Obrazy na stronie
PDF

possint. Quæ res urget ? Quid festinatur? Et alia A Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius

manu. Petilianus episcopus recognovi.

56. Augustinus episcopus Ecclesiæ catholicæ dixit: Hoc solum constet ipsos rem velle differre. Ut concedat sublimitas tua, petimus te. Humanum est, considerare volunt , discutere volunt , paratiores volunt venire, ne nolentes differre prolixiora gesta faciamus, et ipsa gestorum prolixitas majores nobis moras incutiat. Et alia manu. Recognovi.

57. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit: Et ut in hunc diem cognitio differretur, utriusque partis constat fuisse consensum, quod video hodie prodesse non posse. Interim, ut præcepi, ab ecclesiasticis notariis ad quam partem fuerit dilata cognitio recitetur.

dixit: Possunt hodie schedæ vel ab officio compleri, vel ab utraque parte subscribi? Hilarus exceptor dixit: Hodie schedas complemus. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit : Quoniam suggessit officium hodie se schedas posse complere, edicat sanctitas vestra utrum hodie vel crastino die sit parata subscribere. 62. Adeodatus episcopus dixit: Cum nobis scheda oblata fuerit, subscribemus. Et alia manu. Adeodatus episcopus recognovi. 65. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit : Edicat nunc officium post subscriptionem schedarum, etiam in editione gestorum quot dierum sufficere possit sine ulla excusatione dilatio.

58. Petilianus episcopus dixit: Scriptum sit hoc B 64. Hilarus exceptor dixit: Si crastino die subscri

non nostro vitio fieri, sed tantum quod notarii occurrere non potuerunt, vel exceptores. Et alia manu. Petilianus episcopus recognovi. 59. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit : Recita. Januarius notarius Ecclesiæ Sitifensis partis Donati ex codice recitavit. Nobilitas tua dixit : Edicat officium quantum jam diei videatur emensum. Itufinianus scriba viri clarissimi curatoris dixit : Exemptæ sunt horæ undecim diei. Nobilitas tua dixit : Quoniam diei pene omnem partem constat emensam, idcirco utrum ex communi consensu differri negotium placeat intimetur. Ab utraque parte dictum est. Placet, quoniam iste dies videtur emensus. Nobilitas tua diacit : ln quem diem haec ipsa comperendinatio

pserint vel hodie, possumus die noctuque invigilantes post tertium diem gesta edere, ita ut notarii eorum nobis de scheda subscripta dictent. Marcellinus vir clarissimas tribunus et notarius dixit: Quis iste dies sit ab officio designetur. Rufinianus scriba viri clarissimi curatoris dixit : Hodiernus dies est iii nonas Junias. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit: Diem quæro quo edi gesta promissum est. Hilarus exceptor dixit: Possumus gesta edere septimo iduum Juniarum die. 65. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit: Licet jam de professionibus dubietas mihi magna nascalur, tamen denuo utrum sexto iduum 294 Juniarum die, omnibus ambagibus amputatis,

differatur, pars utraque designet. Alypius episcopus C negotium sit principale tractandum, pars utraque

Ecclesiæ catholicæ dixit : Sicut edicto nobilitas tua praescripsit, crastino intermisso propter schedarum descriptionem perendie, si præcipis, observamus. Adeodatus episcopus dixit: Etiam nos consentimus ut perendino die negotium peragatur. Sublimitas tua dixit : Sicut partibus placuit, perendino die negotium repetetur. Et cum recitasset. 60. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit: Utrarumque partium professione monstratum est in hunc diem cognitionem fuisse dilatam, ita ut hodie negotium tractaretur. 61. Pelilianus episcopus dixit: Si perfecerunt gesta exceptores, agatur. Et ulia manu. Ut supra. Marcellinus vir clarissimus tribunus et motarius

designet. 66. Augustiuus episcopus Ecclesiæ catholicæ dixit : Nos et hodie volumus, et si fieri posset, vellemus. Tamen quia humanum fuit hoc concedere fratribus nostris quod nobis non injuste videntur postulasse, ad diem sextum iduum Juniarum, adjuvante Domino Deo nostro, adfuturos nos ad peragendum principale negotium Ecclesiæ pollicemur. Et alia manu. Recognovi. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dicit: Etiam pars alia quid voluntatis habeat dignetur edicere. 67. Emeritus episcopus dixit: De professionibus nostris nulla est ambiguitas. Quantum autem ad instructionem, quam fieri debere in judicio flagitavi

dixit: Licet apertissimis fuerit professionibus desi- D mus, advertit nobilitas tua nos justa et legitima p0dixit : Memores periculi et professionis propriæ ex- A inde instructi in judicio sublimitalis tuae responde6. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius A docti

gnatum in quem diem dilatum esset judicium, tamen, ne quid ei parti quæ dilationem postulat negatum esse videatur, cognitio differetur, ita ut edicat in quem diem debeat judicium protelari. Petilianus episcopus dixit : Dicant exceptores quando edituri sunt gesta. Et alia manu. Petilianus episcopus recognovi. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit: Exceptores quando possunt in schedis gesta conscribi et edenda compleri, edicere non morentur. Hilarus exceptor dixit : Sicut con. sensus accessit utrarumque partium , dum in scheda prosecutiones suas subscripserint, tunc demum diem edendorum gestorum possumus edicere.

stulasse. Diem autem statutum, hoc est, sextum iduum Juniarum , si Deus jusserit, observabimus; ita tamen ut acceptis geslis nobis largiatur aliquid aequissimus judex, quo possit esse tractatus. Et alia manu. Emeritus episcopus recognovi. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit : Septimo iduum Juniarum die matutinis horis vobis gesta tradentur. Edicite utrum alia die, id est, sexto iduum Juniarum, adesse dignemini ut principale negotium peragatur. Emeritus episcopus dixit : Aderimus ad judicium , si quæ statuit nobilitas tua, habuerint effectum. Et alia manu. Emeritus episcopus recognovi. 68. Marcellimus vir clarissimus tribunus et notnriits ceptores constituto die, matutinis horis, id est, septimo iduum Juniarum, gesta edere festinabunt, ita ut notarii partis utriusque in dictando non desint. Sciat autem utraque pars officio se cavere debere de perceptione gestorum hora pariter designata. Sacerdotale vero est, ut amputatis ambagibus nulla morarum impedimenta nectantur. 69. Alypius episcopus Ecclesiæ catholicæ dixit: Secundum præceptum nobilitatis tuæ , cum gesta susceperimus, de subscriptione et de tempore consequenter cavebimus. Et alia manu. Recognovi. 70. Emeritus episcopus dixit : Cum oblata nobis fuerint gesta, satisfaciemus judicatis. Et alia manu. Emeritus episcopus recognovi. 71. Marcellinus vir clarissinus tribunus et notarius dixit: Etiam istius diei gesta, ne qua possit esse denuo causatio, eadem die edere vobis festinabit officium. 72. Alypius episcopus Ecclesiæ catholicæ dixit: Multa nudiustertiana die falsa jactata sunt. Ne hujusmodi illusionibus populus perturbetur, petimus ut ipsos petisse dilationem nobilitatis tuæ edicto noscatur. Et alia manu. Recognovi. 73. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit: Ea quæ populus loquitur sanctitatem vestram permovere non condecet. Tamen, sicut edicto meo definituin est, gesta proponentur. Et infra. Ililarus et Martialis exceptores edidimus, et hæc similiter ut supra emendavimus.

Expliciunt Gesta secundæ Cognitionis, ubi Donatistæ dilationem poposcerunt.

INCIPIUNT GESTA TERTIÆ COGNITIONIS.

M. Post consulatum Varanis viri clarissimi sexto idus Junias Carthagini in Secretario Thermarum Gargiliamurum, adstantibus Sebastiano, Maximiano et Petro, viris devotissimis, protectoribus domesticis, adstantibus etiam Vincentio et Taurillo viris devotissimis agentibus in rebus, Urso, Petronio et Liboso ducenariis illustrium potestatum, Bonifacio et Evasio apparitoribus illustrium atque eminentium potestatum , Fileto et Octaviano apparitoribus illustris comitivæ sedis, Restituto et Exitioso adjutoribus cornicularii, Possidio, Quodvultdeo et Colonico adjutoribus commentariorum officii D. N. viri clarissimi et spectabilis proconsulis, Navigio adjutore numerorum, et Peregrino adjutore subadjuvarum officii D. N. viri clarissimi et spectabilis vicarii, Nampio scriba officii viri clarissimi legati alCarthaginis, Rufiniano scriba viri clarissimi curatoris celsæ Carthaginis; excipientibus etiam Hilaro et Prætextato exceptoribus D. N. viri clarissimi et spectabilis proconsulis, Fabio exceptore D. N. viri clarissimi et spectabilis vicarii, Romulo exceptore V. C. legati almæ Carthaginis, excipientibus quoque Januario et Vitale notariis Ecclesiæ catholicæ, Victore et Cresconio notariis Ecclesiæ Donatistarum, Ursus ducenarius illustrium potestatum dixit : Præterito judicio Donatianæ partis episcopi in hodiernam diem, ut ex

rent, causa sibi edendorum gestorum inducias poslularunt. Nunc utræque partes pro foribus sunt, si præcipis, intromittentur. 2. Flavius Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dicit : Veniant. Et ingressis episcopis catholicis Aurelio, Alypio, Augustino, Vincentio, Fortunato, Fortumatiano, et Possidio, cum Novato, Florentio, Maurentio, Bonifacio, Prisco, Serentiano et Scillacio coepiscopis suis, Deuterio, Leone, Asterio, et Restituto aeque coepiscopis et custodibus gestorum: Item e diverso ingressis episcopis Donatistarum, Primiano, Petiliano, Emerito, Montano, Gaudentio, Adeodato, cum Peregrino, Apto, Clarentio, et Habetdeo coepiscopis eorum. 5. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarhus

B dixit: Certum est ob hoc dilatum fuisse negotium,

ut hodierno die gestis editis principalis aetio tractaretur. Quod utrum factum sit, edicat officium. Martialis exceptor D. N. viri clarissimi et specuabilis proconsulis dixit: Constat juxta præceptum nobilitatis tuæ gesta ante eum diem edita qua parvitas nostra fuerat professa. Quod, si jubet nobilitas tua, ad plenam fidem ex cautionibus partis utriusque monsurabimus. 4. Marcellimus vir clarissinius tribunus et notarius dixit: Recitentur. Martialis exceptor recitavit. Post consulatum Waranis viri clarissimi octavo idus Junias, Fortunatianus episcopus calliolicus civiuatis Siccensium scripsi me gesta geuuinæ coguitionis pariter suscepisse, habita primum die kalendaruu

C Juniarum ; item habita die tertia nonarum ; et sus

cepi tradente Martiale exceptore sedis proconsularis, qui sit deputatus Flavio Marcellino viro elarissiuno tribuno et notario die octava iduum Juniarum hora diei quiuta in Ecclesia catholica restituta. Et quamvis exceptores septimo iduum Juniarum gesta promiserint 295 edituros, melius tamen eorum festiuavil inJustria, ut nobis ante diem promissuum acta eognitionum, duarum pariter traderentur. Quibus perceptis, loco et tempore suprascripto instructos nos ad peragendum negotium die qui actis expressus est, pollicemur esse venturos. Cumque recitasset, idem dixit: Lego aliam, si præcipit nobilitas tua. 5. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit. Lege. Martialis exceptor recitavit. Post consula

D tum Waranis viri clarissimi octavo idus Junias, Mon

tanus episcopus civitatis Zamensium regiorum. Scripsi vobis, llilare et Prætextate exceptores, me accepisse a vobis gesta geminæ cognitionis; in quibus una cum traditoribus et persecutoribus nostris confliximus, habita primum die kalendarum Juniarum, et alia habita die tertia uouarum earumdem, quæ vos exceptores suprascriptæ sedis proconsularis, tradidistis nobis coram patribus et coepiscopis nostris die octava iduum Juniarum, hora diei tertia, in Ecclesia Theoprepia; quibus perceptis loco et tempore suprascripto, profitemur nos ad agendum negotium die actis expressa ordine integro esse venturOS.

dixit. Lectæ cautiones gestis præsentibus adliaerebunt. Et adjecit. Quoniam constat ante diem editionem factam esse gestorum, superest ut principale negotium proponatur. 7. Augustinus episcopus Ecclesiæ catholicæ dixit. Principale negotium jamdiu est ut cupimus terminari. Proinde, si vel sero conceditur, probent, quoniam ex parte adversa esse desiderant, totiens objecta Ecclesiæ sanctæ catholicæ toto orbe diffusæ crimina et numquam probata. Et cum diceret, (Et alia manu. Recognovi.) 8. Adeodatus episcopus dixit. Proponant. Sciamus quid agunt. Et alia manu. Adeodatus episcopus salva appellatione recognovi.

fuerimus, respondere valeamus. Et ulia manu. Emeritus episcopus salva appellatione recognovi. 16. Fortunatianus episcopus ecclesiæ catholicæ dixit. Diffidentia est causæ personas velle discutere, quas priore conflictu visus est confirmasse. Et ideo causam Ecclesiæ peragamus, quæ, sicut promissa est, toto terrarum orbe diffunditur. Et alia manu. Recognovi. f 17. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit. Sanctitas tua propositionem, quantum arbitror, non diligenter advertit. Alia enim constat esse quæsita. 18. Alypius episcopus Ecclesiæ calholicæ dixit. Ad id ergo quod quæsierunt, jube recitari partis utrius

9. Vincentius episcopus Ecclesiæ catholicæ dirit. B que mandata, et instruentur ad id quod desiderarunt.

Propositionem ex mandalo non didicisti. Et alia manu. Recognovi. 10. Possidius episcopus Ecclesiæ catholicæ dixit. Morarum tendiculas nullus interponat, si de causæ nostræ defensione aliquam habemus fiduciam. Et cum diceret, (Et alia manu. Recognovi.) 11. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit. Si quid intenditur, proponatur. 12. Alypius episcopus Ecclesiæ catholicæ dixit. Mandatum ipsorum legatur, et intentionem ipsorum inde agnoscet nobilitas tua. Et alia manu. Recognovi. 15. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius diacit. Amotis omnibus moris, quoniam constat omnia quæ ad principia negotii pertinebant superiore judicio terminata, causa dicatur. 14. Fortunatus episcopus Ecclesiæ catholicæ dixit. Duo in mandato suo objecisse monstratur pars adversa, traditionem et persecutionem. Si igitur, causam Ecclesiæ volunt ut peragamus, jamjamque te judicante finiatur. Nefas est enim ut exspectatione p0pulus in grrorem mittatur. Si agnoscenda est Ecclesia toto terrarum, sicut promissa est, orbe diffusa, testimoniis scripturarum doceatur. Sin vero solitis praestigiis solitisque ambagibus id intendit pars adversa ne ad veritatem veniamus, dicatur, ut hoc omnibus innotescat. Et alia manu. Recognovi. 15. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius diacit. Quid his refertur? Emeritus episcopus dixit. Numquam memini in

judicio condemnatam esse patientiam. Quin imo D

semper id laudi est, ut secretum retinens lingua, objectis, si potest, dilucide respondeat. Ergo quoniam omnium actionum debent esse principia, totiusque negotii initia ex se sumere consueverunt, quid præteritorum dierum actus involvimus, et quasi non fuerint peracta, iterum refricamus, cum præsentis diei propositio suam debeat sumere accipereque personam ? Unde si propositio eorum et responsio nostra in judicium mittitur, personarum primum est discutienda qualitas, quis in judicium adduxit, quis convenire fecit, quis principes sæculi convenit, quis legatos misit, quis supplicavit, quis legem meruit, quis judicium postulavit; ut cum eorum intentionibus

Et alia manu. Recognovi.

19. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit. Quæsitum est per quos hæc sit postulata collatio, quive episcopos qui e diverso consistunt ad judicium postularit. Unde ad hæc sanctitas vestra respondere debebit.

20. Augustinus episcopus Ecclesiæ catholicæ dixit. Si ad rem judicas pertinere, præstantiæ tuæ est considerare. Catholicis episcopis vel legatis catholicorum episcororum concessum esse habendam collationem, tenor rescripti imperialis ostendit. Wenimus utrique, hic sumus; et Deus nos disputatores et collatores magis quam litigatores esse præcepit, et nihil aliud voluit l)eum timens et Deo serviens clementissimus imperator. Adstitisse legitimas personas, et confirmata esse mandata primo die conflictus nostri judicavit sublimitas tua. Non interponantur quæ ad rem necessaria non sunt. Ecclesia est quam asserimus testimoniis scripturarum divinarum, omnibus 'nota, in monte, sicut scriptum est, altissimo constituta, ad quam veiiiunt omnes gentes. Si est aliquid contra istam Ecclesiam quod dicatur, jam dicatur, et nullæ morae interponantur. Si nihil est quod dicatur, cedat veritati, qui suam criminationem affirmare et ostendere et probare hominibus non potest. Quamdiu ista tanta populi exspectatio suspensa est ? De anima sua omnes cogitant, et nos moratorias præscriptiones ad hoc interponimus, ut ad finem cognoscendæ veritatis numquam veniatur. Et alia manu. Recognovi.

21. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit. Ut adverti possit in quem modum sit delegata cognitio, imperialis præcepti forma relegatur.

'22. Petilianus episcopus dixit. Catholicos se sine præjudicio nostro dixisse, his actis signatum est. IIujusce rei serva conflictum. Et alia manu. Petilianus episcopus salva appellatione recognovi. Alypius episcopus Ecclesiæ catholicæ dixit. Quod præceperas recitetur. Et alia manu. Recognovi. Petilianus episcopus dixit. Apud nos est enim vera catholica, quæ persecutionem patitur, non quæ facit. Et alia manu.296 Petilianus episcopus recognovi, salvo appellationis effectu.Possidius episcopus Ecclesiæ catholicæ dixit, Hoc

probare opus est, non jactare. Et alia manu. Reco-
gnovi.
23. Marcellinus vir clarissimus tribunus et nota-
rius dixit. Hoc utrarumque partium conflictus in-
veniet. Et adjecit. Imperialis sanctio interim rele-
gatur.
24. Martialis exceptor recitavit. Imperatores Cæ-
sares Flavii [lonorius et Theodosius pii, felices, vic-
tores ac triumphatores, semper Augusti, Flavio Mar-
'cellino suo salutem. Et cum recitaret.
25. Petilianus episcopus diacit. Terreri me Im-
perator voluit, non occidi , non persecutionem
pati , non pertrahi, non spoliari. Et alia manu.
Pelilianus episcopus salva appellatione nostra reco-
gnovi.
26. Alypius episcopus Ecclesiæ catholicæ dicit.
Quod amplius est, nec territus es. Et alia manu. Re-
cognovi.
27. Petilianus episcopus dixit. Laudasti constantiam
bonæ fidei, et veræ catholicæ disciplinæ. Et alia
manu. (Petilianus episcopus) salva appellatione reco-
gnovi.
28. Alypius episcopus Ecclesiæ catholicæ dixit. Nec
territus es, ut dictum est, nec timuisti. Et alia manu.
Recognovi.
29. Martialis exceptor dixit. Inter imperii nostri
maximas curas, catholicæ legis reverentia aut prima
semper aut sola est. Neque enim aliud aut belli labo-
ribus agimus, aut pacis consiliis ordinamus, misi ut
verum Dei cultum orbis nostri plebs devota custo-
diat; ut etiam Donalistas vel terrore vel monitu olim
jam implere convenerat; qui Africam, hoc est regni
nostri maximam partem, et sæcularibus officiis fide-
liter servientem, vano errore et dissensione super-
flua decoloraut. Nos tameh eadem frequentius non
piget explicare quæ omnium retro Principum devota
in Deum definivit auctoritas, ne temporibus nostris,
si quid forte in injuriam legis catholicæ fuerit gene-
ralum, justo judicio hoc nobis possit imputare poste-
ritas. Nec sane latet conscientiam nostram sermo
coelestis oraculi, quem errori suo posse proficere
scæva l)onatistarum interpretatio profitetur : qui
quamvis depravatos animos ad correclionem mitius
invitaret, aboleri eum tamen ante jussimus, ne qua
superstitionibus præstaretur occasio. Nunc quoque
excludendam subreptionem simili auctoritate cense-
mus; illudque merito profitemur libenter nos ea quæ
statuta fuerant submovere, ne in divinum cultum no-
bis se quisquam auctoribus æstimet posse peccare.
Et quamvis una sit omnium et manifesta sententia,
calholicae legis plenam veritatem recto hominum
cultu et coelesti sententia comprobatam, studio tamen
pacis et gratiæ, venerabilium virorum Episcoporum
legationem libenter admisimus, quæ congregari Do-
natistas episcopos ad coetum celeberrimæ desiderat
civitatis, ut leclis etiam sacerdotibus quos pars utra-
que delegerit, habitis disputationibus, superstitionem
ratio manifesta confutet. Quam rem intra quatuor
menses præcipimus explicari, ut conversos animos

A populorum, etiam nostra clementia, sicut desiderat,
celerius possit agnoscere. Quod si intra præstitum
tempus studiose Donatistarum episcopi declinaverint
convenire, trini edicti evocationem volumus custo-
diri; ita ut vicenis diebus in evocatione contumacium
tempora concludantur : quibus emensis atque trans-
actis, si provocati adesse contempserint, cedat cum
Ecclesiis populus, qui doctores suos silentio cogn0-
verit, superatos, et victum se aliquando gratuletur,
sciatque si non præceptis nostris, vel catholicæ legis
veris imperiis serviendum. Cui quidem disputatioiii
principe loco te judicem volumus residere (quid-
quid etiam ante in mandatis acceperis, plenissime
meministi); omnemque vel in congregandis episcopis,
vel evocandis si adesse contempserint, curam te vo-
B lumus sustinere, ut et ea quæ ante mandata sunt, et
quæ nunc statuta cognoscis, prolata possis implere
solertia ; id ante omnia servaturus, ut ea quæ circa
catholicam legem vel olim ordinavit antiquitas, vel
parentum nostrorum auctoritas religiosa constituit,
vel nostra serenitas roboravit, novella subreptione
submota, integra et inviolata custodias. Ut sane ad-
minicula competentia actibus tuis deesse non possint,
viros spectabiles proconsulem atque vicarium sere-
nitas nostra commonuit, ut si propriarum dignita-
tum statum cupiunt retinere, si apparitionem suam
extrema declinare supplicia, tam ex propriis officiis
quam ex omnium judicum apparitione abunde neces-
sarios faciant deputari. Erit jam sollicitudinis tuæ, si
quid ulla cognoveris arte differri, missis relationibus
indicare, ut negligentes puniat digna correptio.
Omnia sane quæ vel in unum episcopis congregatis
disputatio completa firmaverit, vel desistentibus
forte statuerit circa contumaces lata sententia, te re-
ferre conveniet, ut quod ad confirmandam Calho-
licam fidem praeceptio nostra profecerit, celerius
possimus agnoscere. Et divina manu. Vale, Marcel-
line, charissime nobis. Datum pridie idus0ctobris Ra-
venn;e.
50. Pelilianus episcopus dixit. Donatistas nos ap-
pellandos esse credunt, cum si nominum paternorum
ratio vertitur, et ego eos dicere possum, imo pa-
lam aperteque designo Mensuristas et Cæcilianis-
tas esse, eosdem traditores et persecutores nostros.
Et alia manu. Petilianus episcopus recognovi sine
D præjudicio appellationis nostræ.
51. Vincentius episcopus Ecclesiæ catholicæ dirit.
Et hoc recusas quod in præfectorum judicio pro
voto complexus es? Et alia muanu. Recognovi.
32. Petilianus episcopus dixit. Nec nunc abnuo esse
mihi principem ac fuisse beatissimæ sanctæque me-
moriae Donatum hujus civitatis episcopum, ejusque
tanta merita floruisse, ut et illius temporis gloriam
vetustas ipsa. Et cum diceret ; (Et alia manu. Petilia-
nus episcopus recognovi, salvo appellationis ef-
fectu.)
53. Alypius episcopus Ecclesiæ catholicæ dixit.
Damneni nomen Donati, et deinceps non appel-
labimus illos Donatistas. Et alia manu. Recognovi,

[ocr errors]

34. Petillianus episcopus dixit. Damna nomen A dixit. Ad omnem confirmationem sufficere posse non

Mensurii et Cæciliani , et non diceris (Mensurista neque) Cæcilianisla. Et alia manu. Petilianus episcopus recognovi sine præjudicio appellationis nos1r;e. 35. Alypius episcopus Ecclesiæ catholicæ dixit. Feci enim mentionem Mensurii? Et alia manu. Recognovi. 36. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit. Hæc omnia utrisque partibus salva erunt. Et adjecit. Evidenter apparuit episcopis postulantibus disputationem à venerando principe me disceptante fuisse mandatam, ut causa primi discutiatur erroris, quæ jam in medium proferatur. 37. Emeritus episcopus dixit. Lectum est rescriptum. Legantur et preces, ut causa possit audiri. Et alia manu. Emeritus episcopus recognovi. 38. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit. Peritiam sanctitatis vestræ arbitror non latere, pragmaticis rescriptis preces inseri non solere; quas quidem ab episcopis qui collationem postulaverant, 297 sicut ejusdem sanctionis textus ostendit, processisse non constat. Unde tandem aliquando negotium proponatur. 59. Emeritus episcopus dixit. Si pragmatico rescripto preces inseri non solere præstantiæ tuæ interlocutione signatum est , eos quos legatos esse dixerunt, utrum ex omnium voluntate, utrum ex communi mandato perrexerint, doceant, ut si non in precibus, certe vel in legatis possit stare persona. Et alia manu. Emeritus episcopus recognovi , sine praejudicio appellationis meæ. ; 40. Augustinus episcopus Ecclesiæ catholicæ dixit. Advertat nobilitas tua quanta aguntur ut nihil agatur. Et alia manu. Recognovi. Montanus episcopus diacit. Ordine integro causa peragenda est. Et alia manu. Montanus episcopus recognovi, salva provocatione. 41. Augustinus episcopus Ecclesiæ catholicæ dixit. Præsentes sunt , utrique convenimus : locus iste episcopis pene refertus est, mandata recitata atque firmata sunt; non negatur a partibus nostris postulatam esse collationem, ut in ea collatione tandem aliquando vel probent vel probare non potuisse monstrentur, quæ solent non nobis , non unicuique nostrum, sed universo orbi christiano objicere crimina : qui Christianus orbis non opinione humana, sed divinis testimoniis et promissus est, et impletur. Quid? Adhuc nescio qua tergiversatione moraloria ab eis interponuntur qui se episcopos Christi dici volunt ? Exspectatio, non dico hujus civitatis, sed universi pene generis humani suspensa est, aliquid de Ecclesia cupit audire; et nos adhuc forenses formulas discutimus, et miserrime litigamus. Jam advertat nobilitas tua quid agatur. Jam aliquando nos de hoc negotio amputatis omnibus morulis, adjuvante Deo, liberare dignare. Et alia manu. Recognovi. 42. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius

ambigo universorum subscriptiones, superiore judicio mandato insertas atque digestas. Unde quoniam omnium consensus expressus est, amotis superfluis aliquando negotium proponatur. 45. Emeritus episcopus dixit. Duo sunt in judicium missa, a quibus deviari nullo modo potest: unum, quod secundum imperiale præceptum : alliud, quod secundum mandati tenorem agere se judicio demonstrarunt. Igitur si utraque connexa sunt, debet edoceri : si autem separata atque sejuncta sunt, unius necesse est faciant jacturam , qui utrumque nolunt ad probationem in judicium imittere. Convenire enim debet cum rescripto mandatum , et ad formulam statuti imperialis mandatorum debet sensus astringi. B Quod si neutrum esse intelligitur præstantia tua, neque moratoriis nos velle agere, neque nos a causæ actione suspendere, sed constitutis primitus fundamentis ecclesiasticum negotium velle definire, quid est quod nobis de mora præscribitur, et tamquam cavillatoribus, et a cognitione refugientibus, quasi moras quasdam per nos innecti causantur ; cumm utique, si advertant, magis his qui proponunt incumbere aut necessarium esse dicimus, ut omnibus moris amputatis ad negotii instrumenta arcemque veniatur, ut ostendatur ex adversa parte quis petierit, quemadmodum petierit, vel quid petierit; ul cum de mandato vel de rescripto utraque concordantia complexus fuero, et ea quæ in rescripto sunt confirmala, et ea quæ ex ipsorum petitione suggesta sunt, C possint judiciis approbari. Et alia manu. Elmeritus episcopus recognovi. 44. Augustinus episcopus Ecclesiæ catholicæ dixit. Tuæ sunt partes, vir nobilis. Si respondit ad ea quæ diximus, opus est ut respondeamus. Si autem pervidet præstantia tua nihil eum iespondisse ad id quod juste flagitamus, sed moris superfluis alias moras superfluas addidisse, judica ut videtur. Et alia manu. Recognovi. 45. Marcellinus vir clarissimus tribunus et notarius dixit. Certum cognitionis tenorem principali constat auctoritatc definitum. Hoc enim releclæ sanctionis series demonstravit ut, convocatis episcopis atque partibus delectis, superslitionem , ut ipsius legis verbis loquar, ratio manifesta confutet. Unde digna

D bitur sanctitas vestra clarius demonstrare in qua sit

parte superstitio constituta. 46. Petilianus episcopus dixit. Advertit sublimitas tua magnam diffidentiam eos habere, magnumque mendacium , si ea quæ petiinus prodere noluerint. Etenim ante de sua conscientia judicat, qui petitionem suam timuerit publicare. Non igitur inoram aliquam facimus; sed per ipsos moras fieri sublimitati tuæ. Et cum diceret, (Et alia manu. Petilianus episcopus salvo appellationis nostræ merito recognovi.) 47. Vincentius episcopus Ecclesiæ catholicæ dixit. Non sufficit quod tibi respondit judex? Et alia manu. Recognovi. Petilianus episcopus dixit. Aut legant quod petimus, aut negent. Et alia mann. Petilianus

« PoprzedniaDalej »