Obrazy na stronie
PDF
[ocr errors]

ratum fuisse. Imo et cum de judiciis ageretur, in xii A Prosper in suo Chronico ait Pelagium anno Chri

Tab. scriptum fuit, Sol occasus suprema tempestas esto. Sed non eadem fuit omnium decretorum ratio: neque semper ea lex servata est. Nam et sæpe Romani imitati sunt Areopagitas, qui nonnisi i;octu judicabant, et ipse noster Justinianus in Novella 82 jubet pedaneos suos judices sedere pro tribunali a summo diluculo usque ad vespertinum crepusculum, sive ut loquitur, st; δείλην άγizw , neque quicquam obstat, quin si causa postulet, judex possit diutius etiam sedere. Denique et testamenta et contractus noctu posse fieri, dubitandum non esse lex ait. libro xxii, § penultim., de Testament., L. Non minorem, C. de Transact. Noster quidem certe Augusjinus respondens Donatistis exclamat : Quis ferat victos homines comqueri quod nocte contra eos

est prolata sententia ; quasi non saepe judices audiendi.

necessitas teneat, ut usque ad multam partem noctis sedere cogantur ? An ideo non est verum quod dicitur, quia per noctem dicitur ? etc. Interfuerat Collationi Emeritus Donalista : Sed ingenue non fatebatur sese in ea victum esse, et nescio quos calumniarum fumos spargebat in sua Cæsariensi Mauritania. Eo itaque cum profectus esset Auguslinus, non recusavit veluti actum agere, el gesta Collationis rursus exponere atque tueri. Ait id se fecisse Ilonorio xii et Theodosio viii coss. liaque apparet septem annis post Collationem id accidisse, atque adeo eo ipso anno, quo in Carlhaginensi concilio causa Pelagianorum agebalur, et ut in Mileviiano judicata fuerat anno priori. Augustiniis lib. ii I{efract. simpliciter ait aliquanto post Collalionem, cum quædam orta esset necessitas pergendi in Mauritaniam Gæsariensem sese egisse cum illo Emerito : neque alioqui causam illius suae profectionis exprimit. Sic et in epist. ccvii : Eo, inquit, nos injuncta nobis a Zosimo apostolicæ sedis episcopo ecclesiastica necessitas deduxerat. Et Possidius qui interfuit Cæsariensi illi actioni, non minus quam Collationi Carthaginensi, tantum ait, sedis apostolicæ litteras compulisse Augustinum cum aliis episcopis venire in Mauritaniam ob terminandas alias Ecclesiæ necessitates : cumque incidisset in Emeritum ejus loci Donatistarum episcopum, cum eo ilerum congressum esse , ut is libere diceret pro sua parie , quæcumque vellet , quia quidam diclitabant eum in Collatione prohibitum esse omnia dicere. Quid ibi gestum sit, ipse Augustinus conscripsit, ut gesta Cæsariensis illius collocutionis cum Actis Carthaginensis Collationis conjungerentur. Ridiculum est quod exscriptores Centuriarum historiæ Ecclesiasticæ nuper annotarunt, illi Cæsariensi repetitioni interfuisse imperatores Honorium et Theodosium, quia hanc iis consulibus habitam Augustinus dicat. Superest, ut observemus eodem tempore convenisse adversus Pelagianos nobilissimum illud concilium Carthaginense : cui tamen pauciores episcopi catholici interfuerunt, quam interfuerant Collationi. Nam in hac cclxxxvi, in illo vero ccvii numerantur.

[ocr errors]

sti 415 publicasse suum dogma, hoc est, statim post Donatistas in Collatione repressos. Anno autem 420, habito apud Carthaginem concilio 217 episcoporum, missa esse ad pontificem Zosimum synodalia decreta, quibus probatis per totum mundum hæresis Pelagiana damnata sit. Sed rem totam satis non explicat Prosper. Ex Augustini vero scriptis repetere licet, quod imprimis hic observandum est.

Propter Pelagium, tempore Innocentii pontif. cui Zosimus successit , eodem tempore convenisse vi-* dentur duo magna concilia , Carthaginense et Milevitanum : illud Carthaginis et Africæ, hoc Numidiæ passim vocat Augustinus epist. xlvii, xcii, xciv, cvi, cx el clvii. Fateor, cum Pelagiani causam suam judicari vellent in universali concilio Orientis et Occidentis, Augustinum id iis negasse, respondisseque rarissimas fuisse hæreses, propter quas damnandas fuerit necessaria congregatio synodi. Sed tamen cum id scribebat Augustinus lib. iv contra duas Epist. Pelag., cap. ult., jam viderat duas saltem provinciales synodos congregatas ad damnandam hæresiim Pelagianam. Nam id scribit ad Bonifacium pont. Rom. et multo post illas synodos scripsisse se non dissimulat : et vero earum præjudicio fiebat, ut tanto magis Pelagianis negaretur quod præterea calumniose postulabant. Credo equidem eos cavillatos esse quod Palladium quemdam Arianum in Aquileiensi synodo eladendi causa causatum esse legimus, cum eam synodum refugere se diceret, quia universalis non esset. Sed quod Aml)rosius, qui ei concilio praeerat, respondit Palladio, Augustinus Pelagianis respondere potuit : tametsi Ambrosius hoc plus haberet, quod in Nicæno concilio damnata esset hæresis Ariana. Porro memorabile est quod Augustinus præterea significal, Pelagianos Collationem postulasse, qualis cum Donatistis fuerat. Sed merito Catholicos eam refugisse, ne actum agerent

Caeterum elsi Augustinum concilio Milevilano potius quam Carthaginensi interfuisse dicamus, tamen cum Milevitanum citius finitum fuerit, et Carthaginense diutius dnrarit , non negamus, et huic ii:teresse tandem illum potuisse. Ineptum tamen est, quod scriptores Centuriarum annotant, Augustinnm ei præfuisse, ex eoque ad Innocentium scripsisse, Aurelium potius dicere oportuit: sicuti et is primo loco nominatur in epislola ejus concilii ad Innocentium , in qua Augustinus non nominatur : tameisi epistola relata sit inter Augustini epistolas num. 90, sicuti et responsum Innocentii subjectum est, 367 numero 91. Cæterum tam ex Milevitano concilio, quam deinde ex urbe Carthaginensi Augustinus cum suis collegis rescripsit eadem de re ad eumdem Iinocentium epist. xcii et xcv, et exstat ad utramque respoiisum Innocentii' epist. xciii et xcvi. Augustinus lib. i contra Julianum cap. 2, simpliciter ait, Innocentium Africanis respondisse conciliis, quod antiquitus apostolica sedes et Romana Ecclesia cum cæteris leiiel.

Porro cum Patres concili Carthaginensis in sua ad A scopi, qui eamdem causam discuterent. Augustinus,

Innocentium epistola narrent, ferme ante quinquennium fuisse in Ecclesia Carthaginensi agitatam causain Coelestii, apparet non modo Pelagianam hæresim publicatam fuisse citius quam Prosper annotet, sed et damnatam ibi esse, quo tempore Donatistarum causa eodem in loco agitabatur, tametsi Augustinus in Donatistis refellendis tunc occupatus, Pelagianos nondum aggressus esset. Sane lib. ii l{etract., cap. 33, significans Cœlestium Pelagii discipulum fuisse ibi damnatum anle suum magistrum ; Cœlestius, inquit, discipulus ejus jam propter tales dissensiones apud Carthaginem in episcop.li judicio, ubi ego non interfui, eaccommunicationem meruerat. Patres Milevitani concilii (inter quos Sylvanus

ut prius concilium Carthaginense vocat concilium provinciæ Carthaginis, sic istud alterum, quod ad Zosimum Innocentii successorem scripsisse narrat, vocat concilium Africanum , in epistola xlvii. Sed ejusdem concilii quamdam fuisse, ut vocat, continuationem, pluribus ex Africa concurrentibus, et

iis, qui aiilea Milevitano interfuerant, cum iis qui

Carthaginensi, convenientibus, merito aliquis dixerit. Sicuti et rursus quoddam posterius plenarium concilium totius Africae camdem ob causam convemisse Augustinus significat in epistola xlvii. Neque dissimilis quaedam fuit Constantinopolitani concilii, quod fuisse secundum universale aiunt, conditio, cum Patres modo dimitlerentur, modo revocaren

primo loco, Augustinus octavo numeratur) in sua B tur. Cæterum cum historici ista confuse narrant,

ad Innocentium epistola aiunt sese ad eum de concilio Numidiæ scribere de Actis contra Pelagium , imitantes Carthaginensis Ecclesi;e provinciæque coepiscopos. Ergo jam editum erat decretum concilii illius Carthaginensis contra Pelagianam hæresim. Responsum autem Innocentii pontif. ad Patres Milevitauos datum esse dicitur vi kalend. Februar., Honorio et Constantio coss. Ego puto legendum , Constante et Constanlio coss., sicuti et in codice hi consules conjunguntur. Fuit quidem hic Constantius ii cos. cum llonorio Imp. Sed tunc Innocentius erat morluus, ut ex Chronico Prosperi apparet. Cæterum Constantem et Constantium coss. fuisse anno 416 indicat idem Prosper: ut si eo anno responderit Innocenlius Milevitanis Patribus, mecesse sit concilium Carthaginense contra Pelagianos inchoatum esse statim post Collationem contra Donatistas. Porro Augustinus in epist. xlvii, loquens de damnatione hæreseos Pelagianæ, ait non modo de concilio Carthaginis provinciæ et Numidiæ scriptum ad Innocentium papam fuisse, sed et aliquanto diligentius a quinque episcopis. Hi fuerunt Aurelius, Alypius, Augustinus, Evodius, et Possidius, qui etiam (excepto Evodio), ut cum Donatistis in Collatione committerentur, selecti fuerant. Est autem memorabile, quod Augustinus in epist. cx narrat, duobus conciliis Numidiæ et Carthaginis, curam scripturarum sibi ab episcopis impositam esse. Unde conjicere licet, quanti tum fieret hic antistes:

et tamen superavit exspectationem. Verum illud D

nodo dico, Aurelium Carthaginensis concilii, cui praefuerat, Augustinum Milevitani, cui interfuerat, sententiam contulisse, et tribus aliis adjunctis eamdem rursus causam egisse, ex urbeque Carthaginensi ad Innocentium diligentius scripsisse. Est epist. xcv , cujus principium est: De conciliis duobus provinciæ Carthaginensis et Numidiæ ad tuum Sanctitatem a non parvo episcoporum numero sub. scriptas litteras misimus. Nempe eas miserat Aurelius ex Carthaginensi, Augustinus vero ex Milevitana synodo. Postea mortuo jam Innocentio videntur plures, Suaum antea, Carthaginem rursus convenisse epi

neque quicquam distinguunt, multa imperite miscent quæ discernenda sunt, et credulum lectorem saepe fallunt.

Prosper annotat concilium Carthaginense ad Zosimum scripsisse Ilonorio xii et Theodosio viii coss. aniio Christi 420. Acta iudicant, iis coss. in eo concilio pronuntiatum fuisse contra Pelagianam haeresim, et Augustinum interfuisse significant. Cæterum ipse Augustinus narrat sese iisdem coss. xii kalend. 0ctobris Cæsareæ in Mauritania congressum esse cum Emerito Donatista, et Carthaginensis cum Donaristis Collationis judicium defendisse. Adeo nihil non et faciebat et præstabat optimus antistes, de Ecclesiæ salute sollicitus.

C Porro ad Zosimum ex Africano concilio scriptum,

et a Zosimo rescriptum ad universos totius orbis episcopos fuisse ait August. epistola xlvii. Sed ejus scripti rescriptive nihil extat. Addit Augustinus: Et quod posteriori concilio plenario totius Africae contra errorem Pelagii breviter constituimus. Sed nihil præterea de eo plenario concilio, cui se magis interfuisse significat, quod dicam habeo, nisi quod ea quæ circumferuntur Acta concilii Carthaginensis, ut Pelagii non meminerunt, sic indicant postremo agitatam fuisse aliam , cujus apud Augustinum nulla est mentio, causam Apiarii presbyteri, et in ea quæstionem de jure provocationis adversus legatos Zosimi, scriptumque ea de re fuisse ad Bonifacium Zosimi successorem, et denique ad Coelestium Bonifacii successorem : ut si ita sit, neccesse sit hoc concilium multis annis durasse. Sed vereor ne multa et confuse et falso jactentur ea de re. Non inficior quæstionem ejus generis aliquam agitatam esse : sed fideliter et simpliciter recitanda esset, non autem contumeliosis additionibus contaminanda. Bonus Beza jubet nos de ea judicare ex Græco, potius quam ex Latino textu. Sed an existimat Acta Africana Græce potius quam Latine scripta primum fuisse? Recte sane Africani Patres de Nicænis canonibus judicandum esse putaruut ex archetypis et

- authenticis libris Græce scriptis. Sed eadem ratione

dicam de Africanis canonibus judicandum esse ex archetypis, Latine scriptis. Non minus ineptum est,

quod idem Beza in eadem sua confessione, hoc con- A suo quam suorum in Africa Catholicorum nomine,

cilium Carthaginense, in quo illam quæstionem falsi judicatam esse stomachose narrat, vocat tertium : et paulo post sui immemor vocat sextum , et posteaquam Bonifacium pro Zosimo impotenter accusavit, exclamat decretum in hoc concilio Carthaginensi fuisse, ut qui Romam provocaret, abdicaret, sive (ut ait) deponeretur. Sed unde hausit hoc decretum ? Nam ne ea quidem, quæ laudal, Acta ejus meminerunt : Nempe abs suo magistro, qui eadem in hoc genere temeritate fingit Zosiimum, et ejus successores voluisse, ut quod in Milevitano concilio decretum fuisse ait, abrogaretur in Carthaginensi. Atqui Weteres non narraut in Milevitano aliquid 368 decretum esse contra voluntatem R0mani antistitis. Imo Innocentius, ejus concilii Acta contra Pelagianos, quæ ad eum missa sunt, vehementer laudat. Et paulo post Augustinus, epist. xcv, cum ad eum scriberet ex sententia suorum collegarum de Pelagiana hæresi jam damnata in conciliis duobus, Carlhaginensi et Milevitano, petit nihilomimus, ut in urbem Romam Pelagius citatus trahatur. A tua, inquit, veneratione acciendus est Romam, et diligenter interrogandus. Sed quid dubitaverit Beza affirmare , cum etiam in eodem suo libello docuerit concilium Milevitanum, ante mille dncei;tos annos habitum esse, hoc est, ante tempora Augustini ? et ex sui præceptoris dictatis repetat concilium Aquileiense, cui præfuit Ambrosius, fuisse universale ? Quid dici posset impudentius? Illud postremo dicam de concilio Carthaginensi sive Africano : in ejus canonibus aliquid inveniri quod ad Donatistas pertineat. Quicquid tanien illud sit, mancum, et mulilum et confusum esse, dependere ex praejudicio Collationis Cartliaginensis. Jam vero velim, ut cum Carthaginensi Collatione Catholicorum quæ habita est cum Donatistis, conferatur altera, quæ fuit Arianorum cum Catholicis, annis circiter lxx post superiorem, indicta ab Hunerico Wandalo, non minus crudeli tyranno, quam furioso Ariano, ut eam describit Wictor Uticensis, lib. ii et iii. Sic enim etiam intelligetur discrimen, quod hic observari utile est. Ac principio quidem , edictum illius Hunerici evocantis Catholicos, quos vocat Homusianos speciose compositum est non mimus quam fuerat ipsius Ilonorii imp. vel Marcellini Donatistas evocantis. Eugenius episcopus Carthaginonsis audiens mandata Hunerici, respondet tam

sese minime recusare refugereve Collationem, quam imperabat Hunerieus : sed petere, ut etiam vocentur transmarini Catholici: quia sine iis non possit agere communem causam, praesertim talem tantamque. Id autem ol)tendebat, ut cum transmarini adessent, in quos sævire non auderet Hunericus, ne imperatorem eorum offenderet, tanto liberior esset disputatio. Alioqui nefas non fuisse provinciales coire conventus ad disputandum, Victor ipse fatetur. Et vero Eugenius cum suis ad diem venit, ut cum Arianis conferret, sicuti Hunericus mandarat. C;eterum cum tyrannus in suo edicto pollicitus Catholicis esset omnia tuta, fidem statim infregit, et iis, qui venerant, manum injicit: sævit in doctissimos,

B eosque etiam necat. En quale fuerit principium il

[ocr errors]

lius Collationis. Qui tamen superstites erant, non diffugiunt, imo ut disputatio sine tumultu transigerelur, eligunt ex suo ordine quosdam, qui pro omnibus loquantur: sicuti in altera Carthaginensi Collatione factum fuerat. Cæterum cum Ariani aequo jure se ad disputationem comparare deberent, volunt, ut eorum nescio quis patriarcha Cyrillus, sit judex : et eum magno satellitio armatum collocant in alto suggestu. Catholici conqueruntur de tafi forma iniquissimi judicii: sed frustra. Iimo accusantur, quid se vocent Catholicos, et magnis adversariorum clamoribus prope obruuntur. Tum vero nostri, iis ultro largiuntur, ut Catholicorum nomen veluti suspemdatur, donec quæstio definita sit: et ut ad rem veniant, edunt scriptam suæ fidei confessionem, quam tueri instituunt. Quid Ariani? Cum vicissim suam edere deberent, tantum clamant noslros esse seditiosos, et inflaminant suum Hunericum. Hic statim contra nostros edicit, quod christiani imperatores in Donatistas edixerant. En qualis catastrophe illius Collationis fuerit. Sed legatur historia tu ta apud Victorem Uticensem, et ex eo cognoscatur, qualis tunc esset status Ecclesiæ Carthaginensis. Nulla tunc mentio Donatistarum. Nam hi in Africâ Arianis cessisse videntur. Neque tamen alioqui desierant. Nam et Gregorii pont. temporibus multos passim fuisse, ex ejus epistolis apparet. Libera tandem fuit Ecclesia Africana, et pulsis Wandalis restituta

suæ libertati imperioque Rom., et licet tempora valde barbara atque tenebricosa essent, tamen non desiit cogere pias synodos, religionis tuendæ causa, ut apparet ex Carthaginensibus conciliis contra Monothelitas,

NOMINA EPISCOPORUM
QUAE RECITATA SUNT IN COLLATIONE.

N. B. In hoc Catalogo ad numeros crassioribus charucteribus in nostra editione expressos lector remittilur.

: EPISCOPI CATIJOLlCI.

Adeodatus Bazaritanus.

Æneas Turbunicensis.

289

267 Apronianus Mazacensis. 288 AdeodaLus Belatinensis. 255 Alypius Tagastensis. 228, 229, 214 Aptis Tigiensis. 261 Adeodatus Bemcenmencis. 265 Ambibius Pisitensis. 269 Argyrius Sitipensis. 289 Adeodatus Satafensis. 266 et 267 Ampelius Wagensis. 289 Asmunius Tigualensis. 263 Adeodatus Siimidicensis. 274 Annibonius Abbiritanus. Ibid. Aspidius Tacaratensis 262 Æmilianus Aggeritanus. 264 Antonius Carpitanus. 265 AssellicusTusuritanus. 261, 288 Æmilianus Bennefensis. 270 Automius Mutugennensis. 269 Aslerius Wicensis. 276, 289

[ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small]

Fortunatus Constantiuiensis. 228, 229,

274, 275 Fortunatus Rusuccuritanus. 275 Fortunatus Uud sitanus. 265 Fruetuosus Alziritamus. 266 Fusciuullus Eliensis. 265 Gallus Ticensis. 262 Gennadius Membrossitanus. 27 1 Germanus Gyisariensis. 267 Geta Jubaltianensis. 21;5 Gorgonius Lil)eraliensis. 272 Gratianus Metensis. 264 Gregorius Tamallensis. 267

[blocks in formation]

l{estitutianus Sululiltanus. 275 Restitutus Cencaritensis. 271 Restitutus Muzucensis. 263 Restitutus Novasinnensis. ztj! Restitutus Siniingitensis. 27 I Restitutus Tagorensis. 228, 275 Rogatianus Tigimmensis. Σ69 Rogatus Gagnaritamus. 267 Romanus Leptiminensis. 262 Romanus Meglapolitanus. 27! Rufinianus Bonuisteusis. 268 Rufiuianus Muzuensis. 2j5 Rufiuus Drusilianensis. <62 Rusticiamus Tabracensis. 255 Sabinus Tuccensis. 267 Sabratius Turretatnallumensis. 265 Safargius Lampuensis. 272 Scillacius Scillitanus. 228, 275 Secunfianus Hermianensis. 270 Secundus Magarineliuamus. 255 Secundus Ruspitensis. 261 Sereuiamus Miditeusis. 228, 273 Serotinus Turuzitamus. 26} Servus Dei Tibursicuburensis. 262

Severiamus Ceramunensis. 272 Severus ljtiinari. 265 Severus Milevitanus. 289 Sextilius Assal»ensis. 207 Silvamus Carianensis. 26£ Silvauus Macrianensis. 270 Silvanus Perdicensis. 262

Silvanus Summeusis sive Zummeusis.

206 Solemnius Tigisitamus. 274 Sopater Tambaiensis. 266 Speratus Aimmedetensis. 26£ Souillacius, vide Scillacius. Stephanus Sinnuarilanus. 269 Terentius Seleucianensis. 262, 285 Tertiolus Cillilamus. 266 Tertullianus Hirenensis, 2S9 Theasius Memblositamus. 272 Thomas Cu')densis. 269 'Timianus Utmensis. 265 Trifolius Aborensis. 269 Tutus Melzitamus. 261 Urbanus Theodalensis. 265 Urbicosus Eguilguilitanus. 262 Urbicus Tevestinus. Ibid. Valentinus Waianensis. 260, 270 Valerius Utinieensis. 265 Venustus Turudensis. Ibid. Victor Abitineiisis. 2S0 Victor Azurensis. 280, 2ss Victor Bahannensis. 264 Victor Bartanensis. Ibid. Victor Bartimisiensis. 275 Victor Cullitamus. 264 Victor Jufilensis. 2iy Victor Lil)eruinensis 251 Victor Malianensis. 275 Victor Mamilleusis. Ibid. Victor Migirpensis. 2i;Y Victor Tabaicariensis. 275 Victor Tibaritanus. 271 Victor Triuiciensis. 275 Victor Trisipensis. 265 Victor Tuburbitanorum minorum. 268 Victor Winensis. 2j6 Victor Uticensis. Ibid. Victor Uvazensis. 26£ Victorianus Mustitanus. 2j2 YictorinusTabudensis. 27 1 Victorius Larensis. 267

Villauicus Sinnipsensis. 272

Vincentius Coliisitanus. 228, 229, 27;

Vincentianus Feradiueus. major. '265 0mnes sunt 263.

Yerum ex Collatione diei 1, cap. 21; et 215, et eae Augustino in breviculo intelliguntur adfuisse episcopi Catholici 286. Ercideritnt ergo nomina episcoporum 21. Ex iis tres depreheiudisse sibi visus est Baluzius, Maximianum Bagaiensem, Maximianum Siuitensem et Evodium Uzalensem.

[merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small]
« PoprzedniaDalej »