do cinseri polest : ut simili ratione venerabilis cardicumento usum conjecimus, etsi nonnulla minus cre nalis Thomasius pag. 40 lempus constiluit, quo ms. dibilia vel fabulosa cx vulgi fama adjecerit, uti illud Antiphonarium bibliothecæ Angelicæ Augustinianode merula, cui fabell:e occasionem dedisse antiquam run lucubratum fuit. Equidem in margine ejusdem christianam lucernam ex metallo, in columbæ lor. paginæ recentiori charactere adnotatio apposita lemain in sublerraneo Melsinensis ecclesiæ servalam, gitur in qua fit mentio Pecorarii, qui fuii Verona de qua vulgus adhuc fabulas neclit, marchio Mal potestas anno 1223, his verbis : Anni Domini ducenti feius satis probabiliter collegit pag. 319.

mille erunt viginti et tres, cum ille regit Veronan. Blæc IV. Cum porro post Zenonianum Monachum Mira- D quoque missa continelur sine præfatione pariter et cula S. Zenonis hexameiro carmine Jacobus presby sine ultima oratione in alio Missali capituli Veronenicr scripserit, in quibus præter ea, quæ ab eodem sis scripto sub finem sæculi xii, et ponitur die vui Monacho recensentur, adduntur alia tria, quæ sub Decembris sub hoc titulo : Dedicatio S. Zenonis, nec inde evenerunt; ne quid desiderari queal, quod ad in eo Missali alize Missæ alibi uspiam de S. Zenone

(a) Bernardini verba hic apponenda ducimus, cum levitatis quæsivit. Cui innocens adolescentulus ait : exemplum nullo alio documenio, quod sciamus , indi. Vidi, Pater, dæmonem super caudam illius mulieris, caluin proferant : non quod ei, falsa saltem de disci que nos antecessit, dormientem. Dumque illa, ne pulalu S. Ambrosii hypothesi innixo, fides habenda sit, in Transitu illo luloso inficerelur, caudam levarel, sed ne quid, quod ad S. Zenonem pertinet, ab aliis me dæmon dormiens in lutum devolutus esi, lulumque moratum prætermittamus. S. Zeno episcopus Vero coinguinalum prospicit eum. Quod considerans S.Ampiensis, inquit, cum essel B. Ambrosii clericus et brosius, munditiam cordis et perspicaciam intellectus adolescentulus sanctus el purus, beatumque Ambro in clerico suo cognoscens, Deo gratias egit, seque tasium sequerelur per civilatem, cum esset morum lem perspicaciam in videndo damonem non habuisse gravitate malurus, insolita levitate risum lecit. Quod bumiliter recognovit. llinc forte S. episcopus Zeno cum adverterel S. Antistes, el miraretur, causam ridenti vultu insculpi et pingi solet.

reperiuntur, propterea quod cum liec dies vi Idus A jicientur reliqua in Missis dicenda, quae ex ms. loties Decembris prima sit ex illis tribus, quie S. Zenoni laudato Zenoniano Iribus prioribus Missis subjecta , consecratæ sunt (Missale enim incipit ab Adventu), jisdem videntur fuisse communia. Al monachorum hæc eadem missa aliis quoque diebus legebatur. apparent propria; Ecclesia enim Veronensis alio inExsiat quoque Missale ms. sæculi xiv circiter, per troitu, etc., usa cognoscitur ex Carpso pluries meLinens 3d monasterium S. Zenonis majoris, in quo moralo, qui ad diem depositionis hæc habet : Ad inqualuor missir ejusdem Sancti exhibentur, nimirum troilum, a. (id esi antiphona ) Protexisti me Domine : tres pro tribus diebus festis, una pro die depositionis, p. (id est psalmus ) Exaudi or. cum deprecor : all. de altera pro die translationis, tertia pro die ordinalio resurrectione. all. all. . (responsorium ) Suncle nis, quarta vero nulli festo assignata, communis sa. confessor Zeno : off. ( offertorium ) Posuisti Domine. tis proditur. In hoc autem prima bicc missa diei co. ( communio ) Lætabitur jus!us. Hac excipiet depositionis altribuitur cum titulo Depositio S. Ze Missa Ambrosiana, quam excerpsimus ex Missali nonis. Itaque hac prima Missa manuscriptis in sex Ambrosiano edilo a Jacobo Pamelio, lom. i Liturgilibris Sacramentorum Veronensis Ecclesiæ contine con Ecclesiæ Latinæ pag. 438, necnon ex aliis trilur, ac proinde illa esse cognoscitur, quæ universim bus Missalibus Ambrosianis editis an. 1522, 1548, in nostra Ecclesia adhibita fuit. Missam secundam in B et 1560. P. Josephus Blanchinius, qui pro sua eximia Trunslatione S. Zenonis in solo ms. Missuli monasterii in Patronum nostrum pietate in procurandis transmilZenoniani reperimus. Missa vero tertia in Sacramenta tendisque ad nos variis documentis ex nonnullis rio seculi x, Othone rege, ut antea diximus, scriplo, sacris codicibus, Romanis præsertim, naviter laboel die quidem vi Idus Decembris legitur, [cu] cui ravil, hanc sextam Niissam reperiri significavit in priefigitur inscriptio : vi Idus Decembris, Natalis ms. Vaticano Palatino 506 scripto circa sæculum xil, S. Zenonis ; cum tamen ea die in Calendario pre cui hic est titulus : Missale yemale el æstivum Ambromisso aunoletur : S. Zenonis confessoris el cpiscopi sianum ad honorem beati Mauritii, qui natione Mediodedicatio. Reperitur etiam multo emendatior in lau lanensis, S. Ambrosii discipulus fuisse traditur. dato Missali monasterii S. Zenonis cum hac inscrip lunc autem codicem perlinuisse ad Ecclesiam Andelonc : In festo S. Zenonis in Adventu. Domini nostri

gavensem duo suadent. Primum in præfixo CalenJesu Christi. Hæc eadem Missa per errorem v ldus dario die 13 Septembris hæc leguntur: Depositio pro v Idus Decembris assignata, eodem titulo quo S. Maurilii episcopi et confessoris. Et jacet in Civitale in Capitulari manuscriplo, habetur eliam in codice Andegavensi, quæ est in confinibus inter Franziam et Vaticano 3806, qui auro minioque conscriptus, utiju Britaneum, cujus est istud Missale. Dein in calce libri dicat'ır, srculo circiter ix, hanc inscriptionem præ- C recentiori manu hæc annotatio apposita est : Ego fert : Liber Sacramentorum exposilus a S. Gregorio presbyler Gervasius de Bruzano Cappellanus [CLsdi] papa Romano , editus ex authentico bibliothecæ cubi Ecclesiæ S. Mauritii, el Maziconius Sanctæ Mariæ culi : et hunc codicem euin fuisse credimus quo usus Majoris derovo hoc meum Missale Ecclesiæ Sancti est Angelus Rocca, cum sacramentarium Gregoria Mauritii pro utilitale canendi Missam, eo lenore, ut num ex antiquissimo, uti vocat, ms. Vaticano in officiales presbyteri hujus ecclesiæ semper habeant Romana S. Gregorii editione publicavit, ubi sane memoriam hoc parum beneficium factum a me, et non eodem crrore eadem S. Zenonis Missa v Idus De sil licentia alicui episcopo, sacerdoti, nec vicinis docembris legitur tom. v, pag. 265. llinc porro colligi- nandi, vendendi, pignorare, nec transmutare, etc., ex tur, hanc Missam, erroribus licet nonnullis vitiatam, quibus in usu ejusdem Andegavensis Ecclesise hoc valde antiquam esse, et ab aliis etiam Ecclesiis, ubi Missale fuisse videlur. llic aulem illud præterea au. S. Zeno colebatur, fuisse susceptam. In hac autem nolare libet, (luas primas hujus sexlæ Missæ oratioMissa annotandum præcipue est, quod S. Zenonis nes logi in Breviario Ambrosiano anni 1549. Addepontificalus memoratur, ac si ea die S. Episcopi or mus tandem orationes tres, quæ in tribus seslis dinalio celebrarelur. Quartam Missam suppetil idem S. Zenonis in Collegio Canonicorum Regularium Bli-sale monasterii S. Zenonis, quæ communis suisse D S. Augustini Reichenhall nuncupato nunc quoque recognoscitur ; tum quod nullo titulo prænotata, nulli citullir', ct ex antiquis Missalibus videntur excerplæ, diei nullique festo adjudicalir , tum eliam quod ul dis. II, cap. 4, § 3, monuimus. prima ejus oratio Propiliare in alio ms. ejusdem mu VI. De Missis hactenus. Ad officium vero quod atnasterii S. Lupicino episcopo Veronensi in S. Zeno linet, priinum dabimus antiphonas cuin responsoriis nis basilica sepulto attribuitur; el in ms. capitu ex ms. Capitulari sæculi circiter x, qnæ eædem in lari xui se'culi, qui lectiones, orationes, et antipho ms. sæculi xv Monialium S. Mariie de Campo Marlio las de Sanctis et per annum recitandas exhibel, continentur, indicanturque ctiam in Carpso : in quieadem oratio legitur ante commune Confessorum bus, si quid eril diversum, in subjectis adnotatiocum hac inscriptione : S. Zenonis vel alterius oratio. nibus innuetur. Dein ex alio ms capitulari sæculi x Qirinia missa in uno ms. scholæ S. Mariæ de Domo breves lectiones et hymuos duos S. Zenonis prointer sancios Decembris descripta, spectare cognosci- prios, ac nostra in Ecclesia usilalos subjiciemus. Tum tur ad diem octavam ejusdeni mensis. Antequam a ex ms. monasterii S. Zenonis sæculi xv tres hymVeronensis Ecclesixe Missis ad alia transimus , sub nos addemus; qui Benedictinis Monachis usui furre ,

et bi suut, qui paucis mutatis nunc in Veronensi of- A cetur, ex alio tamen ms. Capitulari, qui orationes ficio adhibentur : tertium vero e duobus mss. Bre ad horas continet, et ex Mariyrologio Monialium de viariis. Monialium S. Luciæ jam promulgatum ab Campo Martio colligitur fuisse oratio Deus qui nos , Editoribus Veronensibus, codicibus Tractaluum S. Ze quæ in prima Missa secundo loco describitur. Muna. nonis præmissum Barthius perperam credidit lib. ll, chos vero Zenonianos primam orationem cujusquc Advers. cap. 12, el lil). xiv, cap. 20. Alium subinde Missæ pro quoque festo propriam inter officia dixisse edemus hymnum, qui in ms. Vaticano 1235 S. Ze cognoscimus ex duobus mss. qui ad officia sacra mononis Tractalibus subjectis legitur. Orationem porro nasterii Zenoniani spectant. Tandem dabimus antiin Veronensis Ecclesiæ officio recitari solitam haud qua suffragia de S. Zenone, ac alia nonnulla; quae dabimus ; hæc enim etsi in laudalis mss.

non indi unde sumpta fuerint, suo loco dicemus.

(clxin SERMO VENERABILIS CORONATI NOTARII

DE VITA SANCTI ZENONIS.

1. In diebus illis (a) in provincia (6) Italia, in civi- B el ideo quia in omnem terram exiit sonus conversatale Verona, qua beati Zenonis acia claruerunt, tionis ejus, et sanctitas emicuil : audiant populi (c) evolvimus tanti viri virtutes. Sic enim est hu. omnes, qui ejus cupiunt miracula. mana mens ad investigandas Sanctorum vilas, lam II Erat enim sedens in (e) monasterio, in secrequam quis ille sitiens ardore solis aduslus, concu tiori parte, in oppido Veronensi, continuis jejuniis et piscal fontium fluenta, aut quis desideratissimum crebris orationibus a Domino petens, ut sibi dignanuntium audire cupiai, vel etiam quis deliciarum retur aditum prædicationis in populos aperire. Deniepulis enutritus, in quodam longinquo itinere posi- que ad convertendus in Christi amorem animos holus, ad rem pervenire suæ mentis satietatem cupiat. minum de die in diem deditus erat. Revera quia in Ila et ego tanti viri, quamvis ad omnia quæque egit ipso Spiritus sanctus doctor erat, sicut ipsa verilas vel in conversatione, vel etiam in miraculis, explere per se loquitur dicens : « Non enim vos estis qui lonon valeo ; altamen quantum attingere pro parte quimini, sed spiritus patris vestri, qui loquitur in possum, enarrare non desisto, ne quis ille lector vobis. » Et illud : « Ego sum pastor bonus, el aniniam derogel, aut audiens legentem desidioso animo de meam pono pro ovibus meis. , Ita ergo in sernionc Irahat, cum scriptum sit: Qui retribuunt mihi mala affabilis eral, el in mansuetudine, et in habilu nilis, pro bonis, detrahunt mihi. Et quia ipse Dominus dixit C ui Deus in ipso collaudarelur ab omnibus venientibus bona operantibus : Priusquam le formarem in utero ad se; et ila alacer, ut mox relictis idulis Domino novi te, et aniequam exires de ventre sanctificavi te. Ile Jesu Christo crederent. enim a cunabulis (clxiv] benedictus, el (d) a ventre III. Per idem vero tempus cum juxta civilalem sanctificatus erat, et ad hoc pertingere meruit, ut Veronam, quæ in propinquo erat itinere, el egreper vitam sanctam pastor in populo esse mererelur; diente eodem viro a monasterio, in fluvio Athesi

(a) Ab hoc discrepat prologus apud Ughellium et mus, quam lacilis virtutibus ejus, unde quondam satis Henschenium , qui postremus observal, euidem in micuerat, ignorantiæ tenebris habeatur obscurus. Sciplerisquc mss. diversa phrasi, sed absque ullo his'o mus quippe, eum S.inclorum cælui jure deberi, sed rive detrimento proponi. Leclio prologi apud Mom multo magis humanis obsequiis honorari, cum populobrilium ad ms. Remensem plerumque :ccedii. rum intelleclui ejus fucta scripta fuerint, quæ debeant (6) Apud Mombrilium perperam. Tusciæ.

recitari. (c) Cave, ne ex hac voce evolvimus scriptum ali (d) Hæc apud Ughellium desunt : similia tamen quid ante Coronatum existimes de Zenonis gestis, apud alios leguntur, quæ nemini docto persuasum unde is, que litteris consignavit, ebiberit. Nam præ iri confidimus. terquam quod incertum est an hic prologus ipsius (e) Monasterium loc, de quo pluries inserius menCoronali sit, cum in aliis mss. et cilisis nihil tale lio liel, si Coronato credendum sii, muluis monachis legalur, evolvimus pro descripsimus ex barbaro quo una cum S. Episcopo degentibus freijuens erat. Modam loquendi genere positum videtur, ut ex contextu D nasteria autem cum non nisi quarto sæculo cæperint, colligi potest. Cælerum in proæmio apud Ughellium Gallieni imperio non conveniunt. Neque vero iv sælom. v Italiæ Sacrie, pag. 680, alia prorsus ratione culo S. Zenoncm in monasterio degisse putamus. nihil scriptum palam proditur, nisi in populi menti Licet enim mulierum monasterium Veronæ id tem. bus, e quibus tantum eruta, seu (lul memoralo verbo poris per Zenonem fueril conditum, uli dissertatione uiamur) evoluta apparent, quæ in banc Vitam Coro III, cap. I, § 3, ostendimus : nihil tamen de monasnatus conjecit. Integra ejus proæmii verba hic ap terio virorum traditum accepimus : nec Episcopis pendimus, cum præterea salis insinuent, confirment tamquam monasterii abbatem se gessisse, sed cum que, quæ alibi diximus, nihil de S. Zenonis virtutibus suo clero ad summum exstilisse dici potest. Neque proditum fuisse, sed de miraculis tintum, de quibus opponal quis, in Actis SS. Firmi el Rustici monasteLamen ipsa sola populi memoria supereral. B. Zeno. rii esse mentionem, in quo S. Proculus S. Zenonis nis Veronensium Præsulis, licet omnia miracula, qui predecessor sub ipsam Diocletiani el Maximiani perbus claruil, idonei non inveniamur posse vobis narra secutionem latitasse proditur : nam ibi monasterium tione iradere compelenti, magis tamen ut viderelur ra locum remotum significat, in quo unus solitariam tum est, ul sermonis offensu serie, aliqua ex eo dica vitam cxigebat : quam antiquam significationem

« PoprzedniaDalej »